As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Mɛlyo mɛ nyɛ nalelyo bɛ ɛ nadyeebabu ɛ́ tɔ ekana. Tɔ ekana ee nyɛ nadi elyo bɛ nɛ yɛ ɛ, wat nabɛ ɛ́ kɔ ɛsu ɛ sɔsel mɛbhek. Tin, nyɛ ɛ́ boozɛke nɛ nɔɔ náá: «Dhiiti dwoo mot ngɔt naatɔ́ pɛ pyeeb kɛsɔs bhek. Dáa nyɛ nakadi emwam bhek tak ɛ, kyee wat nakwyit ɛ́ é gba. Wɔ gwaa enen zokazɛdɛ yɛ. Yak kyee kakwyit ɛ́ kɔ bat ɛkok. Tin, ààkobɔya deenek, mɛbhek eezɛkwyil, etɛɛ náá, di tak nadi ɛ́ nɛ ba bɔs. É di gwyes na ghɛ-ghɛ nakakas ɛ, wɔ gwaa mɛbhek djas zɛsyee, etɛɛ náá, ekaŋal e tak nabɛ ɛ́ ààni tɔ bɔs ɛdimɛpe. Yak pak mɛbhek nakakwyit ɛ́ tɔ engwyinini. Wɔ gwaa, engwyinini binek zokawyee, kala kɔ mɛbhek ààbɛ nɛ dáa mɛbhek wyee ɛnyɔɛpe. Tin, mɛbhek mɛ nakakwyit kɔ mbɛɛ bɔs ɛ, naakwyil ɛnyɔɛpe, wɔ gwaa, ye kwyil bhum. É kwos wat, bhum mɛkam-mɛlɛl (30), é yak, mɛkam-mɛtɛn nɛ wat (60), é yak tak, bhum dhet (100).» Bhii tak, Yezu eezɛke náá: «Yɛ bɛ náá, bi ɛ́ nɛ mɛlɔ mɛ ɛgwak ɔɔ, gwakeka ɛnyɔɛpe!»
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Kana mot Samaali na mbɛɛ lyem
Dhiiti lyoel etsi e Zɛɛb naazɛwyɛl, lii, étɛp ɛbowal ɛ Yezu. Nyɛ eezɛdji nyɛ náá: «Lyoel, mɛ sa dáa, étɛp mɛ neebela tsik na kɔm-kɔm?» Yezu kabɔɔza nɛ nɛ náá: «Haaa, yé nakwyalel tɔ mɛkana mɛ etsi bina? Wɔ gwak dáa tɔ tak?» Mot’enɔk zɛbɔɔza náá: «"Wɔ goka ɛ́ wɔ kwyɛl Ghɛŋ, Zɛɛb’ɔ nɛ lyem’ɔ djas, nɛ sisim’ɔ djas, nɛ ghwyil’ɔ djas, nɛ mɛtselal mɔ djas." Zɛnɔɔ náá: "Wɔ goka ɛ́ wɔ kwyɛl sɔ’ɔ mot dáa wɔ di ekwyɛl nyel’ɔ met ɛ."» Yezu ɛ́ bookake nɛ nɛ náá: «Wɔ eebɔɔza ɛnyɔɛpe. Sa deenek, wɔ neebela tsik na kɔm-kɔm.»
