Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Eghtɨ nɨ nɨghnɨzir aghuim inisɨ, nɨ faragh Ikiavɨra Itir Godɨn apengan ikɨ an atiating.
Ezɨma gumazir nɨghnɨzir aghuiba puvatɨziba, me fofozir aghuiba ko suren akaba inian aghua.
Nɨ nɨghnɨzir aghuim inisɨ, nɨ faragh Ikiavɨra Itir Godɨn atiating an apengan ikɨ. God a bar deragha arazir kuratam an itir puvatɨ.
Nɨ fofozir aghuim inisɨ, nɨ faragh deraghvɨram a gɨfogh.
Ikiavɨra Itir Godɨn atiatia an apengan itir arazim, a tuavir nɨghnɨzir aghuim ko fofozim iniamim. Eghtɨ nɨ uabɨ dɨkabɨraghan koghɨva, nɨ ziar ekiam inighan kogham.
Gumazitam nɨghnɨzir aghuim inisɨ
a faragh Ikiavɨra Itir Godɨn atiating an apengan ikɨ.
Gumazamizir an Akar Gavgavibar gɨn zuiba,
me fofozir aghuiba ikiam.
Eghtɨ e an ziam fɨ ikɨ mamaghɨra ikiam.
"Ezɨ e managh mangɨ fofozir aghuarim ko nɨghnɨzir aghuarim iniam?
Fofozir aghuim ko nɨghnɨzir aghuim iniamin nguibam managh iti?
Guizbangɨra fofozir aghuarim ko nɨghnɨzir aghuarim bizir bar ekiam,
egha dagɨar ekiaba ko bizir igharaziba bar dagh afira.
Ezɨ gumazamiziba bizir kam deravɨram a gɨfozir puvatɨ.
Ezɨ fofozim ko nɨghnɨzir aghuarim nguazir kamɨn gumazamizibar tongɨn itir puvatɨ.
Ongarim ko an apengan itir danganir bar koniba kamaghɨn mɨgei,
‘Fofozir aghuarim ko nɨghnɨzir aghuarim, aning kagh itir puvatɨ.’
Golɨn bar aghuim a pura bizim, nɨ a isɨ ua nɨghnɨzir aghuarim givezeghan kogham.
Fofozir aghuarimɨn ivezim bar pɨn ko, eghtɨ nɨ silvan aghuarimɨn a givezeghan kogham,
silvan aghuarim, a pura bizim.
Nɨ kantri Ofirɨn golɨn bar aghuiba ko dagɨar iveziba bar pɨn koziba, da isɨ aning givezeghan kogham.
Nɨ aning givesɨ, glasɨn dagɨar ivezir bar pɨn kozim ko bizir aghuir golɨn ingariziba inigham,
noka, nɨ aning givezeghan kogham.
Da uaghan pura biziba.
Aningɨn ivezim, bar pɨn ikia adiarir aghuarim ko dagɨar ghurghurir gavgavir glasɨn mɨn taghtazimɨn ivezim bar a gafira.
Pelɨn ivezim bar pɨn ko, egha pelɨn ivezim uaghan fofozir aghuarim ko nɨghnɨzir aghuarim givezeghan kogham.
Topasɨn dagɨar iangurir aghuarir me kantri Itiopian isiba ko avimɨn tuezir golɨn aghuiba,
da uaghan fofozir aghuarim ko nɨghnɨzir aghuarim tong aning givezeghan kogham.
Bar puvatɨ.
"Ezɨ e managhɨra fofozir aghuarim ko nɨghnɨzir aghuarim batogham?
Fofozim ko nɨghnɨzir aghuarim danganir manamra iti?
Fofozim ko nɨghnɨzir aghuarim, gumazamiziba ko angamɨra itir biziba sara bar men modo.
Kuarazir pɨn mɨghagha aruiba, uaghan aningɨn garir puvatɨ.
Ovengezibar Danganim ko Ovevem uabɨ, aning kamaghɨn mɨgei,
‘Ga mong aningɨn sighsirir akaba baraki,
egha aningɨn ganizir puvatɨ.’
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Ezɨ ian tav nɨghnɨzir aghuibar otevegh, a Godɨn azangsɨghtɨma, God a danɨngam. God pura biziba gumazamiziba bar me ganɨdi, an atarir puvatɨ. Kar Godɨn bizibar anogorozir puvatɨzim, me an azangsɨzima a me danɨngasa bar ifonge.
Ezɨ ian tav nɨghnɨzir aghuibar otevegh, a Godɨn azangsɨghtɨma, God a danɨngam. God pura biziba gumazamiziba bar me ganɨdi, an atarir puvatɨ. Kar Godɨn bizibar anogorozir puvatɨzim, me an azangsɨzima a me danɨngasa bar ifonge.
Ezɨ ian tav nɨghnɨzir aghuibar otevegh, a Godɨn azangsɨghtɨma, God a danɨngam. God pura biziba gumazamiziba bar me ganɨdi, an atarir puvatɨ. Kar Godɨn bizibar anogorozir puvatɨzim, me an azangsɨzima a me danɨngasa bar ifonge.
Guizbangɨra, Ikiavɨra Itir God uabɨ nɨghnɨzir aghuim e ganɨdi.
