Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Ɛkwom ɛ epata di syela ɛ
«Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ́ dáa di ɛkwom ɛ epata di syela tɔ pyeeb ɛ. Dáa dhiiti mot nakabela yɛ ɛ, nyɛ ɛ́ boobaazɛsyel yɛ é di sis tɔ pyeeb’enek. É di’enek, nyɛ moo ɛ́ tɔ mɛmyaala, etɛɛ náá, nyɛ waakɛbɔmsa esa bɛ djas, étɛp nyɛ neezɛbɔm pyeeb tak.
Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ, baanɔŋel ɛ́ nɛ mot di esaa esa e ghoŋ étɛp nyɛ neebɔmsa ɔ. Nyɛ dyeebasaŋ ɛ́ tɛtɛ esa e ghoŋ na nyenyɔ-nyɔ. Yɛ kabɛ náá, nyɛ eebela yii na nyenyɔ-nyɔ dhaa bɛsɔ djas nɛ boo mɛtaŋ ɔɔ, nyɛ kakɛbɔmsa ɛ́ esa bɛ djas, étɛp nyɛ neezɛbɔm yiizaag na boo mɛtaŋ.»
Kana ba mɔɔ bhek na sikɛ-sikɛ bɛ di edjóo «mutaad» ɛ
Wɔ gwaa, Yezu baazɛlɛɛ bɛ yak kana sis, nyɛy náá: «Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ, yɛ ɛ́ dáa bhek le di edjɛ bhum di edjóoaa mutaad ɛ. Dhiiti mot naakɛbɛ yɛ pɛ tɔ pyeeb’ɛ. Bhum mutaad ɛ́ bhek na sikɛ-sikɛ dhaa mɛbhek djas di ebɛaa kɔ ɛko ɛ bɔs ɛ nɛ mɛtɔɔl. Tin, é ghɛŋ yɛ di ekwyil ɛ, ye nɛ bɔk dhaa ele e bok djas. Ye kadi ɛ́, ye moo le di náá, enen ɛpebatazɛlóo mɛk mɔɔ kɔ elɛɛ e tak.»
Kana leviid
Yezu zokabaazɛdjɛ bɛ dhiiti kana. Nyɛy nɛ nɔɔ náá: «Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ, nɔŋel ɛ́ nɛ leviid moma di ewa tɔ boo ɛdham ɛ tsim nyɛ di epul étɛp nyɛ neesa mapa nɛ yɛ ɛ. Ba ɛwala bhii tak, tsim’enek djas aadi ɛ́, yɛ eezeghamta.»
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Kana mbee bhek
Yezu zokabaalɛɛ bɛdhiiti ekana sis: «Beeka dhiiti sonok di tyee Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ: Dhiiti mot ngɔt naabɛ embɛɛ mɛbhek tɔ pyeeb’ɛ. É pum, é sok bot ɛ dɛl djas nadi egɔ́ ɛ, wɔ gwaa dhiiti mot mɛbhuka mɛ zokazɛnɔɔ embee mɛbhek, bɛ yɛ pak mɛbhek mɛ nadi tɔ pyeeb ɛ, nyɛ eezɛnɔɔ nyel sik. Dáa mɛbhek nakawyee ɛ, yɛ eezɛwum, embee mɛbhek menek eebaazɛwyee yɛ. Tin, bot ɛ mɛsa mɛ nakuma pyeeb tak ɛ́ bookɛlɛɛ nɛ kukuma yɔbɔ náá: "Ghɛŋ, wɔ nabɛ tɔ pyeeb’ɔ ɛ́ embɛɛ mɛbhek, etsal é? Haaa yak mbee bhek kadus paa?" Nyɛ ɛ́ boozɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: "Yɛ ɛ́ mot mɛbhuka ɛ sa esesɛɛ binek." Bhii tak, bot ɛ mɛsa ɛ́ boozɛdji nyɛ náá: "Bis sa dáa, wɔ kwyɛl ɛ bis kɛdis embee mɛbhek menek é?" Nyɛ eebaazɛbɔɔza nɛ nɔɔ náá: "Hooo! Ààbɛ! Etɛɛ náá, bi ɛ kɛgu yɛ ɔɔ, bi ɛ́ nɛ ghwyil ɛgu dɔɔ nɛ embɛɛ mɛbhek lɔɔg wat nɛ yiizaag. Deenek, betka náá, mɛbhek menek djas wyee lɔɔg wat, kɛkum dwoo yɛ aakabɛ náá, bi moo kɛdis ɛ. Tin, mɛ waalɛɛ nɛ bot aakɛdis ɔ náá, bɛ pookokan sok ɛdis ɛ embee mɛbhek, da bɛ ɛ́ kɔl yɛ é di wat étɛp bɛ needik yɛ. Bhii tak ɛ bɛ aakasɛɛg embɛɛ mɛbhek, kwom kɔ taŋ’am."»