Ghuna ghaa-mɛkana mɛ etsi nakwyɛl ɛ́, nyɛ neebela gham. Nyɛ ɛ́ boodji Yezu náá: «Sɔ’am mot ɛzɛ?» Yezu kadjɛ nyɛ kana ɛ́ náá: «Dhiiti motom nadi edus pɛ Yeluzalɛm, eesul pɛ Yeliko. Wɔ gwaa, bot ɛ djii zɛmɛt nyɛ, duma nyɛ é nyel nɛ mɛbin, bɔɔ zɛdɛk nyɛ esa bɛ djas. Bɛ eezɛkaab, lik nyɛ ekɔɔ nɛ ɛsyee. Dhiiti ghaa-Zɛɛb nadi edhaa é ze’enek. É ghɛŋ nyɛ nabee mot’enɔk ɛ, nyɛ eezɛgwoob, tɔ́ yɛ. Tyee wat nɛ dhiiti Levit eezɛkwyil é di’enek, bee mot mɛpyoŋ, gwoob nyɛ, tɔ́ yɛ. Tin, dhiiti mot kyee dik Samaali nadi etɔ́ yɛ mɛdjoŋ ɔ naazɛkum é ngwoob mot mɛpyoŋ menɔk. Dáa nyɛ nakabee nyɛ ɛ, wɔ gwaa, ghoŋ zɛmɛt nyɛ ɛlyelɛpe. Nyɛ eezɛtiila é bhaaz’ɛ, zɛso nyɛ mɛnyok nɛ mul tɔ mɛpyoŋ, zɛdjɛl nyɛ yɛ ɛ. Bhii tak, nyɛ eezɛkɛl nyɛ kɔ yaaga yɛ, tɔ́ nɛ nɛ pɛ ndjaa bɛdjoŋ. Tin, nyɛ eezɛgwom nyɛ ɛnyɔɛpe. Yii myɛn, mot dɛl Samaali yenɔk eezɛwyisal edhenye ebá e epata, zokadjɛ nakuma ndjaa bɛdjoŋ. Nyɛy nɛ nɛ náá: "Gwoma motom’ak. Epata djas ee wɔ aadi ebaawyisal étɛp’ɛ ɛ, mɛ waaboobulal wɔ yɛ ɛ́, dwoo mɛ aabula ɛ."»
Yezu eebaazɛdji náá: «Tɔ bɔɔ bɛlɛl, ɛzɛ kɔa nɛ ɛdi ɛ́ mɔɔ sɔ mot bot ɛ djii namɛt ɔ?» Ghaa etsi zokabɔɔza náá: «Yɛ ɛ́ mot nagek nyɛ ghoŋ ɔ.» Yezu ɛ́ booke nɛ nɛ náá: «Tɔ́a, da wɔ kɛsa deenek.»
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
«Dhiiti mot pak’en ɛ di nɛ ebhata dhet (100), da ngɔt ɛ́ wo ɔɔ, nyɛ aanàbet ebhata mɛkam-mɛtɛn nɛ mɛkam-mɛná nɛ etɛn nɛ ená (99) tɔ bal, étɛp ɛkɛsaa yii wo ɔ, da kɛbela nyɛ? É ghɛŋ nyɛ aabela nyɛ ɛ, nyɛ waakɛl nyɛ kɔ mɛbyak nɛ mɛmyaala djas. Bula nyɛ bula pɛ dɛl ɛ, nyɛ waadjóo bɛsɔ nɛ bot ɛ di é mengwoob ɔ, da lɛɛ bɛ náá: "Dhaka mena myaalaka, etɛɛ náá mɛ eebatabela bhata yam nawo ɔ!" Yɛ ɛ́ tyee wat nɛ biyɔ pe. Mɛ lɛɛ bin ɛ́ náá, yɛ waadi nɛ boo mɛmyaala tɔ gwoo étɛp mot mesyem ngɔt liig lyem ɔ, dhaa bot ɛ epiki mɛkam-mɛtɛn nɛ mɛkam-mɛná nɛ etɛn nɛ ená (99), di ààbɛ nɛ gwyes ɛliig elyem bɔɔ ɔ.»
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Kana mɔn motom nawo, da nyɛ ɛ́ baazɛbelaa ɔ
Yezu eebaazɛke náá: «Dhiiti mot nadi ɛ́ nɛ bɔn botom ɛbá. Yɛ ɛ́ dhyeeb tak kazyɛ, zɛke nɛ sɛɛg náá: "Saagam, djɛ mɛ yam ɛkɛɛ lyak di náá, mɛ waaboobela ɛ́, nɛ djheed." É di tak ɛ́, sɛɛg’ɔɔ nazɛkaa ekum bɛ, pak bɔn bɛ bɛbá. Yɛ eezɛkpaa ba mɛlu bhii tak, yɛ ɛ́ dhyeeb kazɛnɔɔ yɛ kyee náá, bɔmsa yɛ, nɔɔ epata e tak, tɔ́ nɛ yɛ pɛ dhiiti kyee dik ɛtsetaɛpe. Penek, wɔ gwaa nyɛ kɛbɔya tɔ mɛdjemel, zɛsaab esa e lyak bɛ. Bhii nyɛ nakazesaab esa bɛ djas ɛ, boo pwom naazɛtuula pɛ kyee dik tak. Nyɛ nakadi ɛ́, nyɛ moo tɔ edjel. Nyɛ ɛ́ boozɛtɔ́, kɛsa mɛsa pɛ daa dhiiti mot kyee dik tak. Mot’enɔk ɛ́ bookyeed nyɛ, nyɛ kɛbaal bɛghwyee tɔ epyeeb bɛ. Nyɛ nadi ɛ́, nɛ gwyes ɛdɛ bhum le kalubye yii bɛghwyee nadi ededɛ ɛ́, ye nakasa ɛ́, nɛ nyɛy ààbɛ nɛ mot djɛ nyɛ yɛ.
