Pecado
O pecado é a realidade que separa a humanidade de Deus. Mas a Bíblia também revela a solução: o sangue de Cristo que nos purifica e a graça que nos liberta de toda condenação.
A universalidade do pecado
Todos pecaram e carecem da glória de Deus. Não há justo, nem sequer um. O pecado entrou no mundo por um homem, mas a graça veio por Jesus.
Ke ngwel wɛ, baal bueel asi obi, bu asyel lala ye lweel e Nziã.
Ke ngwel wɛ, baal bueel asi obi, bu asyel lala ye lweel e Nziã. Kɛn a Nziã me nyiĩ a ndɛ osuul bɔ dzu ngwel, m’obvuul b’ebvuul ndɛ bɔ me nkuul a Yeso Mãsia.
Ke ngwel wɛ, mbuul si ngɔmɔ̃ kieel k’akal dzu m’ɛ̃sal ɛ̃ Ngel wɛ, me ndɔɔ yɛn, ndɔɔ yi esa Ngel, kɛn a yɛn baal ayɛɛ obi.
Ke ngwel wɛ, furu li obi, eli epfu, kɛn a kab li ngwel li ewa Nziã baal, eli elaã li ɔ̃bu nkal ɔ̃bu li onse Yeso Mãsia, wu Mfam a bia-byɛ.
Mbuul wueel wu asa obi afel ngel a Nziã, ke ngwel wɛ osa b’obi oli ofel o ngel a Nziã.
Liberdade da condenação
Não há condenação para os que estão em Cristo Jesus. Ele nos libertou da lei do pecado e da morte para vivermos em novidade de vida.
Obobɔ, meba etumbu si ngemɔ̃ k’ebekal wɛ, me baal b’ali bvoo ye Yeso Mãsia. Ke ngwel wɛ, ŋ’eyii mbuul bvoo ye Yeso Mãsia, ngel yi ndɛ eyii ngel yi Ɔ̃fel wu awa elaã. Ngel oyɔ epaal yɛ onse ngel a obi ye y’epfu.
M’emfa okyɛ, obi bvool k’obvaan obekal y’okwɛn nkal nzuru a byɛ yi ekieel ekwa wɛ. Obobɔ, ebee bvi etam efua e yɔ osa. Ebee elyam e nzuru a byɛ si ngemɔ̃ ke nsɛn okwɛn b’obi osuul, onge eluɔ ki esa byɛ ãndɔɔ mɛn k’ãli dzu wɛ me kyɛ. Kɛn ekab nzuru a byam ola Nziã, onge baal b’amwiĩ-mwiĩ b’asiool onse b’ákwi-ákwi. Esuul nzuru a byɛ yueel ekal yi Nziã, onge eluɔ ki asa ãndɔɔ mã dzu me kyɛ. Ke ngwel wɛ, obi k’òbekal y’okwɛn nkal a byɛ wɛ, me ndɔɔ yɛn byɛ k’ebekal ke nsɛn a Ngel wɛ, meba byɛ eli ke nsɛn a okwɛn o nyiĩ a Nziã.
Obobɔ, omã eyɛɛn? Bia-byɛ esa obi me ndɔɔ yɛn bia-a-byɛ k’eli ke nsɛn a Ngel wɛ, eli ke nsɛn a okwɛn o nyiĩ a Nziã? K’obobɔ bam wɛ! Byɛ bam eyɛɛ ngesɛ wɛn, ŋ’esuul byɛ nzuru a byɛ ke nsɛn okwɛn o mbuul m’olweel o ndɛ, byɛ ŋ’eyii ankyal a mbuul wu elweel byɛ ondɛ. Byɛ elweel obi, bɔ obiri byɛ k’epfu, byɛ elweel Nziã, ndɛ abiri byɛ k’ãndɔɔ mã dzu. Kɛn a yɔɔl kwɛn bia-byɛ elweel Nziã! Ke ngwel wɛ byɛ tsɔɔn éli ankyal b’obi. Meba byɛ elweel ãtee m’átee baal bueel ɔ̃kwal ngɔmɔ̃, bvool m’éyɔɔ byɛ. Onge bɛn apaal byɛ onse obi, byɛ eyii ankyal b’ãndɔɔ mã dzu.
