Casamento
O casamento é aliança sagrada instituída por Deus. Ele une marido e mulher em uma só carne — pacto de amor, fidelidade e companheirismo que reflete o amor de Cristo pela Igreja.
Fundamento divino
Não é bom que o homem esteja só. Deus criou o casamento como aliança de companheirismo, amor e fecundidade.
Allabatala Alla ka muso dan ɲa mɛn ma
Wo kɔ, Allabatala Alla ka a fɔ ko: «Ka cɛɛ to a kelen na, wo ma ɲin. N di a dɛmɛnba rabɛn, mɛn di bɛn a ma.»
Wo rɔ Allabatala Alla ka sunoo ba don cɛɛ ɲa rɔ. A sunoora. Ka a to sunoo rɔ, Allabatala Alla ka barasa kolo kelen ta cɛɛ fari rɔ, ka sobo bila wo nɔ rɔ ka a da tuun wo la. Allabatala Alla ka barasa kolo wo ta ka muso rabɛn, ka na muso di cɛɛ ma. Cɛɛ ka a fɔ ko: «A koloilu bɔni n koloilu le rɔ. A fari bɔni n fari le rɔ. N di a tɔɔ la ko muso, ka a masɔrɔn a bɔni cɛɛ le rɔ.»
Wo le kosɔn, cɛɛ ri a mataa a fa ni a na la, ka to a muso fɛ. A fila ri kɛ mɔɔ kelen di.
Wo le kosɔn, cɛɛ ri a mataa a fa ni a na la, ka to a muso fɛ. A fila ri kɛ mɔɔ kelen di.
Nba, wo tuma cɛɛ ni a muso fila bɛɛ fari makolon de tɛrɛ, kɔni fari makolontɔya maloya tun tɛ ii la.
Wo le kosɔn, cɛɛ ri a mataa a fa ni a na la, ka to a muso fɛ. A fila ri kɛ mɔɔ kelen di.
Allabatala Alla ka barasa kolo wo ta ka muso rabɛn, ka na muso di cɛɛ ma. Cɛɛ ka a fɔ ko: «A koloilu bɔni n koloilu le rɔ. A fari bɔni n fari le rɔ. N di a tɔɔ la ko muso, ka a masɔrɔn a bɔni cɛɛ le rɔ.»
Wo le kosɔn, cɛɛ ri a mataa a fa ni a na la, ka to a muso fɛ. A fila ri kɛ mɔɔ kelen di.
Wo kɔ, Alla ka a fɔ ko: «An di adamaden dan ka a kɛ an munuɲa ri, ka a su sudunya an ɲɔɔn na. Ii ri ii sii duu bɛɛ kun na, ka ii sii jɛɛ kun na, a ni kɔnɔilu ni kolofenilu ni niimafen mɛsɛn mɛn ye taamanna duu ma.» Nba, Alla ka adamaden dan ka a kɛ a jɛrɛ munuɲa le ri. Wo rɔ, a ka cɛɛ dan, ka muso fanan dan. A ka adamaden dan ten de. Alla kumara ka baraka don ii rɔ. A ka a fɔ ko: «Ai ye jiri ka jɛnsɛn duu fan bɛɛ rɔ, ka ai la fanka sii duu kan. Ai ye ai sii jɛɛ ni kɔnɔilu ni niimafen tɔilu bɛɛ kun na.»
Kabila ni Abila
Nba, nbenba Adama ni a muso nma Hawa dɛnda. Nma Hawa ka kɔnɔ ta ka Kabila sɔrɔn. A ka a fɔ ko: «Allabatala da n dɛmɛn ka dencɛ sɔrɔn.»
Sɛti ni Enosi
Nba, Adama ni a muso dɛnda. A muso ka kɔnɔ ta ka dencɛ sɔrɔn ikɔ tuun. A ka wo tɔɔ la ko Sɛti, baa a ka a fɔ ko: «Alla ra dencɛ gbɛrɛ di n ma Abila nɔ rɔ, Kabila ka mɛn faa kɔnin.»
Fidelidade conjugal
O que Deus ajuntou não separe o homem. O casamento deve ser honrado e o leito matrimonial preservado sem impureza.
Wo rɔ, ii tɛ jatela mɔɔ fila ri butun fɔɔ mɔɔ kelen. Wo le kosɔn, Alla ka mɛnilu ladɛn ka ii kɛ kelen di, mɔɔ si kana woilu fara ka ii bɔ i ɲɔɔn na.»
