Superação
Superar desafios, dificuldades e tentações faz parte da caminhada cristã. A Bíblia nos garante que, em Cristo, somos mais que vencedores em todas as circunstâncias.
Vitória em Cristo
Jesus já venceu o mundo. Nele temos coragem, paz e a certeza de que nenhuma adversidade poderá nos derrotar definitivamente.
Mɛ̃ ngyɛɛn byɛ ãndɔɔ omɔ̃, kwɛn byɛ ekal y’opi onse mɛ̃. Onse ɔ̃kiri, byɛ emwɛn fool. Kɛn a byɛ, ekal y’ɔ̃dzɔɔ̃! Mɛ̃ ndyam mvel ɔ̃kiri.»
Mɛ̃ ngyɛɛn byɛ ãndɔɔ omɔ̃, kwɛn byɛ ekal y’opi onse mɛ̃. Onse ɔ̃kiri, byɛ emwɛn fool. Kɛn a byɛ, ekal y’ɔ̃dzɔɔ̃! Mɛ̃ ndyam mvel ɔ̃kiri.»
Kɛn onse ãndɔɔ omɔ̃ mbueel, bia-byɛ bam ebvel mpɛn, me nkuul a wu ádzii bia-byɛ.
Kɛn a yɔɔl kwɛn bia-byɛ elweel Nziã, ndɛ owi bia-byɛ obvel me Mfam a bia-byɛ Yeso Mãsia!
Kɛn a yɔɔl kwɛn bia-byɛ elweel Nziã, ndɛ owi bia-byɛ obvel me Mfam a bia-byɛ Yeso Mãsia!
Ke ngwel wɛ, muaan a Nziã wueel abvel ɔ̃kiri. Bvool ki ebvel ɔ̃kiri, eli okiool o bia-byɛ.
Ke ngwel wɛ, odzii o Nziã eli okiaal b’ãngel ã ndɛ. Bvool ãngel ã ndɛ k’ãli ye mpal m’okiaal wɛ. Ke ngwel wɛ, muaan a Nziã wueel abvel ɔ̃kiri. Bvool ki ebvel ɔ̃kiri, eli okiool o bia-byɛ. Wu obvel ɔ̃kiri nã? Eli kɛn a wu akiool ndiri Yeso oli Muaan a Nziã.
Wu obvel ɔ̃kiri nã? Eli kɛn a wu akiool ndiri Yeso oli Muaan a Nziã.
Kɛn a bɔ, bɔ abvel ndɛ mpɛn me ndɔɔ ãkel ã Muaan-emɛmɛɛ̃, bvool me ndɔɔ otsweel b’etsweel bɔ Endɔɔ e Nziã. Bɔ akiool k’awa omwiĩ o bɔ, k’abal epfu wɛ.
Superando o mal com o bem
O cristão vence o mal não com violência, mas com o bem. O amor, a fé e a perseverança são as armas da superação.
Bee obi nkuul yi ebvel bɔ yɛ owa, bvel obi m’obvɛ.
Bee obi nkuul yi ebvel bɔ yɛ owa, bvel obi m’obvɛ.
Mwiĩ ákenyɛɛn onse lepeel, kɛn a lepeel k’ekwaal otsɛn o ndɛ wɛ.
Bia-byɛ ebveel Nziã ãtuɛɛn wu abesuul bia-byɛ ebebvel ãlio mbueel, onse Mãsia! Me nkuul a bia-byɛ, ndɛ hɛ̃ abesa kwɛn baal ayɛɛ Mãsia ãmboo mbueel, onge ãnãsi m’etsɔɔn nswel ãmboo mbueel.
Kɛn a wu edzeel byɛ, mɛ̃ hɛ̃ nzeel ndɛ. Ŋ’edzeel mɛ̃ mbuul wu osi ndɔɔ yi esɔɔ kwɛn mɛ̃ nzeel ndɛ, mɛ̃ edzeel ndɛ me ndɔɔ a byɛ, ke nkwel a Mãsia. M’emfa okyɛ, Satana k’abvel bia-byɛ wɛ, ke ngwel wɛ bia-byɛ k’edzɛɛn ɛ̃yɛɛl ɛ̃ ndɛ.