Obobɔ, omã eyɛɛn? Bia-byɛ esa obi me ndɔɔ yɛn bia-a-byɛ k’eli ke nsɛn a Ngel wɛ, eli ke nsɛn a okwɛn o nyiĩ a Nziã? K’obobɔ bam wɛ!
Ke yam, bia-byɛ eyɛɛ wɛn Ngel eyi m’Ɔ̃fel. Kɛn a mɛ̃ ndi kɛn a mbuul, bvool ndi ɔ̃nkyal a obi. Ke ngwel wɛ, b’esa mɛ̃, mɛ̃ k’ebɔɔ bɔ otsɛn wɛ, nzal-a-ŋɛn be nzii mɛ̃, mɛ̃ k’esa bɔ wɛ, kɛn a b’ebyal mɛ̃, b’esa mɛ̃. Onge bɛn b’esa mɛ̃, bɛn mɛ̃ ke nzii wɛ, ŋɛn mɛ̃ ndi ɔ̃nguo ngɔmɔ̃ ye Ngel wɛn yɔ eli ngesɛ. Obobɔ, wu asa ndɔɔ oyɔ ke mɛ̃ wɛ, wu asa yɔ obi b’okal onse mɛ̃.
Yeso obveel bɔ ndiri: «Taa-taa bam, mɛ̃ eyɛɛn byɛ wɛn, mbuul wueel wu asa obi, oli ɔ̃nkyal a obi.
Confissão e perdão
Se confessarmos os nossos pecados, Deus é fiel e justo para nos perdoar e purificar de toda injustiça. A confissão liberta a alma.
Okɛɛn bia-byɛ eyɛɛn wɛn bia-byɛ k’eli y’obi wɛ, bia-byɛ ŋ’epfuru ãnzuru ã bia-byam, bvool otaa-taa k’oli onse bia-byɛ wɛ. Kɛn okɛɛn bia-byɛ ekiool ãbi ã bia-byɛ, Nziã oli wɛn k’akwɛɛn k’asa m’élieel ndɛ wɛ, bvool oli dzu. Obobɔ, ndɛ àdzeel ãbi ã bia-byɛ bvool àsuɔɔl bia-byɛ onse ãndɔɔ mam mbueel mɛn k’ãli dzu wɛ.
Kɛn okɛɛn bia-byɛ ekiool ãbi ã bia-byɛ, Nziã oli wɛn k’akwɛɛn k’asa m’élieel ndɛ wɛ, bvool oli dzu. Obobɔ, ndɛ àdzeel ãbi ã bia-byɛ bvool àsuɔɔl bia-byɛ onse ãndɔɔ mam mbueel mɛn k’ãli dzu wɛ.
Okɛɛn bia-byɛ ebeyɛɛn wɛn bia-byɛ eli ye bvoo ye ndɛ, kwɛn ŋɛn bia-byɛ ebedzuu onse empeel, bia-byɛ baal a mfya eli, bia-byɛ k’esa ãndɔɔ m’emfa ki etam otaa-taa wɛ.
Vencendo o pecado
Cristo nos resgatou e nos restaurou. Devemos mortificar as obras da carne, fugir do pecado e prosseguir em santidade.
Ndɛ ndyam olaal ãbi ã bia-byɛ me nzuru a ndɛ nkal enkulusu, me ndɔɔ yɛn bia-byɛ ekwa m’obi bvool ekal y’omwiĩ me ndɔɔ ãndɔɔ mã dzu. Eli me nkuul a ãbwɔɔ ã ndɛ k’ebvuul byɛ.
Ndɛ àburu muaan wu bɔɔl wu èloo yɛ me Yeso. Ke ngwel wɛ, ndɛ kieel wu apaal baal a ndɛ onse ãbi ã bɔ.»
Mãsia wɛn k’ási obi wɛ, Nziã osuul ndɛ oyii obi, kwɛn me nkuul a ndɛ, Nziã asuul bia-byɛ dzu.
Emfa kiki hɛ̃, Mãsia áwi nzuru a ndɛ me ndyam onge kab me ndɔɔ yi ambaal ãbi m’ɔ̃bɔbɔ a baal. Ndɛ akieel amɔɔn li nsa yuaal, ke me ndɔɔ obi wɛ, kɛn a me ndɔɔ yi abvuul b’abekiaal ndɛ.