Isa ka ii jabi: «Mɛn sɛbɛni kitabu kɔndɔ, ai ma wo karan wa? A sɛbɛni ko Danni Maari ka dunuɲa dan tuma mɛn na, a ka cɛɛ ni muso le dan. Alla ka a fɔ ko: ‹Wo le kosɔn, cɛɛ ri mataa a fa ni a na la, ka sidi a muso ma. Ii fila bɛɛ ri kɛ mɔɔ kelen di.› Wo rɔ, ii tɛ jatela mɔɔ fila ri butun fɔɔ mɔɔ kelen. Wo le kosɔn, Alla ka mɛnilu ladɛn ka ii kɛ kelen di, mɔɔ si kana woilu fara ka ii bɔ i ɲɔɔn na.»
Alla ka a fɔ ko: ‹Wo le kosɔn, cɛɛ ri mataa a fa ni a na la, ka sidi a muso ma. Ii fila bɛɛ ri kɛ mɔɔ kelen di.› Wo rɔ, ii tɛ jatela mɔɔ fila ri butun fɔɔ mɔɔ kelen. Wo le kosɔn, Alla ka mɛnilu ladɛn ka ii kɛ kelen di, mɔɔ si kana woilu fara ka ii bɔ i ɲɔɔn na.»
Furusa ma ɲin
«A fɔra fanan ko: ‹Ni cɛɛ mɛn ye a fɛ ka a muso bila, fɔɔ a ye furusa sɛbɛ di a ma.› Kɔni n ye a fɔla ai yɛ ko mɔɔ mɔɔ wa a muso bila ka a tɛrɛn muso wo tun ma jalonya kɛ, wo tii ra kaninkɛla sila le bila muso wo kɔrɔ. Mɔɔ mɛn wa muso furusanin furu, wo tii fanan da kaninkɛ.
Kaninkɛla
«Ai ka a mɛn ko a fɔra ko: ‹I kana kaninkɛ.› Kɔni n ye a fɔla ai yɛ ko ni i ka muso do ragbɛ ka kunfan a fɛ, i ra ban kaninkɛ kɛla muso wo fɛ i jusu rɔ.
Ii ka a fɔ ko: «Musa sɔnda cɛɛ ye furusa sɛbɛ rabɛn ka a muso bila.»
Isa ka a fɔ ko: «Ai ye mɔɔ muruntininilu le ri. Wo le ka a kɛ, Musa ka jamarili wo sɛbɛ ka a di ai ma. Kɔni dunuɲa dantɔla, Alla ka cɛɛ ni muso dan. Wo le kosɔn, cɛɛ ri mataa a fa ni a na la, ka to a muso fɛ. Ii fila ri kɛ mɔɔ kelen di. Wo rɔ, ii tɛ jatela mɔɔ fila ri butun fɔɔ mɔɔ kelen. Wo le kosɔn, Alla ka mɛnilu ladɛn ka ii kɛ kelen di, mɔɔ si kana woilu fara ka ii bɔ i ɲɔɔn na.»
Ni muso mɛn fanan ka a furusa a cɛɛ ma ka wa sii cɛɛ gbɛrɛ kun, muso wo ra kaninkɛ.»
Amor como Cristo
Maridos, amai vossas mulheres como Cristo amou a igreja. O amor conjugal reflete o evangelho em ação.
Cɛɛilu, ai fanan ye ai musoilu kanin ikomin Ɲenematɔmɔnin da lemɛniya jama kanin ɲa mɛn ma, ka a jɛrɛ di ii la ko rɔ, kosa a ye ii lasɛninya, ka ii gbɛ ji la kumakan fɛ,
Cɛɛilu, ai fanan ye ai musoilu kanin ikomin Ɲenematɔmɔnin da lemɛniya jama kanin ɲa mɛn ma, ka a jɛrɛ di ii la ko rɔ, kosa a ye ii lasɛninya, ka ii gbɛ ji la kumakan fɛ, kosa a ye ii lɔ a ɲakɔrɔ lemɛniya jama nɔɔrɔnin di, ikomin nɔɔ si tɛ faanin mɛn na, a ɲɔriɲɔrinin tɛ, fɛɛ si tɛ a la kɔni jama sɛniman de sɔnjuu sa mɛnilu la.
