1 EN el primer tratado, oh 1.1 Lc. 1.3.Teófilo, he hablado de todas las cosas que Jesús comenzó á hacer y á enseñar,
2 Hasta el día en que, 1.2 Lc. 24.51.habiendo dado mandamientos por el Espíritu Santo 1.2 Mt. 28.19. Mr. 16.15. Jn. 20.21.a los apóstoles que escogió, fué recibido arriba;
3 A los cuales, 1.3 Mt. 28.17. Mr. 16.14. Lc. 24.36. Jn. 20.19,26 y 21.1,14. 1 Co. 15.5-7.después de haber padecido, se presentó vivo con muchas pruebas indubitables, apareciéndoles por cuarenta días, y hablándo les del reino de Dios.
4 Y estando juntos, les mandó 1.4 Lc. 24.49.que no se fuesen de Jerusalem, sino que esperasen 1.4 Jn. 14.16,26 y 15.26 y 16.7.la promesa del Padre, que oísteis, dijo, de mí.
5 Porque Juan á la verdad 1.5 Mt. 3.11.bautizó con agua, mas vosotros seréis 1.5 cp. 11.16.bautizados con el Espíritu Santo no muchos días después de estos.
6 Entonces los que se habían juntado le preguntaron, diciendo: Señor, 1.6 Lc. 17.20.¿restituirás el reino á Israel en este tiempo?
7 Y les dijo: 1.7 Mt. 24.36.No toca á vosotros saber los tiempos ó las sazones que el Padre puso en su sola potestad;
8 Mas recibiréis la virtud del Espíritu Santo que vendrá sobre vosotros; y me sereís 1.8 Lc. 24.48.testigos en Jerusalem, en toda Judea, y 1.8 cp. 8.5,14.Samaria, y hasta lo último de la tierra.
9 Y habiendo dicho estas cosas, viéndo lo ellos, 1.9 ver. 2. Lc. 24.51.fué alzado; y una nube le recibió y le quitó de sus ojos.
10 Y estando con los ojos puestos en el cielo, entre tanto que él iba, he aquí dos 1.10 Jos. 5.13.varones se pusieron junto á ellos 1.10 Mr. 16.5. cp. 10.30en vestidos blancos;
11 Los cuales también les dijeron: Varones Galileos, ¿qué estáis mirando al cielo? este mismo Jesús que ha sido tomado desde vosotros arriba en el cielo, 1.11 Jn. 14.3.así vendrá como le habéis visto ir al cielo.
12 Entonces 1.12 Lc. 24.52.se volvieron á Jerusalem del monte que se llama del Olivar, el cual está cerca de Jerusalem 1.12 Ex. 16.29.camino de un sábado.
13 Y entrados, subieron 1.13 Lc. 22.12. cp. 9.37,39 y 20.8.al aposento alto, donde moraban 1.13 Mt. 10.2-4. Mr. 3.16-19. Lc. 6.14-16.Pedro y Jacobo, y Juan y Andrés, Felipe y Tomás, Bartolomé y Mateo, Jacobo hijo de Alfeo, y Simón Zelotes, y Judas hermano de Jacobo.
14 Todos éstos 1.14 cp. 2.42.perseveraban 1.14 cp. 2.1,46 y 4.24, etc.unánimes en oración y ruego, 1.14 Lc. 23.49,55.con las mujeres, y con María la madre de Jesús, y con 1.14 Mt. 12.46.sus hermanos.
15 Y en aquellos días, Pedro, levantándose en medio de los hermanos, dijo (y era la compañía junta como de ciento y veinte en número):
16 Varones hermanos, convino que se cumpliese la Escritura, 1.16 Sal. 41.9.la cual dijo antes el Espíritu Santo por la boca de David, de Judas, 1.16 Lc. 22.47.que fué guía de los que prendieron á Jesús;
17 El cuál 1.17 Lc. 6.16.era contado con nosotros, y tenía suerte en 1.17 ver. 25este ministerio.
18 Este, pues, 1.18 Mt. 27.7.adquirió un campo del 1.18 2 P. 2.15.salario de su iniquidad, y colgándose, reventó por medio, y todas sus entrañas se derramaron.
19 Y fué notorio á todos los moradores de Jerusalem; de tal manera que aquel campo es llamado en su propia lengua, Acéldama, que es, 1.19 Mt. 27.8.Campo de sangre.
20 Porque está escrito en el libro de los salmos:
1.20 Sal. 69.25. Sea hecha desierta su habitación,
Y no haya quien more en ella; y:
1.20 Sal. 109.8. Tome otro su obispado.
21 Conviene, pues, que de estos hombres que han estado juntos con nosotros todo el tiempo que el Señor Jesús entró y salió entre nosotros,
22 Comenzando desde el bautismo de Juan, hasta el día que 1.22 ver. 2fué recibido arriba de entre nosotros, uno sea hecho testigo 1.22 ver. 8. cp. 4.33.con nosotros de su resurrección.
23 Y señalaron á dos: á José, llamado Barsabas, que tenía por sobrenombre Justo, y á Matías.
24 Y 1.24 cp. 6.6 y 13.3.orando, dijeron: Tú, Señor, que conoces los corazones de todos, muestra cuál escoges de estos dos,
25 Para que tome el oficio de este ministerio y 1.25 Ro. 1.5.apostolado, del cual cayó Judas por transgresión, para irse 1.25 Nm. 24.25.a su lugar.
