As 10 parábolas mais importantes de Jesus
Jesus ensinou lições profundas por meio de parábolas, histórias curtas e simbólicas que comunicam verdades espirituais. Cada parábola tem um significado especial e atemporal, revelando o caráter de Deus e ensinando como viver como cristãos. Aqui estão 10 das parábolas mais marcantes e suas lições:
1. Parábola do Semeador (Mateus 13:3-9)
Penapo Ayesu akaalobholela malobhe gajingi kwa kulengania.
"Nnyohanikiange mwangota! Kukibha na mundu jumo jwakajaula kupanda mbeju ku mgonda gwabhe. Pabhatendita kumicha mbeju, yengi hikagwee pandela, hijuni hikaika na kumila mbeju. Yengi hikagwee pamaganga pangali na undopi nnyingi. Hikabhonekana kumela kwa kujomboteka ligongo undopi gukibha nchoko. Nambo lyobha palikajaka, mimela jikajoma kwa kubhehe mikega jakwe jikibha jangatibhila pahi muno. Mbeju yengi hikagwela pamiibha, na jenejo jikajoma na kuchitabha tabha. Yengi hikagwee papabhile na undopi gwakoondea mimela, na mimela hikahogola mbeju makomi komi yengi mbeju makomi chita na yengi makomi gatatu."
Na Ayesu akajomolekea kulongela, "Bhabhakweti na machikilo gakujonikia na bhajohanike!"
A parábola do semeador fala sobre a receptividade das pessoas à Palavra de Deus. Cada tipo de solo representa diferentes maneiras de receber e aplicar o Evangelho em nossas vidas. Somente um coração fértil e comprometido pode dar frutos espirituais abundantes.
2. O Bom Samaritano (Lucas 10:25-37)
Kulandanikiha kwa amundu bha ku Samalia bhabhi na upalyo
Wakati pagukahika bhakajema bhabhajigana bhamo bha amuli ja Amusa bhakaakonya Ayesu kwa kwaalenga, "Bhakujigana, ndendeniki ili mbate umomi gwa machobha goha?" Ayesu bhakaakonya, "Muhimanya niki pamchoma mu amuli ja Amusa?" Bhenibhala bhabhajigana amuli ja Amusa, bhakalobhola, "Mwapale Hangwana Annoongo bhinu kwa ntima gwinu goha, na kwa machili ginu, na kwa malango ginu goha na kwa umomi gwinu goha. Na mwapale andami ajinu handa chimchipala mwabhene." Ayesu bhakaalobholela, "Ntekujangula maha. Na ntende henela na mwenga mpakutama." Nambo bhenabho bhabhajigana amuli ja Amusa bhakapala kuchilangia kubhehe amundu bha umanyo, bhakaakonya Ayesu, "Bhenabho andami ajangu nga aganiki?" Ayesu bhakaajangula, "Mundu jumo bhakibha bhatenda kutuluka kubhoka Kuyeluchalemu kujenda Kuyeliko. Pabhakibha nndela bhakaabhona amundu bhakupoka hilebhe, bhakaahula ngobho, bhakaapota, bhakajaula na kwaaleka bhabhi kubhandikila na Kujomoka. Kwa kubhehe, akung’i bha Annoongo bhamo bhakibha bhatenda kupeta ndela jela jela, bhakammona, bhatenda kupeta nnyenje. Hela hela bhajangatila akung’i bha Annoongo bhamo na bhena pabhakahika mahali penipala bhakaamona na bhenabho bhakapeta upande gongi, bhakaaleka penapo pandela. Nambo amundu bhamo bha chilambo cha ku Samalia bhabhatendita kujaula ulendo, bhakahika chehemu jela pabhakibha mundu jola bhakakolela kiha. Bhakahika chehemu jela bhakankolela bhakaajelela hilonda yabhe na kwaapakala mahuta na divai, Ngapena bhakaakweha mu liponda lyabhe bhakanneta mpaka ku nyuumba ja akaageni ili kwaalolekeha. Malabhi jakwe kundabhi, bhakapetula hipande hibhele maganga ga ulohi nkolongwa na bhakaapekeha bhenibhala akola nyuumba ja akaageni na kulobhola, ‘Mwalolekee amundu habha na chohachela chichipakupunda mbakunnepa, ili atamwa bhalame.’ "
Ngapena Ayesu bhakaakonya, "Pakati ja habha bhandu bhatatu, nga aganiki bhakalangia kubhehe nga ajabhe jonijola jwabhampotite na matimbanyundo?"