Egha a fofozim ko deragha nɨghnɨzir arazimɨn mɨngarim.
Guizbangɨra, Ikiavɨra Itir God uabɨ nɨghnɨzir aghuim e ganɨdi.
Egha a fofozim ko deragha nɨghnɨzir arazimɨn mɨngarim.
Egh nɨ nɨghnɨzir aghuim ko fofozir aghuim bagh azangsɨghtɨ aning nɨ bagh izam,
mati nɨ uabɨn akurvaghasa gumazir mamɨn dei.
Egh nɨ bizir kabar amuva, egh nɨ Ikiavɨra Itir Godɨn apengan ikia an atiatir arazim bar a gɨfoghɨva,
egh nɨ bar deraghvɨra God gɨfogham.
Nan ovavibar God, nɨ fofozim ko gavgavim na ganɨngi
egha nɨ nan dɨmdiam baraki,
egha bizir e nɨn azangsɨghizir kam, en aka.
Egha nɨ atrivimɨn irebamɨn mɨngarim, en aka.
Kɨ bizir kam bagha nɨ mɨnabagha, bar nɨn ziam fe."
egha kamaghɨn mɨgei:
"God, kɨ nɨn ziam fɨ mamaghɨra ikiam.
Guizbangɨra, fofoziba ko gavgaviba bar nɨna.
Ezɨ 4plan gumazir igiar kaba, God biziba bar dar amuamin fofozim ko, akɨnafaribar gara dagh fozir fofozir aghuim, ko nɨghnɨzir aghuim me ganɨngi. Egha God Daniel fofozim a ganɨngizɨma, a irebaba ko irebamɨn mɨn garir bizibar mɨngaribar gun mɨkɨmamin fofozim ti.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
Ezɨ gumazamizir fofozir aghuir Godɨn Nguibamɨn izezim iniziba, me arazir kabagh ami: Faragha zuir arazim, me zurara nɨghnɨzir zuezibar gɨn zui. Egha me igharaz darazi ko navir vamɨran iti, egha gumazamizibar asughasusi. Egha me gumazamizir igharazibar akaba barasi. Me igharaz darazir apangkuva egha arazir aghuibar me gami. Egha me arazir kamra gumazamiziba bar me gami. Egha me arazir aghuibar gɨn ghua ifarir puvatɨ. Me bar guizbangɨra dar gɨn zui.
Ezɨ gumazamizir fofozir aghuir Godɨn Nguibamɨn izezim iniziba, me arazir kabagh ami: Faragha zuir arazim, me zurara nɨghnɨzir zuezibar gɨn zui. Egha me igharaz darazi ko navir vamɨran iti, egha gumazamizibar asughasusi. Egha me gumazamizir igharazibar akaba barasi. Me igharaz darazir apangkuva egha arazir aghuibar me gami. Egha me arazir kamra gumazamiziba bar me gami. Egha me arazir aghuibar gɨn ghua ifarir puvatɨ. Me bar guizbangɨra dar gɨn zui.
Ezɨ gumazamizir fofozir aghuir Godɨn Nguibamɨn izezim iniziba, me arazir kabagh ami: Faragha zuir arazim, me zurara nɨghnɨzir zuezibar gɨn zui. Egha me igharaz darazi ko navir vamɨran iti, egha gumazamizibar asughasusi. Egha me gumazamizir igharazibar akaba barasi. Me igharaz darazir apangkuva egha arazir aghuibar me gami. Egha me arazir kamra gumazamiziba bar me gami. Egha me arazir aghuibar gɨn ghua ifarir puvatɨ. Me bar guizbangɨra dar gɨn zui.
Ezɨ tinara ian tongɨn fofozir aghuim ko nɨghnɨzir aghuim iti, o? Kamaghɨn amir gumazitam o amizitam ikɨva, an dabirabim bar deragham. A fofozir aghuimɨn arazibar gɨn mangɨva gumazamizibar asughasughɨva egh uabɨ uan ziam fan kogham. Eghtɨ gumazamiziba an arazir aghuir an amibar ganam.
Guizbangɨra, gumazamizir gavgavigha Godɨn Arazibar gɨn zuiba, e fofozir aghuim me ganɨdi. Ezɨ fofozir me inizir kam, a nguazir kamɨn itir fofozim puvatɨ. Egha uaghan a nguazir kamɨn gumazir dapanibar fofozim puvatɨ, kar gumazir ovengasava amiba. Fofozir aghuir e ia ganɨdir kam, a Godɨn nɨghnɨzir mogomem. Fomɨra, God tɨghar nguazimɨn ingaramin dughiamɨn, a uan fofozir aghuimɨn a kamaghɨn ifonge, e an Nguibamɨn ikɨ, ziar ekiam ko dabirabir aghuim a ko a iniam. Ezɨ dughiar kamɨn ikegha iza datɨrɨghɨn an fofozir aghuir kam en modo.