Wu akieel abvel mpɛn, mɛ̃ èmviaal ndɛ nsɛn ye mɛ̃ nkal a kiri e mɛ̃ li okwɛn, onge b’ébvel mɛ̃ bvool ébvi nsɛn ye Tal a mɛ̃ nkal a kiri e ndɛ li okwɛn.
Wu akieel abvel mpɛn, mɛ̃ èmviaal ndɛ nsɛn ye mɛ̃ nkal a kiri e mɛ̃ li okwɛn, onge b’ébvel mɛ̃ bvool ébvi nsɛn ye Tal a mɛ̃ nkal a kiri e ndɛ li okwɛn.
M’emfa okyɛ, wu akieel abvel mpɛn, akieel alaal ndɛ ekɔ bvi afuu-fuu. Mɛ̃ ndyam kieel k’edzeel nkuũ a ndɛ onse ɔ̃nkaan wu elaã wɛ. Mɛ̃ ekieel ekiool ke nkwel a Tal a mɛ̃ y’ãnzwel ã ndɛ wɛn ndɛ oli wa mɛ̃.
Força e coragem divina
Deus é nosso escudo e fortaleza. Quando o medo tenta nos paralisar, a presença do Senhor nos fortalece e nos encoraja a prosseguir.
Mɛ̃ nkoo ãndɔɔ omɔ̃ mbueel me ndɛ wu abewa mɛ̃ mpɛn.
Kɛn a byɛ be baan a mɛ̃, byɛ eli ba Nziã bvool byɛ ebvel aliaal-ɛ̃kiɛɛn ba mfya, ke ngwel wɛ wu oli onse byɛ onduru wu oli onse ɔ̃kiri waan.
Kɛn a byɛ be baan a mɛ̃, byɛ eli ba Nziã bvool byɛ ebvel aliaal-ɛ̃kiɛɛn ba mfya, ke ngwel wɛ wu oli onse byɛ onduru wu oli onse ɔ̃kiri waan.
Resistindo a tentação
A armadura de Deus nos protege contra as investidas do mal. Resistir ao diabo, vigiar e orar são essenciais para a superação espiritual.
M’osɛɛl, ekal ye mpɛn onse Mfam bvool me mpɛn a ndɛ yi eli ke ywel a mbueel. Elaal ãta ã Nziã mam mbueel, kwɛn oŋɔ̃ byɛ esɛn ãnã ke nkwel ãyal m’ɔ̃pfu m’ãbi-ãbi. Ke ngwel wɛ, mvel a bia-byɛ ke yi adzwaan ye baal wɛ, yi adzwaan y’ɛ̃fel mi y’okwɛn, y’ɛ̃fel mi ye mpɛn, ye mi y’omfam b’ɔ̃kiri wu empeel wu, y’ɛ̃fel mi ɛ̃bi-ɛ̃bi mi ɛ̃li mpɛ̃-a-mpɛ̃ ywel ye nsie.
Obobɔ, ewal ãta ã Nziã mam mbueel, kwɛn byɛ ekoo k’epio ãnã me tsoo li ebi, bvool kwɛn ke mbee a ŋ’edzwaan byɛ tiil ntɔ, byɛ ekal kɛn a tɛ. Ngwanyã, esɛn ãnã: Elaal otaa-taa onge ɔ̃sii me luu, bvool elaal ãndɔɔ mã dzu onge eluɔ ki bvieel ki efoo otwel. Elaal ãtsam m’ãbvɛ m’ewa Nsia yi Ngesɛ yi opi onge asimpal me ntaã. M’ãndɔɔ mbueel, ewal okiool onge eluɔ ki bvieel ki esa kwɛ byɛ etɛɛl ãyuo ã mbaa mbueel m’eyuɔɔl Ɔ̃biil. Ewal ekɔrɔ ki bvieel ki obvuul, y’epwel ki Ɔ̃fel, ki eli Endɔɔ e Nziã.
