Pensamentos
A Bíblia ensina que somos fruto dos nossos pensamentos. Por isso, Deus nos chama a renovar a mente, pensar em coisas nobres e guardar o coração com toda diligência.
Pensar no que é bom
Paulo nos exorta a pensar no que é verdadeiro, honesto, justo, puro, amável e de boa fama. A mente renovada é o caminho da transformação.
Seke mwige viwotenda wanhu wa isi ino, mbali mlekeni Mulungu yawahindule gomgesa ili mtonge gamwenga, baho honda mdahe kuumanya wende wa Mulungu na kuimanya sang’hano inogile, imnogeza na yenele.
Iyo yeli na udaho usang’hana sang’hano mgati yetu kodaha kusang’hana mbuli ng’hulu ng’hani kubita zija zichidaha kupula na kugatonga. Mulungu yatogoligwe kwa ukulu wake kwa bumbila da wamtogole Kilisito, msimo wose na mazua galibule uhelelo! Pepaa.
Guardar a mente
A Palavra de Deus discerne os pensamentos e intenções do coração. Guardar a mente é proteger a alma das armadilhas do pecado.
Os caminhos de Deus são mais altos
Os pensamentos de Deus são infinitamente superiores aos nossos. Devemos entregar nossos pensamentos a Ele e confiar em sua sabedoria.
Pensamento e conduta
Do coração procedem os males. A Bíblia nos adverte a não se preocupar excessivamente e a ter pensamentos sóbrios e disciplinados.
Yesu kagendelela kulonga, "Chija chimlawa munhu mmoyo icho chimtenda munhu sekeyatogoligwe kumfugamila Mulungu. Kalonga ivo manake muumoyo wa munhu molawa, kutonga vihile, na luhadu, ubavi na ukomaji, na ugoni na maya ya vinhu na ubananzi na uvwizi na uloho wa vinhu na migongo na maligo na udulu na ubozi. Ubananzi uno wose wolawa mgati mwa munhu nawo womtenda munhu sekeyatogoligwe kumfugamila Mulungu."
"Iyo mana nowalongela seke mdumbe kwambuli ya ndia hebu nying’wa vimlonda ili muwe na ugima, hebu vivalo vimulonda kwa mbuli ya ng’huli zenu. Ivo, ugima ni ndia muhala hebu na vimwenga? Na lukuli vilihi haubita vivalo?
"Mwahapula, sekempule kama wamhazi viwapula, wao wotonga kua milungu yao yowategeleza kwavija viwapula kwa chipindi chitali.
Msimo uwo, bumbila kulu da wanhu dikala doikunzanya hamwe, mbaka wakala woibojoga, Yesu akasonga kulonga na waluko wake, akawalongela, "Itiganyeni seke muwageze Mafalisayo, na ubilikizi wao. Habule mbuli yoyose igubikigwe haigubuligwa hebu habule mbuli ifisigwe mdiziza sekeivumbuligwe. Kwa ivo jojose dilongigwa mdiziza dohulikigwa hazelu, na chija chimnyongónye mgati na lwivi luhindigwa chosimuliligwa hazelu.
"Niye nowalongeleni mweye bwiga zangu, seke muwadumbe waja wokoma lukuli, amala hawadaha kuwatendela chinhu chochose. Mbali nowalongela ija yolondeka mumdumbe, Mdumbeni ija, yookoma lukuli na yahamala kukoma kanao udaho wa kukwaza mmoto ulibule uhelelo. Nowagangamizila mdumbeni iyo yaiyeka!
Movimanya kama sholwewanda watano woguligwa kwa sente mbili? Mbali Mulungu hamsemwa hata munhu imwe mmwao. Enaa, hata mvili mmatwi genu zose zipetigwa. Seke mdumbe, mweye wanhu mtogoligwe ng’hani kubita hao sholwewanda wengi!
"Nowalongela kua, munhu yoyose yonda yanitangaze kua kahamwe na niye nayo Mwana wa Munhu nayo kumtangaza kua kahamwe nayo hawatumigwa wa kwa Mulungu. Mbali munhu yonibela hawanhu, Mwana wa munhu nayo kombela hawatumigwa wa kwa Mulungu.
"Na chila munhu yomlonga Mwana wa munhu malozo gake gogeligwa kumgongo, mbali yoyose yomliga Muhe wa Mulungu malozo gake hagageligwa kumgongo mbe!