Ezɨ e Krais ter ighuvimɨn aremezir akam me mɨkɨri. Ezɨ akar kam Judabar nɨghnɨzimɨn, mati bizir me asaghporaghirim. Ezɨ Kantrin Igharazibar Gumazamizibar nɨghnɨzim ghaze, kar mɨgɨrɨgɨar onganim. Ezɨ e gumazamizir God diaziba, Juda ko Kantrin Igharazibar Gumazamiziba uaghara, e fo, Kraisra a Godɨn gavgavim ko Godɨn fofozim. Nguazimɨn itir gumazamiziba kamaghɨn nɨghnɨgha ghaze, "Godɨn nɨghnɨzir maba bar ongani." Ezɨ nɨghnɨzir kamra bar gumazamizibar nɨghnɨzibagh afira. Ezɨ me kamaghɨn nɨghnɨsi, Godɨn arazir maba kamaghɨn en akakasi, God gavgaviba puvatɨ. Ezɨ an arazir kabara bar gavgavigha, bar gumazamizibar gavgavim gafira.
Ian tav uabɨra uabɨ gifaran markɨ. Kɨ ghaze, ian tongɨn gumazitam o amizitam nguazir kamɨn bizibagh fogh kamagh nɨghnɨgham, "Kɨ fofozir bar aghuim iti," egh a faragh gumazir onganimɨn mɨn otogh, gɨn bar fofozir gumazimɨn otogham. Kamaghɨn deragham.
Ian tav uabɨra uabɨ gifaran markɨ. Kɨ ghaze, ian tongɨn gumazitam o amizitam nguazir kamɨn bizibagh fogh kamagh nɨghnɨgham, "Kɨ fofozir bar aghuim iti," egh a faragh gumazir onganimɨn mɨn otogh, gɨn bar fofozir gumazimɨn otogham. Kamaghɨn deragham.
Kɨ kamaghɨn ifonge, kɨ gavgavim men navibar anɨngtɨ me atiatingan kogham, egh kɨ me damutɨ me uari gifueghɨva uari inigh ikɨva, fofozir aghuim inightɨ nɨghnɨzir aghuir kam me damutɨ men nɨghnɨzir gavgavim bar ekevegham. Egh kamaghɨn me Godɨn akar modozimɨn mɨngarim deraghvɨra a gɨfogham, a Krais, a uabɨ akar modozir kamɨn mɨngarim. Kamaghsua kɨ ingangarir kam gami. Godɨn fofozir aghuim ko nɨghnɨzir aghuim bar pɨn kogha Krais gizɨvagha modogha iti, mati dagɨaba dagɨabar dɨpenimɨn iti. Ezɨ Krais uabɨra fofozir aghuir kam en aka.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
Nɨ nɨghnɨzir gavgavim Ikiavɨra Itir Godɨn ikɨ.
Egh kamaghɨn nɨghnɨghan markɨ, nan fofozimra nan akurvagham.
Bizir nɨ bar amiba, nɨ Ikiavɨra Itir Godra nɨghnɨgh egh dar amu,
eghtɨ a tuavir aghuir nɨ mangamimra nɨn akagham.
Nɨ suam, nan fofozimra a guizbangɨn bizim. Puvatɨ.
Nɨ Ikiavɨra Itir Godɨn apengan ikɨva an atiating, egh arazir kuraba akɨrim ragh dagh asaragh.
Ikiavɨra Itir God ghaze,
Tuavir nɨ mangamim,
kɨ nɨn sure damu deragh nɨ gegharaghtɨ, nɨ an mangam.
Kɨ deravɨra nɨn sure damu egh nɨn gan nɨ geghuvam.
Gumazamizir uari abɨra an apengan itiba,
a men faragha ghua tuavim men akakazima, me arazir aghuibaram ami.
Egha arazir a ifongezibar men sure gami.
O Ikiavɨra Itir God, nɨ uan arazir aghuiba nan akakagh.
Egh tuavir kɨ mangamiba, nɨ dar nan sure damu.
Nɨ nan God, nɨ nan akuragha ua na ini.
Kamaghɨn, nɨ uan guizɨn akamɨn gɨn mangamin arazibar nan sure damutɨ,
kɨ dughiabar zurara nɨghnɨzir gavgavim nɨn ikiam.
Ikiavɨra Itir God ifongezɨ moghɨn, a gumazamiziba daruasa
me bagha tuavim atɨ.
A gumazitamɨn arazim bagh bar akongeghɨva,
an a geghuv gavgavim a danɨngtɨ, a tugh gavgavigham.
Kɨ nɨghnɨzir gavgavim nɨn iti,
nɨ mɨzaraziba vaghvagh apangkuvir ekiar nan itir kam bagh, na mɨkɨmvɨra ikɨ.
Kɨ uan navir averiamɨn aven nɨ baghavɨra iti.
Kamaghɨn kɨ mangamin tuavim nɨ nan sure damu.
Nɨ nan God, kɨ kamaghsua, nɨ deravɨra nan sure damutɨ,
kɨ nɨn ifongiamra gɨn mangam.
Nɨn duam deravɨra na damutɨ,
kɨ tuavir aghuimɨn mangam.
O Ikiavɨra Itir God, nɨ uan ziar ekiam bangɨn,
nɨ akam akɨrizɨ moghɨn nɨ uam na inigh.
Nɨ arazir aghuibaram ami.
Kamaghɨn, nɨ nan osɨmtɨzir na bativibar aven uam na inigh.
O Ikiavɨra Itir God, kɨ damuasa nɨ ifongezir araziba, nɨ dar nan sure damu.