Bhenibha bhabhajigana amuli ja Amusa bhakajangula, "Bhenibhala bhabhakolile kiha nga andami ajabhe." Ngapena Ayesu bhakaalobholela, "Nnyaule nkatende helahela,"
Essa parábola nos ensina sobre o amor ao próximo, independentemente de raça ou religião. O samaritano ajudou um desconhecido, mostrando que a verdadeira fé se revela no amor ao próximo.
3. A Ovelha Perdida (Lucas 15:4-7)
"Handa jumo jwinunji bhabhi na ngondolo makomi komi na handa bhahimanyite jumo jwabhe atekuhobha, bhapakutenda niki? Bholi, ngaaleka bheni bhala makomi tisa na tisa kulikonja na kujaula kunnolea bhamo bhabhahobhite mpaka bhampate? Nabhena handa bhampatite, kwa kuhangalala bhapakumpapa pa mabhega gabhe na handa bhabhujite kwachabhe. Ngapena bhapakwakema maganja gabhe na akaandami na kwalobholelanga, ‘Nhangalalange pamo nanenga, ndekumpata ngondolo jwangu jumo jwaakahobha.’ Ndenda kunkongolelanga, hela hela kupakubhee na kuhangalala muno kunani Kulihunde ligongo lya akola mabhou bhamo bhabhalekite kulemwa, kupunda bhenibhala makomi tisa na tisa bhabhakondekwa nnongi ja Annoongo yakubhee bhanga na lilemwa lyakupala kuleka."
Deus é como o pastor que busca incessantemente uma ovelha perdida. Essa parábola revela o amor incansável de Deus pelos pecadores, celebrando a alegria no céu quando alguém se arrepende.
4. O Filho Pródigo (Lucas 15:11-32)
Kulandanikia na kakombo jwaahobhite
Ayesu bhakapunda kulongela, "Pakibha na mundu jumo bhakibha na akakombo bhabhele akanalome. Jonijola nchokochoko bhakaalobholela atati bhabhe, ‘Atati, mmbekehe hilebhe yangu.’ Henela bhakaametulilanga na kwaapekeanga bhaana bhabhe bhoha bhabhele. Penapo, jonijola nchoko choko bhakakumba hilebhe yakwe yoha yakibha nayo, bhakajaula chilambo cha kutali na konokwe bhakajita jita hilebhe yabhe kwa uloloi. Pabhakajomola kujita jita hilebhe yoha hiyakibha nayo, kukibha na njala jalikuluta ku chilambo chela choha, na bhenabho bhakajemeka kulaga. Ngapena nkakombo jola bhakajaula kujopa lihengo kwa akola chilambo bhamo bha cheni chela chilambo, na bhenibhala akola chilambo bhakaapekea lihengo lya kuliha magolobhe. Bhenibhala nkakombo bhakalokolila kulyee chakulya chibhalilinge magolobhe nambo jwakwa mundu jwakaapekeha chakulya. Nambo luunda gwabhe pagukajemeka kwaabhujila, bhakaganikia mu ntima gwabhe bhakalobhola, ‘Bhatumichi bhalengwa bhabhatendanga lihengo kwa atati bhangu yakubhee bhatenda kulyanganga chakulya chijingi na kuhiigaa, na nenga nibhii pambani ndenda Kujomoka na njala! Mbakubhoka na kubhuja kwa Atati bhangu na kwalobholela, atati, ndekulemwa kwinu atati na nnongi ja Annoongo kunani Kulihunde. Mbalikwa hopo kabhele kungema mwana jwinu nndende jumo jwa akaabhanda bhinu.’" Bahi, bhakabhoka kujaula kwa atati bhabhe.
