As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Wubalonga misamu mimingi mu bingana, na wubateela ti: «Kisadi kimfuba kiyenda mu kwe mwanga nswanga. 4 Bu kedi kwe mwangi nswanga, ndambu yi nswanga yibwa ha sambu di nzila: banuni bayena yo na badya yo. 5 Ndambu yihiika yibwa ha butoto bu ba na matadi na butoto buba bubwingi ko. Yi tumbu mena, mu dyambu ti butoto buba busunda ko. 6 Kansi mwini bu wuteka, wuyoka na wuyumisa yo, mu dyambu ti yiba na myanzi ko. 7 Na ndambu yihiika yibwa ha kati di bititi binsende. Bititi binsende bikula na bifyetikisa yo. 8 Kansi zihiika zibwa ha butoto bumbote, zibuta mbutu mu bikanka: bikanka bihiika bibuta nkama, bihiika makumasambanu, na bihiika dyaka makumatatu.» 9 Na Yesu wuta dyaka ti: «Wonso wuu na makutu mu yuwa, bika kayuwa!»

Muntu wumbote wu mwisi-Samaliya

25 Mulongisi wumosi wu Misiku wuteelama mu tonta Yesu, wuta ti: «Mulongisi, nki fweti sa mu baka luzingu lu mimvu ka mimvu e?» 26 Yandi wumuteela ti: «Bwedi basonika mu Misiku e? Nki tengi e?» 27 Mu muvutudila mvutu, wuta ti: «"Zola Mfumu Nzambi aku mu mutima aku wumvimba na mu mwela aku wumvimba na mu ngolo zaku zimvimba na mu madyela maku mamvimba", mboki "zola mfinangani aku bonso ngebende".» 28 Mboki wumuteela ti: «Mvutu yimbote heeni, sadila bobo na mbo wuzinga.» 29 Kansi, yandi mu kilonka ti kyuvu kyandi kisungama kidi, wuta ku Yesu ti: «Nani wudi mfinangani ani e?» 30 Mu vutula mvutu, Yesu wuta ti: «Bakala dimosi dituuka ku Yelusalemi mu kulumuka ku Yeliko. Wubwilu ku bimpumbulu, ba mubonga bimvimba biba nandi, ba mu tuta nkuba, basala musisa wutabuka ngambu, ni bayenda kwawu. 31 Kuba na Nganga-Nzambi yimosi yedi kulumukina mu nzila beyoyo. Wumuyena, kansi hyokidi kwandi mu lutengo. 32 Bumosi mpe, mu-Leviti wumosi wuyiza tula ha kibuka bekyokyo. Wumuyena, kansi hyokidi kwandi mu lutengo. 33 Kansi mwisi-Samaliya wumosi wuba mu nzyetolo wutula ha kabela. Bu kamuyena, wumufwila kyadi. 34 Wufinama, wubulumuna mafuta na vinu mu zimputa, kengi zo bitende. Ku manima, wumunanguna , wumutuula ha yulu kibulu kyandi, wumunata ku nzo yi banzenza na wumusadisa. 35 Bukya namene, wuduukisa mbongo zole zi bisengo. Wuhaana zo ku mfumu yi nzo yi banzenza na wumuteela ti: "Musadisa, ntentoko yi mbongo zi watotola, mbo na kufuta yo meno bende bu naavutuka."»

36 Mu ngeye, nani mu ya batatu fwanakani muba mfinangani yi muntu bewowo wubwilu ku bimpumbulu e? 37 Wuta ti: «Yondowo wumufwila kyadi.» Yesu wumuteela ti: «Yenda, ngeye mpe, sadila bumosi.»