É di’enek, nyɛ moo tin zibiliii esiiza etɛp e nyel’ɛ. Nyɛy náá: "Bot ɛ di esa mɛsa pɛ daa saagam ɔ, djas ɛ lɔɔ ɛpedɛ edee kat, dhi mam egwyɛ nɛ za wak. Mɛ pookosik pɛ daa saagam, da lɛɛ nyɛ náá: Saagam! Mɛ naasa mesyem sok bhwoob ɛ Zɛɛb, nɛ sok bhwoob’ɔ. Mɛ ààpakabaagoka náá, mɛ djóoaa mɔn’ɔ. Nɔŋa mɛ tyee ngɔt tɔ bot ɛ mɛsa mɔ." Nyɛ eezɛsik pɛ daa sɛɛg.
Dáa nyɛ nadi, nyɛ dinaa ba ɛtsetaɛpe nɛ ndjaŋ ɛ, sɛɛg eezɛbee mɔn, nyɛ ɛ́ boogek nyɛ ghoŋ. Wɔ gwaa Sɛɛg zɛtɔ́ kaab, kɛboma nɛ mɔn, nyɛ eezɛbeedal nyɛ. Mɔn eezɛke nɛ sɛɛg náá: "Saagam, mɛ eesyem sok bhwoob ɛ Zɛɛb, nɛ sok bhwoob’ɔ. Mɛ ààpagoka náá, mɛ djóoaa mɔn’ɔ." Wɔ gwaa sɛɛg zɛke nɛ bot ɛ mɛsa mɛ náá: "Lelka ɛzyɛ mɛ nɛ kaad, lɔbɔ na nyenyɔ-nyɔ. Bétka nyɛ yɛ ɛ. Sɔmka nyɛ ɛsum é djin. Bétka nyɛ ekoko. Kɛ mɛtka mɔɔ ngɔmbɛ na mɛdɛl, da bi ɛ́ gó nyɛ, mena neesaka ɛbyoŋ, etɛɛ náá, mɔn’am nwyak naazegwyɛ, nenak, nyɛ eegom. Nyɛ naazewo, nenak mɛ eebatabela nyɛ." Wɔ gwaa bɛ zɛkan mbɛɛ ɛbyoŋ.