Yezu eezɛlɛɛ ɛsuk ɛ kana mbee bhek
Bhii tak, Yezu zokazɛdus tɔ ɛdhuu ɛ bot, nyɛ eezɛsik, tɔ́ pɛ ndjaa. Tin, bɛdjekel ɛ́ boozɛzyɛ pɛ nyɛ nadi ɛ. Bhii tak, bɛ ɛ́ boozɛke nɛ nɛ náá: «Lɛɛa bis ɛsuk ɛ kana mbee bhek tɔ pyeeb.» É di’enek, Yezu ɛ́ boozɛni elɛɛ bɛdjekel bɛ náá: «Yɛ ɛ́ Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot ɛ di ebɛ embɛɛ mɛbhek. Pyeeb kwyɛl ɛlyaal ɛ́ mɛdhik djas di kɔ bɔs ɛ. Embɛɛ mɛbhek kwyɛl ɛlyaal ɛ́ bot ɛ di ekɛ dáa Ɛyoŋ ɛ Zɛɛb di kwyɛl ɛ. Mbee bhek kalyaal ɛ́ bot ɛ Mbee Mot. Mot mɛbhuka nazɛbɛ bhek ɔ, kadi ɛ́ dim mot mɛkɔŋ. Dwoo ɛkɛbɔ́k bhum kabɛ ɛ́ ɛsi ɛ bɔs. Bot ɛ mɛsa kwyɛl ɛlyaal ɛ́ efofop. Dáa ye di náá, embee mɛbhek ɛ́ waatsaalaa étɛp ɛkɛmwasaa tɔ du ɛ, yɛ aabaazodi ɛ́ deenek é ɛsi ɛ bɔs. Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot ɛ́ waalwom efofop bɛ, nyɛ waadis tɔ Ɛyoŋ ɛ lɛ bot djas di ezɛm ɛmyaal ɛ bɔn-nyɛɛg bɔɔ ɔ, zɛnɔɔ bot ɛ embee mɛsa. Nyɛ waamwas bɛ tɔ boo du na kɔm-kɔm. Penek, bot ɛbuɛpe ɛ́ waadje mɛgwyɛ nɛ ɛkwaal ɛ mɛtsok. Tin, bot ɛ epiki ɛ́ waakas tɔ Ɛyoŋ ɛ Sɛɛg’ɔɔ dáa gwyes. Yɛ bɛ náá, bi ɛ́ nɛ mɛlɔ mɛ ɛgwak ɔɔ, gwakeka ɛnyɔɛpe.»
Kana ɛwyet
«Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ, baanɔŋel ɛ́ nɛ ɛwyet ɛ bɛ di ela tɔ dii ɛ. Ɛwyet ɛ tak dyeebamɛt ɛ́ ekɔkɔ bɛsu djas. Tin, yɛ bɛ náá, ɛwyet eezelwood ɔɔ, bɛlael ɛ mɛwyet kadul yɛ ɛ́, zyɛ nɛ yɛ pɛ kyiid, da bɛ ɛ́ nɔɔ mɛnyel disi, étɛp ɛdis ɛ́ ebel bɛsu é ɛwyet ɛ tak. Tin, bɛ kabɛk bɛ edi ɛ́ bɛka, da bɛ ɛ́ nɔɔ bɛtɛtɛ, wa tɔ mɛbɔɔl, yɛ kabɛ bɛ na sikɛ-sikɛ nɛ embee tak ɔɔ, bɛ kamwas bɛ ɛ́ mwasa. Ɛsi ɛ bɔs aadi ɛ́ deenek: Zɛɛb ɛ́ waadhis efofop bɛ, bɛ zɛwa mbɛk pak mbee bot nɛ bot ɛ epiki. Etɛɛ náá, mbee bot ɛ́ waakɛmwasaa tɔ boo du na kɔm-kɔm. Tin, bot ɛbuɛpe waadje mɛgwyɛ nɛ ɛkwaal ɛ mɛtsok.»