Kɨ apanir avɨriba iti,
kamaghɨn nɨ tuavir aghuimra nan akaghtɨ kɨ an mangam.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
Nɨn akam a lamɨn angazangarimɨn mɨn,
tuavim nan akaghagha angazangarim na ganɨdima kɨ zui.
Nɨn akam a lamɨn angazangarimɨn mɨn,
tuavim nan akaghagha angazangarim na ganɨdima kɨ zui.
Nɨ nan damaziba kuightɨ kɨ bizir bar aghuiba,
nɨn Arazibar aven dar ganam.
Gumazim igharazitavɨn akuragh nɨn akabar mɨngaribar an sure damightɨ,
nɨn akamɨn angazangarim an navir averiamɨn ikiam.
Akar kam nɨghnɨzir aghuiba puvatɨzir gumazamizibar amutɨ,
me nɨghnɨzir aghuiba ikiam.
Gumazamizir kamaghɨn amiba, me bar akongegh:
me gumazamizir arazir kurabagh amibar akaba baragha men gɨn aruir puvatɨgha,
tuavir gumazamizir kuraba zuiba, me men gɨn zuir puvatɨgha,
Godɨn akaba batogha da dɨpovir gumazamiziba ko, apiaghirir puvatɨ.
Gumazamizir kaba, bar Ikiavɨra Itir Godɨn Arazibagh ifongegha,
dɨmagariba ko aruebar dar gara pamtem dagh nɨghnɨghavɨra iti.
Egh Kraisɨn akam ian navir averiabar ikɨ gavgafigh. Eghtɨ ia vaghvagh nɨghnɨzir aghuiba ko fofozibar gɨn mangɨva uarira uarir sure damuva akurvazir akam uari danɨng. Egh Onger Akabar Akɨnafarimɨn aven ighiabar amuva, Iesusɨn ziam fer ighiabar amuva, Godɨn Duam ian navir averiabagh atɨzir ighiabar amu. Dughiar ia ighiabar amuamim, ia uan navir averiabar God mɨnabɨ.
Nɨ daruamin dughiamɨn, akar kam tuavim nɨn akakagham.
Egh nɨ dakuamin dughiamɨn, akar kam nɨn ganam.
Egh nɨ dɨkavamin dughiam, akar kam nɨghnɨzir aghuim nɨ danɨngam.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
Kamaghɨn, ia uan daroriba deravɨra dar gan. Ia gumazamizir onganibar mɨn daruan markɨ. Ia fofoziba itir gumazamizibar mɨn daru. Datɨrɨghɨn ia Godɨn Arazibar amuamin dughiam iti. Ezɨ e datɨrɨghɨn itir dughiam, a gumazamiziba arazir kurabagh amir dughiam, a dughiar kuram. Kamaghɨn amizɨ, ia deravɨra gan, dughiar kam pura mangɨ gɨvaghan kogham. Dughiaba vaghvagh ia arazir aghuibar amu.
Kamaghɨn, ia uan daroriba deravɨra dar gan. Ia gumazamizir onganibar mɨn daruan markɨ. Ia fofoziba itir gumazamizibar mɨn daru. Datɨrɨghɨn ia Godɨn Arazibar amuamin dughiam iti. Ezɨ e datɨrɨghɨn itir dughiam, a gumazamiziba arazir kurabagh amir dughiam, a dughiar kuram. Kamaghɨn amizɨ, ia deravɨra gan, dughiar kam pura mangɨ gɨvaghan kogham. Dughiaba vaghvagh ia arazir aghuibar amu.
Nɨ gumazim ateghtɨ a nɨn sure damuva nɨghnɨzir aghuim nɨ danɨngtɨ, nɨ gɨn nɨghnɨzir aghuim ko fofozim ikiam.
Nɨ gumazim ateghtɨ a nɨn sure damuva nɨghnɨzir aghuim nɨ danɨngtɨ, nɨ gɨn nɨghnɨzir aghuim ko fofozim ikiam.
Gumazim uabɨra uabɨn akurvaghasa, puvɨra ingara nɨghnɨzir aghuim ko fofozim isi. Egh gumazim deravɨra fofozir kam uan nɨghnɨzimɨn an suiragham, kamaghɨn a dabirabir aghuim ikiam.
Nɨ faragh nɨghnɨzir aghuim igharazitav dam a inightɨ, nɨn ingangarim mangam. Kamaghɨra, nɨ apanim mɨsoghsɨ, nɨ faragh deraghvɨra igharazitav da nɨghnɨzim inigh fogham, nɨ manmaghɨn mɨsogham.
Guizbangɨra, atrivim nguibar igharazim ko mɨsoghsɨ, a faragh gumazir mɨdorozimɨn arazibagh fozim da nɨghnɨzim inigham. Atrivim, gumazir nɨghnɨzir aghuiba a danɨngamin avɨriba ikɨtɨ, a mɨdorozim gafiragham.
Gumazir zuamɨram anɨngazir puvatɨzim, a nɨghnɨzir aghuim iti. Ezɨ gumazim zuamɨra anɨngazi, a uabɨ isa igharaz darazir akagha ghaze, an ongani.