É sok tak, mɔn mɛgwyak mɛ nadi ɛ́, pɛ epyeeb. É ɛbula ɛ lɛ, dáa nyɛ nadi nyɛ moo ekunaa nɛ ndjaŋ ɛ, nyɛ kagwak ɛ́ dhok ɛtap, kul nɛ ghom, nɛ mɛzɛŋ. Nyɛ eezɛdjóo dhiiti mot-mɛsa, dji nyɛ náá: "Yenek ɛ́ yaa?" Yɛ ɛ́ mot-mɛsa menɔk kabɔɔza nɛ nɛ náá: "Dhyeeb’ɔ eebula. É di tak, soog ɛ́ boogó mɔɔ ngɔmbɛ na mɛdɛl, etɛɛ náá, mɔn eebula nyel ɛnyɔɛpe." Mɔn mɛgwyak ɛ́ boogwak ɛbuk, nyɛ eezɛbyen ɛni-niak tɔ ndjaa. Yɛ ɛ́ sɛɛg kawyis kɛdjaala nɛ nɛ, étɛp nyɛ neeni tɔ ndjaa. Wɔ gwaa, mɔn zɛbɔɔza nɛ sɛɛg náá: "Gwaka, mɛ moo ɛ́ nɛ zukamwaa nɛ membu mɛ di esa wɔ mɛsa tyee kwom ɛ. Mɛ ààbyen dhiiti lwomel’ɔ wat. Wɔ bee ɔɔ, wɔ dinaa ààpakodjɛ mɛ djɛak ba mɔɔ ngɔmbɛ étɛp mɛ neesa ɛbyoŋ, bis nɛ bɛsɔ bam. Beea, é di mɔn’ɔ nwyak kabula ɔ, nyɛy mot naasaab esa e lyak bɔ djas nɛ boa mɛzɔ ɔ, étɛp’ɛ, wɔ eebatalwom náá, bɛ gó nyɛ mɔɔ ngɔmbɛ na mɛdɛl!" Yɛ ɛ́ sɛɛg kalɛɛ nyɛ náá: "Mɔn’am! Menabɛl ɛ́ di mɛlu djas. Mɛ bee ɛ́ náá, esa ee mɛ di nɛ yɛ djas ɛ, yɛ ɛ́ yɔ. Mena goka ɛ́ nɛ ɛsa tɛtɛ ɛbyoŋ, da mena ɛ́ myaala, etɛɛ náá, dhyeeb’ɔ nwyak naazegwyɛ, nenak nyɛ eegom. Nyɛ naazewo, mos mena eebela nyɛ."»
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ, baanɔŋel ɛ́ nɛ mot di esaa esa e ghoŋ étɛp nyɛ neebɔmsa ɔ. Nyɛ dyeebasaŋ ɛ́ tɛtɛ esa e ghoŋ na nyenyɔ-nyɔ. Yɛ kabɛ náá, nyɛ eebela yii na nyenyɔ-nyɔ dhaa bɛsɔ djas nɛ boo mɛtaŋ ɔɔ, nyɛ kakɛbɔmsa ɛ́ esa bɛ djas, étɛp nyɛ neezɛbɔm yiizaag na boo mɛtaŋ.»
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Kana Falizyɛ bɛ nɛ nɔŋel epata e lapo
Yezu eebaazɛlɛɛ kana kɔ ɛsu ɛ bot ɛ di ebun náá, bɛ ɛ́ bot ɛ epiki, da bɛ ɛ́ kadyamal bɔn-nyɛɛg bɔɔ ɔ. Nyɛ eezɛke nɛ nɔɔ náá: «Bot ɛbá naazɛbyet pɛ kok Ndjaa-ebuwa étɛp ɛkɛdjaala, ngɔt nadi ɛ́ Falizyɛ, dhiiti kadi ɛ́ nɔŋel epata e lapo. Falizyɛ eezɛtyaa é yɛ di, nyɛ moo edjaala náá: "Heee, Zɛɛb! Mɛ eeghaapɛɛ wɔ, etɛɛ náá, mɛ tok dáa bɛdhiiti bot. Bɛ ɛ́ bot ɛ djii, bɛmbee ɛ bot, bot ɛ mɛzɔ. Mɛ ɛpeduwal wɔ, etɛɛ náá, mɛ tok dáa nɔŋel epata e lapo di’aak. Mam tsi edee etɛp mendjaala ɛ́ esok ebá tɔ yenga wat. Mɛ nɛ djɛ wɔ ndyaal wat tɔ endyaal kam e esa bam djas mɛ di ebela ɛ." Nɔŋel epata e lapo natyaa yɛ ɛ́ ba ɛtsetaɛpe. Nyɛy ààben mis pɛ ɛko, nyɛ eekɛl mɛmbɔ kɔ lo. Nyɛy náá: "Iyeee, Zɛɛb, wɔy ààkogek mɛ ghoŋ é? Mam mot mesyem."» Yezu ɛ́ boozɛke náá: «Nɔŋel epata e lapo nakasik ɛ́, Zɛɛb eezepel mesyem mɛ, ààbɛ Falizyɛ. Étɛp tak ɛ di náá, mot ɛ ghɛɛ nyel ɔɔ, Zɛɛb ɛ́ waasil nyɛ. Mot ɛ sila ɔɔ, Zɛɛb ɛ́ waaghɛɛ nyɛ.»