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
Tɛtɛ mɛmyaala
«Mɛnyɔ nɛ bɛdjel ɛ bot tɔ sisim,
etɛɛ náá, Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ, yɛ ɛ́ yɔbɔ.
Mɛnyɔ nɛ bot ɛ di edje nenak ɔ,
etɛɛ náá, Zɛɛb ɛ́ waadis ghoŋ di tɔ elyem bɔɔ ɛ!
Mɛnyɔ nɛ bot ɛ di etela lyem ɔ,
etɛɛ náá, bɛ waabela kyee bɔs Zɛɛb nakɛk bɛ ɛ!
Mɛnyɔ nɛ bot ɛ di nɛ za nɛ gwyes ɛsa ɛkwosak ɛ Zɛɛb ɔ,
etɛɛ náá, bɛ waadɛ, djil!
Mɛnyɔ nɛ bot ɛ di egék bot ɛ sis ghoŋ ɔ,
etɛɛ náá, Zɛɛb ɛ́ waagek bɛ ghoŋ!
Mɛnyɔ nɛ bot ɛ di nɛ lyem sɛŋ ɔ,
etɛɛ náá, bɛ waabee Zɛɛb.
Mɛnyɔ nɛ bot ɛ di esaa egwyem pak’ɔɔ ɛ,
etɛɛ náá, Zɛɛb ɛ́ waadiig bet náá, bɛ ɛ́ bɔn bɛ!
Mɛnyɔ nɛ bot ɛ di tɔ tsik mezuk ɔ,
etɛɛ náá, bɛ ɛpesa ɛkwosak ɛ Zɛɛb,
etɛɛ náá, Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ, yɛ ɛ́ yɔbɔ!
Mɛnyɔ nɛ nen, yɛ bɛ náá, bot ɛpelee bin ɔɔ, nɛ ɛwa bin tɔ tsik mezuk ɔɔ, bɛ di esu bin etɛp mbɛs ɔɔ, nɛ ɛbaasaab dék’en étɛp’am ɔɔ, myaalaka, da bi ɛ́ bɔl zɛŋ, etɛɛ náá, boo etuud bin ɛ́ nɛɛga pɛ tɔ gwoo. Etɛɛ náá, yɛ ɛ́ deenek ɛ́ bɛ nazuk bɛngoolel ɛ Mɛkpa ɛ Zɛɛb nazyɛ ɛsok nɛ nen ɔ.»
Yɛ ɛ́ ɛzɛ di dhil-mot tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ?
É ɛwala ɛlenek, bɛdjekel naazɛtiila é bhaaz ɛ Yezu, bɛ naazɛdji nyɛ náá: «Yɛ ɛ́ ɛzɛ ɛ di boo-mot tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ?» É di’enek, wɔ gwaa Yezu zɛdjóo mɔɔ dhyeeb, zɛtel nyɛ kuku ɛbwak é mis mɔɔ. Nyɛy nɛ nɔɔ náá: «Mɛ lɛɛ bin ɛ́ etɛp e tsɛɛtsɛ náá: Bi ɛ́ di ààswoola mɛfulu men, da bi ɛ́ di dáa bɔɔ dhyeeb ɔɔ, bi aanàkwaani tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ. Boo-mot tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ, yɛ ɛ́ mot di esil nyel’ɛ, da nyɛ ɛ́ di dáa mɔn’ak ɔ.
