1 Reis 18

Elias e Obadias

1 Depois de um longo tempo, no terceiro ano, a palavra do Senhor veio a Elias:

— Vá apresentar-se a Acabe, pois enviarei chuva sobre a terra.

2 Então, Elias foi apresentar-se a Acabe.

Como a fome era grande em Samaria, 3 Acabe convocou Obadias, o responsável pelo palácio, homem que temia muito o Senhor. 4 Jezabel estava exterminando os profetas do Senhor. Por isso, Obadias reuniu cem profetas e os escondeu em duas cavernas, cinquenta em cada uma, e lhes forneceu comida e água. 5 Certa vez, Acabe disse a Obadias:

— Vamos a todas as fontes e a todos os rios do país. Talvez consigamos achar um pouco de capim para manter vivos os cavalos e as mulas, e assim não será preciso matar nenhum animal.

6 Para isso, dividiram o território que iam percorrer; Acabe foi em uma direção, e Obadias em outra.

7 Quando Obadias estava a caminho, Elias foi encontrá-lo. Obadias o reconheceu, prostrou-se com o rosto em terra e perguntou:

— És tu mesmo, o meu senhor Elias?

8 — Sou — respondeu Elias.

— Vá dizer ao seu senhor: "Elias está aqui".

9 — O que eu fiz de errado — perguntou Obadias —, para que entregues teu servo a Acabe e ele me mate? 10 Tão certo como vive o Senhor, o teu Deus, não há uma só nação ou reino aonde o rei, meu senhor, não tenha enviado alguém para procurar por ti. Sempre que uma nação ou reino afirmava que tu não estavas lá, ele os fazia jurar que não te haviam encontrado. 11 Mas agora me dizes para ir dizer ao meu senhor: "Elias está aqui". 12 Não sei para onde o Espírito do Senhor poderá levar-te quando eu te deixar. Se eu for e disser isso a Acabe e ele não te encontrar, ele me matará. Eu, que sou teu servo, sou temente ao Senhor desde a minha juventude. 13 Por acaso, não ouviste, meu senhor, o que eu fiz enquanto Jezabel estava matando os profetas do Senhor? Escondi cem dos profetas do Senhor em duas cavernas, cinquenta em cada uma, e lhes forneci comida e água. 14 E agora me dizes que vá dizer ao meu senhor: "Elias está aqui". Ele vai me matar!

15 Elias disse:

— Tão certo como vive o Senhor dos Exércitos, a quem eu sirvo, hoje eu me apresentarei a Acabe.

Elias no monte Carmelo

16 Então, Obadias foi encontrar-se com Acabe, passou-lhe a informação, e Acabe foi ao encontro de Elias. 17 Quando viu Elias, disse-lhe:

— É você mesmo, perturbador de Israel?

18 — Não tenho perturbado Israel — Elias respondeu —, mas sim você e a família do seu pai. Vocês abandonaram os mandamentos do Senhor e seguiram os baalins. 19 Agora convoque todo o povo de Israel para encontrar-se comigo no monte Carmelo. Traga os quatrocentos e cinquenta profetas de Baal e os quatrocentos profetas de Aserá que comem à mesa de Jezabel.

20 Então, Acabe convocou todos os israelitas e reuniu os profetas no monte Carmelo. 21 Elias apresentou-se a todo o povo e disse:

— Até quando vocês vão titubear para um lado e para outro? Se o Senhor é Deus, sigam-no; se, porém, é Baal, sigam-no.

O povo, contudo, nada respondeu.

22 Elias, então, disse:

— Eu sou o único que restou dos profetas do Senhor, mas há quatrocentos e cinquenta profetas de Baal. 23 Tragam dois novilhos. Escolham os profetas de Baal um novilho, cortem-no em pedaços e o ponham sobre a lenha, mas não acendam fogo. Eu prepararei o outro novilho e o colocarei sobre a lenha, mas não acenderei fogo nela. 24 Então, vocês invocarão o nome do seu deus, e eu invocarei o nome do Senhor. Aquele que responder por meio do fogo é que é Deus.

Então, todo o povo disse:

— O que você disse é bom.

25 Elias disse aos profetas de Baal:

— Escolham um dos novilhos e preparem-no primeiro, visto que vocês são muitos. Clamem pelo nome do seu deus, mas não acendam o fogo.