"Nambo pabhakibha tangu kutali, atati bhakaalola, ntima gwabhe gukatwelela kiha. Bhakaabhutukila amwana bhabhe, na kwanyambatila na kwaachalimia kwa kuhangalala." Jonijola nkakombo bhakaalobholela Atati bhabhe, "Ndekulemwa nnoongi jinu na nnoongi ja Annoongo kunani kulihunde. Mbalikwahopo kabhele kukemwaa mwana jwinu." Nambo atati bhabhe bhakalobholela bhatumichi, "Nnetange chindema!" "Nnetange ngobho jijibhile jammbone muno, mwaweke pete mulukonji lwabhe na champali ya bei ngolongwa mmakongono gabhe. Ngapena nkaapetule mwana jwa ng’oombe jwakunakana twaachinje ili tutendange lichobha likolongwa na tulyee. Kwa maana jonjoni mwanangu bhakajomoka na nangocheni bhamomi, bhakibha bhahobhite nangocheni bhabhonikine! Ngapena bhakajemekanga kuhangalala."
"Muda gonogwe, jonijola mwana nkolongwa bhakibha kumigonda. Pabhakabhandikila kaja, bhakajoa lilobhe lya mijembo na bhandu bhatenda kuhinanga. Bhakaakema antumichi bhamo bhakaakonya, ‘Chibhi niki?’ Bhenabho antumichi bhakaalobholela, ‘Anung’una jwinu bhatekuhika, Atati bhinu bhatekwachinjila ng’ombe nchokochoko jwakunakana ligongo mwana jwabhe bhatekubhuja bhabhi bhamomi.’ Jonijola mwana nkolongwa bhakatumbala na bhakakana hata kujingila nkati ja nyuumba. Bahi atati bhabhe bhakabhoka panja na kwapembelea. Nambo bhenabho akakombo bhakaajangula atati bhabhe, ‘Atati nnyohanikie! yaaka yoha heye ndekuntumikila kwa yaaka hijingi na hata lichobha limo nangaleka kutenda chikanobholela, nambo mwanga mbekeha hata mwana jwa mbuhi ili hangalale na akaaganja bhangu! Nambo pabhahikite kaaja habha mwana bhinu yakubhehe bhatekujita jita hilebhe yoha kwa akaikege bhakupala muno ngongola mwenga ntekwachinjila mwana jwa ng’oombe jwakunakana!’ Atati bhabhe bhakaajangula, ‘Mwana jwangu, ntekubhee nanenga machobha goha na yoha himi nayo nga hinu. Nambo chiipalikwa kutendeka nga kuhachuka na kuhangalala ligongo hojojo anung’una bhinu bhakajomoka nangocheni bhabhi bhamomi, bhakibha bhahobhite leleni bhabhonikine.’"
A parábola do filho pródigo fala sobre o perdão e o amor incondicional de Deus por Seus filhos, mesmo quando se desviam.
5. A Pérola de Grande Valor (Mateus 13:45-46)
Chilebhe cha bei ngolongwa chichikemwa lulu
"Kabhele, Umwenye gwa kunani kwa Annoongo gulandanika na mundu jumo bhabhatendita kulolea lulu jakuhalala. Pabhakapata lulu jimo ja bei ngolongwa, bhakajenda kuucha hilebhe yoa yakibha nayo, bhakahemela lulu jela."
Jesus ensina que o Reino de Deus é o bem mais precioso e devemos estar dispostos a renunciar tudo para possuí-lo.
6. O Fariseu e o Publicano (Lucas 18:9-14)
Kulandanikia kwa Amfalisayo na atocha kodi
Ngapena Ayesu bhakaabholelanga kwa kulandanikiha, bhandu yakubhee bhabhachibhonanga kubhee bhatendakondekwa nnongi ja Annoongo na bhabhaabheluanga bhangi, bhakalobhola. "Bhandu bhabhele bhakajaulanga mu Nyuumba ja Annoongo kujopa, jumo jwabhenji bhakibha Amfalisayo na jongi bhakibha antocha kodi. Bhenibhala Amfalisayo bhakajema, chibhabhile bhene bhakalobhola, Annoongo, ndendakunchukulu kwakubhee nenga ngabha handa bhandu bhangi yakubhee, akaabhwihi, akaabhou na bhangoongola hata mmihopo handa atocha kodi habha. Nenga ndendakutabha pa bhele kwa juuma, ndendakubhoa libhoga limo mu mabhoga komi ya hilebhe hiimbata. Nambo bhenibhala antocha kodi bhakajema kwa kutalika, pangali hata kunyakula miho gabhe kunani kulihunde, bali bhakachipota pantima kwa kuhumala, bhabhikulobhola, mwee Annoongo, nngoole kiha nenga naakola mabhou. Ayesu bhakaalobholelanga, ndendakunnobholelanga, habhabha antocha kodi bhakabhuja kaja bhakibha bhatekondekwa nnongi ja Annoongo kuliko bhenabho Amfalisayo. Kwakubhee bhohabhala bhabhachikwea bhapakutuluka, na bhohabhala bhapakutulukikwa bhapakwaakwea."