4 «Nkye muntu ha kati dyeno wudi na nkama yi mameme, mboki zimbisi dimosi, walembolo sa sisa mameme makumivwa na vwa ko ku nsi yinkatu, mu kwe sosi dimeme bedyodyo di zimbadi natee bu kayena dyo e? 5 Bu kayeni dyo, yangaladi, bongidi dyo na tudidi dyo ha yulu mahembo mandi, 6 mpe bu kavutukidi ku nzo andi, tumisi zinkayi zandi na bantu bakwe banga mu nzo zi bela-bela nandi na wubateedidi ti: "Yangalaleeno ha kimosi nani, mu dyambu ti dimeme dyani di bedi dizimbala dyanyeni!" 7 Ni hahoho mpe, nina luteela ti kyese kyaalutila ku yulu mu dyambu ti munsumuki wumosi wu viludi madyela, kansi ka mu makumi vwa na vwa ko ma bantu bambote balembolo ba na nsatu ye viluka.»

Kingana ki mwana wu zimbala na wu yenika

11 Yesu wuta dyaka ti: «Bakala dimosi diba na baala bole ba babakala. 12 Kilezi wuteela tata andi ti: "Tata, mpana kikunku kyani kimvwilu". Buna tata wukaba mvwilu andi ku baala bandi ya babole. 13 Mwa bilumbu kwandi bihyoka, kilezi wutekisa mvwilu andi, mboki wuyenda ku nsi yiyila. Ku nsi beyoyo wufukisa mvwilu andi mu zinga mu bunsuza. 14 Bu kamana fukisa mvwilu andi yimvimba, malema ma ngolo ma kota mu nsi beyoyo, mpe ni katoona mu kondo bimvimba. 15 Buna wuyenda sonama mu kisalu ku bakala dimosi di nsi beyoyo, wumutuma mu kwe dikidingi zingulu. 16 Yandi wuba na nsatu mu dya bindya byedi dyanga zingulu, kansi kani muntu ka muhaana byo ko. 17 Ni hahoho katona mu yindula na wuta ku nsye mutima andi ti: "Bisadi bimvimba bi tata ani banabindya bibingi na bikwe saadilanga, kansi meno, kukuuku, nina fwa mu nsatu! 18 Nina vutuka ku tata ani mpe mbo namuteela ti: Tata, meno nahodidi masumu ha ntadisi yi Nzambi na ha ntadisi aku, 19 mfwanakani dyaka ko, ti ba ntumisina mwana aku. Mbongila bonso wumosi mu bisadi byaku." 20 Ni kavutuka ku tata andi.»

«Buna wakidi kitatu na nzo, tata andi wu muyenina kyadi kikingi: wunooka mu kwe mu bwana, wumuzingama mu nsingu na wu mufiba.»

21 «Buna mwana wumuteela ti: "Tata, meno nahodidi masumu ha ntadisi yi Nzambi mpe ha ntadisi aku, mfwanakani dyaka ko ti wu ntumisina mwana aku." 22 Kansi tata wuteela bisadi byandi ti: "Seeno muswalu mu mutwadila kinkutu kivudidi kitoma na mulwikeeno kyo, mpe mulwikeeno kimpambula mu mulembo na nsampatu mu malu. 23 Twaaleeno mwana ngombe wuvuluka, mpe hondeeno wo, tudyeeno na tuseeno mukembo. 24 Mu dyambu ti mwana ani bewuwu wubedi wufwa, kansi fulukidi, wubedi wuzimbala, kansi yenikini." Na batona mukembo.»