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Kana bot ɛ mɛsa bɛlɛl
«Yɛ aadi ɛ́, dáa dhiiti motom nadi ekwyɛl ɛtɔ́ mɛdjoŋ, nyɛ ɛ́ boozɛdjóo bot ɛ mɛsa mɛ, da lik bɛ nɛ esa ɛ. Nyɛ ɛ́ boozɛnɔɔ mɛdhɛɛb mɛ lɔɔd ɛtɛn, djɛ mot mɛkɛn. Mot nabɔɔba ɔ, nyɛ kadjɛ nyɛ ɛ́ mɛdhɛɛb mɛ elɔɔd ebá. Mot nazyɛ bhii mot bhɔɔba ɔ, nyɛ kadjɛ nyɛy ɛ́ ɛdhɛɛb lɔɔd wat. Nyɛ zokadjɛ mot nɛ mot ɛ sa di edjala nɛ ghwyil’ɛ ɛ, bhii tak nyɛ eezɛtɔ́ yɛ. Mot-mɛsa nabela mɛdhɛɛb mɛ lɔɔd ɛtɛn eezɛtɔ́ yɛ kɛliig mɛmbɔ nɛ lɔɔd’enek. Wɔ gwaa nyɛ baazɛbela mɛdhɛɛb mɛ lɔɔd ɛtɛn kɔ yii nyɛ nadjɛaa sok ɛ. Yɛ ɛ́ tyee wat nɛ mot nabela mɛdhɛɛb mɛmbá ɔ, nyɛ nabaasa yɛ ɛ́ dáa mot ɛsok nasa ɛ. Wɔ gwaa, nyɛ baabela mɛdhɛɛb mɛ lɔɔd mɛmbá kɔ yii nyɛ nalikaa nɛ yɛ ɛ. Mot nabela ɛdhɛɛb ɛ lɔɔd wat ɔ, nyɛ naatɔ́ kɛpu bɔs, da nɔɔ yɛ, syel epata e kukuma yɛ pɛ tɔ bɔs.
Bɛtɛ nɛ mɛlu bhii tak, kukuma bot ɛ mɛsa menɔk eezɛbula. Bhii tak nyɛ moo zɛdji bɛ dáa bɛ nadi ebe lɔɔd nyɛ nalik bɛ nɛ yɛ bhii koŋ ɛ. Mot-mɛsa na mɛdhɛɛb mɛtɛn ɛ́ boozɛlyaal yɛ mɛdhɛɛb mɛtɛn mɛ nyɛ nabaabela ɛ. Nyɛy nɛ kukuma yɛ náá: "Ghɛŋ, wɔ nadjɛ mɛ ɛ́ mɛdhɛɛb mɛ lɔɔd mɛtɛn. Beea dhiiti mɛdhɛɛb mɛ lɔɔd mɛtɛn mɛ mɛ baabela ɛ." Kukuma yɛ ɛ́ booke nɛ nɛ náá: "Ɛnyɔɛpe! Wɔ ɛ́ mbɛɛ mot-mɛsa nɛ esosoob. Wɔ eesa embɛɛ mɛsa nɛ sa dem. Mɛ waadjɛ wɔ yii di bu ɛ. Dha myaala é di wat nɛ nam." Mot-mɛsa nabela mɛdhɛɛb mɛ lɔɔd ebá ɔ, baazyɛ yɛ. Nyɛy náá: "Ghɛŋ, wɔ nadjɛ mɛ ɛ́ mɛdhɛɛb mɛ lɔɔd mɛmbá. Mam eebaabela yak mɛdhɛɛb mɛmbá kɔ tak. Beea yɛ." Tin, kukuma yɛ eezɛke nɛ nɛ náá: "Ɛnyɔɛpe! Wɔ ɛ́ mbɛɛ mot-mɛsa nɛ esosoob. Wɔ eesa embɛɛ mɛsa nɛ sa dem. Mɛ waadjɛ wɔ yii di bu ɛ. Dha myaala é di wat nɛ nam."