Essa parábola nos lembra que Deus valoriza um coração humilde e arrependido, em contraste com a arrogância espiritual. O publicano, ao reconhecer seus pecados, foi justificado diante de Deus.
7. Os Talentos (Mateus 25:14-30)
Kulandanikia na akaatumichi bhatatu
"Kabhele Umwenye gwa Annoongo gupakubhee henela. Mundu jumo jwaapala kujaula ulendo, bhakaakema akaabhanda bhabhe na kwaabheka bhailolekee hilebhe yabhe. Bhakaapekea kila mundu kubhokana na uwecho gwabhe, jumo hiyuko nhano ja mbiya, jongi hiyuoko hibhele na jongi chihuko chimo cha mbiya, penapo bhakajaula ulendo. Mmanda jwaakapata hiyuko nhano bhakajaula na kuhitendela lihengo, akajonjokea hiyuoko yengi ja mbiya nhano. Hela hela na bhenibhala jwaakapata mihuko hibhele ya mbiya bhakajonjokea yengi hibhele. Nambo bhenibhala bhabhakapata chihuko chimo bhakajenda, bhakahemba lihembo pahi, bhakajihelela mbiha ja hangwana bhabhe."
"Pagakapeta machobha gajingi, bhakahika hangwana na akaabhanda bhabhe kukonya bhatendite niki mu mbiha jabhe. Jonijola antumichi jwaakaapata chihuko cha mbiya nhano akahika na nnyonjokeo gwa talanta yengi nhano, akaalobholela, ‘Hangwana, nkambekea chihuko cha mbiyaa nhano,’ ‘Nnole mbatite kujonjokea hihuko yengi ya mbiya nhano.’ Hangwana bhabhe bhakaalobholela, ‘Yammbone, mwenga antumichi jwammbone na jwakuaminika.’ ‘Mmi jwa kuaminika hata kwa hilebhe hichoko hichoko, mbakumkamua makolongwa. Nhike nhangalale pamo na hangwana bhinu!’ Ngapena jonijola antumichi jwakapata hihuko hibhele ya mbiya hibhele nabhena akahika, akabhoa hihuko yengi hibhele hiijonjokike. Akalobhola, ‘Hangwana nkambekea hihuko hibhele ya mbiya. Ntole hihuko yinu yengi hibhele niipatite kwa kujonjokea.’ Hangwana bhabhe akajangula, ‘Yammbone, abhanda jwammbone na jwakuaminika!’ ‘Mmile jwakuaminika mu hikubho hichokochoko, mbakunpekea hikubho hikolongwa. Nhike nhangalale pamo na hangwana bhinu!’ Nambo jonijola jwakapata chihuko chimo akahika, akalobhola, ‘Hangwana, niimanyi mwenga nga mundu jwakulimba, mwenga ntenda kuhuna penipala pangapanda mbeju, na ntenda kukumba penipala pangamicha mbeju. Ngajogopa, nakahiiya mbiha jinu pamandopi. Mpetule jenjeni mihuko jinu ja mbiha.’"