25 «Mu ntangu beyoyo, mwana wuntete wuba ku mfuba. Bu kavutuka na bu kaba bela-bela na nzo, wuyuwa lusuku lu mikunga na makinu. 26 Wutumisa wumosi mu bisadi byawu mu mufuula nkye musamu kwandi wu ku nzo. 27 Kisadi wumuteela ti: "Mpangi aku vutukidi, tata aku hondidi mwana ngombe wuvuluka, mu dyambu ti vutukidi wu muhinya." 28 Buna mwana wuntete wufwema na wubisa mu kota mu kati di nzo. Tata andi wuduuka mu mubomba. 29 Kansi wuvutula ku tata andi ti: "Mimvu mimingi na ku sadidi mpe nakolamani kani ntumunu aku yimosi ko, mpe wampeeni ka mwa mwana nkombo ko, mwanki na yangalala na zinkayi zani. 30 Kansi mwana aku ewu bu kavutukidi, yandi wumeni fukisa mwvilu aku yimvimba mu bansuza, wumuhondidi mwana ngombe wuvuluka!"» 31 Tata wumuteela ti: «Mwana ani, ngeye ntangu zimvimba kwe banga nani, mpe mvwilu ani yimvimba, yi yaku yidi. 32 Kansi bumbote budi mu sa mukembo na mu yangalala, mu dyambu ti kilezi kyaku eki beedi wufwa, kansi fulukidi, beedi wuzimbala, kansi yenekini!»

45 Kimfumu ki mazulu kifwanakani dyaka bonso munkiti wumosi wuna kwe sosi palata zimbote. 46 Bu kabeki palata yi nkatika ntalu yiyingi, wenzi teka bima bimvimba bi nandi, mboki sumbidi yo.

Kingana ki mufalisi na mutoti mpaku

9 Yesu wuta kingana eki ku yobobo bakwe kiyenikisanga ti bantu balunungu badi na bakwe yinanga bahiika: 10 «Babakala bole bayenda ku nzo-Nzambi mu sambila, wumosi wuba mufalisi, wuhiika mutoti mpaku. 11 Mufalisi, kimantelama, wusambila ku nsye mutima andi ebu: "O Nzambi, na ku tondidi mu dyambu ti ni bonso bantu bahiika ko, baa mivi, bambi na zinsuza, bonso mutoti mpaku bewuwu. 12 Nakwe minanga nsoki bilumbu byole mu kisabala mpe nakwe futanga kibuku kyani kikumi-kumi mu bimvimba bi nakwe bakanga." 13 Mutoti mpaku, yandi wuba mwa kitatu, kedi lenda mu sendola meso ku yulu ko. Kansi wedi baaba ha ntulu andi ni kedi ta ti: "Nzambi ani, mfwila nkenda meno munsumuki nidi." 14 Kedika na luteedidi, mutoti mpaku wuvutuka ku nzo andi wuyambudulu, kansi ka mufalisi ko. Mu dyambu ti wonso waakizangula, baamukulula na wonso waakikulula, baamuzangula.»

Kingana ki bisadi bitatu

14 Kimfumu ki mazulu kifwanakani bonso muntu wumosi, wukubama mu kwenda ku nzyetolo, na wutumisa mindongo myandi mu basisila mvwilu andi. 15 Wuhaana ku wuntete talanta* zitanu, zole ku wuhiika, mpe yimosi ku wu mitatu, bonso bubela ngolo zi muntu-muntu, mboki wuyenda ku nzyetolo. 16 Yondowo wu baka talanta zitanu wuyenda butisa zo na wubaka ndandu yi talanta zitanu zihiika. 17 Bumosi mpe ku yondowo wu baka talanta zole, wubaka ndandu yi talanta zole zihiika. 18 Kansi ku yondowo wu baka talanta yimosi, wuyenda timuna bulu ha butoto na wusweka talanta yi mfumu andi.