Akaba batogha uabɨ fer arazim, adaribagh amima da otifi. Egh gumazim gumazir igharaziba ateghtɨ me nɨghnɨzim a danɨngam, gumazir kam nɨghnɨzir aghuim iti.
Gumazim faragh deraghvɨra nɨghnigh egh gɨn bizibav kɨm, egh a deragh ikɨva ikuvighan kogham. Ezɨ gumazir pura akar avɨribav geiba, me ikuvigham.
Gumazir nɨghnɨzir aghuiba puvatɨziba, me ghaze, men arazibara dera. Ezɨ gumazir nɨghnɨzir aghuiba itiba, me gumazir igharaziba ataghɨrazi me nɨghnɨziba me ganɨdi.
Gumazir uarira uan ziaba feba bar aghumsɨzir ekiam iniam. Ezɨ gumazir nɨghnɨzir aghuim itiba, me uari dɨkabɨri.
Gumazir nɨghnɨzir aghuim itim, a gumazir igharazibar akar aghuiba barasi. Ezɨ gumazir onganigha puram akam araim, a bar ikuvigham.
Gumazir nɨghnɨzir aghuim itim, a fofozim iniasa puvɨra ingari, egha bizir avɨribagh fofosi. Egha deravɨra gumazir an sure damuamiba barasi.
Gumazir nɨghnɨzir aghuiba puvatɨzim, a nɨghnɨzir aghuim ko fofozim iniasa bar akongezir puvatɨ. A pura uabɨ fava egha uan nɨghnɨziba aghurasa ifonge.
Kamaghɨn amizɨ, gumazir nɨghnɨzir aghuim puvatɨzim, a uan akam dukua, eghtɨ gumazamiziba suam, a nɨghnɨzir aghuim ko fofozim iti.
Eghtɨ akɨnafarir kam gumazir fofoziba itiba bar men akurvaghtɨ, me fofozim inivɨra ikiam.
Egh gumazir nɨghnɨzir aghuiba itibar sure damutɨ, me tuavir aghuimɨn gɨn mangɨsɨ nɨghnɨgham.
Ezɨ ia, nɨghnɨzir gavgavim Kraisɨn itir puvatɨzir darasi, ia nɨghnɨzir aghuibar gɨn mangɨva egh arazir aghuibar me damu. Egh ia dughiaba vaghvagh Kraisɨn arazibar men akakaghsɨvɨra damuvɨra ikɨ. Ia zurara akar aghuir sɨngtɨzibav kɨmtɨma, gumazamiziba da baragh dagh ifuegham. Kamaghɨn amizɨ ia bar deravɨra foghɨva gumazamiziba vaghvagh men akaba ikarvagh.
Ezɨ ia, nɨghnɨzir gavgavim Kraisɨn itir puvatɨzir darasi, ia nɨghnɨzir aghuibar gɨn mangɨva egh arazir aghuibar me damu. Egh ia dughiaba vaghvagh Kraisɨn arazibar men akakaghsɨvɨra damuvɨra ikɨ. Ia zurara akar aghuir sɨngtɨzibav kɨmtɨma, gumazamiziba da baragh dagh ifuegham. Kamaghɨn amizɨ ia bar deravɨra foghɨva gumazamiziba vaghvagh men akaba ikarvagh.
Ezɨ ia amir biziba bar, ia uan gavgaviba sara dar amu. Kar, ia gumaziba bagha ingarir puvatɨ. Ia Ekiam bagha ingangarim gami. Ia bizir kam gɨnɨghnɨgh, ia Ekiam Kraisɨn ingangarir gumazamiziba, a uabɨra ian garir gumazir bar ekiam. Egha ia fo, Ekiam ivezir aghuir uan gumazamiziba bagha atɨzim, a gɨn ia danɨngam.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
Gumazim nɨghnɨzir aghuim ko fofozim ini,
a bar akongegh.
Na inizir gumazamiziba, me ikɨrɨmɨrir aghuim isi.
Ezɨ Ikiavɨra Itir God bar me gakonge.
Nɨ nɨghnɨzir aghuim ko fofozim ini, ezɨ bizir kam bar gol ko silva gafira.
E zurara bizibar amuasa nɨghnɨsi. Ezɨ Ikiavɨra Itir God tuavir e daruamibar en akakasi.
E bizibar amuasa nɨghnɨsi, Ikiavɨra Itir God faragh amamangatɨghtɨ, e akatam mɨkɨmam.
Nɨghnɨzir aghuim ko dagɨam, aning uaghara dughiar kurabar en akurvasi. Egha nɨghnɨzir aghuim ko fofozim, dagɨam gafira, egha deravɨram en akurvazima, e deravɨra ikɨ mamaghɨra ikiam.
Nɨ kamaghɨn mɨkɨman markɨ, "Manmaghɨn amizɨma, dughiar fomɨra ikezim, datɨrɨghɨn tir dughiam gafira?" Gumazir nɨghnɨzir aghuim puvatɨzim, a kamaghɨn azangsɨgham.
