1 A resposta branda desvia o furor,

mas a palavra dura suscita a ira.

2 A língua dos sábios

adorna a sabedoria,

mas a boca dos tolos

derrama a estultícia.

3 Os olhos do Senhor estão em todo lugar,

contemplando os maus

e os bons.

4 A língua benigna é árvore de vida,

mas a perversidade nela

deprime o espírito.

5 O tolo despreza

a instrução de seu pai,

mas o que observa a repreensão

se haverá prudentemente.

6 Na casa do justo há

um grande tesouro,

mas nos ganhos do ímpio

há perturbação.

7 Os lábios dos sábios

derramam o conhecimento,

mas o coração dos tolos

não faz assim.

8 O sacrifício dos ímpios

é abominável ao Senhor,

mas a oração dos retos

é o seu contentamento.

9 O caminho do ímpio é

abominável ao Senhor,

mas ao que segue a justiça ele ama.

10 Correção severa há

para o que deixa a vereda,

e o que odeia

a repreensão morrerá.

11 O inferno e

a perdição estão

perante o Senhor;

quanto mais os corações

dos filhos dos homens?

12 O escarnecedor não ama

aquele que o repreende,

nem se chegará aos sábios.

13 O coração alegre

aformoseia o rosto,

mas pela dor do coração

o espírito se abate.

14 O coração entendido

buscará o conhecimento,

mas a boca dos tolos se

apascentará de estultícia.

15 Todos os dias

do oprimido são maus,

mas o coração alegre é

um banquete contínuo.

16 Melhor é o pouco

com o temor do Senhor,

do que um grande tesouro

onde há inquietação.

17 Melhor é a comida de hortaliça,

onde há amor,

do que o boi cevado,

e com ele o ódio.

18 O homem iracundo

suscita contendas,

mas o que tarda em irar-se

apaziguará a luta.

19 O caminho do preguiçoso

é cercado de espinhos,

mas a vereda dos retos

é bem aplanada.

20 O filho sábio alegra seu pai,

mas o homem insensato

despreza a sua mãe.

21 A estultícia é alegria para o que

carece de entendimento,

mas o homem entendido

anda retamente.

22 Quando não há conselhos

os planos se dispersam,

mas havendo muitos

conselheiros eles se firmam.

23 O homem se alegra

em responder bem,

e quão boa é a palavra

dita a seu tempo!

24 Para o entendido,

o caminho da vida leva para cima,

para que se desvie do inferno em baixo.

25 O Senhor desarraiga

a casa dos soberbos,

mas estabelece o termo da viúva.

26 Abomináveis são para o Senhor

os pensamentos do mau,

mas as palavras

dos puros são aprazíveis.

27 O que agir com avareza

perturba a sua casa,

mas o que odeia

presentes viverá.

28 O coração do justo medita

no que há de responder,

mas a boca dos ímpios

jorra coisas más.

29 O Senhor está longe dos ímpios,

mas a oração dos justos escutará.

30 A luz dos olhos

alegra o coração,

a boa notícia fortalece os ossos.

31 Os ouvidos que atendem

à repreensão da vida

farão a sua morada

no meio dos sábios.

32 O que rejeita a instrução

menospreza a própria alma,

mas o que escuta a repreensão

adquire entendimento.

33 O temor do Senhor é a instrução da sabedoria,

e precedendo a honra vai a humildade.

1 Μια απάντηση γλυκειά καταπραΰνει το θυμό, μα ο λόγος ο προσβλητικός φουντώνει την οργή.

2 Η γλώσσα των σοφών κάνει τη γνώση ελκυστική, ενώ το στόμα των ανόητων σκορπάει ανοησία.

3 Τα μάτια του Κυρίου είναι παντού και τους κακούς και τους καλούς παρατηρούνε.

4 Η γλώσσα η ευγενικιά είναι ζωής δεντρί, ενώ η διεστραμμένη γλώσσα συντρίβει την ψυχή.

5 Ο ανόητος καταφρονεί την πατρική τη διδαχή· φρόνιμα πράττει όποιος τον έλεγχο με προσοχή ακούει.

6 Στο σπίτι του δικαίου ο θησαυρός είναι πολύς, ενώ τα κέρδη του ασεβή διασκορπίζονται.

7 Τα χείλη των σοφών σκορπίζουν γνώση, όχι όμως και των ανοήτων η καρδιά.