19 Bilumbu bibingi bihyoka, kumanima, mfumu yi mindongo wuvutuka, na wubafuula mu zaba bwedi basadidi mbongo bezozo. 20 Yondowo wu baka talanta zitanu, wumutwadila talanta zitanu zihiika na wumuteela ti: "Mfumu, talanta zitanu wusala nsisila, zibutidi ndandu yi talanta zitanu zihiika." 21 Mfumu andi wumuteela ti: "Bumbote siidi! Mundongo wumbote wudi na wukwikama! Mu dyambu ti bedi wukwikama mu bima bifyoti, bwabu nina kuhaana bivudidi. Yiza wuyangalala kintwadi na mfumu aku." 22 Yondowo wu baka talanta zole, wuyiza na wumuteela ti: "Mfumu, talanta zole wusala nsisila, tala, zibutidi ndandu yi talanta zole zihiika." 23 Mfumu andi wumuteela ti: "Bumbote siidi! Mundongo wumbote wudi na wukwikama! Mu dyambu ti bedi wukwikama mu bima bifyoti, bwabu nina kuhaana bivudidi. Yiza wuyangalala kintwadi na mfumu aku." 24 Mboki yondowo wu baka talanta yimosi, wuyiza na wumuteela ti: "Mfumu, meno nzebi ti ngeye muntu wumbalu wudi: ngeye kwe yonzikanga ho ha wulembolo kuna, mpe kwe totanga ho ha wulembolo mwanga. 25 Bunkuta nayeni, ni nayenzi sweka talanta aku ku nsye butoto. Buna, bonga byaku bi wuvwidi." 26 Mfumu andi wumuteela ti: "Mundongo wumbi na wukilenga, ngeye zebi ti nakwe yonzikanga bima ho ha na lembolo kuna, mpe nakwe totanga ho ha na lembolo mwanga. 27 Bila nki wulembolo tudila mbongo zani mu nzo yi kiswekolo ki mbongo, nganunu bu mvutukidi za naketi bakila ndandu bu naketi bonga zo. 28 Muzikeeno talanta beyoyo yi nandi, mpe haneeno yo ku yondowo wuna talanta kumi. 29 Ni hahoho, mbo bahaana ku yondowo teekidi na bima, na wuna ba na byo bibingi, kansi yondowo lembolo ba na kima, mbo ba muzika mpe kyo kiteekidi nandi. 30 Nganunu mundongo wumpamba bewuwu, mutubeno ku mbazi ku mpimpita yina bokoboko. Kwakoko kwaaba bidilu na nkwetosolo yi meno."

Kingana ki muntu wu mvwama na Lazalo

19 Kuba na bakala dimosi di mvwama, dyedi lwatanga binkutu bintoko na bintalu beni, bilumbu bimvimba mu kyese na mu minkembo kedi bye hyokisilanga. 20 Ha mwelo nzo andi, haba na muwelo wumosi nkumbu andi Lazalo. Nitu andi yimvimba, yiba na zimputa. 21 Wedi tyanga mu dya mfumfula zedi bwanga ku nsye meza ma mvwama. Kansi bambwa ni bedi kwiza mu hendanga mputa zandi. 22 Muwelo wuyiza fwa, mboki zimbazi zi munata ha ntadisi yi Abalahami. Mvwama mpe wuyiza fwa na bamuzika. 23 Ku nsi yi bafwa, kwama kukwingi kedi yenanga, bu kasendola meso, wuyena kukula, Abalahami wuba na Lazalo ha ntendo andi. 24 Buna wulokana ti: "Tata Abalahami, mfwila nkenda na fidisa Lazalo kadobika nsongi yi mulembo andi mu mamba mwanki kambodika ludimi, mu dyambu ti kwama nina yena mu kati di milaka mi tiya bemimi." 25 Kansi Abalahami wumuvutudila ti: Mwana ani, bambuka moyo ti ngeye wuba na bimvwama bibingi mu kizingu kyaku, mpe Lazalo wuba mu zimpasi zizingi. Bwabu yandi tambudi mbombolo. Kansi ngeye wu mu kati di kwama. 26 Mboki, ha kati-kati dyeto na yeno bulu di nsisi dihoho, mwanki ho yobobo batiidi mu kwiza ku ludi, balendi hyoka ko, bumosi mpe ku yobobo baa neeno koko, ka balendi sabuka ku tudi ko. 27 Mvwama wuta ti: "Mulemvo aku tata! Nina kulomba, wufidisa Lazalo ku nzo yi tata ani, 28 mpangi zitanu zinani koko, kabanatina kimbangi mwanki yawu mpe balembolo kwiza ku kibuka bekiki kina kwama kukwingi." 29 Kansi Abalahami wumuvutudila ti: "Mpangi zaku ba na Mose na Mimbikudi mu balwengisa. Babayuwila!" 30 Mvwama wumuteela dyaka ti: "Kani, tata Abalahami, tala ti muntu fumini ku nsi yi bafwa wenzi bayenikina, mbo baviluka." 31 Kansi Abalahami wumuvutudila ti: "Tala ti bayuwidi Mose na mimbikudi ko, batambula ko, kati muntu ni kafuma ku nsi yi bafwa."»