"Hangwana bhabhe bhakaalobholela, ‘Mwenga nga mmanda abohu na mkata! Muhimanyi kubhee nenga ndenda kuhuna penipala panangapanda mbeju, na kukumba panga kumicha mbeju. Mkapalikwa kuibheka mbiha jangu kwa bhandu bhabhauchanga na kuhemela bunyu, nanenga chimbakuhika ngajipetula jenijele mihuko jangu na jijijonjokike. Bahi, munpokange jene mbiha mumpee bhenibhala bhabhabhii na hihuko komi. Kwa maana mundu joajaola jwaatendela lihengo chilebhe chindekwaapekea mbaakwajonjokea na chengi, na jono apakubhee na hijingi. Nambo mundu joajola jwaatendelahopo lihengo chilebhe chichooko chindekwaapekea, hata chenechela chichoko chibhabhii nacho, na chene chichooko mbaakwapokonyola. Na mmanda ojojo jwangajonjokea mbiha, munlekelange panja palubhendu! Konokwe bhapakuguta na kuyaga mino ligongo lya hibhini muno.’"
Nesta história, Jesus ensina sobre a responsabilidade de usar bem os dons e recursos que Deus nos confiou. A fidelidade nas pequenas coisas abre portas para bênçãos maiores.
8. O Rico e Lázaro (Lucas 16:19-31)
Akola hilebhe na Alazalo
"Pakibha na mundu jumo akola hilebhe bhabhatendita kuwala ngobho ya kualala na ya bei ngolongwa na bhatendita kutama umomi gwa kuchikonja machobha goha. Pannlyango pa bhena akolo hilebhe pakibha na haocho bhamo lina lyakwe Alazalo bhabhakibha hilonda mmele goha. Bhenabho Alazalo bhakalokolila kuchijukutia kwa chakulya chichikagwehe pahi ja mecha kwa bhenibhala akola hilebhe. Hata himbwa hikahikanga kwaalamba hilonda yabhe! Lichobha limo bhenibhala haocho Alazalo bhakajomoka, nabhena antumichi bha kunani kulihunde bha Hangwana bhakaapetula bhatame pamo na Aibulahimu, na bhenibhala akola hilebhe bhakajomoka na bhakaachika. Jonojwe akola hilebhe, pabhakibha mu hibhini muno mahali kwa bhandu bhabhawilinge, bhakalola kunani, na bhakaabhona Aibulahimu kwa kutali na Alazalo kubhandikila na bhena. Henela bhenibhala akola hilebhe bhakaakema kwa lilobhe likolongwa, ‘Mwe Atati Aibulahimu ngolee kiha na mwaatume Alazalo bhachubhike lukonji lwabhe nkati ja machi bhagukolonikie lulimi lwangu, ligongo ndenda kuulala muno pamoto mahali pambani. Nambo Aibulahimu bhakaajangula, mwanangu nkombokele mwenga nkapokela yaambone mu umomi gwinu, nambo Alazalo bhakapokela gangalimmbone mu umomi gwabhe. Nambo nangocheni Alazalo bhatendakuchikonja pambani na mwenga ntendakulaga. Kupunda ja genago nkati jitu na mwangota konokwe, kubhekitwe lihembo likolongwa, ili bhenibhala bhabhapalanga kubhoka kongo kuhika konokwe bhakotokombola, wala mundu joha jola bkotokombola kujoomboka konokwe kuhika kwaachitu.’ Bhenibhala akola hilebhe bhakaapembelea, atati Aibulahimu ndenda kunnyopa, muntume Alazalo bhajaule kwa akaanung’una bhangu, maana ndekola akaanung’una bhangu nhano. Bhajaule bhakaakelebhue ili bhenaangota bhakoto kuhikanga kongoni ku hibhini. Aibulahimu bhakajangula, anung’una bhinu bhabhii na Amusa na akaalondohi bha Annoongo, mwaalekange bhabhajohanikiange bhenaangota. Bhenibhala akola hilebhe bhakalobhola, ngabha henela atati Aibulahimu, nambo amundu handa bhayookite na kwaajendelela na kwaakelebhua bhapakulekanga mabhou na kwaatendebhukila Annoongo, Na bhena Abulahimu bhakaalobholela, handa bhangajohanikianga Amusa na akalondohi bha Annoongo, na hata handa bhajawile amundu bhabhayookite kubhoka kwa bhabhawilinge ngaajonikianga."
A parábola alerta sobre as consequências de negligenciar os necessitados e viver para si mesmo. Também destaca a realidade do julgamento e da vida após a morte.
