Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Busina bu baaswehe
Yisu abweleele: «Ipfumu hi mayulu hyafwanina na busina bu baaswehe hutso a ngundu. Muutu wu usoolo bwo miibweswehe bwo. Na hutso a kinya, nde uyasuumbasa bisiha byosi bi nde ali na byo, na uyasuumba ngundu mo yiina.
Ipfumu hi mayulu hyabwefwanina na muutu wu uba sa mumbungu, wu li mu usaha bilabu bi bibwe. Bu nde amiimono ilabu hya talu yi yaafulala, nde ubaayasumbasa byosi bi nde ali na byo. Na nde uyasuumba ilabu mo hiina.
Kuma a libutu li mutade
Yisu atiidi bo kuma kima: «Ipfumu hi mayulu hyafwanina na libutu li mutade, li muutu amiikuna mu ngundu a nde. Lo lili libutu li laafulala bukeehe mu mbutu yoosi. Ka hu mbisa ukuna libutu, lo libaakula, libaafulala byosi bi baakuna mu wooto mu bunene. Lo libaakituha muti, na banyunyi bubaatunga byanza bya bo hutso bitabi bya nde.»
Kuma iloho hi hibaadanisa lidaama li mapa
Yisu atiidi bo kuma kima mo yiniiyi: «Ipfumu hi mayulu hyafwanina na levure, iloho hi hibaadanisa lidaama li mapa, hi mukaasu amiivolo, na amiipfuuta mu byetso bi bilahi bi lidaama li mapa, te bu lo loosi luudaana.»
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Kuma a hiimbu hi ibi
Yisu abweta bo kuma kima na aleeli: «Ipfumu hi mayulu hyafwanina na muutu wu akuni muhunu wu mubwe mu ngundu a nde. Ŋa butsuhu, bu baatu bamiibwamina, muboho a nde ayidi mu ukuna muhunu wu mubi ŋatso a mbutu a bele, na ayeni. Bu mitswihala myakuli na myaviidi mbutu, biimbu bi bibi kaka byameni. Basalili ba mukuutu a nzo baayaleele nde: "Pfumu, we akuni muhunu wu mubwe mu ngundu a we. Ka biimbu bi bibi mo biniibi huni bimiimata?" Nde afutili bo: "Ni muboho asa buuna." Basalili baafuuli nde: "We tondi ti bisu liyaatuupala biimbu bi bibi?" Pfumu afutili bo: "naana, mana ŋa benu luutuupala byo, benu alituupala kaka bele. Nyahaani byosi bikula nzila moosi, natee mu taangu yi ukuukaha, na mu taangu mo yiina, me tsa ndeele huli bakuukihi: Maatuupalaani biimbu bi bibi, na kutaani byo mu biko mana batsuha byo. Titswene, benu likotese muhunu a bele hutso isyengi hya me."»
Mbindulili a kuma a himbu hi ibi
Titswene, Yisu asiisi koonge a baatu, na nde akoti mu nzo. Bayihi ba nde baayasusaha ŋa pedu a nde, na baleeli: «Bindula bisu kuma a hiimbu hi ibi hya mu ngundu.» Yisu afutili bo: «Wu ubaakuna muhunu wu mubwe ni Mwana a Muutu, ngundu ni tsi, muhunu wu mubwe ni baana ba Ipfumu hi mayulu. Hiimbu hi ibi ni baana ba Nga Bubi. Muboho wu akuna mbutu yimbi, ni mukuyi. Tsonzihili ni tsukusu a tsi. Batsonzihi ni bapofi. Ni mu buuna, we bu bubaatuupala biimbu bi bibi mu ubwaha byo hutso a mbaahu, sa buba kaka bumosi mu ilumbu hya tsyelele. Mwana a Muutu sa atsindaha bapofi ba nde. Bo buumaasa hutso Ipfumu hya nde, boosi ba bubaabwisa bana mu masumu, na ba bubaavaanga ma mabi. Na bapofi sa babwaha bo hutso a mbeenge a mbaahu, hu huba bililu na kulili a miinyu. Ka baatu ba baakangama mu Nzambi sa ba bamwademe we taangu hutso Ipfumu hya Taata a bo. Woosi nga matswi, nyaha ayuha!»