Obobɔ, ebee epfuũ e byɛ bvi tsɔɔn, eyɔɔl ombuul o byɛ bo tsɔɔn. Ke ngwel wɛ, efua e bɔ bvi pfuru ebebiri byɛ k’obii. Eyɔɔl Ɔ̃fel asuul ãyal ã byɛ ãkal m’ãnyiɔɔn. Elaal mbuul wu ɔ̃nyiɔɔn, wu ábuo m’emfa e Nziã, onse okal dzu, y’onsensal b’ofa onse otaa-taa.
Ŋɛn byɛ eyi mpuru, èbee obi osa, mpuru a byɛ efa ye k’edziin tal. Ebee ɔ̃pfu mpwee owa.
Oŋɔ̃ elweel Nziã, esɛn ãnã ke nkwel ɔ̃pfu, obobɔ ndɛ abal lala ye byɛ. Esyal tsotsoo a Nziã, obobɔ ndɛ àsyal tsotsoo a byɛ. Esuɔɔl mviɔɔl ɛ̃ byɛ, byɛ baal b’ãbi, bvool esuul ɛ̃kwal ɛ̃ byɛ tsɛtsɛ, byɛ baal b’ɛ̃kwal mviaal!
Ekuaal ãnzuru ã byɛ ke nkwel a Mfam, obobɔ ndɛ àndɛɛl byɛ.
Esɛ ola mbuul wu akuru ɔ̃kwal onse ɔ̃mbio! Ke ngwel wɛ, ke mbee a ŋ’esuo ndɛ osɛ-mwiĩ o ndɛ, ndɛ àbɔɔ ekɔrɔ ki okwɛn ki elaã, ki éwi Nziã b’adzii ndɛ lɔɔ. Okɛɛn mbuul omwɛɛn y’ɔ̃mbio, yɔɔl kwɛn ndɛ abee oyɛɛn ndiri: «Nziã mbuul wu ombio mɛ̃.» Ke ngwel wɛ, Nziã k’akoo k’abɔɔ efua ki asa obi wɛ, ndɛ hɛ̃ k’atsɛɛn mbuul k’asa obi wɛ. Ŋ’esam mbuul onse ɔ̃mbio, eli efua e ndyam bvi ebi-ebi edzuru ndɛ bu ebal ndɛ. Ŋ’eyi efua ki ebi-ebi onse mbuul, kyɛ eburu obi, bvool ŋ’ekwel obi onse ndɛ, bɔ oburu lepfu.
Ɛ̃mbio mvieel mi ɛ̃yi onse byɛ ɛ̃li mi ɛ̃beya onse baal bueel. Nziã oli wu obvaan m’okiool: Ndɛ k’àwa nkuul kwɛn ombio b’ambio byɛ obvel byɛ mpɛn wɛ. Me lio li ɔ̃mbio, ndɛ àwa byɛ mpɛn yi ekuru ɔ̃kwal bvool àsuo byɛ nkuul yi epal onse ndɛ.
Dzwaan mvel yi ngesɛ yi okiool. Bvuru elaã li ɔ̃bu nkal ɔ̃bu, ke ngwel wɛ Nziã áti yɛ mbel k’ayɛɛ lɔ, bvool lɛn me ndɔɔ alɔ, yɛ átsweel otsweel bo ngesɛ ke nkwel a amwɛn bibi.
Kɛn a b’adzii bam k’akal y’opfel abva m’ɔ̃mbio, me bɛɛ, bvool onse efua bvɛn otsɛn pyɛ bvool bvi ebi-ebi, bvi ebiri baal k’epfu y’odziɔɔn.
Perseverança até o fim
A corrida da fé exige perseverança. Devemos lançar fora todo peso e olhar para Jesus, o autor e consumador da nossa fé.
Me b’otal bia-byɛ, ɔ̃bɔbɔ wu amwɛn adzii bia-byɛ. Bia-byɛ eta eluɔ kieel ki elyam nkal a bia-byɛ pfɛɛ, bvel-bvel obi b’odzii bia-byɛ ɔ̃kwɛɛl pyɛ. M’emfa okyɛ, y’osɛ-mwiĩ bueel tiil ntɔ, bia-byɛ etsuu ntiin yi atam bia-byɛ otsuu, me ndɔɔ yi ebɔɔ ebvakab ki eli ke nkwel a bia-byɛ.