Guizbangɨra, God ifongezir gumazamiziba, a nɨghnɨzir aghuim ko fofozim ko, bar akuegha itir arazim me ganɨdi. Ezɨ arazir kurabagh ami darasi, a me gamima, me ingara dagheba ko biziba isa da akumakua da isa God ifongezɨ darazigh anɨdi. Arazir kam, uaghan an mɨngarim modozɨ e a gɨfozir puvatɨgha okam nɨghnɨsi. A mati gumazim amɨnimɨn suighasa ivegha ghuava an suighan ibura.
Egh nɨ ingangaritam damusɨ, bar uan gavgavim sara a damu. Nɨ fo, Oveaghuezibar Nguibar nɨ mangamim, nɨ ingangarir tam ko nɨghnɨzitam damuan kogham. Danganir kamɨn, nɨ nɨghnɨzir aghuitam ko fofozir aghuitam inian kogham.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
Overiam bar nguazim gafiragha pɨn mar iti moghɨn,
nan araziba ko nɨghnɨziba,
da ian araziba ko nɨghnɨziba bar dagh afira.
Ikiavɨra Itir God ghaze,
"Ia gumazamiziba ian nɨghnɨziba, nan nɨghnɨzibar mɨn zuir puvatɨ.
Ezɨ nan araziba, ian arazibar mɨn itir puvatɨ.
Ia ti kamaghɨn oregha fozir puvatɨ,
Ikiavɨra Itir God, a Godɨn zurara ikia mamaghɨra itim.
A nguazir kam ko an itir biziba bar moghɨra dar ingari.
An amɨragha amɨrazir puvatɨ.
Egha an gavgavim gevir puvatɨ.
Eghtɨ gumazitam an nɨghnɨzim gɨfofoghsɨ damuva avegham.
Ia ti kamaghɨn oregha fozir puvatɨ,
Ikiavɨra Itir God, a Godɨn zurara ikia mamaghɨra itim.
A nguazir kam ko an itir biziba bar moghɨra dar ingari.
An amɨragha amɨrazir puvatɨ.
Egha an gavgavim gevir puvatɨ.
Eghtɨ gumazitam an nɨghnɨzim gɨfofoghsɨ damuva avegham.
Ikiavɨra Itir God, en Ekiam, nan sure gamigha,
uan akabar igharaz darazir sure damuamin fofozir aghuim na ganɨngi.
Ezɨ kɨ an akam inigha, gumazamizir amiagha pura itiba,
deraghvɨra men sure damuva gavgavim me danɨngam.
Egha zurara mɨzarazibar, a na gaghurima,
kɨ dɨkava suren gumazimɨn mɨn, an mɨgɨrɨgɨaba baraghasa bar ifonge.
Ia abuir gumaziba, ia kantri Isipɨn ghuava uarir akurvaghasa, men azangsɨsi, iavzika!
Ia bar ikuvigham.
Ia Isipian hoziaba ko men karisɨn avɨriba ko karisɨn suizir gumazir bar gavgaviba, ia nɨghnɨzir gavgavim dar iti.
Ia ti ghaze, Isipia ian akuragham.
Egha ia Israelian Godɨn Bar Zuezim, nɨghnɨzir gavgavim an itir puvatɨ.
Egha ia uarir akurvaghasa Ikiavɨra Itir Godɨn azangsɨzir puvatɨ.
Kamaghɨn amizɨ, ia bar ikuvigham.
Iavzika!
Ikiavɨra Itir God, fofozir aghuim iti.
A dughiar kuram gumazamizir kurabar anɨngsɨ, me danɨngam.
Egha a zurara uan akabar gɨn zui.
A dɨkavigh gumazir kuraba ko,
gumazir arazir kurabagh amibar akurvazir gumaziba ko mɨsogham.
Ingangarir kabar fofozim ko nɨghnɨzir aghuim, bar Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itimɨn ize.
A uabɨra fofozir aghuir guar avɨriba ko nɨghnɨzir aghuim bar a gizɨfa.
Eghtɨ Ikiavɨra Itir Godɨn Duam izɨ gumazir kam gizɨvagh a ko ikɨ,
egh fofozir aghuim ko nɨghnɨzir aghuim a danɨngam.
Eghtɨ an atrivir gavgavimɨn ikɨva,
deraghvɨra ingangarim damuamin fofozim ikiam.
Egh a deraghvɨra Ikiavɨra Itir God gɨfogh,
an atiatingɨva zurara an apengan ikiam.
Eghtɨ Ikiavɨra Itir Godɨn atiatir arazir kam a damutɨ,
a bar akuegh mamaghɨra ikiam.
Egh kotiaba baraghamin dughiam,
a pura gumazimɨn ganganimɨn ganɨva, a tuisɨghan kogham.
Egh a gumazamizir tintinimɨn mɨgeir akaba,
a pura da baragh da tuisɨghan kogham.
Bar puvatɨgham.
"Ezɨ kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ zurara deravɨra ian gara
ia mangamin tuavim ian akakagh,
bizir ian ifongiaba agɨvamba ia danɨngam.
Ia datɨrɨghɨn mati nguazir dɨpaba puvatɨzim, a bar ikuvighav iti,
eghtɨ kɨ ia damightɨ ia bar deragh gumazamizir bar gavgavibar otivigham.
Egh ia bar deravɨra ikiam, mati azenir dɨpar avɨrim itim,
egha mati mozir dɨpam datir puvatɨ.