26 Então, pegaram o novilho que lhes foi dado e o prepararam.

Clamaram pelo nome de Baal desde a manhã até o meio-dia:

Ó Baal, responde-nos! — gritavam.

Dançavam em volta do altar que haviam feito, mas não houve nenhuma resposta; ninguém respondeu.

27 Ao meio-dia, Elias começou a zombar deles.

— Gritem mais alto — dizia —, já que ele é um deus! Quem sabe está meditando, ou ocupado, ou viajando. Talvez esteja dormindo e precise ser despertado!

28 Então, passaram a gritar ainda mais alto e a ferir-se com espadas e lanças, de acordo com o costume deles, até sangrarem. 29 Passou o meio-dia, e eles continuaram profetizando em transe até a apresentação da oferta da tarde. Contudo, não houve resposta; ninguém respondeu nem deu atenção.

30 Então, Elias disse a todo o povo:

— Aproximem-se de mim.

O povo aproximou-se, e Elias reparou o altar do Senhor, que estava em ruínas. 31 Depois, apanhou doze pedras, uma para cada tribo dos descendentes de Jacó, a quem a palavra do Senhor tinha sido dirigida, dizendo-lhe: "O seu nome será Israel". 32 Com as pedras, construiu um altar dedicado ao nome do Senhor e cavou ao redor do altar uma valeta na qual poderiam ser semeados dois seás*18.32 Isto é, cerca de 11 quilogramas. de sementes. 33 Arrumou a lenha, cortou o novilho em pedaços e o pôs sobre a lenha. 34 Então, disse:

— Encham de água quatro jarras e derramem-na sobre o holocausto*18.34 Isto é, sacrifício totalmente queimado; também no versículo 38. e sobre a lenha.

— Façam o mesmo novamente — disse.

Eles o fizeram de novo.

— Façam o mesmo pela terceira vez — ordenou de novo.

Eles o fizeram pela terceira vez. 35 A água escorreu em volta do altar e encheu até a valeta.

36 No momento da apresentação da oferta, o profeta Elias pôs-se à frente do altar e orou:

— Ó Senhor, Deus de Abraão, de Isaque e de Israel, que hoje fique conhecido que tu és Deus em Israel, que sou o teu servo e que fiz todas estas coisas por ordem tua. 37 Responde-me, ó Senhor, responde-me, para que este povo saiba que tu, ó Senhor, és Deus e que fazes o coração deles voltar para ti.

38 Então, o fogo do Senhor caiu e queimou completamente o holocausto, a lenha, as pedras e o chão, e também secou totalmente a água na valeta.

39 Quando todo o povo viu isso, todos caíram prostrados e gritaram:

— O Senhor é Deus! O Senhor é Deus!

40 Então, Elias ordenou-lhes:

— Prendam os profetas de Baal. Não deixem nenhum escapar!

Eles os prenderam, e Elias os fez descer ao rio Quisom e lá os matou.

41 Então, Elias disse a Acabe:

— Vá comer e beber, pois já ouço o barulho de uma forte chuva.

42 Acabe foi comer e beber, mas Elias subiu até o topo do Carmelo, curvou-se até o chão e pôs o rosto entre os joelhos.

43 — Vá e olhe na direção do mar — disse ao seu servo.

Ele foi, olhou e disse:

— Não há nada lá.

Sete vezes Elias ordenou:

— Volte para ver.

44 Na sétima vez, o servo disse:

— Uma nuvem tão pequena quanto a mão de um homem está se levantando do mar.

Então, Elias disse:

— Vá dizer a Acabe: "Prepare o seu carro e desça antes que a chuva o impeça".

45 Enquanto isso, nuvens escuras apareceram no céu, começou a ventar e a chover forte, e Acabe partiu de carruagem para Jezreel. 46 A mão do Senhor veio sobre Elias, e ele, prendendo a capa com o cinto, correu à frente de Acabe por todo o caminho até Jezreel.

Ο Ηλίας παρουσιάζεται στο βασιλιά Αχαάβ

1 Μετά από πολύν καιρό, την τρίτη χρονιά της ξηρασίας, μίλησε ο Κύριος στον Ηλία και του είπε: «Πήγαινε να παρουσιαστείς στον Αχαάβ, κι εγώ θα στείλω βροχή στη γη». 2 Ξεκίνησε, λοιπόν, ο Ηλίας να πάει να παρουσιαστεί στον Αχαάβ.