Dáa Yezu nabee deenek ɛ́, nyɛ ɛ́ boozɛke nɛ bɛdjekel náá: «Betka bɔɔ dhyeeb, bɛ zyɛ pɛ daa lam! Nàluka bɛ, etɛɛ náá, Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ, yɛ ɛ́ yii mot di tyee bɔɔ ɔ.»
Bhii tak, Yezu eezɛke nɛ bɛdjekel bɛ náá: «Mɛ lɛɛ bin ɛ́ etɛp e tsɛɛtsɛ náá: Ɛkɔɔla náá, bot ɛ di nɛ mɛvu ɔ ni tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ! Mɛ baalɛɛ bin ɛ náá, ɛkɔɔla náá, boo yaaga bal dhaa tɔ ba mɔɔ ɛlen ɛ dhɔɔ. Yɛ kabɛ bɛkum ɛ bot ɔɔ, ɛni ɛ lɔɔ tɔ Ɛyoŋ ɛ Zɛɛb eebaadhaa-dhaŋak ɛni ɛ yaaga tɔ ɛlen ɛ dhɔɔ nɛ mɛlyel.» Dáa bɛdjekel nagwak mɛkpa menek ɛ, bɛ naadyeebadjoka. Bhii tak, bɛ ɛ́ boozɛdji Yezu náá: «Yɛ bɛ deenek ɔɔ, ɛzɛ aabela tsik na kɔm-kɔm?» Yezu zokabɔɔza nɛ nɔɔ náá: «Sa di náá, bot tok nɛ ghwyil ɛkwak ɛ, Zɛɛb ɛ́ waakwak yɛ, etɛɛ náá, ye tok nɛ sa Zɛɛb aadi ààkwak.»
Bɔn-nyɛɛg bam gwakeka mɛ, Zɛɛb eezesɛ́ɛ bɛdjel ɛ bot é mis mɛ bot ɛ bɔs’ak. Nyɛ nasɛ́ɛ bɛ ɛ́, étɛp bɛ needi bɛkum ɛ bot, kɔ ɛsu ɛdum ɛ koŋ ɛ lɔɔ nɛ Zɛɛb, bɛ neebela Ɛyoŋ ɛ Zɛɛb nakɛk nɛ bot ɛ di kwyɛl nyɛ ɔ.
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
Ɛlɛɛ nɛ ɛsa
«Ye tok bot djas di djóo mɛ: "Ghɛŋ, Ghɛŋ!" ɔ, paani tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ. Bot aani ɔ, yɛ ɛ́ bot ɛ di esa ɛkwosak ɛ Saagam di tɔ gwoo ɔ.
Yɛ ɛ́ étɛp tak ɛ di náá, mot aazodis tsi wat, ye nakoozotɔɔl dáa, da nyɛ ɛ́ lyo bɔn-nyɛɛg náá, bɛ sa dáa nyɛ sa ɔɔ, yenɔk aadi ɛ́, mɔɔ dhyeeb tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ. Tin, mot di eduwal etsi, da nyɛ ɛ́ lyo bɔn-nyɛɛg náá, bɛ sa dáa nyɛy ɔ, yenɔk aadi ɛ́ boo-mot tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ. Mɛ lɛɛ bin ɛ́ náá: Epiki bin é mis ɛ Zɛɛb ɛ di ààdhaa yii bɛghaŋ ɛ mɛkana mɛ etsi nɛ eFalizyɛ ɔɔ, bi aanàkwaani tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ.»
Deenek, Gwakeka dáa bi di egoka nɛ ɛdjaala ɛ. Keka náá:
"Zɛɛb Sɛɛg’es di tɔ gwoo ɔ,
ye goka ɛ́ náá,
din ɛ lɔ di Dɛɛ, ye guaa.
Ye goka ɛ Ɛyoŋ ɛ lɔ zyɛ.
Beta náá, ɛkwosak ɛ lɔ sael kɔ bɔs,
dáa ye di esael pɛ tɔ gwoo ɛ.
Mɛlyo ɛ Zaŋ Nduuel-bot
É ghɛŋ tak ye nabɛ ɛ́ Zaŋ Nduuel-bot eetuula tɔ kyee bɔs bɛsyɛ di ààbɛ nɛ mɛdii ɛ pɛ kyee dik Yude. Nyɛ nadi elyo ɛ́ náá: «Liigka elyem bin, etɛɛ náá, Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ, yɛ eezekunaa!»