Kuma a lihi
Ipfumu hi mayulu hyabwefwanina na lihi li baabwaha mu mubu, na li lili mu ukaanga batswi ba pila mu pila. Bu lo limiiluula mu batswi, balobi baafwana uduta lo ŋa simu. Titswene, bo bubaatsahala na bubaasoolo batswi. Ba babwe, bo bubaasuusa mutso maponzi. Ba baavele a tsongo, bo bubaabuma bo. Ni buuna kaka huuba mu ilumbu hya tsukusu a tsi. Bapofi sa bayaatahula babi ŋa hati li batsiitsa, na ubwaha bo hutso a mbeenge a mbaahu. Huuna sa huba bililu na kulili a miinyu.»
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
Kinya ya mbuli
«Kinya yili huli biyaha mu livupu,
ka Ipfumu hi mayulu hili hya bo!
Kinya yili huli ba bali mu ulila,
mu tooni ati, sa babombesele bo!
Kinya yili huli ba bali na kulimini,
mu tooni ati, bo sa bayaka mukobe a toto.
Kinya yili huli ba bubaakwa nzala na peyu a butsiitsa,
mu tooni ati, bo sa baywata!
Kinya yili huli banga a kwili lingebe,
mu tooni ati, sa bakwila bo lingebe!
Kinya yili huli ba batsyeme mu mitima,
mu tooni ati, bo sa bamono Nzambi!
Kinya yili huli ba bubaamweese hyenze ŋa hati la bo,
mu tooni ati, sa bateele bo baana ba Nzambi!
Kinya yili huli ba bali mu utsuta mu tooni butsiitsa bwa bo,
mu tooni ati, Ipfumu hi mayulu hili hya bo!
Kinya yili huli benu ŋa baatu bali mu utuha benu, bali mu utsuta benu na uta bimbangi bi mapfuta mu benu mu tooni a me. Baani mu muyali na sangilaani hwa benu hu hulahi mu tooni ati, musyendo a benu li wu munene hu mayulu. Mu mbuli, ni buuna baatsuti mimbihuli mi myatswamini benu.»
Yisu li mu ulongese bayihi
Na alutahala bukuutu hutso Ipfumu hi mayulu?
Mu taangu mo yiina, bayihi baayasusaha huli Yisu na ufuula nde: «Na alutahala bukuutu hu Ipfumu hi mayulu?» Buuna, Yisu ateeli mwana a ngebe mumosi, asuusi nde ŋa hati la bo, na aleeli: «Mu mbuli me ndi mu undeele benu, tso benu a lisobi na ukituha we baana ba bangebe ve, benu a luukoto hu Ipfumu hi mayulu ve. Ni mu buuna, muutu wu alutahala bukuutu hu Ipfumu hi mayulu ni nde wuuna wu ubaakulamana na ubaakituha we mwana a ngebe mo wunuunu.
Buuna, Yisu aleeli: «Nyahaani baana baya huli me, na a liliha bo ve, mu tooni ati, Ipfumu hi mayulu hili hya boosi ba bali we bo.»
Yisu aleeli huli bayihi ba nde: «Mumbuli me ndi mu undeele benu, hu li pasi mu bisina mu ukoto mu Ipfumu hi mayulu. Me ndi mu umbwendeele benu buunubu: Hwafulala uleenge huli buuru nga irunga mu uvyoho ŋa vulu la tsongi, ka a huli isina mu ukoto mu Ipfumu hya Nzambi ve.» Bu bayihi baayuhi buuna, bo baasinzikimuha na baaleeli: «Buuna, ka na utwala uyoboho?» Yisu atali bo na aleeli: «Huli baatu, myo utwala uvangama ve. Ka huli Nzambi, mambu moosi mu baavangama.»
Yuhaani baana ba ngu a me baa litondo, Nzambi asooli biyaha bya ŋa toto, mana byo biba bisina mu imiinu. Bisina mu imiinu byuba babahi baa mukobe a Ipfumu hi Nzambi hasiidi nzuhisini, huli baa bubaatondo nde.