Bhii tak, mot nabela ɛdhɛɛb ɛ wat ɔ, nyɛ eezɛzyɛ é yɛ sok. Nyɛ nɛ kukuma náá: "Ghɛŋ, mɛ nɛ gu náá, wɔy nɛ goo lo dhaa nyel. Wɔ dyeebakɛnɔɔ edee ɛ́ tɔ epyeeb ee wɔ di ààbɛ ɛ. Wɔ nɛ dyeebakɛbɔ́k bhum ele baa, tɔ pyeeb wɔ nadi ààbɛ ɛ. Yɛ ɛ́ étɛp tak ɛ mɛ gwak bwoo, mɛ ɛ́ bookɛsyel lɔɔd’ɔ tɔ bɔs. Beea lɔɔd’ɔ, nɔŋa yɛ." É di’enek, kukuma yɛ ɛ́ boobɔɔza nɛ nɛ náá: "Mbee mot-mɛsa, tsak-bel. Wɔ ke ɛ́ náá, wɔ nɛ gu náá, mam dyeebakɛnɔɔ edee ɛ́ tɔ pyeeb mɛ di ààmwam bhek ɛ, mam nɛ kɛbɔ́k bhum ele baa, tɔ pyeeb mɛ nadi ààbɛ ɛ. Gwaka mɛ, wɔ di àànɔɔ epata bam, kɛwa tɔ eboo mendjaa mɛ di ebaal epata e bot ɛ, étɛp yé? Wɔy ɛpedi ɛ́ di tsoŋ mot ɔɔ, pe bula mɛ kabula ɛ, mɛ kazɛbela ɛ́ dhiiti epata eezekala kɔ yii mɛ nalik ɛ. Dɛkeka nyɛ ɛdhɛɛb ɛ lɔɔd’enek, da bi ɛ́ djɛ mot di nɛ mɛdhɛɛb kam ɔ. Etɛɛ náá, mot aadi nɛ ba bim sonok ɔ, bɛ waabil nyɛ dhiiti, étɛp ye neebu. Tin, mot aakadi toto ààbɛ nɛ sonok ɔ, bɛ waadɛk nyɛ dɔɔ nɛ eghutu-ghutu nyɛ lik nɛ yɛ ɛ. Yɛ kabɛ mbee mot-mɛsa mak ɔɔ, zyeegalka nyɛ pɛ kel, tɔ ghooghom, tɔ di mɛgwyɛ nɛ di ɛkwaal ɛ mɛtsok."»
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Kana djel mot Lazaad, bɛ nɛ mot ekum
«Ye nabɛ ɛ́ nɛ dhiiti mot ekum. Mot ekum tak nabebɔt ɛ́ embɛɛ ekaad bɛ na eboo mɛtaŋ. Nyɛ nadidi ɛ́ tɔ wolo ndjaa, nyɛ nadedɛ mɛlu djas ɛ́ embɛɛ edee. É ɛniel ɛ ndjaŋ’ɛ, ye nabɛ ɛ́ nɛ dhiiti djel mot nadi edjedjaasi tin ɔ. Din ɛ mot tak nabɛ ɛ́ Lazaad. Nyɛ nabɛ ɛ́ nɛ mɛpyoŋ kpeeeŋ é nyel djas. Djel mot’enɔk nabɛ ɛ́ nɛ gwyes ɛdedɛ bɔɔ eghutu-ghutu edee nadi ekwyit é mesa e mot ekum’enɔk ɛ. Tin, bela náá, bɛbhyɛ nadi ezyɛ, zɛwyiiz mɛpyoŋ mɛ.
