Reino dos céus
O Reino dos Céus é comparado por Jesus a tesouros, sementes e redes. Através de parábolas, Ele revelou os mistérios de um Reino que já está entre nós, mas que se consumará na eternidade.
O valor incomparável do Reino
O Reino dos Céus é como um tesouro escondido ou uma pérola de grande valor. Quem o encontra, vende tudo para possuí-lo.
Omushinga w’obushoki bubishirwe
«oBwamɨ bw’elʉbʉla bushoshekanibwe na bushoki bo bwabyaga bubishirwe mw’ɨshwa. Mʉndʉ mʉgʉma mwashʉngabo. Omʉndʉ oyo mwashʉba bishabo buhya-buhya, mwagenda niamoyire, n’ɨyagʉtsya ebyoshi abyaga awitheko n’ɨyagʉla erɨshwa eryo.
«Kandɨ oBwamɨ bw’elʉbʉla bushoshekanibwe na muhingania yo wagenda ashondya bʉlema bwa kɨtsɨro kɨnene. Abere ashʉnga olʉlema lwa kɨtsɨro kɨnene, mwayagʉtsya ebyoshi abyaga awitheko n’ɨyagʉlalo.»
Mushinga w’akambulu k’eharatali
Yesʉ mwashʉba tsɨrabo ʉndɨ mushinga athɨ: «oBwamɨ bw’elʉbʉla bushoshekanibwe na kambulu k’eharatali, ko mʉndʉ mʉgʉma atsɨmbaga nɨyaherako mw’ɨshwa lɨwe. Ako ko kambulu kake mo mbʉtho soshi, hewethuwe akanabya kamamala ɨlasha nɨkabya kanene mo myaka yɨrɨ mw’ɨshwa, na nikabya mʉthɨ, ihika ko kɨka ebɨronge by’omo kyanya nibyaya himba sonyʉthʉ sabyo ko mɨthahɨ yawo.»
Mushinga wa tsatsʉ
Yesʉ mwashʉba bwɨra abandʉ abo bo ʉndɨ mushinga athɨ: «oBwamɨ bw’elʉbʉla bushoshekanibwe nga tsatsʉ yo mʉkatsɨ mʉgʉma atsɨmbaga n’ithulunganiaro mʉ hɨthonga hɨshathʉ hya shyano bʉshana atsʉmbe bʉndʉ bwa mikati, ihika ko kɨka ebyoshi mobyabimba.»
Parábolas do Reino
Jesus ensinou sobre o Reino mediante parábolas que revelam seu crescimento, seu juízo e a separação final entre justos e injustos.
Mushinga wa bɨthɨ bɨbɨ mw’ɨshwa ly’engano.
Yesʉ mwatsɨrabo ʉndɨ mushinga athɨ: «oBwamɨ bw’elʉbʉla bushoshekanibwe na mʉndʉ yo waheraga mw’ɨshwa lɨwe mo mbʉtho ikwirire. Abandʉ babere banagonzere, enzigu yo omʉndʉ oyo moyaya hera bɨthɨ bɨbɨ mo ngano, na moyayɨgendera. Engano yabere yalasha n’ihulukya mathokwe, ebɨthɨ bɨbɨ kuthyo nabyo mobyahʉlʉka. Abakoli b’omwenye erɨshwa mobaya mʉbwɨra bathɨ: "Mbe nyinya-kowethʉ, mouthaherire mbʉtho sikwirire mw’ɨshwa lyawe? Ewono ebɨthɨ bɨbɨ byamabʉthʉkamo hayi?" Mwashʉbɨtsyabo athɨ: "Nɨ enzigu yo yakolaga ithyo." Aho abakoli mobamʉbwɨra bathɨ: "Wanzire nɨthwayakʉlanga ebɨthɨ bɨbɨ ebyo?" Mwanegena athɨ: "Ɨhɨ, mw’ɨkʉlanga ebɨthɨ bɨbɨ ebyo, mwangalibukira nɨmwamakʉlanga n’engano. Mulike ebyoshi bɨshʉkɨre hagʉma ihika ekɨro ky’erɨgesha. Nɨ mo kɨro ekyo monyandabwɨra abageshi bathange ɨkʉma-kʉma ebɨthɨ bɨbɨ, bamɨnebyo mo mɨganda-mɨganda bʉshana bokyebyo. Hewethuwe engano ɨro, bashongye-shongyero n’ihiraro mo mbʉpʉ aye."»