Ke ngwel wɛ, emeetsam emfa ki ékuru ndɛ ɔ̃kwal me mpal yi obobɔ yi étueel anga-ãbi ndɛ, kwɛn byɛ ɛ̃furu ɛ̃bee ofa, nzuru ebee osool.
Ke ngwel wɛ, onge bɛn ndyam ámwɛn fool ŋ’ébwel ndɛ onse ɔ̃mbio, ndɛ hɛ̃ okoo k’awuaal a baal b’abwel onse ɔ̃mbio.
Ekal y’onkyab, ekal angɔ-mwiĩ! Ɔ̃taal a byɛ wu ɔ̃pfu afa ku abwel ku onge ebob ki eta ɛ̃baan m’obii o wu ekɔɔl kyɛ m’okɔɔl. Esɛn ãna ke nkwel a ndɛ bvool ekal ye mpɛn onse okiool. Byɛ eyɛɛ wɛn baan-ngoo a byɛ b’atsɔɔn m’ɔ̃kiri wueel abebwel onse ãmpal m’emfa kiki hɛ̃. Kɛn a ke mbee ŋ’ebwel byɛ onse ãmpal me muaan-lio, Nziã wu nga-nyiĩ yueel, wɛn me Yeso Mãsia, oti byɛ mbel onse lweel e ndɛ li ɔ̃bu, ndyam àsuul byɛ baal b’ɔ̃koo, àwɛɛl byɛ bvool àsuul byɛ baal bɛn k’atsiɔ̃ wɛ.
Ekal y’onkyab, ekal angɔ-mwiĩ! Ɔ̃taal a byɛ wu ɔ̃pfu afa ku abwel ku onge ebob ki eta ɛ̃baan m’obii o wu ekɔɔl kyɛ m’okɔɔl.
Wu akieel akab bia-byɛ ye dzii e Mãsia nã? Fool? Ãwua? Otuaal o mpal? Nzal? Oywal? Etsam? Epwel?
Bia-byɛ bvool eyɛɛ wɛn Nziã abesa mbueel me ndɔɔ obvɛ o b’adzii ndɛ, bɔ b’éti ndɛ mbel m’emfa ki éwɛɛ ndɛ.
Mfam kieel abvuul mɛ̃ m’obi bueel, ndɛ kieel abvuul mɛ̃ hɛ̃ me ndɔɔ Okwɛn o ndɛ bo ywel. Yɔɔl kwɛn alweel nkuũ a ndɛ ɔ̃bu nkal ɔ̃bu. Amɛn!
Kɛn a Mfam oli wɛn ebvaan bia-byɛ eta kaã me ndɛ: Ndɛ akieel awa byɛ mpɛn bvool akwɛɛ byɛ lala ye Wu ɔ̃bi.
Descanso e renovação
Jesus convida os cansados e sobrecarregados a descansar nele. Sua graça é suficiente para nos renovar em meio às tribulações.
Eya ola mɛ̃, byɛ bam bueel b’emeefa ɛ̃wuun m’olyam b’ãpfuũ, obobɔ mɛ̃ ndyam esa kwɛn byɛ ewuun.
Yɔɔl kwɛn nzal o nzi obee y’okwɛn okal nkal a byɛ. Ekal y’esɛ m’eluɔ bvi eli a byɛ. Ke ngwel wɛ, Nziã ndyam álieel ndiri: «Mɛ̃ k’èsiil yɛ bam wɛ, mɛ̃ hɛ̃ k’èyiri yɛ bam wɛ.»
Ke ngwel wɛ, k’eli ye ndɔɔ yi ekwɛɛn Nziã osa wɛ.»
Ndɛ bu alieel bɔ bubu: «Emã, byɛ eyii me twal? Etɛɛn, ebuɛɛn, kwɛn byɛ ebee m’ɔ̃mbio obva.»
Ŋ’etɔ ndɛ okɔ, ndɛ olieel bɔ ndiri: «Ebuɛɛn kwɛn byɛ ebee onse ɔ̃mbio obva!»
