Santa ceia
A Santa Ceia é uma das ordenanças mais sagradas da igreja cristã. Instituída por Jesus na última noite antes da crucificação, ela celebra seu sacrifício e proclama sua morte até que Ele volte.
A instituição por Jesus
Na noite em que foi traído, Jesus tomou o pão e o cálice, deu graças e os compartilhou com os discípulos, dizendo: 'Fazei isto em memória de mim.'
Dáa bɛ nadi edɛ kɔ mesa ɛ, wɔ gwaa Yezu zɛnɔɔ mapa. Nyɛ eezɛghaapɛɛ Zɛɛb, bhii tak, nyɛ eezɛpyak mapa tak, nɔɔ, djɛ bɛdjekel bɛ. Nyɛy náá: «Nɔɔka yɛ, da bi ɛ́ dɛ, etɛɛ náá, yak ɛ́ nyel’am.» Bhii tak, nyɛ eezɛnɔɔ bɛɛlɛ nadi nɛ vin tɔ tak ɛ, nyɛ eezɛbaazɛghaapɛɛ Zɛɛb, nyɛ eezɛke nɛ nɔɔ náá: «Nɔɔka yɛ, da bi ɛ́ dɛ biyɔ djas, etɛɛ náá, yak ɛ́ ghiya yam. Yɛ ɛ́ ghiya ɛbhɛŋ ɛ Zɛɛb nasee étɛp bot ɛbuɛpe étɛp mesyem mɛ bot neepelel ɛ.
É ghɛŋ bɛ nadi edɛ ɛ, wɔ gwaa Yezu zɛnɔɔ mapa, zɛghaapɛɛ Zɛɛb. Bhii tak, nyɛ eezɛpyak mapa, djɛ bɛdjekel bɛ. Nyɛy nɛ nɔɔ náá: «Nɔɔka yɛ. Bi ɛ́ dɛ etɛɛ náá, yɛ ɛ́ nyel’am.»
Bhii tak, nyɛ eezɛnɔɔ bɛɛlɛ nadi nɛ vin tɔ tak ɛ, baaghaapɛɛ Zɛɛb. Nyɛ eezɛdjɛ bɛdjekel bɛ, bɛ dɛ. Tin, bɔɔ djas eezɛdɛ. Nyɛy nɛ nɔɔ náá: «Yak ɛ́ ghiya yam, ghiya ɛbhɛŋ ɛ nasee étɛp bot ɛbuɛpe ɛ. Tsɛɛtsɛ nɛ tsɛɛtsɛ, mɛ lɛɛ bin ɛ́ náá, mɛ aanàkwaakabaadɛ mɛnyok mɛ vin, kana dwoo pan mos’ak, kɛyaka nɛ dwoo mɛ aabaadɛ-dɛa sis tɔ Ɛyoŋ ɛ Zɛɛb ɛ.»
Bhii tak, nyɛ eezɛnɔɔ mapa, nyɛ eebaazɛghaapɛɛ Zɛɛb, nyɛ eezɛpyak yɛ, nɔɔ yɛ, djɛ bɛdjekel bɛ. Nyɛy nɛ nɔɔ náá: «Yak ɛ́ nyel’am zekaaa kɔ ɛsu ɛ len ɛ. Gheesesaka deenek étɛp bi neetetaala mɛ.» Nyɛ eebaazɛdjɛ bɛ bɛɛlɛ tak wat bhii dek. Nyɛy nɛ nɔɔ náá: «Bɛɛlɛ yak ɛ́ bɛɛlɛ ɛbhɛŋ ɛ na bes nɛ Zɛɛb, ɛbhɛŋ ɛ kwyalel nɛ ghiya yam see kɔ ɛsu ɛ len ɛ.
O significado espiritual
A Ceia é participação no corpo e no sangue de Cristo. Jesus ensinou que quem come de sua carne e bebe de seu sangue tem a vida eterna.
Yɛ ɛ́ mam ɛ di mapa di edjɛ tsik nɛ bot ɛ, mapa di edus pɛ tɔ gwoo, sul kɔ bɔs ɛ. Mot ɛ dɛ mapa tak ɔ, nyɛ ɛpebela tsik na kɔm-kɔm. Tinaak, mapa mɛ aadjɛ ɛ, yɛ ɛ́ epuud e nyel’am. Mɛ waadjɛ epuud e nyel’am étɛp ɛtsik ɛ bot ɛ bɔs.»