Στο μεταξύ η πείνα είχε επιδεινωθεί στη Σαμάρεια. 3 Ο Αχαάβ είχε καλέσει τον Οβαδία, προϊστάμενο του ανακτόρου, ο οποίος σεβόταν πολύ τον Κύριο. 4 (Όταν η Ιεζάβελ είχε διατάξει να εξολοθρεύσουν τους προφήτες του Κυρίου, αυτός είχε πάρει εκατό προφήτες, τους είχε κρύψει από πενήντα σε κάθε σπηλιά και τους προμήθευε ψωμί και νερό). 5 Ο Αχαάβ, λοιπόν, είχε πει στον Οβαδία: «Πάμε σε όλες τις πηγές και στους χειμάρρους της χώρας, μήπως βρούμε χορτάρι για να ταΐσουμε τα άλογα και τα μουλάρια μας· μην τ’ αφήσουμε να χαθούν».

6 Μοίρασαν, λοιπόν, τη χώρα μεταξύ τους ώστε να πάνε παντού. Ο Αχαάβ πήρε ένα δρόμο μόνος του και ο Οβαδίας πήρε άλλο δρόμο. 7 Στο δρόμο του ο Οβαδίας συνάντησε τον Ηλία. Τον αναγνώρισε και τον προσκύνησε. «Εσύ είσαι, κύριέ μου, Ηλία;» τον ρώτησε.

8 «Εγώ είμαι», του απάντησε εκείνος. «Πήγαινε να πεις στον κύριό σου ότι ο Ηλίας είναι εδώ».

9 Τότε ο Οβαδίας απάντησε: «Σε τι αμάρτησα και θέλεις να ρίξεις το δούλο σου στα χέρια του Αχαάβ, να με θανατώσει; 10 Μα τον αληθινό Θεό, το Θεό σου, δεν υπάρχει έθνος και βασίλειο που ο κύριός μου να μην έστειλε να σε αναζητήσουν. Κι όταν του έλεγαν ότι δεν ήσουν εκεί, ζητούσε από το βασίλειο ή το έθνος εκείνο, να βεβαιώσουν με όρκο ότι δεν σε βρήκαν. 11 Και τώρα εσύ μου λες να πάω να του πω πως είσαι εδώ; 12 Μα τώρα που θ’ αποχωριστούμε το Πνεύμα του Κυρίου θα σε πάει κι εγώ δεν ξέρω πού. Αν πάω να ειδοποιήσω τον Αχαάβ κι έπειτα δεν σε βρει, θα με σκοτώσει. Αλλά εγώ, ο δούλος σου, σέβομαι τον Κύριο από τα νιάτα μου. 13 Δεν έμαθες κύριέ μου, τι έκανα, όταν η Ιεζάβελ διέταξε να σκοτώσουν τους προφήτες του Κυρίου; Εγώ έκρυψα εκατό προφήτες, πενήντα σε κάθε σπηλιά και τους προμήθευα ψωμί και νερό. 14 Και τώρα μου λες: να πάω να πω στον κύριό μου πως ο Ηλίας είναι εδώ; Τότε είναι που θα με σκοτώσει!»

15 Ο Ηλίας απάντησε: «Μα τον αληθινό Θεό, τον Κύριο του σύμπαντος, που τον υπηρετώ, σήμερα θα παρουσιαστώ στον Αχαάβ».

Ο Ηλίας και οι προφήτες του Βάαλ

16 Έτσι ο Οβαδίας πήγε να συναντήσει τον Αχαάβ και έδωσε σχετική αναφορά. Πράγματι ο Αχαάβ πήγε να συναντήσει τον Ηλία. 17 Μόλις τον είδε, του είπε: «Εσύ είσαι που αναστατώνεις τον Ισραήλ;» 18 Ο Ηλίας απάντησε: «Δεν αναστατώνω εγώ τον Ισραήλ, αλλά εσύ και η οικογένειά σου, επειδή αρνηθήκατε να υπακούσετε τις εντολές του Κυρίου και λατρέψατε τις θεότητες του Βάαλ. 19 Τώρα, λοιπόν, στείλε και συγκέντρωσέ μου όλους τους Ισραηλίτες, στο όρος Κάρμηλος· συγκέντρωσέ μου επίσης και τους τετρακόσιους πενήντα προφήτες του Βάαλ καθώς και τους τετρακόσιους προφήτες της Αστάρτης, τους προστατευόμενους της βασίλισσας Ιεζάβελ».