"Na wahawagala Wazikae za kuiting’hanila Wayahudi, haulongozi ha wakulu na weli na malamuzi, seke mdumbe kwa mbuli kuiuza vija vumlonda kulonga. Kwa vija Muhe wa Mulungu mchipindi icho kowafunda vumlondeka kulonga."
Munhu imwe mdibumbila da wanhu kamlongela Yesu, "Go Mfundaji, mulongele mkulu wangu chiibagulile uhazi wetu."
Mbali Yesu akamlongela, "Mbwigaangu, yalihi yanikile niye kuwemila hebu munhu wa kuwabagulila mweye uhazi?" Amala Yesu akawalongela wanhu hao, "Itiganyeni na chila maya, manake ugima wa munhu wahabule mvinhu vingi yelinavo munhu."
Amala Yesu akawalongela uno mfano, "Mgunda wa munhu imwe mzenzi ulela ng’hani. Baho akasonga kutonga mmoyo wake, akalonga, nhendeze? Manake habule hanhu hakwika ndia zinigobole. Amala iyo mzenzi akalonga vino 'chino icho chonda nisang’hane, "Nobena magulu gangu na kuzenga gamwenga makulu ng’hani, naumo nike ndia yangu ya mlao navinhu vimwenga. Labaho noilongela mwenyego,"Oo! muhe wangu, vino vinhu vinogile vingi uvikile gonelo kwa milao mingi, sambi muhe wangu humula uje na ung’we na kudeng’helela!’ Mbali Mulungu akamlongela, ‘Gweye kwa mbozi! Lelo ichilo wolondeka muhe wako, Na ivo vinhu vose vuwikile mmane vokua vanani?’ "
Mchikomelezo Yesu kalonga, "Ivoili kwa wanhu woikila uzenzi wao wenyego, mbali habule chinhu Mulungu yachionile chinoga ng’hani."
Amala Yesu akawalongela waluko wake, "Sekemgae kwa mbuli ya ugima wenu, kua moja choni, hebu ng’huli zenu kua movala choni. Kwa vija ugima unoga kubita ndia na lukuli unoga kubita vivalo. Amala waloleni ndege hawahanda hebu kugobola, wabule gulu hebu hanhu hakwika ndia, mbali Mulungu kowalisa. Ivo mweye motogoligwa ng’hani kubita ndege! Ivo yalihi kumwenu kwa kuigaza kodaha kuyongezela mwenyego ugima wake hata kwa saa dimwe? Basi kama hamdaha kusang’hana mbuli ndodo kama iyo, habali muigaze kwa mbuli zimwenga? Galoleni gago malua vigakula, hagasang’hana sang’hano hebu kuizinga, mbali nowalongeleni hata Mfaume Selemani yakalile na unovu mkulu, hapatile kuvazigwa goya kama lua ijo dimwe vidili. Basi kama Mulungu kogeka vino gago mayani ga kumgunda, vija lelo gabaha mbali igolo gokwasigwa mmoto, che! honda yawasang’hanile mweye ng’hani! Mweye mli na nhogoli chidodo!
Mweye seke muhunganike mmoyo moja choni hebu mong’wa choni, ivija seke mdumbe kwa mbuli iyo. Wamhazi wogaya ng’hani kuzambwila vinhu vino vose. Mbali Tata yenu yeli kuulanga kavimanya kua movilonda vinhu vino. Ivo zambwileni tanhu Ufaume wa Mulungu na vinhu vino navo mokwing’higwa ivija.
"Mweye bumbila dodo sekemdumbe, kwa vija Tata yenu kaona goya kuweng’ha uja ufaume wake. Guleni vinhu mlinavo, amala zisente muweng’he vikumbi muyega. Ilukeni goya Mikadi ya sente seke idegeke, muuikile usigavu kuulanga kwa Mulungu, hanhu wabavi hawadaha kwiba hebu ving’onyo havidaha kuubananga. Kwa vija haja hauli uzenzi wako, baho honda moyo wako hauli ivija.
Muitande kusang’hana sang’hano, na vimuli venu viwe vokwaka, mkale kama vija watumigwa wombeta Mndewa wao yabwele kulawa mdizengele, ili yahavika na kupula yavuguliligwe lwivi, baho wamvugulile hima. Watumigwa waja wodeng’helela, kwa vija Mndewa wao vonda yeze yahawavika wombeta. Togoleni nowalongela, iyo Mndewa vonda yeze kovala vivalo vautumigwa na kuwalongela wakale hasi nayo koweng’ha ndia. Watumigwa waja wokua na deng’o Mndewa wao vonda yeze na kuwavika wang’hali wombeta, hata kama yaheza ichilo ng’hani! Hebu lukwili! Mbali muimanye mbuli ino, kama mwenekae yahavimanyile saa ya kwiza mbavi muikae yake, yahakalile meso ili mbavi sekeyeze kuibananga ng’anda. Na mweye ivija mgangamale, kwa vija hamnavimanya chipindi vonda yeze Mwana wa munhu.