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
Uleele na usa
Yisu abweleele: «A baatu boosi ba bubaateele me "Pfumu, Pfumu" buukoto hu Ipfumu hi mayulu ve. Ka ndulu bo baana ba bubaasa litondo la Taata a me wu li hu mayulu.
Ni mu buuna, woosi wu uvelekiinza tso mukele mumosi wu afulala bukeehe mu Mikele mo minimi, na li mu ulongese baatu mu usa bumosi, sa bateele nde wu afulala bukeehe mu Ipfumu hi mayulu. Ka woosi wu ukiinza Mikele na ulongese baatu mu ubaakeelese myo, nde wuuna sa bateele mukuutu mu Ipfumu hi mayulu. Mu mbuli me ndi mu undeele benu, tso benu a lifulili milongisi mi Mikele na Bafarisi mu ukiinza Mikele ve, benu a luutwala ukoto mu Ipfumu hi mayulu ve.»
Buuna, benu lafwana usambila bunuubu:
"Taata a bisu wu li hu mayulu!
Nyaha nduhi a we bakiinza.
Nyaha ipfumu hya we hibaaya.
Nyaha litondo la we liba ŋa toto we hu yulu.
Ndongisili a Yowani mutondihi mu kumu a nzala
Mu taangu mo yiina, Yowani mutondihi abaandihi ulongese mu kumu a nzala a Yude. Nde akabaaleele: «Sobwaani mbiili, mu tooni ati Ipfumu hi mayulu hyaaka bebele!»
Umata taangu mo yiina, Yisu abaandihi uyabisa na ubaaleele: «Sobwaani mbiili, mu tooni ati Ipfumu hi mayulu hyaaka bebele!»
Taani ibila na baaleelaani mu nzila ti "Ipfumu hi mayulu hyaka bebele!"
Me ndi mu undeele benu lo, baatu ba balahi sa bamata hu Esete na hu Wesete, na sa batsahala ŋa metse na Abrahami, na Isaki na Yakobi hu Ipfumu hi mayulu.
Mu mbuli me ndeele benu: ŋa hati la baatu boosi kini a laamoni wu akulala Yowani mu tondihi ve. Ka muutu wu afulala bukenyi mu Ipfumu hi mayulu, akulala nde. Umata taangu yi Yowani hakatondehe natee lolo yiniiyi, baatu bali mu ulwanisa Ipfumu hi mayulu. Na ba baafulala ngolo, bali mu usaha ukala hyo.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
Ni mu buuna, libaafutalaani matondo huli Nzambi, mu tooni ati bisu a benu lili mu uyaka Ipfumu hi hyuveletsaamuha. Limweesaani pfutilili matondo mo yiina mu ukuunda Nzambi bu hwafwana, hutso butsitu na boomo bwa nde. Mu tooni ati, Nzambi a bisu li mbaahu yi yibaakudasa.
Ni mu buuna, baana ba ngu, hwadaani mu usa mifudi mu usilasa ti ni mbuli, Nzambi ateele benu na asoolo benu mu uba buli la nde. Tso benu livaangi buuna, benu utwala ubwisa imiinu hya benu ve. Ka ni buuna Nzambi husiingasa benu kotili mu Ipfumu hi bilima na bilima, hya Pfumu na Muyobili a bisu Yisu Kristo.
Pfumu ubiingasa me mu mavaanga moosi ma mabi. Nde uyobolo me na ukotese me mu Ipfumu hya nde hi mayulu. Muyusu aba huli nde mu bilima na bilima! Ameni!
A baa na boomo ve, we mwaana a konge biboodi! Mu tooni ati Taata a benu mimono bubwe mu uva benu Ipfumu hya nde.
Ka yaabaani lo bubwe: a hu li na muutu tso mumosi wu ukoto hu Ipfumu hya Kristo na hya Nzambi ve, mu ba bubaasalila bumbembo, tsumihili buuve nyungu, nyungu mbindulili ni ti kuundili bifwita.