Etal! Mɛ̃ ngwi byɛ okwɛn b’edziaal antaal y’angiɛ̃-miin, ye b’enyam waan lam lueel li Ɔ̃pfu wu ɔ̃taal a bia-byɛ, eluɔ si ngemɔ̃ k’ekoo k’etuaal byɛ mpal wɛ.
Ekal angɔ-mwiĩ bvool ebuɛɛn, kwɛn byɛ ebee m’ɔ̃mbio obva. Ɔ̃fel oli ye mpɛn, kɛn a nzuru eli y’okwal.»
Mbuul wu asa obi oli wu Ɔ̃pfu, ke ngwel wɛ Ɔ̃pfu ási obi fa obɛɛn. Okɛɛn Muaan a Nziã oyi, me ndɔɔ yi abiil ɛ̃sal mi Ɔ̃pfu.
Baan a mɛ̃, mɛ̃ nswɛn byɛ ɔ̃nkaan wu, ke ngwel wɛ adzeel ãbi ã byɛ me nkuũ a Mãsia. Byɛ b’atal, mɛ̃ nswɛn byɛ, me ndɔɔ yɛn byɛ eyɛɛ wu oli fa obɛɛn. Byɛ b’ãnsam, mɛ̃ nswɛn byɛ, me ndɔɔ yɛn byɛ ebvel wu li Ɔ̃bi. Baan a mɛ̃, mɛ̃ nswɛn byɛ, me ndɔɔ yɛn byɛ eyɛɛ Taal. Byɛ b’atal, mɛ̃ nswɛn byɛ, me ndɔɔ yɛn byɛ eyɛɛ wu oli fa obɛɛn. Byɛ b’ãnsam, mɛ̃ nswɛn byɛ, me ndɔɔ yɛn byɛ eli ye mpɛn, Endɔɔ e Nziã eli onse byɛ bvool byɛ ebvel wu li Ɔ̃bi. Ebee ɔ̃kiri odzii onkyam k’emã ki eli onse ɔ̃kiri. Ŋɛn mbuul odzii ɔ̃kiri, ndɛ olɔ k’abedzii Taal wɛ.
Byɛ k’eyɛɛ wɛ wɛn nzuru a byɛ eli elyam a nzuru a Mãsia? Obobɔ, mɛ̃ èwal elyam e nzuru a Mãsia, me ndɔɔ yi esuul kyɛ ekal elyam e nzuru a ɔ̃kaal nga-esio? K’obobɔ bam wɛ! Byɛ k’eyɛɛ wɛ wɛn mbuul wu obvool nzuru y’ɔ̃kaal nga-esio, oli mbuul ngɔmɔ̃ ye ndɛ? Ngwanyã, Ɔ̃nkaan a Nziã oyɛɛn ndiri: «Bɔ ange-buaal àkal nzuru ngamɔ̃.» Kɛn a mbuul wu oyii bvoo ye Mfam oli Ɔ̃fel ngɔmɔ̃ ye ndɛ.
Ebal ãndɔɔ m’esio. Obi okyam bueel b’esa mbuul k’oli onse nzuru a ndɛ wɛ. Kɛn a ŋɛn mbuul owi nzuru m’ãndɔɔ m’esio, ndɛ ŋ’asi nzuru a ndyam obi. Byɛ eyɛɛ yɔ: Nzuru a byɛ eli mboo yi ɔ̃nsensal yi ekal Ɔ̃fel wu Ɔ̃nsensal, wu oli onse byɛ, wu ewi Nziã byɛ. Byɛ k’ebekal ba byam wɛ. Ke ngwel wɛ, Nziã ásuun byɛ m’ɔ̃bvɛn wa bibi. Obobɔ, elweel Nziã m’ãnzuru ã byɛ.
Mɛ̃ eyɛɛn byɛ bubu: Edzuu m’Ɔ̃fel, obobɔ byɛ k’èsa ãndɔɔ m’etam efua bvi ombuul osa wɛ. Ke ngwel wɛ, efua bvi ombuul k’eta y’Ɔ̃fel wɛ, efua bvi Ɔ̃fel hɛ̃ k’eta y’ombuul wɛ. Bɔ ange-buaal ali onse eta, m’emfa kyɛn byɛ k’ekoo k’esa b’edzii byɛ osa wɛ.