Yezu eezɛbɔɔza náá: «Gwakeka ɛnyɔɛpe sa mɛ di lɛɛ bin’aak. Bi ɛ di ààdɛ epuud e nyel nɛ ghiya ɛ Sɛɛŋɛlɛ Mɔn Mot ɔɔ, bi tok nɛ tsik tɔ len. Mot aadɛ epuud e nyel nɛ ghiya yam ɔ, mot tak ɛ́ waabela tsik na kɔm-kɔm. Tin, mɛ waagomal nyɛ bhis ɛsyee ɛ lɛ é dwoo mɛsik. Etɛɛ náá, mɛ lɛɛ bin ɛ́ náá, yɛ ɛ́ tsɛɛtsɛ náá, epuud e nyel ɛ́ mbɛɛ edee, da ghiya yam ɛ́ kadi, mbɛɛ mɛnyok. Mot ɛ dɛ epuud e nyel’am, nɛ ghiya yam ɔɔ, bis nɛ yenɔk aakadi ɛ́, mot ngɔt. Nyɛy tɔ lam, mam tɔ lɛ. Mɛ ɛ́ nɛ tsik ɛ kɔ ɛsu ɛ Saagam, mot nadhis mɛ ɔ. Nyɛ ɛ́ di nɛ tsik. Tyee wat, mot aadɛ mɛ ɔ, nyɛ aadi nɛ tsik kɔ ɛsu ɛ lam. Beeka mapa dus pɛ ɛko, sul kɔ bɔs ɛ. Nyɛ tok dáa mapa nadus tɔ gwoo, yii bɛsɛɛg bin nadɛ ɛ. Etɛɛ náá, bhii bɛ nadɛ yɛ ɛ, bɛ naagwyɛ. Yɛ kabɛ yak mapa ɔɔ, mot ɛ dɛ yɛ ɔɔ, nyɛ ɛpebela tsik na kɔm-kɔm.»
bhii nyɛ naghaapɛɛ Zɛɛb ɛ, nyɛ eezɛpyak yɛ. Bhii tak, nyɛ eezɛke náá: «Yak ɛ́ nyel’am zekaaa kɔ ɛsu ɛ len ɛ. Gheesesaka deenek étɛp bi neetetaala mɛ.» Tyee wat, nyɛ naazɛnɔɔ bɛɛlɛ bhii dek, nyɛy nɛ nɔɔ náá: «Bɛɛlɛ yak ɛ́ bɛɛlɛ ɛbhɛŋ ɛ na bes nɛ Zɛɛb, ɛbhɛŋ ɛ kwyalel nɛ ghiya yam ɛ. É sok bi aadi ededɛ yɛ ɛ, sesaka deenek étɛp bi neetetaala mɛ.» Etɛɛ náá, é esok djas bi di edɛ mapa nɛ mɛnyok menek ɛ, bi goola ɛ́ bhaadal ɛsyee ɛ Ghɛŋ, deenek kɛkum ɛwala nyɛ aabula ɛ.
Yɛ ɛ́ étɛp tak ɛ di náá, mot ɛdi edɛ kɔminyɔŋ mapa nɛ mɛnyok ɛ Ghɛŋ dek di ààgoka ɔɔ, nyɛ eesyem, etɛɛ náá, nyɛ ààpaduwal nyel nɛ ghiya ɛ Ghɛŋ. Ɛsok nɛ mot nɛ dɛ kɔminyɔŋ mapa nɛ mɛnyok, ye goka ɛ́, nyɛ pookodja nɛ tsuŋ, djem nɛ byak.
Etɛɛ náá, é esok djas bi di edɛ mapa nɛ mɛnyok menek ɛ, bi goola ɛ́ bhaadal ɛsyee ɛ Ghɛŋ, deenek kɛkum ɛwala nyɛ aabula ɛ.
A prática da Igreja
Desde os primeiros cristãos, a Ceia do Senhor é parte fundamental da vida comunitária da Igreja, celebrada com reverência e exame de consciência.
Bɔɔ djas naadyeebawa zii tɔ ɛgwak ɛ́ mɛlyo mɛ bot ɛ lwoma nadi elyo bɛ ɛ. Bɛ nadi ɛ́ tɔ boo ɛgwakel pak’ɔɔ, bɛ nadi edɛ edee ɛ́ é di wat, nɛ ɛdjaala Zɛɛb.
É ɛlu ɛ etɛn nɛ wat e yenga, bis naazɛboma étɛp bis needɛ kɔminyɔŋ. Tin, Pɔl eezɛni nɛ ɛlii nɛ bot ɛ zɛɛga. Dáa ye nabɛ náá, nyɛ waadhaa djɛmɛn tak ɛ, nyɛ ɛ́ boozɛdul ɛlii kɛkum kuku ɛgha ɛ pum.
Deenek, bɛ eezɛdisi kɔ mesa bɛ nɛ bɛnɔɔ. Bhii tak Yezu eezɛnɔɔ mapa, ghaapɛɛ Zɛɛb, nyɛ eezɛpyak, nɔɔ yɛ, djɛ bɛ.
Yɛ ɛ́ étɛp tak ɛ di náá, mot ɛdi edɛ kɔminyɔŋ mapa nɛ mɛnyok ɛ Ghɛŋ dek di ààgoka ɔɔ, nyɛ eesyem, etɛɛ náá, nyɛ ààpaduwal nyel nɛ ghiya ɛ Ghɛŋ. Ɛsok nɛ mot nɛ dɛ kɔminyɔŋ mapa nɛ mɛnyok, ye goka ɛ́, nyɛ pookodja nɛ tsuŋ, djem nɛ byak. Etɛɛ náá, mot ɛ dɛ kɔminyɔŋ ààsiiza ɛgwakel ɛ lɛ nɛ nyel ɛ Ghɛŋ ɔɔ, nyɛ ɛpesaa epɛ́ɛ e Zɛɛb kɔ lɛ.