20 Ο Αχαάβ έστειλε μήνυμα σ’ όλους τους Ισραηλίτες, κι επίσης συγκέντρωσε και τους προφήτες στο όρος Κάρμηλος. 21 Ο Ηλίας πλησίασε το λαό και τους είπε: «Ως πότε εσείς θα αμφιταλαντεύεστε; Αν ο Κύριος είναι Θεός, ακολουθήστε τον· κι αν είναι ο Βάαλ, ακολουθήστε εκείνον». Ο λαός όμως δεν του απαντούσε τίποτα. 22 Τότε ο Ηλίας τούς είπε: «Εγώ απέμεινα μόνος προφήτης του Κυρίου, ενώ οι προφήτες του Βάαλ είναι τετρακόσιοι πενήντα. 23 Ας μας φέρουν δύο μοσχάρια κι ας διαλέξουν το ένα για τον εαυτό τους· ας το κομματιάσουν κι ας το βάλουν πάνω στα ξύλα· φωτιά όμως να μη βάλουν. Εγώ θα πάρω το άλλο μοσχάρι και θα το βάλω πάνω στα ξύλα και δε θα βάλω φωτιά. 24 Ας επικαλεσθούν αυτοί το όνομα του θεού τους και θα επικαλεστώ κι εγώ το όνομα του Κυρίου. Όποιος θεός απαντήσει με φωτιά, αυτός θα είναι ο αληθινός Θεός». Κι όλος ο λαός απάντησε: «Σωστά μίλησες».

Ο Κύριος ανώτερος Θεός από το Βάαλ

25 Τότε ο Ηλίας είπε στους προφήτες του Βάαλ: «Διαλέξτε για τον εαυτό σας το ένα μοσχάρι και κάντε την αρχή, γιατί εσείς είστε και οι περισσότεροι. Επικαλεσθείτε το όνομα του θεού σας, αλλά φωτιά δεν θα βάλετε». 26 Αυτοί πήραν το μοσχάρι που τους έδωσε ο Ηλίας, το ετοίμασαν και προσεύχονταν στο όνομα του Βάαλ, από το πρωί ως το μεσημέρι, «Βάαλ, άκουσέ μας», φώναζαν, και χοροπηδούσαν γύρω από το θυσιαστήριο που είχαν κατασκευάσει. Αλλά καμιά φωνή και καμιά απάντηση δεν ερχόταν.

27 Το μεσημέρι ο Ηλίας άρχισε να τους εμπαίζει: «Φωνάξτε πιο δυνατά», τους έλεγε. «Θεός είν’ αυτός! Μπορεί να είναι βυθισμένος σε σκέψεις· μπορεί να είναι κάπου απασχολημένος ή να ταξιδεύει. Ίσως κοιμάται και πρέπει να ξυπνήσει!» 28 Τότε εκείνοι φώναζαν πιο δυνατά κι έκαναν χαρακιές στο σώμα τους, όπως συνήθιζαν, με ξίφη και με λόγχες, ώσπου το αίμα άρχισε να τρέχει πάνω τους. 29 Όταν πέρασε και το μεσημέρι, άρχισαν να προφητεύουν, μέχρι την ώρα της μεταμεσημβρινής αναίμακτης θυσίας. Αλλά καμιά φωνή ή απάντηση δεν ερχόταν, ούτε κάποιο σημάδι ότι είχαν εισακουστεί.

30 Τότε ο Ηλίας είπε στο λαό: «Πλησιάστε κι ελάτε κοντά μου». Κι όλος ο λαός πλησίασε. Ο Ηλίας ξανάχτισε το θυσιαστήριο του Κυρίου, που είχε καταστραφεί. 31 Βρήκε δώδεκα πέτρες, όσες ήταν οι φυλές των γιων του Ιακώβ, στον οποίο είχε πει ο Κύριος: «Ισραήλ θα είναι το όνομά σου». 32 Με τις πέτρες έχτισε θυσιαστήριο στο όνομα του Κυρίου και έκανε γύρω από αυτό αυλάκι που να χωράει δύο σέα σπόρου. 33 Στοίβαξε τα ξύλα, κομμάτιασε το μοσχάρι και το τοποθέτησε πάνω στα ξύλα. 34 «Γεμίστε», είπε, «τέσσερις κάδους νερό και χύστε το πάνω στο ολοκαύτωμα και στα ξύλα». Μετά είπε: «Κάντε το ίδιο για δεύτερη φορά». Και το επανέλαβαν. Και τους είπε πάλι: «Κάντε το και για τρίτη φορά». 35 Κι έκαναν το ίδιο για τρίτη φορά. Έτσι έτρεξε το νερό γύρω από το θυσιαστήριο, και γέμισε ακόμα και το αυλάκι.