Kingana ki kititi kimbi

24 Yesu wubateela kingana kihiika: «Kimfumu ki mazulu kifwanakani bonso muntu kunini nswanga yimbote mu mfuba andi. 25 Kansi mu mpimpa, bantu bamvimba bu balambalala, mbeni andi wuyiza na wukuna kititi kimbi ha kati dibele na wuyenda kwandi. 26 Nswanga bu yimena na bu yi duukisa mbutu, kititi kimbi kimena mpe. 27 Bisadi byandi biyiza muteela ti: "Mfumu, kadi wukunini nswanga yimbote mu mfuba aku ko e? Kwedi kufumini bwabu kititi bekiki kimbi e?" 28 Wuvutula ti: "Mbeni siidi bobo." Buna bisadi bimufuula ti: "Tiidi twenda tuvuza kititi bekyokyo kimbi e?" 29 Wuvutula ti: "Kaani! Mu dyambu ti bu luvuzidi kititi bekyokyo kimbi, lulenda vuza mpe bele. 30 Bikeeno bimenina ha kimosi natee bu tuna yonzika. Mu ntangu yaaba ngyonzokolo, naateela ku biyonziki ti: Katuleeno ntete kititi kimbi na kangeeno kyo mu mwita* mwanki luyoka kyo, mboki yonzikeno mbutu zibele mu kati di kilundulu."»

Kingana ki ndumba kumi

1 Kimfumu ki Mazulu kyaafwanakana bonso ndumba kumi zi bonga minda myawu mu kwe bwana kikwedi. 2 Batanu ha kati dyawu baba bizengi mpe batanu bahiika baba na madyela. 3 Ndumba zi bizengi babonga minda myawu, kansi banata mazi ko, 4 yobobo baba na madyela, babonga minda myawu mpe banata mazi mu mwa zimbwata. 5 Kikwedi bu kazingila mu kwiza, ndumba zimvimba zibaka tolo, ni zilambalala. 6 Mu kati-kati di mpimpa, ndinga yi yuwakana: "kikwedi yanduwu wizidi! Duukeeno mu kwe mubwana!" 7 Buna ndumba zimvimba zi vukumuka mpe zi kubika minda myawu. 8 Ndumba bezozo zi bizengi ziteela ku ziba na madyela ti: "Tuhaaneeno mwa ndambu yi mazi meno, mu dyambu ti minda myeto mitonini mu zima!" 9 Kansi ndumba zimadyela zibateela ti: "Kaani, ma tulungila ko mu yeno na yeto. Bufweni lwenda lusumba ku yobobo bakwe tekisanga mo." 10 Mu ntangu yi bayenda mu kwe me sumba, kikwedi kisala hingani. Ndumba za zitanu ziba zikubama zikota nandi mu kati di nzo yi mukembo wu makwela, na bakanga mwelo. 11 Ku manima, ndumba zihiika zitula na babulana ti: "Mfumu, Mfumu, tuzibudila!" 12 Kansi kikwedi kibavutudila ti: "Kedika nina luteela, naluzebi ko." 13 Yesu wuta ti: Buna kayeno meso, mu dyambu ti luzebi kilumbu na kilokola ko.