8 Ο Κύριος απεχθάνεται τις προσφορές των ασεβών, αλλά του είναι ευπρόσδεκτη η δέηση των δικαίων.

9 Ο Κύριος απεχθάνεται το φέρσιμο του ασεβή αλλά αγαπάει όποιον στοχεύει τη δικαιοσύνη.

10 Επίπληξη αυστηρή απειλεί εκείνον που τον ίσιο δρόμο αφήνει· κι εκείνον που τον έλεγχο μισεί τον περιμένει θάνατος.

11 Ακόμα κι ο άδης κι ο χαμός απ’ του Κυρίου τα μάτια δεν ξεφεύγουν· και πόσο μάλλον των ανθρώπων οι καρδιές!

12 Ο φαντασμένος άνθρωπος δεν αγαπά να τον διορθώνουν ούτε του αρέσει να πηγαίνει στους σοφούς.

13 Κάνει η χαρούμενη καρδιά το πρόσωπο γαλήνιο· μα όταν θλίβεται η καρδιά, το πνεύμα εξασθενεί.

14 Του φρόνιμου η καρδιά τη γνώση αποζητάει, ενώ το στόμα των μωρών τρέφεται με μωρία.

15 Του πονεμένου οι μέρες όλες είν’ κακές, ενώ ο χαρούμενος παντοτινά γιορτάζει.

16 Κάλλιο να ’χεις λιγότερα με σεβασμό στον Κύριο, παρά μεγάλους θησαυρούς με ταραχή.

17 Κάλλιο ένα πιάτο χόρτα και μ’ αγάπη, παρά μοσχάρι καλοθρεμμένο και γύρω μίσος.

18 Άνθρωπος ευερέθιστος ανάβει διαμάχες, ενώ όποιος έχει υπομονή παύει τις προστριβές.

19 Μοιάζει με φράχτη αγκαθωτό ο δρόμος του τεμπέλη, ενώ είναι ίσιο κι ομαλό των τίμιων το στρατί.

20 Ο σοφός γιος είναι χαρά για τον πατέρα του, κι ο άνθρωπος ο ανόητος τη μάνα του περιφρονεί.

21 Για κείνον που δεν έχει νου είναι χαρά η μωρία, ενώ ο μυαλωμένος τραβάει το δρόμο το σωστό.

22 Αν δεν υπάρχει σύναξη που συζητά, τα σχέδια αποτυχαίνουν· μα πετυχαίνουν όταν υπάρχουν σύμβουλοι πολλοί.

23 Χαίρεται εκείνος που μπορεί σωστή να δώσει απόκριση· και τι καλός σαν ειπωθεί στην ώρα του ένας λόγος!

24 Ο φρόνιμος παίρνει το δρόμο της ζωής που πάει ψηλά, κι απομακρύνεται έτσι από τον άδη κάτω.

25 Το σπίτι των περήφανων ο Κύριος το γκρεμίζει, αλλά στεριώνει τα όρια στης χήρας τον αγρό.

26 Ο Κύριος απεχθάνεται τους πονηρούς σχεδιασμούς, μα λογαριάζει ως καθαρά τα ευχάριστα τα λόγια.

27 Όποιος παράνομα κερδίζει χαλάει το σπίτι του· μα όποιος τη δωροδοκία μισεί, μ’ ασφάλεια θα ζήσει.

28 Ο δίκαιος συλλογίζεται το τι θ’ αποκριθεί, ενώ των ασεβών το στόμα κακίες διασκορπίζει.

29 Ο Κύριος στέκεται μακριά απ’ τους ασεβείς, μα των δικαίων την προσευχή την εισακούει.

30 Ματιά που λάμπει, ευφραίνει την καρδιά· και ένα άγγελμα καλό τα κόκαλα στεριώνει.

31 Όποιος ακούει προσεκτικά έναν σωτήριο έλεγχο, έχει τη θέση του μεταξύ των σοφών.

32 Όποιος τη διδαχή την απορρίπτει, τον εαυτό του τον καταφρονεί· αλλά όποιος δίνει προσοχή στον έλεγχο, τη φρόνηση αποχτάει.

33 Αν σέβεσαι τον Κύριο, τη διδαχή λαβαίνεις της σοφίας· μπροστά πάει η ταπείνωση κι ακολουθεί η δόξα.