Yesʉ akumbulira omushinga w’ebɨthɨ bɨbɨ
Honyuma kw’aho Yesʉ mwamika omuhindano, mwashʉba mo nyʉmba. Abɨga bʉwe mobayɨfʉnda hofɨ naye n’ɨmʉbwɨra bathɨ: «Thukumbulire omushinga oyo w’ebɨthɨ bɨbɨ mw’ɨshwa.» Yesʉ mwashʉbɨtsyabo athɨ: «Oyo ʉhera embʉtho ikwirire nɨ oMʉgala w’oMʉndʉ. N’erɨshwa nɨ ekɨhʉgo. Embʉtho ikwirire nɨ abana b’oBwamɨ bwa Gongo. Ebɨthɨ bɨbɨ nɨ abana b’omubihya Sitani. Enzigu yo yaheraga ebɨthɨ bɨbɨ nɨ Sitani. Emyaka nɨ enduli y’ekɨhʉgo, abageshi nɨ abamalaɨka. Nga ko abanakʉma-kʉma ebɨthɨ bɨbɨ bʉshana n’iokyabyo mo mʉtsanwa, kuthyo ko byandabya ko nduli y’ekɨhʉgo. oMʉgala w’omʉndʉ andathʉma abamalaɨka bʉwe, nabo bandakʉma-kʉma ɨthoka mo Bwamɨ bʉwe abo banaletha kɨtsɨkalo n’abakoli b’ebɨbɨ. Na bandagʉshabo mo kiriko ky’omʉtsanwa, aho handabya bɨrɨro n’ishya meno. Hewethuwe abathʉnganene ɨbo bandangenga ng’erɨshɨ mo Bwamɨ bw’Ishe wabo. Yo ʉlɨko mathwi w’ɨonvwa, onvwe!»
Omushinga w’akakira
«oBwamɨ bw’elʉbʉla bushoshekanibwe kandɨ n’akakira kokanagʉshwa mo ngetsɨ n’ishongya emɨhanda yoshi y’amahere. Mo ndambi akakira kamotsula, abarobi nɨbakʉrɨrako emʉsɨke. Honyuma kw’aho, nibikala n’ɨshombola amahere akwirire n’ihirawo mo bɨthonga, n’ɨgʉsha ow’athakwirire. Ni bithyo ko byandabya ko nduli y’ekɨhʉgo. Aho abamalaɨka bandahika na bandagabania ababɨ n’abathʉnganene. Nabo bandagʉsha ababɨ mo kiriko ky’omʉtsanwa, aho handabya bɨrɨro n’ishya ameno.»
Quem herda o Reino
Os humildes, os pobres de espírito e as crianças são herdeiros do Reino. Mas é difícil para os ricos entrarem nele.
«Bagashanɨrwe abatsene mo mʉthɨma,
kʉshangwa oBwamɨ bw’elʉbʉla nɨ bwabo!
Bagashanɨrwe abo abalɨra,
kʉshangwa Gongo andakiraniabo.
Bagashanɨrwe abalonvʉ,
kʉshangwa bandahabwa ekɨhʉgo mo mwandʉ.
Bagashanɨrwe abo bawirire n’ɨfwa nyotha y’erɨkola ebɨthʉnganene,
kʉshangwa Gongo anduguthyabo.
Bagashanɨrwe ab’eshashi,
kʉshangwa nabo bandashashɨrwa!
Bagashanɨrwe abo mʉthɨma erire,
kʉshangwa bandashʉnga Gongo.
Bagashanɨrwe abarongani,
kʉshangwa bandahʉlwamo bana ba Gongo.
Bagashanɨrwe abo bagalwa bʉshana n’ɨkola ebɨthʉnganene,
kʉshangwa oBwamɨ bw’elʉbʉla nɨ bwabo.
Mʉgashanɨrwe imwe mo ndambi abandʉ ababahangya, n’ɨbagatsya, n’ɨbahambɨka obʉlɨ bʉbɨ boshi bʉshana nangye. Mʉmoge na mʉyɨbware kʉshangwa olʉhembo lwenyu lwandabya lʉnene mo lʉbʉla. Ni kuthyo ko banubyaga abamɨnyeretsɨ bo babyagaho embere kw’imwe.»
Nɨ ndɨ yo mʉkʉlʉ
Ko ndambi eyo, abɨga mobayɨfʉnda hofɨ na Yesʉ n’ɨmʉbʉtsya bathɨ: «Nɨ ndɨ yo mʉkʉlʉ mo Bwamɨ bw’elʉbʉla?» Yesʉ mwabɨrɨkɨra mwana mʉlere, mwamuhira mo kathi-kathi kabo, n’ɨnegena athɨ: «Kwenene enyɨbabwɨra, muthabindukire n’ibya nga bana balere, mʉthɨndɨngɨre mo Bwamɨ bw’elʉbʉla. Yo wandayɨyɨra ng’omwana mʉlere oyu, oyo yo mʉkʉlʉ mo Bwamɨ bw’elʉbʉla.
Aho Yesʉ mwabwɨrabo athɨ: «Mulike abana balere bahike yo nyɨrɨ, mʉthakagagabo, kʉshangwa oBwamɨ bw’elʉbʉla nɨ bw’abandʉ balɨ ng’abo.»