36 Την ώρα, λοιπόν, της προσφοράς της αναίμακτης θυσίας, ο Ηλίας ο προφήτης πλησίασε στο θυσιαστήριο και είπε: «Κύριε, Θεέ του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ, ας μάθουν όλοι σήμερα ότι εσύ είσαι Θεός στον Ισραήλ κι εγώ ο δούλος σου, και ότι εγώ έκανα όλα αυτά τα πράγματα σύμφωνα με το λόγο σου. 37 Απάντησέ μου, Κύριε, απάντησέ μου, ώστε να μάθει ο λαός αυτός ότι εσύ είσαι ο Κύριος, ο Θεός, και ότι εσύ θα ξαναφέρεις την καρδιά τους κοντά σου».

38 Τότε έπεσε η φωτιά του Κυρίου και έκαψε εντελώς το ολοκαύτωμα και τα ξύλα, τις πέτρες και το χώμα, κι έγλειψε ως και το νερό του αυλακιού. 39 Όταν το είδαν αυτό, έσκυψαν όλος ο λαός το κεφάλι τους και είπαν: «Ο Κύριος, αυτός είναι ο Θεός· ο Κύριος, αυτός είναι ο Θεός!» 40 Τότε ο Ηλίας τούς είπε: «Πιάστε τους προφήτες του Βάαλ· να μη σας ξεφύγει κανείς». Τους συνέλαβαν, κι ο Ηλίας τους κατέβασε στο χείμαρρο Κισών κι εκεί τους έσφαξε.*Κατά τη συνήθεια της εποχής (βλ. στ. 13), οι προφήτες ενός θεού που θεωρείτο αδύναμος θεωρούνταν ψευδείς μάρτυρες και θανατώνονταν ως τέτοιοι (πρβλ. Β΄ Βασ 10:18-25).

Το τέλος της ξηρασίας

41 Ύστερα είπε ο Ηλίας στον Αχαάβ: «Πήγαινε τώρα να φας και να πιεις,*Εξαιτίας της μακρόχρονης ξηρασίας, οι αρχές είχαν προφανώς επιβάλει αναγκαστική νηστεία, όπως και σε άλλες εποχές θεομηνίας (πρβλ. Ιερ 36:9). γιατί ακούω κιόλας τον ήχο από το θόρυβο της βροχής». 42 Ο Αχαάβ πήγε να φάει και να πιει. Ο Ηλίας ανέβηκε στην κορυφή του Κάρμηλου, έσκυψε στη γη κι έβαλε το πρόσωπό του ανάμεσα στα γόνατά του, 43 και είπε στον υπηρέτη του: «Ανέβα και κοίταξε το δρόμο προς τη θάλασσα».

Ο υπηρέτης ανέβηκε και κοίταξε και του είπε: «Δεν φαίνεται τίποτα». Ο Ηλίας του είπε να κάνει το ίδιο εφτά φορές. 44 Την έβδομη φορά ο υπηρέτης είπε: «Βλέπω ένα μικρό σύννεφο, σαν ανθρώπινη παλάμη, που ανεβαίνει από τη θάλασσα».

Τότε ο Ηλίας είπε: «Πήγαινε να πεις στον Αχαάβ: Ζέψε τ’ άλογα και κατέβα για να μη σ’ εμποδίσει η βροχή». 45 Σε λίγο τα σύννεφα σκοτείνιασαν τον ουρανό και ξέσπασε θύελλα και δυνατή βροχή. Ο Αχαάβ ανέβηκε στην άμαξα κι έφυγε για την Ιζρεέλ. 46 Ο Ηλίας έσφιξε το ρούχο του στους γοφούς του και, με τη δύναμη του Κυρίου, έτρεξε πριν από την άμαξα του Αχαάβ κι έφτασε στην είσοδο της Ιζρεέλ.