Mbuul wu asa obi oli wu Ɔ̃pfu, ke ngwel wɛ Ɔ̃pfu ási obi fa obɛɛn. Okɛɛn Muaan a Nziã oyi, me ndɔɔ yi abiil ɛ̃sal mi Ɔ̃pfu.
Bia-byɛ eyɛɛ wɛn, mbuul wueel wu eburu Nziã k’asa obi wɛ, ke ngwel wɛ Muaan a Nziã akiaal ndɛ, bvool wu Ɔ̃bi k’akoo k’aywɛn me ndɛ wɛ.
Obobɔ, ebam ãndɔɔ mbueel mã nsie mã, m’ãli onse elaã e byɛ: Ãndɔɔ m’esio, ãndɔɔ mã mbiin, efua bvi ãndɔɔ m’opfuru, efua bvi ebi-ebi, ɔ̃tam, wu oli obuɛɛn b’anziã ba mfya.
Yɔɔl kwɛn obvool o ntal ye mbuul wɛn byɛ kɛn ebaal bakyɛ wɛ y’ãndɔɔ mbueel mã mbiin m’emfa bwɛn a emfa, wuo ɔ̃tam, abee bvɛ bam otuaal onse byɛ, ke ngwel wɛ omɔ̃ k’ãndɔɔ m’ãbvaan me baal ba ngel wɛ.
Ebee osam onse ɛ̃sal mi empeel myɛn k’eburu nsia wɛ, epaal myɛ̃ ke taan. Ke ngwel wɛ, ãndɔɔ m’ebesa baal obɔ m’edziɔɔn, eli y’opfuru bam m’oyɛɛn o mɔ̃.
Ŋɛn byɛ eyi mpuru, èbee obi osa, mpuru a byɛ efa ye k’edziin tal.
Responsabilidade e restauração
O pecado tem consequências, mas Deus restaura o arrependido. Devemos corrigir uns aos outros com mansidão e cobrir o pecado com amor.
Andoo a mɛ̃, okɛɛn mbuul okiɔɔl y’elyal ngemɔ̃ bubu, byɛ b’edzuu m’Ɔ̃fel, ebveel ndɛ me nkuul onse efyɛ. Kɛn a yam kal y’onkyab, kwɛn oŋɔ̃ yɛ hɛ̃ bee onse ɔ̃mbio obva.
Andoo a mɛ̃, okɛɛn mbuul okiɔɔl y’elyal ngemɔ̃ bubu, byɛ b’edzuu m’Ɔ̃fel, ebveel ndɛ me nkuul onse efyɛ. Kɛn a yam kal y’onkyab, kwɛn oŋɔ̃ yɛ hɛ̃ bee onse ɔ̃mbio obva. Ebiri ãtswel ã bakyɛ. M’emfa okyɛ, byɛ ol’esi b’etam ngel a Mãsia osa.
«Okɛɛn muaan-ngoo a yɛ osi yɛ obi, yi y’asuo ndɛ obi b’esi ndɛ, byam ange-buaal. Okɛɛn ndɛ oyoo yɛ, yɛ ŋe bveel ondoo o byɛ.
«Okɛɛn muaan-ngoo a yɛ osi yɛ obi, yi y’asuo ndɛ obi b’esi ndɛ, byam ange-buaal. Okɛɛn ndɛ oyoo yɛ, yɛ ŋe bveel ondoo o byɛ.
Kɛn okɛɛn mbuul osi kwɛn ngɔmɔ̃ onse ebebaan bvi ekiool mɛ̃ bvi ebva onse obi, onsoo akuru ndɛ nkɔɔn yi enɛn me nkii, atyal ndɛ ke nsɛn ãdza.
Ndɔɔ mã yi emwɛn yɛ efeel ki eli onse dziil e muaan-ngoo a yɛ, kɛn a yɛ k’amwɛn epaal ki ekwii ki eli onse dziil e yam wɛ?
Ke ngwel wɛ, okɛɛn byɛ edzeel baal b’asa byɛ obi, Tal a byɛ wa ke ywel àdzeel ãbi ã byɛ hɛ̃.