Tin, djel mot eezɛkpaa nɛ mɛsyee, gwyɛ. Efofop naazɛnɔɔ nyɛ, kɛnɛɛg nyɛ é bhaaz ɛ Abalaam. Wɔ gwaa, mot ekum zokabaazɛgwyɛ yɛ, nyɛy kɛdelaa. Mot ekum tak nadi ezuk ɛbuɛpe tɔ dɛl ɛ edim e bot ɛ nazegwyɛ ɔ. Nyɛ ɛ́ boozɛben mis, nyɛ kabee nɛ ɛtseta ɛ́, Abalaam zɛnɔɔ Lazaad é bhaaz’ɛ. Bhii tak, nyɛ eezɛbo tsim: "Saagam Abalaam! Geka mɛ ghoŋ. Lwoma Lazaad, nyɛ duu djin tɔ mɛdii, da nyɛ ɛ́ zɛtɔlal mɛ ɛtɔ ɛ tak kɔ djem. Etɛɛ náá, mɛ ɛpezuk ɛbuɛpe nɛ mɛgoo mɛ du’ak." Tin, Abalaam eezɛbɔɔza nɛ nɛ náá: "Mɔn’am, taala náá, wɔ naabela bɛtɛ nɛ ekum é sok wɔ nabɛ, wɔ dinaa nɛ tsik ɛ. Yɛ kabɛ Lazaad ɔɔ, nyɛ nabɛ ɛ́ mot mezuk. É di nyɛ di wak’aak, nyɛ ɛpebela yɛ mɛnyɔ. Yɛ kabɛ wɔy ɔɔ, wɔ moo ɛ́ tɔ mezuk. Baabela náá, yɛ ɛ́ nɛ boo guk na dim-dim pak’ena. Etɛɛ náá, mot ɛ kwyɛl ɛtsaal étɛp ɛzyɛ penek ɔɔ, nyɛ aanàkwaak. Baabela náá, mot ɛ kwyɛl ɛdus penek, zyɛ pɛ kak ɔɔ, nyɛ aanàkwaak pe." Mot ekum zokazɛke náá: "Saagam, mɛ ɛpedjaala nɛ nɔ, kyeeda Lazaad tɔ ndjaa saagam, penek, mɛ ɛ́ nɛ bɛdhyeeb ɛtɛn. Nyɛ kɛdul bɛ mɛlɔ ekaab náá, bɛ ɛzɛkɛzyɛ pɛ yak di mezuk." Abalaam eezɛbɔɔza nɛ nɛ náá: "Bɔɔ penek, bɛ ɛ́ nɛ etsi ɛ Moiiz nɛ bɛngoolel ɛ Mɛkpa ɛ Zɛɛb étɛp ɛdul ɛ bɛ mɛlɔ. Bɛ gwak mɛlyo mɔɔ!" Mot ekum eezɛke náá: "Saagam Abalaam, yenek djas aanàkwaadjala! Ye nyɔ ɛ́ náá, mot dus tɔ edim ɔ, da nyɛ ɛ́ kɛlii nɛ nɔɔ, tin ɛ́ bɛ aaswoola mɛfulu mɔɔ nɛ tsɛɛtsɛ." Deenek Abalaam eebaazɛke nɛ nɛ náá: "Bɛ di ààgwak Moiiz nɛ bɛngoolel ɛ Mɛkpa ɛ Zɛɛb ɔɔ, bɛ aanàkwaakomyaal, ye nakoozodi mot dus tɔ edim ɔ."»
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Kana mbee bhek
Yezu zokabaalɛɛ bɛdhiiti ekana sis: «Beeka dhiiti sonok di tyee Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ: Dhiiti mot ngɔt naabɛ embɛɛ mɛbhek tɔ pyeeb’ɛ. É pum, é sok bot ɛ dɛl djas nadi egɔ́ ɛ, wɔ gwaa dhiiti mot mɛbhuka mɛ zokazɛnɔɔ embee mɛbhek, bɛ yɛ pak mɛbhek mɛ nadi tɔ pyeeb ɛ, nyɛ eezɛnɔɔ nyel sik. Dáa mɛbhek nakawyee ɛ, yɛ eezɛwum, embee mɛbhek menek eebaazɛwyee yɛ. Tin, bot ɛ mɛsa mɛ nakuma pyeeb tak ɛ́ bookɛlɛɛ nɛ kukuma yɔbɔ náá: "Ghɛŋ, wɔ nabɛ tɔ pyeeb’ɔ ɛ́ embɛɛ mɛbhek, etsal é? Haaa yak mbee bhek kadus paa?" Nyɛ ɛ́ boozɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: "Yɛ ɛ́ mot mɛbhuka ɛ sa esesɛɛ binek." Bhii tak, bot ɛ mɛsa ɛ́ boozɛdji nyɛ náá: "Bis sa dáa, wɔ kwyɛl ɛ bis kɛdis embee mɛbhek menek é?" Nyɛ eebaazɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: "Hooo! Ààbɛ! Etɛɛ náá, bi ɛ kɛgu yɛ ɔɔ, bi ɛ́ nɛ ghwyil ɛgu dɔɔ nɛ embɛɛ mɛbhek lɔɔg wat nɛ yiizaag. Deenek, betka náá, mɛbhek menek djas wyee lɔɔg wat, kɛkum dwoo yɛ aakabɛ náá, bi moo kɛdis ɛ. Tin, mɛ waalɛɛ nɛ bot aakɛdis ɔ náá, bɛ pookokan sok ɛdis ɛ embee mɛbhek, da bɛ ɛ́ kɔl yɛ é di wat étɛp bɛ needik yɛ. Bhii tak ɛ bɛ aakasɛɛg embɛɛ mɛbhek, kwom kɔ taŋ’am."»