Pita kauza, "Mndewa mfano uo kochilongela cheye chiiyeka hebu kwa wanhu wose?
Baho Mndewa kamwidika, "Yelihi kumwenu, yeli mtumigwa wa Mulungu, na yeli na nzewele, vija Mndewa wake yaheza kumwika kua mkulu wa kae yake yose, na iyo yaweng’he ndia yao waja watumigwa wamwenga mchipindi chinogile? Kamweda mtumigwa ija, vija Mndewa wake yaheza komvika kosang’hana ivo! Togoleni nowalongela, iyo mtumigwa kokwing’higwa ukulu wawimilizi kwa vinhu vake vose. Mbali ija mtumigwa yahailongela mummoyo wake, mndewa wangu kokawa kubwela, kasonga kuwatoa waja watumigwa wamwenga, wa chilume na wa chike, na kuno koja ndia na kung’wa mbaka kokoligwa, mdizua hadimanyile, iyo mndewa vonda yeze komtoa ng’hani na kumwika hamwe na waja wanhu wasiotogoleka.
"Na kwa mtumigwa ija yovimanya goyolonda mndewa wake, amala mwenyego hakala goya, hebu hagasang’hana goyolondigwa na mndewa wake, iyo kotoigwa ng’hani. Mbali kwa ija havimanyile goyolonda mndewa wake, amala kasang’hana gaja galondeke kutoigwa, kotoigwa chidogo. Na kwa chila yeng’higwe vinhu vingi, kumwake iyo volondeka vingi, na kwa ija yeng’higwe ukulu munhu iyo kouzigwa ng’hani.
Niza kusoma moto muiisi, nogesa maza waasongile kwaka! Mbali inago madununzo makulu ganilondeka nidununzwe, na nogazigwa ng’hani mbaka vondagatimile! Che! motonga niza muuisi kugala utindiwala? Bule, niza kugala kuibagula. Na kulawa vino sambi muikae imwe hokua na wanhu watano waibagule, wadatu kwa waidi na waidi kwa wadatu. Tata na mwanage woibagula, na mwana na tata yake woibagula, na biti na mamiyake woibagula, mkoi wa chilume na mwanage wa chilume woibagula, na muke na mkoi wake wa chike woibagula."
Yesu ivija kadilongela bumbila da wanhu, mwahaona wingu dolawila muuswelo wa zuwa, baho molonga sambi mvula yokwiza, kweli yokwiza. Na mbeho ya ubanzi wa hasi viyobuma, mweye molonga, yokua na fuguto, kweli yokua. Mweye mwavibilikizi! Mvimanya kufambula mbuli ya mbeho kwa kulola mbeho ya isi na kuchanha kuulanga, ivo habali hammanya kufambula mbuli zilawilila sambi?
"Habali mweye wenyego hamulamula mbuli igoloke? Manake wahawa na mhasanyi wako mzila kuita mchitala, yolondeka kuilumba nayo mng’hali muimnzila, ili seke yakugale kwa ludabwa kwa mlamuzi wa chitala, na ija mlamuzi nayo yakugale hammilizi, na ija mmilizi yakugale muing’anda ya wafungigwa. Niye nokulongela, hudaha kulawa umo mgati mbaka uilihe ija sente ya ngama."
Kwavija kwa unovu ning’higwe na Mulungu nomlongela chila munhu yeli kumwenu, seke yalonde mbuli ng’hulu kubita viilondeka, ila yagese sawa na Mulungu viyamwing’ile chila munhu kuilinga na viyotogola.
Mbwiga zangu, nowapuleni kwa udaho wa Mndewa wetu Yesu Kilisito. Muitegeleze kwa chila mbuli zimlonga na seke muihasanye mgati yenu, muitogolele na kwa zija zimtonga na zija zimgesa.
Habule munhu yovimanya viyatonga munhu imwenga, ila Muhe wa munhu mwenyego. Ivija habule munhu yozimanya mbuli za Mulungu ila Muhe wa Mulungu wenyego.
Sekemuivwizile! Munhu yoyose mmwenu yahaigesa kua kana nzewele za muuisi, baho kolondeka yawe mbozi ili yapate nzewele ya kweli.