1 Pli bona estas bona nomo, ol bona oleo; kaj la tago de la morto estas pli bona, ol la tago de la naskiĝo. 2 Pli bone estas iri en domon de funebro, ol iri en domon de festenado; ĉar morto estas la fino de ĉiu homo, kaj la vivanto notos ĉi tion en sia koro. 3 Pli bona estas plendo, ol rido; ĉar ĉe malĝojo de la vizaĝo pliboniĝas la koro. 4 La koro de saĝuloj estas en domo de funebro, kaj la koro de malsaĝuloj en domo de ĝojo. 5 Pli bone estas aŭskulti riproĉon de saĝulo, ol aŭskulti kanton de malsaĝuloj. 6 Ĉar simila al la kraketado de dornoj sub poto estas la ridado de la malsaĝuloj; kaj vantaĵo ĝi estas. 7 Ĉar perforteco forprenas la saĝon de saĝulo, kaj la prudenton malbonigas donaco. 8 La fino de afero estas pli bona, ol ĝia komenco; pacienculo estas pli bona, ol malhumilulo. 9 Ne rapidu koleri en via spirito; ĉar koleremeco loĝas en la brusto de malsaĝuloj. 10 Ne diru: Kial la antaŭaj tagoj estis pli bonaj, ol la nunaj? ĉar ne el saĝeco vi ĉi tion demandus. 11 Bona estas saĝeco kune kun hereda havo, kaj ĝi estas profita al tiuj, kiuj vidas la sunon. 12 Ĉar la saĝeco estas ŝirmo tiel same, kiel mono estas ŝirmo; sed la supereco de scienco konsistas en tio, ke la saĝeco donas vivon al sia posedanto. 13 Rigardu la faron de Dio; ĉar kiu povas tion rektigi, kion Li kurbigis? 14 En la tago de bonstato uzu la bonstaton, kaj en la tago de malfeliĉo atendu: ĉi tion kaj tion aranĝis Dio, por ke la homo nenion komprenu post Li.
15 Ĉion tion mi vidis en miaj vantaj tagoj: okazas, ke virtulo pereas ĉe sia virteco, kaj okazas, ke malvirtulo longe vivas ĉe sia malvirteco. 16 Ne estu tro virta, kaj ne rezonu tro multe: kial vi devas vin konfuzi? 17 Ne malvirtu tro multe, kaj ne estu senprudenta: kial vi devas morti ne en via tempo? 18 Bone estas, se vi tenos vin je unu afero kaj ankaŭ de alia afero vi ne forprenos vian manon; ĉar tiu, kiu timas Dion, penas plaĉi al ĉiuj.
19 La saĝeco faras la saĝulon pli forta, ol dek potenculoj en la urbo. 20 Ĉar ne ekzistas sur la tero virtulo, kiu farus nur bonon kaj ne pekus. 21 Ne ĉiujn vortojn, kiujn oni diras, atentu en via koro, por ke vi ne aŭdu vian sklavon malbenanta vin: 22 ĉar multajn fojojn konsciis via koro, ke ankaŭ vi malbenis aliajn.
23 Ĉion ĉi tion mi provis per mia saĝo; mi diris al mi: Mi akiru saĝon; tamen ĝi estas malproksima de mi. 24 Kio estas malproksima kaj tre profunda, kiu tion komprenos? 25 Mi turnis min kun mia koro, por ekkoni, esplori, kaj traserĉi saĝecon kaj prudenton, kaj ekscii, ke la malvirteco estas malsaĝeco kaj ke la senscieco estas sensenca. 26 Kaj mi trovas, ke pli malbona ol la morto estas la virino, kiu estas kaptilo, kaj kies koro estas reto, kaj kies manoj estas katenoj; tiu, kiu plaĉas al Dio, sin savos de ŝi, sed pekulo estos kaptita de ŝi. 27 Jen, kion mi trovis, diris la Predikanto: oni devas kunigi unu fakton kun alia, por veni al konkludo. 28 Jen, kion ankoraŭ serĉis mia animo kaj ne trovis: viron unu inter mil mi trovis, sed virinon inter ĉiuj mi tute ne trovis. 29 Nur ĉi tion mi trovis, ke Dio kreis la homon virtema; sed la homoj fordonis sin al multaj artifikoj.
He Matekiri Whakaaro o te Oranga
1 Ko te ingoa pai, pai atu i te hinu utu nui;
ko te rā o te matenga, pai atu i te rā o tō te tangata whānautanga.
2 Ko te haere ki te whare tangihanga,
pai atu i te haere ki te whare hākari;
ko te mutunga hoki ia o ngā tāngata katoa;
ā, ka rongoātia e te tangata ora ki roto ki tōna ngākau.
