Santa ceia
A Santa Ceia é uma das ordenanças mais sagradas da igreja cristã. Instituída por Jesus na última noite antes da crucificação, ela celebra seu sacrifício e proclama sua morte até que Ele volte.
A instituição por Jesus
Na noite em que foi traído, Jesus tomou o pão e o cálice, deu graças e os compartilhou com os discípulos, dizendo: 'Fazei isto em memória de mim.'
Bu bo baaba mu udya, Yisu avoli lipa. Hu mbisa ufutala matondo huli Nzambi, nde atabuli lo, na aviidi lo huli bayihi ba nde na aleeli: «Volwaani na dyaani, yiniiyi ni nyutu a me.» Titswene, nde avoli mbuungu ya vinye. Hu mbisa ufutala matondo huli Nzambi, nde aviidi bo yo, na aleeli: «Nywaani yo benu boosi, mu tooni ati, maniima ni makila ma me, makila ma nzuhisini a Nzambi. Makila ma maatsamuhi mu tooni a baatu ba balahi, mu tooni a kolo-kolo yi masumu ma bo.
Bu bo baaba mu udya, Yisu avoli lipa na, hu mbisa ufutala matondo huli Nzambi, nde atabuli lo, akabi lo na aviidi lo huli bayihi ba nde na aleeli: «Volwaani, yiniiyi ni nyutu a me.» Titswene, nde avoli mbuungu, hu mbisa ufutala matondo huli Nzambi, nde aviidi bo yo, na bo baanywidi bo boosi. Yisu aleeli bo: «Maniima ni makila ma me, makila ma Nzuhisini yi Nyatihi, ma maatsamuhi mu tooni a baatu ba balahi. Mu mbuli me ndeele benu: Me a umbwenywa vinye ve, natee ilumbu hi me unywa yo yi nyatihi, hutso Ipfumu hya Nzambi.»
Titswene nde avoli lipa, hu mbisa ufutala matondo huli Nzambi, nde abukili lo, akabili bo na aleeli: «Yiniiyi ni nyutu a me yi me apiidi mu benu. Baasaani buuna mu uba yibuhala me moonyi.» Nde asiidi ka bumosi mu mbuungu. Bu bo baamani udya, Yisu aviidi bo mbuungu na aleeli: «Mbuungu mo yiniiyi ni Nzuhisini yi Nyatihi, ŋa hati la Nzambi na baatu. Lahi mo liina baasiidi lo mu makila ma me, ma maatsamuhi mu benu.
O significado espiritual
A Ceia é participação no corpo e no sangue de Cristo. Jesus ensinou que quem come de sua carne e bebe de seu sangue tem a vida eterna.
Me, me ndi lipa la moonyi li laakulamana umata hu yulu. Tso muutu diidi lipa mo liina, nde sa abaha moonyi wu bilima na bilima. Lipa li me upa, ni musunya a me. Me ndi mu upa nde, mana baatu ba tsi babaha moonyi.»
Yisu ni uleele bo: «Mu mbuli mu mbuli me ndi mu undeele benu, tso benu a lidiidi musunya a Mwana a Muutu ve, na tso benu a linywidi makila ma nde ve, benu a luubaha moonyi ve. Pasi muutu wu udya musunya a me na unywa makila ma me, li na moonyi. Na me tsa tsuula nde mu ilumbu hya tsyelele. Mu tooni ati, musunya a me li byudya bi bibaaywatisa, na makila ma me mali byunywa bi bibaamana peyu. Pasi muutu wu udya musunya a me na unywa makila ma me, li mu ukwilala itwadi na me, na me ukwilala mu nde. We bu Taata wu atsindaha me ali moonyi, me ndi moonyi mu tooni a Taata. Bumosi kaka, muutu wu udya musunya a me sa aba moonyi mu tooni a me. Liniili ni lipa li laakulamana umata hu yulu. Lo a lili we ma bakaaha ba benu baadiidi ve. Mu tooni ati, humbisa udya mapa mo maana, bo baakwidi. Ka muutu wu udya lipa mo liniili, sa aba moonyi nzyeni.»
na humbisa ufutala matondo huli Nzambi, nde atabuli lo na aleeli: «Yiniiyi ni nyutu a me, yi me ndi mu upa mu benu. Baasaani bunuubu mu ubaayibuhala me moonyi.» Bumosi kaka, bu bo baamani udya, nde avoli mbuungu, na aleeli: «Mbuungu mo yiniiyi, ni Nzuhisini yi Nyatihi, yi yaavangama mu nzila makila ma me. Baasaani bunuubu, pasi tangu yi benu luukanywa yo, mu ubaayibuhala me moonyi.» Mu mbuli, pasi tangu yi benu luukaadya lipa mo liniili na yi benu luukaanywa mbuungu mo yiniiyi, benu libaayaabisa lipfu la Pfumu natee bu nde huuyafutaha.
Ni mu buuna, woosi wu udya lipa buuve unywa mbuungu a Pfumu hwavele usungama, sa abaha tooni yi masumu ŋa busu bwa nyutu na makila ma Pfumu. Nyaha pasi muutu atswamina utsikaha hutso mutima a nde, titswene nde adya lipa na anywa mbuungu mo yiniiyi.
Mu mbuli, pasi tangu yi benu luukaadya lipa mo liniili na yi benu luukaanywa mbuungu mo yiniiyi, benu libaayaabisa lipfu la Pfumu natee bu nde huuyafutaha.
A prática da Igreja
Desde os primeiros cristãos, a Ceia do Senhor é parte fundamental da vida comunitária da Igreja, celebrada com reverência e exame de consciência.
Bo baakahwada mu ubaayuha taangu yoosi ndongisili biluumbi, mu ubaatsahala mu itwadi na bana, mu ubaadya na ubaasambila mu itwadi.
Mu ilumbu hya saba ŋa tsitsaha, bisu laakuukimi mu udya itwadi. Pahuli akalongese libundu la Kristo. Bu nde hakiidyenge mu ilumbu hya ndaanda, Pahuli asusili ndongisili a nde natee hu hahati a busi.
Nde atsahili ŋa metse na bo, nde avoli lipa, asambili na asyemi lo. Titswene nde abukili lo na aviidi bo lo.
Ni mu buuna, woosi wu udya lipa buuve unywa mbuungu a Pfumu hwavele usungama, sa abaha tooni yi masumu ŋa busu bwa nyutu na makila ma Pfumu. Nyaha pasi muutu atswamina utsikaha hutso mutima a nde, titswene nde adya lipa na anywa mbuungu mo yiniiyi. Mu tooni ati, tso muutu diidi lipa mo liniili na nywiidi mbuungu mo yiniiyi, hwavele utsikaha itwadi hya byo na nyutu a Pfumu, nde li mu udya na unywa tsundusu a nde mwakulu.