9. O Joio e o Trigo (Mateus 13:24-30)
Kulengania kwa maheya
Ayesu akaalobholela bhandu kulengania kongi, "Umwenye gwa kunani kwa Annoongo gutenda kulandana na mundu jwaapandite mbeju jammbone mu ng’onda gwabhe. Nambo kilo bhandu pabhakagolola lugono, apwati bhabhe bhakahika, na bhapandikia maheya pakati ja nakaponga, na bhakajaula. Bahi, mbeju pajikamela na kujemeka kutumbuka, maheya kabhele gakajemeka gutumbuka. Akaatumichi bha akola nng’onda bhakaajabhulila, bhakaalobholela, ‘Hangwana, tweenga tupandite mbeju jammbone mu nng’onda gwinu. Bholi maheya gagabhile gabhoka koji?’ Bhenabho bhakaajangula, ‘Apwati nga bhatendite henela.’ Bhenibhala akaatumichi bhakapundanga kwaakonyanga, ‘Bholi, mpala tujende tukagatupule?’ Na jonojwe akaajangula, ‘Ngabha, nkotokugatupula, kwa kubhee pampakutupulanga maheya hago nkombola kutupula pamo na ngaano. Nnekange ngaano na maheya gakole pamo mpaka machobha ga kuhuna. Gena machobha mbakwaalobholela bhakuuna, bhakondanike oti maheya bhagatabhe tabhe makendeka na kujochwa mooto. Nambo ngaano muihunange nkajibhekange mu ngokwe jangu.’"
Essa história simboliza o bem e o mal coexistindo no mundo até o julgamento final, quando Deus fará a separação entre os justos e os ímpios.
10. As Dez Virgens (Mateus 25:1-13)
Kulandanikia kwa akaamwali komi
"Gono muda, Umwenye gwa kunani kwa Annoongo gutenda kulandana henela. Akaamwali komi bhabhatolitinge hibatali yabhenji na kujaula kwaapokela hangwana jwalombela. Nhano pakati ja bhenabho komi bhakibhanga akaajinga na nhano bhakibhanga na malango. Bhenibhala akaajinga bhakapetulanga hibatali yabhenji, nambo bhangapetulanga mahuta gangi gakujonjokea, nambo bhenibhala bhabhabhii na malango bhakapetulanga mahuta mu yupa pamo na hibatali yabhenji. Hangwana jwalombela pabhakakabha kuhika bhenibhala akamwali bhoa bhakagochelanga na kugoloka lugono."
"Pakati ja kilo mundu jumo akapota nyenye, ‘Hangwana jwalombela bhatenda kuhika! Nnyaulange mkaapokele!’ Penapo akamwali bhoa bhakajimukanga, bhakahalakia hibatali yabhenji ili hijake maha. Bhenibhala akaajinga bhakaalobholelanga bhenibhala bha luunda, ‘Ntupekeange mahuta ginu nkachoko hibatali yitu hitenda kuhimika.’ Nambo bhenibhala bhabhabhii na malango bhakaajangulanga, ‘Ngatutochanga twenga na mwangota, mbaya nnyendange kuliduka nkahemelange ginunji!’ Penapo bhenibhala akamwali akaajinga pabhakajaulanga kuhemela mahuta. Kongo kuyeto hangwana jwalombela bhakahika, na bhenibhala akaamwali bhabhakibha tayali bhakajingilanga pamo na bhena mu nyuumba jijitendeka ulombela, na nniango gukajigalwa."
"Pagukapeta muda kachoko bhenibhala akamwali bhajinga bhakahikanga, bhakakema, ‘Akolo, akolo, ntujogolele!’" Nambo jonojwe akaajangulanga, "Ndendakunnobholelanga kweli, ‘Nimmanyangahopo mwangota.’"
Ngapena Ayesu akajomolekea kulongela, "Mmangange miho, kwa kubhee ngalimanya lichobha wala muda gupakubhee lii."
Jesus enfatiza a necessidade de estarmos sempre preparados espiritualmente para Sua segunda vinda, pois ninguém sabe o momento exato.
As parábolas de Jesus continuam sendo fontes ricas de sabedoria e direção para a vida cristã. Ao aplicarmos esses ensinamentos, nos aproximamos mais de Deus e de Sua vontade.
Se este artigo te ajudou, faça sua parte e compartilhe a Palavra de Deus com aqueles que você ama.