26 Y les echaron suertes, y cayó la suerte sobre Matías; y fué contado con los once apóstoles.
1 Ko te pukapuka tuatahi rā he mea tuhituhi nāku, e Tiopira, mō ngā mea katoa i tīmata ai a Īhu te mahi, te ako, 2 taea noatia te rā i tangohia atu ai ia, i muri i tāna whakaakoranga, arā i tā te Wairua Tapu, ki ngā āpōtoro i whiriwhiria e ia. 3 He maha hoki ngā tohu i whakakite ora ai ia i a ia ki a rātou, i muri i tōna whakamamaetanga, e whā tekau hoki ngā rā i kitea ai e rātou, kōrerotia ai e ia ngā mea o te rangatiratanga o te Atua. 4 Ā, i a rātou ka huihui tahi me ia, ka whai kupu ia kia kaua rātou e haere atu i Hiruhārama, ā, ka mea, "Engari, kia tāria te mea i kōrerotia i mua e te Matua, i rongo rā koutou ki ahau. 5 I iriiri hoki a Hoani ki te wai; ko koutou ia, e kore e maha ake ngā rā, ka iriiria ki te Wairua Tapu."
6 Nō reira, i a rātou ka tāmene, ka ui rātou ki a ia, "E te Ariki, ko te wā ianei tēnei e whakahoki ai koe i te rangatiratanga ki a Īharaira?"
7 Nā, ko tāna meatanga ki a rātou, "Ehara mā koutou te mōhio ki ngā tāima, ki ngā wā rānei, kua whakaritea e te Matua māna ake te tikanga. 8 Otiia, ka riro he kaha i a koutou, ina haere mai te Wairua Tapu ki runga ki a koutou, ā, hei kaiwhakaatu koutou mōku ki Hiruhārama, ki Hūria katoa, ki Hamaria hoki, ā tae noa ki te pito whakamutunga o te ao."
9 Ā, nō ka mutu tāna kōrero i ēnei mea, i a rātou anō e titiro atu ana, ka tangohia atu ia, ā, nā te kapua i kōpaki atu i ō rātou kanohi.
10 Ā, i a rātou e titiro matatau atu ana ki te rangi, i a ia e haere ana, nā, ko ngā tāngata tokorua e tū ana i tō rātou taha, he mā ngā kākahu. 11 E mea ana, "E ngā tāngata o Karirī, he aha tā koutou e tū, e mātakitaki atu nā ki te rangi? Ko tēnā Īhu kua tangohia atu nā i a koutou ki te rangi, ka pērā anō tōna haerenga mai me ia i tirohia atu nā e koutou e haere ana ki te rangi."
12 Nā, hoki ana rātou ki Hiruhārama i te maunga e huaina nei ko Ōriwa, he wāhi e tata ana ki Hiruhārama, he haerenga hāpati. 13 Ā, ka tomo rātou, ka kake ki te rūma i runga, ki te wāhi i noho ai rātou; arā a Pita, a Hēmi, a Hoani, a Anaru, a Piripi, a Tamati, a Patoromu, a Matiu, a Hēmi tama a Arapiu, a Haimona Heroti, a Hūrā te teina o Hēmi. 14 Ko ēnei katoa kotahi tonu te whakaaro i ū ai ki te īnoi, ki te karakia, me ngā wāhine; me te whaea o Īhu, me Meri; me ōna tēina.
15 I aua rā, ka whakatika a Pita i waenganui o ngā ākonga; ā, he tokomaha ngā tāngata i huihui, kei te kotahi rau e rua tekau; ā, ka mea, 16 "E hoa mā, e ōku tēina, i tika anō kia whakaritea tēnei karaipiture, tā te Wairua Tapu i kōrerotia rā i mua e te māngai o Rāwiri mō Hūrā, mō te kaiārahi i te hunga nāna i hopu a Īhu. 17 I huihuia tahitia hoki ia ki a tātou, i a ia anō tētahi wāhi o tēnei mahi."
18 (Nā, hokona ana e taua tangata tētahi māra ki te utu o tōna hara; ā, taka tūpou iho, kōara pū i waenganui, pakaru katoa ki waho ōna whēkau. 19 I mōhiotia tēnei e te hunga katoa e noho ana i Hiruhārama; nā reira taua wāhi i huaina ai ki tō tātou reo ko Akērama, arā ko te Māra o te Toto.)
20 "Kua oti hoki te tuhituhi ki te pukapuka o ngā Waiata,
‘Kia ururuatia tōna nohoanga,
kaua hoki tētahi tangata e noho ki reira’;
me tēnei:
‘Kia riro tāna mahi tirotiro i tētahi atu.’
21 Nō reira, ko ngā tāngata i haere tahi nei tātou, i ngā wā katoa i hāereere mai ai, i hāereere atu ai te Ariki, a Īhu i roto i a tātou, 22 hei te iriiringa a Hoani tīmata ai, ā tae noa ki te rā i tangohia atu ai ia i a tātou, me whakatū tētahi o ērā hei hoa mō tātou ki te whakaatu i tōna aranga mai."
23 Ā, tokorua a rātou i whakarite ai, ko Hōhepa i huaina nei ko Pāhapa, ko tētahi o ōna ingoa ko Hutuha, rāua ko Matiaha. 24 Nā, ka īnoi rātou, ka mea, "Ko koe, e te Ariki, e mōhio ana ki ngā ngākau o te katoa, māu e whakaatu ko wai o tēnei tokorua tāu i whiriwhiri ai, 25 hei tango i te wāhi i tēnei mahi minita, i te tūranga āpōtoro hoki, i taka atu a Hūrā, he mea kia haere ai ia ki tōna wāhi. 26 Nā, ka makā e rātou ō rāua rota; ā, ka tau te rota ki a Matiaha; ā, uru ana ia ki ngā āpōtoro tekau mā tahi."