Yesʉ mwabwɨra abɨga bʉwe athɨ: «Kwenene enyɨbabwɨra nyɨthɨ litsibuhire ko mushoki ɨngɨra mo Bwamɨ bw’elʉbʉla. Enyɨshʉbababwɨra ko lyolohire engamɨa ɨtsʉka mo kyuna ky’enandi, kʉlenga omushoki ɨngɨra mo Bwamɨ bwa Gongo.» Abɨga babere bonvwa ebɨnwa ebyo, mobashweka kʉtsɨbʉ n’ɨnegena bathɨ: «Ɨndɨ yo wangashabʉlwa?» Yesʉ mwahanda kʉbo kw’amesho n’ɨbwɨrabo athɨ: «Ko bandʉ kɨthangathokekana, hewethuwe kʉ Gongo ebyoshi bɨthokekene.»
Buscar o Reino acima de tudo
Jesus ensinou que devemos buscar primeiro o Reino e sua justiça. Nem todo que diz 'Senhor, Senhor' entrará — só quem faz a vontade do Pai.
Ɨnegena n’ɨkola
«Athalɨ bʉlɨ mʉndʉ yo ʉnyahʉlamo "Nyinya-kowethʉ, Nyinya-kowethʉ!" yo wandɨngɨra mo Bwamɨ bw’elʉbʉla, hewethuwe nɨ yo ʉkola erishondya lya Thatha yo ʉlɨ elʉbʉla.
Na bʉshana n’ekyo, omʉndʉ yo wandathengʉha akake kʉtsɨbʉ k’oko mathegeko, n’ɨkangɨrɨtsya abandɨ bandʉ bathengʉhe ng’ɨye, andahʉlwamo mʉke mo Bwamɨ bw’elʉbʉla. Hewethuwe oyo wandashikya n’ɨkangɨrɨtsyawo abandɨ bashikyewo ng’ɨye, oyo andahʉlwamo mʉkʉlʉ mo Bwamɨ bw’elʉbʉla. Aho enyɨbabwɨra, mwamabya mʉthalɨ bathʉnganene kʉlenga aBakangɨrɨtsya b’oMʉgomba n’aBafarisayo, mʉthɨndɨngɨre mo Bwamɨ bw’elʉbʉla.
Muthya ko mwandagenda omʉshaba:
"Thatha wethʉ ʉlɨ mo lʉbʉla,
erɨtsɨna lyawe lisingibwe,
Obuthegeki bwawe buhike,
erishondya lyawe lɨkoleke mo kɨhʉgo ng’omo lʉbʉla.
Amakangɨrɨtsya wa Yoani Mubatisya
Mo bɨro ebyo Yoani Mubatisya mwahʉlʉka mo mbwarara y’iYuteya n’ɨthanga ɨfʉla mwatsɨ athɨ: «Mʉbɨndʉke ɨthoka mo bɨtsɨbʉ byenyu, kʉshangwa oBwamɨ bw’elʉbʉla bʉlɨ hofɨ!»
Ɨthanga aho, Yesʉ mwathanga ɨkangɨrɨtsya athɨ: «Mʉbɨndʉke ɨthoka mo bɨtsɨbʉ byenyu, kʉshangwa oBwamɨ bw’elʉbʉla bʉlɨ hofɨ!»
Mo nzɨra mw’eyo mʉgende omʉkangɨrɨtsya abandʉ mʉthɨ: "oBwamɨ bw’elʉbʉla bʉlɨ hofɨ!"
Kandɨ enyɨbabwɨra, bandʉ bangɨ bandathoka ko bʉbʉkɨra ɨtsʉba n’abandɨ ko bʉlengera ɨtsʉba nabo bandalya linye mo Bwamɨ bw’elʉbʉla hagʉma na Abʉrahamʉ na Isaka na Yakobo.
Kwenene enyɨbabwɨra, mo bandʉ babʉthawa na mʉkatsɨ, kuthathangire kwahʉlʉka mʉkʉlʉ kʉ Yoani Mubatisya. Hewethuwe omʉke kʉtsɨbʉ mo Bwamɨ bw’elʉbʉla nɨ mʉkʉlʉ kw’ɨye. Ɨthoka ko bɨro bya Yoani Mubatisya ihika lɨno, abandʉ abalwɨsa oBwamɨ bw’elʉbʉla, nɨ aba kagala bo batsɨmbabo.
A herança eterna
O Reino dos Céus é inabalável e eterno. Deus nos chama a fazer firme a nossa vocação e eleição para entrar nesse Reino.
«Imwe kɨkembe kɨke mʉthagenda omʉbaha kʉshangwa Ɨsho atsemesibwe erɨbaha oBwamɨ.»