Ame! Godɨn bizir aghuiba ko an fofozim ko an nɨghnɨzim, da guizbangɨra bar ekevegha bar pɨn iti! Egha ongarimɨn mɨn bar kone! Gumazitam o amizitam an nɨghnɨzimɨn mɨngarim manmaghɨn deravɨram a geghanam? Puvatɨ. A zuraram amir araziba, gumazitam o amizitam manmaghɨn dagh fogham? Bar puvatɨ!
Ezɨ kɨ kamaghɨn ifonge, Krais Iesus e damutɨ, e Godɨn ziam fam. Anarɨra a God, egha a uabɨra fofoziba bar iti. Kamaghɨn amizɨ, e zurara an ziam fɨ mamaghɨra ikiam. Guizbangɨra!
E fo, God bizibagh amima da vɨrara uari inigha ingara, gumazamizir bar God gifongezibagh amima, me dera. Kar gumazamizir God ua me iniasa mɨkemegha gɨvaziba, a men dia.
O Ikiavɨra Itir God, nɨ bizir bar avɨrimɨn ingari!
Nɨ bar fofozir ekiam ikia
bizir avɨrir kaba bar dar ingari.
Ezɨ bizir nɨ ingarizir kaba
nguazim bar a gizɨfa.
En Ekiam, a bar gavgavigha, ziar bar ekiam iti,
an fofozim bar pɨn iti,
ezɨ e an fofozim bativsɨ damuva avegham.
Nɨ uan akar aghuimɨn, tuavir kɨ daruamibar nan akakasi.
Nɨ gɨn na inigh mangɨtɨ, kɨ nɨ ko nɨn Nguibamɨn ikiam.
Nɨ deragh en sure damutɨ, e uan ikɨrɨmɨrimɨn dughiam gɨfogham, an otefe.
E fofozir aghuim ikɨva, dughiaba vaghvagh deraghvɨra bizibar amuam.
Gumazamizir aghuiba, mɨgɨrɨgɨar aghuibaram ami.
Men mɨgɨrɨgɨaba bar moghɨra nɨghnɨzir aghuiba ikia
guizɨn arazimɨn gumazamizibar akurvasi.
Nɨ Ikiavɨra Itir God bagh bar akueghtɨ,
a bizir nɨn uan navir averiam ifongeziba nɨ danɨngam.
O Ikiavɨra Itir God, nan apaniba bar avɨrasemegha na gasɨghasɨghasa.
Kamaghɨn nɨ nan aku mangɨtɨ,
kɨ nɨn guizɨn arazimɨn tuavimɨn gɨn mangam.
Nɨ uabɨ ikɨrɨmɨrir aghuarim iniamin tuavim nan akagha gɨfa.
Kɨ nɨn damazimɨn ikɨtɨ, nan navir averiam agorogem bar a gizɨvagham.
Kɨ nɨn boroghɨra ikɨ zurara bar akueghvɨra ikiam.
Kɨ men aku izamin dughiamɨn, me uan arazir kurar me amiziba gɨn amangɨsɨ,
na ko mɨkɨm azi, na ko tuavimɨn izam.
Kɨ me inigh men faragh mangɨ dɨpar aghuim itir danganimɨn otogh,
men aku tuavir aghuibar mangɨtɨ, me ireghan kogham.
Guizbangɨra, kɨ Israelian afeziamɨn mɨn itima, Efraim nan otarir ivariamɨn mɨn iti.
O Ikiavɨra Itir God, kɨ fo, e gumazamiziba uari uan daroriba gativaghan kogham.
E mangamin tuaviba, e deragha dar garir puvatɨ.
Ikiavɨra Itir God uan gavgavimɨn nguazir kamɨn ingari.
A uan nɨghnɨzir aghuimɨn nguazir kam isa uan danganimra anetɨzɨ, a gavgafi.
A uan fofozimɨn overiamɨn ingara an onegha gɨfa.
Nɨ gurumɨn bizitam damusɨ ifaghatɨ pura mɨkɨman markɨ. Nɨ guizbangɨra fozir puvatɨ bizir manam gurumzaraghan otivam.
Gumazamizir arazir kurabagh amiba, me arazir aghuiba deragha da tuisɨgha fozir puvatɨ. Ezɨ gumazamizir Ikiavɨra Itir Godɨn gɨn mangasa ifongeziba, me arazir aghuim tuisɨgha bar a gɨfo.
Godɨn gavgavim en navir averiabar ingari, ezɨ gavgavir kam bar en nɨghnɨzibagh afira. Bizir God damuasa e an azangsɨziba, o bizir God damuasa e nɨghnɨziba, da mati pura biziba, an gavgavim bar dagh afira. Kamaghɨn dughiaba bar, e siosɨn aven itir gumazamiziba Krais Iesus ko poroghɨv ikɨ, zurazurara ziar ekiam a danɨng mamaghɨra ikiam! Bar guizbangɨra.
Kɨ datɨrɨghɨn namba 3ɨn dughiamɨn, kɨ ia bagh izasa. Godɨn Akɨnafarim kamaghɨn mɨgei, "Gumazir pumuning, o pumuning ko mɨkezim uaghara, gumazim amizir arazir kuramɨn ganigh a mɨkɨmtɨ, kamaghɨn e osɨmtɨzibar akɨramin tuavim iti."