Kana ɛwala ɛlenek, Yezu naazɛkan ɛlyo bot náá: «Liigka elyem, etɛɛ náá, Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ, yɛ eezekunaa!»
Ze ɛ ze, gheegoolaka nɛ bot náá: "Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ moo ɛ́ ɛkunaaɛpe!"
Betka mɛ lɛɛ bin náá, bot ɛbuɛpe ɛ́ waadus pɛ ɛbil ɛ dwoo nɛ pɛ ɛdjem ɛ dwoo. Bɛ waazyɛ, zɛdi kɔ mesa wat, bɛ nɛ bɔn ɛ Abalaam, Izak nɛ Zakɔɔb tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ.
Mɛ lɛɛ bin ɛ́ etɛp e tsɛɛtsɛ náá: pɛ tɔ bot djas Zɛɛb nasa ɔ, ye tok nɛ mot dhaa Zaŋ Nduuel-bot. Saabɛgɔs ɛ́ náá, mot di mɔɔ dhyeeb tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɔ, nyɛ ɛ́ boo boo-mot nɛ Zaŋ. Kɛkan membu mɛ Zaŋ Nduuel-bot nadi elyo bot tɔ Mɛkpa ɛ Zɛɛb ɛ, kɛyaka nɛ ɛlu ɛ mos, ɛni ɛ́ tɔ Ɛyoŋ ɛ di tɔ gwoo ɛ nɛ lyel. Bot ɛ di nɛ mɛghaaz ɔ di nɛ ghwyil ɛdɛk yɛ.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Djhoobulalka bhɔɔ nɛ Zɛɛb, etɛɛ náá, mena waabelaka ɛyoŋ ɛ di ààdheegel ɛ. Djhoolyaalka bhɔɔ tak tɔ ɛsa ɛ mɛsa mɛ Zɛɛb tyee wat di náá, lyem’ɛ waamyaala nɛ yɛ ɛ. Djhoosaka yɛ tɔ ɛkaab nɛ ɛlooba nɛ nɛ. Etɛɛ náá, Zɛɛb’enaka ɛ́ du di edik esonok djas ɛ.
Bɔn-nyɛɛg, dum nɛ tɛp tak, saka mɛghaaz mɛ ɛlyaal náá, yɛ ɛ́ Zɛɛb ɛ nadjóo bin nɛ ɛtɔ bin. Tin, bi ɛ di esa deenek ɔɔ, bi aanàkabaabema ɛbɛk. Deenek, Zɛɛb ɛ́ waabɛɛ bin ze ɛni ɛ́ tɔ Ɛyoŋ ɛ na kɔm-kɔm ɛ Mɛtsik-bot’enaka Yezu Klisto, Ghɛŋ’enaka.
Deenek, Ghɛŋ ɛ́ waabaapɛk mɛ tɔ embee etɛp djas. Tin, nyɛ waatsik mɛ, étɛp nyɛ neeniigal mɛ tɔ Ɛyoŋ ɛ lɛ di tɔ gwoo ɛ. Beta náá, duu di nɛ nɛ kɔm-kɔm sii nɛ kɔm! Amɛn!
Ɛkwom ɛ ekum tɔ gwoo
«Wɔy, mɔɔ ɛsaa ɛ Zɛɛb, nàbem ba, etɛɛ náá, Sɛɛg’en kwyɛl ɛ́, nyɛ djɛ bin Ɛyoŋ ɛ lɛ.
Guka náá, bot ɛ di tɔ mɛzɔ ɔ, bot ɛ di esa edhiiti esa ee di edjɛ edhuud ɔ, bot ɛ di ewyeeb esa e bot ɔ, bɛ aanàkwaabela esa e lyak tɔ Ɛyoŋ ɛ Klisto, Ɛyoŋ ɛ Zɛɛb. Tin, ye moo ɛ́ tyee náá, bɛ ɛpeduwal bɛnaghisɛ.