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Kana mɛsyes kam
«Ɛni tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ́ aadi ɛ́, dáa kana mɛsyes kam nanɔɔ elama bɔɔ, wyis, étɛp bɛ neekɛboma nɛ motom di zɛsa ɛba ɔ. Bɛtɛn pak’ɔɔ nadi ɛ́ endjemet e mɛsyes. Bak bɛtɛn kadi ɛ́ bɛtsoŋ ɛ bɔɔ boa. Endjemet e mɛsyes menɔk nanɔɔ yɔbɔ elama ɛ́, àànɔɔ petelɔy, nɛ gu yii di tɔ elama ɛ́ waasi. Yɛ kabɛ mɛsyes mɛ nadi bɛtsoŋ ɔɔ, bhii bɛ nanɔɔ elama ɛ, ye nabɛ ɛ́, bɛ naatɔ́ nɛ yak bim petelɔy bɛ nakwom ɛ. Tin, motom kadi ɛ́, ààleetuula. Gɔ́ naazɛsa bɔɔ mɛsyes menɔk, wɔ gwaa, bɔɔ djas zɛkpaa nɛ egɔ́ djaasi.
É di’enek, wɔ gwaa, boo tuud zokazɛgék kuku ɛgha ɛ pum náá: "Beeka motom ɛba! Kɛbomaka nɛ nɛ." Tin mɛsyes kam menɔk ɛ́ boozɛdjem, bɛ moo tin ekoobal elama bɔɔ. Tin, mɛsyes mɛ nadi endjemet ɔ naazɛke nɛ bɛtsoŋ náá: "Bi ɛ́ nɛ ghwyil ɛbɛk bis ba petelɔy, etɛɛ náá, elama bis ɛpedim." Mɛsyes mɛ nadi bɛtsoŋ ɔ ɛ́ boobɔɔza nɛ nɔɔ náá: "Hooo, ààbɛ! Etɛɛ náá, bim bis di nɛ yɛ ɛ, yɛ aanàkwaadjala menabɛlka djas. Ye nyɔ ɛ́, bi kɛbɔm yebɔ tɔ djando." Tin, endjemet e bɔɔ mɛsyes menɔk eezɛtɔ́, kɛbɔm yɔbɔ petelɔy. Bhii koŋ’ɔɔ, motom ɛba eezɛkum, nyɛ zokanɔŋ ɛ́ bɛtɛn nadi bɛtsoŋ ɔ. Nyɛ ɛ́ boozɛni nɛ nɔɔ tɔ ndjaa nakoobelaa étɛp ɛba ɛ. Bhii tak, bɛ eezɛkɔɔl ɛbɛ ɛ ndjaa nɛ ɛngoŋ. Bhii ba ɛwala kadhaŋ ɛ, bɛdhiiti bɔɔ mɛsyes menɔk eezɛbula, bɛ moo tin etsim náá: "Ghɛŋ, Ghɛŋ diia bis ɛbɛ ɛ ndjaa!" Motom ɛba eezɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: "Mɛ lɛɛ bin nɛ tsɛɛtsɛ ɛ́ náá, mɛ ààgu bin."» Bhii tak, Yezu eebaazɛke nɛ nɔɔ náá: «Bɛɛka mis, nàdjaka egɔ́. Dika nɛ etsoŋ etɛɛ náá, bi ààgu dwoo nɛ ɛwala ɛ tak.»
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.