God gavgavim ian navibar anɨngasa, ia ganɨngizir mɨgɨrɨgɨaba, ia ti da bakɨnɨghnɨghiz, o? A ia dɨbora ghaze, ia an boribara, egha ghaze:
"Nan boriba, ia fo,
gumazamizir Ekiam ifongeziba
a me akɨrmɨsi.
A gumazitam inigh uan borimɨn mɨn a dɨponɨva,
egh uaghan a fozorogham.
Kamaghɨn amizɨ, Ekiam nɨ akɨrsɨ bizitam nɨ damightɨ,
nɨ kamaghɨn nɨghnɨghan markɨ,
kar pura bizim.
Egh nɨ uaghan osɨman markɨ."
Nan adarasi, kɨ mɨgɨrɨgɨar abuananam ia mɨkɨmasa. Ia zurara arazir kabagh nɨghnɨgh: guizɨn araziba, arazir aghuariba, God ko gumazibar damazimɨn derazir araziba, arazir zuruziba, gumazamiziba ifongezir bizir diriba, arazir gumaziba gara bar akongeziba. Ia fo, arazir aghuir pɨn itiba ko arazir me gara feba, da iti. Arazir aghuir kabara, ia dagh nɨghnɨgh.
"Kamaghɨn amizɨ, ia pamten gurumzaraghan bagh dɨghorim isiva nɨghnɨghan markɨ. Gurum izamin dughiam, a mar uan bizibara nɨghnɨgh. Dughiar manamɨn otivir osɨmtɨziba, da anarɨra ikɨ. Aruer manamɨn otivamin biziba, mar an biziba."
Fomɨra Seban Atrivir Amizim nguazir kamɨn saghon ikegha Solomonɨn fofozir aghuimɨn akaba baraghasa ize. Ezɨ gumazir mam bar Solomon gafiragha ian tongɨn iti. Kamaghɨn amizɨ, Gumazamiziba Godɨn Kotiamɨn Tuivamin Dughiamɨn, Seban Atrivir Amizim tugh datɨrɨghɨn itir gumazamizibar arazir kurabar gun mɨkɨmam."
Egha Iesus ua me mɨgɨa ghaze, "Gumazir nan akam baragha an gɨn zuim, a mati gumazir mam fofozir aghuim ikia, egha uan dɨpenim ingara gavgavim a danɨngasa dagɨam gisɨn an ingari.
Eghtɨ kɨ nɨghnɨzir aghuiba ko mɨgɨrɨgɨar aghuiba ia danɨngtɨma, ia mɨgɨrɨgɨar aghuibara damutɨ, ian apanitam ian akaba batoghɨva ia adoghan kogham.
Ia pura damazir kɨnibar bizibar ganɨva, da tuisɨghan markɨ. Ia guizɨn arazimɨn araziba deravɨra da tuisɨgh."
Ikiavɨra Itir God nɨghnɨzir aghuimɨn nguazir kamɨn ingari,
egha a fofozir aghuimɨn overiamɨn ingari.
Guizbangɨra, gumazamizir ghuriba nɨghnɨzir aghuiba ko fofoziba iti.
Ezɨ Godɨn nɨghnɨzir aghuim ko fofozim, gumazamizir ghuribar fofozim bar a gafira.
Egha uaghan gavgavir ekiam iti.
Egha Jop kamaghɨn Bildatɨn mɨgɨrɨgɨam ikara:
"Guizbangɨra, kɨ fo nɨn mɨgɨrɨgɨam, a guizbangɨra.
Gumazim Godɨn kotɨn otoghtɨ,
God manmaghɨn gumazir kamɨn arazimɨn ganɨva a mɨkɨm suam, a nan damazimɨn derazir gumazim?
Gumazitam God ko akabar uaning mɨsoghtɨ,
God 1,000ɨn bizibar an azangsɨghtɨ, gumazir kam azangsɨzir katam bar a ikaraghan kogham.
God nɨghnɨzir aghuim ko fofozim ko gavgavir ekiam iti.
Kamaghɨn, tinara a batuegh a gafiragham?
Gumaziba puvatɨ.
Ia nguazir kamɨn itir gumazamiziba, Ikiavɨra Itir God arazir aghuibar ia mɨkemegha gɨfa,
eghtɨ ia arazir aghuir a ifongezir kabara dar amu:
Ia guizɨn arazibara damuam,
egh igharaz darazir apangkuvir arazim gifongegh,
egh ia uari abɨn uan Godɨn apengan ikɨ, anarɨra gɨn mangam.
Egha kotiaba tuisɨzir jasba, a kamaghɨn me mɨgei, "Ia gumazamizibar ingangarim gamir puvatɨ. Ia Ikiavɨra Itir Godɨn ingangarim gami, a uabɨ ia ko iti. Kamaghɨn amizɨ, ia kotiaba tuisɨghamin dughiabar, ia uari uan araziba bagh deravɨra gan.
Ia zurara kamaghɨn mɨgɨa, egha ia fozir puvatɨ, bizir manam gurumzaraghan otivam. Ian ikɨrɨmɨrim mati mɨgharim, a dughiar otevimra ikeghɨva bar gɨvagham.