Oŋɔ̃ esɔɔ odzeel b’ãbi onse byam-a-byam, bvool ebuɛɛn me ndɔɔ a bakyɛ, kwɛn oŋɔ̃ byɛ ebvuul. Ebuɛɛn li mbuul wa dzu esal ye mpɛn ngamfɛn.
Ŋɛn mbuul oyɛɛ k’asa obvɛ bvool k’asi bɔ wɛ, ndɛ ŋ’asi obi.
Esyal tsotsoo a Nziã, obobɔ ndɛ àsyal tsotsoo a byɛ. Esuɔɔl mviɔɔl ɛ̃ byɛ, byɛ baal b’ãbi, bvool esuul ɛ̃kwal ɛ̃ byɛ tsɛtsɛ, byɛ baal b’ɛ̃kwal mviaal!
Byɛ eli onge ɔ̃kal wɛn k’akuru nzuru m’ɔ̃lam wɛ! Byɛ k’eyɛɛ wɛn wu odzii ɔ̃kiri wu obyel Nziã wɛ? Obobɔ, wu odzii k’akal ndoo a ɔ̃kiri, ŋ’ayii ɔ̃taal a Nziã.
M’ɔ̃nywã wuwu, ãyɛɛn m’ondɔɔl o kuɔɔl ye m’odza o mpaan ãbepal. Andoo a mɛ̃ a dzii, eyɔɔl kwɛn ebee obobɔ okal.
Ke nkwel a mbueel, edzii bakyɛ bam bibi, ke ngwel wɛ dzii efoo ɔ̃bɔbɔ wu ãbi.
Fuga do pecado
Bem-aventurado o que não anda no conselho dos ímpios. O caminho do justo é guardado pelo Senhor, e sua Palavra nos protege da queda.
Emfa kiki, mbuul wa ngesɛ asa obvɛ b’ofa onse ɔ̃kwal a ndɛ. Kɛn a mbuul wu ɔ̃bi-ɔ̃bi asa obi b’ofa onse ɔ̃kwal a ndɛ. Ke ngwel wɛ, ɔ̃nywã a mbuul apaal ãndɔɔ m’ãluul tɔ onse ɔ̃kwal a ndɛ.»
Byɛ k’eyɛɛ wɛ wɛn b’asa ãndɔɔ m’ãbi kieel k’asam Okwɛn o Nziã wɛ? Ekal y’onkyab, eyɛɛ bam bubu: anga-esio, b’abuɛɛn etiɔ, b’adzuu y’anga-akal wuo y’anga-alam, b’adzuu y’angaburu-abɔɔl, baal a pfuul, ba ye nzal a obɔɔ, b’ebɔɔ mbal, b’atoo bakyɛ ɛ̃tswɛ, b’awɛɛl eluɔ e baal, bɔ kieel k’asam Okwɛn o Nziã wɛ.
Pilate opal bvool olieel Ayuda bubu: «Mɛ̃ ŋe ngyi byɛ ye ndɛ okwel-a-nzii ŋã, me ndɔɔ yɛn byɛ eyɛɛ wɛn, mɛ̃ ke mbɔɔ elyal si emɔ̃ ki ewa mɛ̃ ndɛ etumbu ki epfu wɛ.» Yeso bu apal onkwel-a-nzi. Alaal ndɛ ekɔrɔ ki okwɛn ki m’ɛ̃mbɛɛl mi ãnsiɛɛn y’ɔ̃nkuru wa bɛ. Pilate bu alieel bɔ ndiri: «Mbuul ondɛ bu!» Ŋ’emwɛn angaa-a-Nziã b’anɛn y’ankiaal ndɛ, bɔ abiool ndiri: «Bɛɛl ndɛ m’enkulusu! Bɛɛl ndɛ m’enkulusu!» Pilate olieel bɔ ndiri: «Byam eyebɛɛl ndɛ m’enkulusu, ke ngwel wɛ mɛ̃ ndyam ke mbɔɔ elyal si emɔ̃ ki ewa mɛ̃ ndɛ etumbu ki epfu wɛ.»
B’ekieel edzeel byɛ ãbi ã bɔ, abɔɔ odzeel. B’ekieel ebee byɛ ãbi ã bɔ odzeel, k’abɔɔ odzeel wɛ!»