3 Ko te ngākau mamae, pai atu i te kata;
mā te pōuri hoki o te mata ka pai ai te ngākau.
4 Kei te whare tangihanga te ngākau o te hunga whakaaro nui;
kei te whare ia o te kata te ngākau o ngā wairangi.
5 Ko te whakarongo, ina rīria te hē e te tangata whakaaro nui,
pai atu i tā te tangata whakarongo ki te waiata a ngā wairangi.
6 Rite tonu hoki ki te papātanga o ngā tātarāmoa
i raro i te kōhua te kata a te wairangi.
He horihori anō tēnei.
7 He pono mā te pāhua ka wairangi ai te tangata whakaaro nui,
mā te mea hōmai noa hoki ka kore ai te ngākau mahara.
8 Ko te mutunga o te mea, pai atu i tōna tīmatanga;
pai atu te wairua manawanui i te wairua whakakake.
9 Kei hohoro tōu wairua ki te riri;
kei te uma hoki o ngā wairangi te riri e noho ana.
10 Kaua e mea, "He aha ngā rangi ō mua i pai ake ai i ēnei?"
Kāhore hoki he whakaaro nui ōu i ui ai koe ki tēnā.
11 He pai tonu te whakaaro nui, ānō he taonga tuku iho;
āe rā, he pai rawa ake ki te hunga e kite ana i te rā.
12 Hei whakamarumaru iho te whakaaro nui, hei pērā hoki i te moni te whakamarumaru;
ko te pai ia o te mātauranga koia tēnei, ka ora i te whakaaro nui ngā tāngata nāna.
13 Whakaaroa tā te Atua mahi;
ko wai hoki hei mea kia tika tāna i mea ai kia hape?
14 I te rā pai kia koa,
ā, i te rā kino whakaaro;
kua mahia nei hoki e te Atua tētahi kia takoto tahi me tētahi,
he mea kia kaua ai e kitea e te tangata tētahi mea i muri i a ia.
Ngā Aupiki o te Oranga
15 Kua kite ahau i tēnei katoa i ngā rā ōku i te horihori;
he tangata tika tētahi, ngaro iho ia i runga i tōna tika;
he tangata kino tētahi, roa noa iho ia i te ao i runga i tōna kino.
16 Kaua e whakanuia rawatia tōu tika;
kaua hoki e whakanuia rawatia ōu whakaaro;
he aha koe i whakangaro ai i a koe?
17 Kaua e whakanuia rawatia tōu kino,
kaua anō hoki e wairangi;
kia mate koe hei aha, i te mea kāhore anō tōu wā kia rite noa?
18 He pai ki te puritia tēnei kupu e koe;
kaua hoki tōu ringa e unuhia mai i tērā;
ko te tangata hoki e wehi ana i te Atua ka puta mai i roto i ērā katoa.
19 Ko te whakaaro nui rahi ake tōna kaha mō te tangata whakaaro
i tō ngā rangatira kotahi tekau i roto i te pā.
20 Kāhore hoki he tangata tika i te whenua e mahi ana i te pai,
ā, kāhore ōna hara.
21 Kaua anō e whakarongo ki ngā mea katoa e kōrerotia ana;
kei rongo koe ki tāu pononga e kanga ana i a koe;
22 he maha hoki ngā wā, e mōhio ana tōu ngākau,
i kanga ai koe anō i ētahi.
23 I whakamātauria e ahau tēnei katoa, he mea whakaaro mārie; i mea ahau,
"Ka whakaaro nui ahau,"
otiia i matara noa atu tēnei i ahau.
24 Ko te mea onāianei he tawhiti rawa, he hōhonu rawa hoki;
ko wai hei kite?
25 I anga tōku ngākau, i mea kia mōhio, kia kimihia,
kia rapua ngā whakaaro nui me ngā tikanga,
kia mōhio anō hoki he wairangi te kino,
he pōrangi te wairangi.
26 Ā, ka kite ahau i te mea kawa atu i te mate,
arā i te wahine, he rore nei,
he kupenga tōna ngākau,
he rāhiri hoki ōna ringa.
Ko te tangata e paingia ana e te Atua ka mawhiti i a ia;
ko te tangata hara ia ka mau i a ia.
27 "Nanā, kua kitea tēnei e ahau," e ai tā te Kaikauwhau, "he mea whakarite tētahi mea ki tētahi, kia kitea ai te tikanga. 28 He mea e rapua nei anō e tōku wairua, ā, kāhore anō i kitea; kotahi te tangata i kitea e ahau i roto i te mano. Nā, i roto i ēnei katoa kāhore ahau i kite i tētahi wahine. 29 Nanā, ko tēnei anake i kitea e ahau, arā i tika te tangata i tā te Atua hanganga; engari he maha ngā tikanga i rapua e rātou."