Cɛɛilu, ai fanan ye ai musoilu kanin ikomin Ɲenematɔmɔnin da lemɛniya jama kanin ɲa mɛn ma, ka a jɛrɛ di ii la ko rɔ, kosa a ye ii lasɛninya, ka ii gbɛ ji la kumakan fɛ, kosa a ye ii lɔ a ɲakɔrɔ lemɛniya jama nɔɔrɔnin di, ikomin nɔɔ si tɛ faanin mɛn na, a ɲɔriɲɔrinin tɛ, fɛɛ si tɛ a la kɔni jama sɛniman de sɔnjuu sa mɛnilu la. Cɛɛilu ka kan ka ii musoilu kanin wo ɲa le ma ikomin ii jɛrɛ faribanku. Cɛɛ mɛn ye a la muso kaninna, wo ra a jɛrɛ kanin. Mɔɔ si ma a jɛrɛ faribanku lagboyaɲɛ fɔlɔ. Kɔni a ye a balola le, ka a mamira ikomin Ɲenematɔmɔnin ye lemɛniya jama balola ka ii mamira ɲa mɛn ma ka a masɔrɔn a faribanku yɔrɔilu le andeilu ri.
Cɛɛilu ka kan ka ii musoilu kanin wo ɲa le ma ikomin ii jɛrɛ faribanku. Cɛɛ mɛn ye a la muso kaninna, wo ra a jɛrɛ kanin.
Cɛɛilu ka kan ka ii musoilu kanin wo ɲa le ma ikomin ii jɛrɛ faribanku. Cɛɛ mɛn ye a la muso kaninna, wo ra a jɛrɛ kanin. Mɔɔ si ma a jɛrɛ faribanku lagboyaɲɛ fɔlɔ. Kɔni a ye a balola le, ka a mamira ikomin Ɲenematɔmɔnin ye lemɛniya jama balola ka ii mamira ɲa mɛn ma ka a masɔrɔn a faribanku yɔrɔilu le andeilu ri.
Musoilu, ai ye kolo ai cɛɛilu ma ikomin ai ye a kɛla Maari yɛ ɲa mɛn ma. Ka a masɔrɔn cɛɛ le a la muso kun na, ikomin Ɲenematɔmɔnin ye lemɛniya jama kun na ɲa mɛn ma, mɛn kɛnin a faribanku ri, a ka mɛn nakisi. Musoilu fanan ka kan ka kolo ii cɛɛilu ma ko bɛɛ rɔ ikomin lemɛniya jama kolonin Ɲenematɔmɔnin ma ɲa mɛn ma.
Musoilu, ai ye kolo ai cɛɛilu ma ikomin ai ye a kɛla Maari yɛ ɲa mɛn ma. Ka a masɔrɔn cɛɛ le a la muso kun na, ikomin Ɲenematɔmɔnin ye lemɛniya jama kun na ɲa mɛn ma, mɛn kɛnin a faribanku ri, a ka mɛn nakisi.
Musoilu, ai ye kolo ai cɛɛilu ma ikomin ai ye a kɛla Maari yɛ ɲa mɛn ma. Ka a masɔrɔn cɛɛ le a la muso kun na, ikomin Ɲenematɔmɔnin ye lemɛniya jama kun na ɲa mɛn ma, mɛn kɛnin a faribanku ri, a ka mɛn nakisi. Musoilu fanan ka kan ka kolo ii cɛɛilu ma ko bɛɛ rɔ ikomin lemɛniya jama kolonin Ɲenematɔmɔnin ma ɲa mɛn ma.
Cɛɛilu, ai fanan ye ai musoilu kanin ikomin Ɲenematɔmɔnin da lemɛniya jama kanin ɲa mɛn ma, ka a jɛrɛ di ii la ko rɔ, kosa a ye ii lasɛninya, ka ii gbɛ ji la kumakan fɛ, kosa a ye ii lɔ a ɲakɔrɔ lemɛniya jama nɔɔrɔnin di, ikomin nɔɔ si tɛ faanin mɛn na, a ɲɔriɲɔrinin tɛ, fɛɛ si tɛ a la kɔni jama sɛniman de sɔnjuu sa mɛnilu la. Cɛɛilu ka kan ka ii musoilu kanin wo ɲa le ma ikomin ii jɛrɛ faribanku. Cɛɛ mɛn ye a la muso kaninna, wo ra a jɛrɛ kanin. Mɔɔ si ma a jɛrɛ faribanku lagboyaɲɛ fɔlɔ. Kɔni a ye a balola le, ka a mamira ikomin Ɲenematɔmɔnin ye lemɛniya jama balola ka ii mamira ɲa mɛn ma ka a masɔrɔn a faribanku yɔrɔilu le andeilu ri. Kitabu ka a fɔ ko, «Wo le rɔ, cɛɛ ri a mataa a fa ni a na la, ka to a muso fɛ. A fila ri kɛ mɔɔ kelen di.» Gbundu ba le ɲin di, kɔni sisɛn n ye Ɲenematɔmɔnin ni lemɛniya jama le la ko fɔla. Kɔni ai fanan bɛɛ ka kan ka ai muso kanin ikomin ai jɛrɛ, muso fanan ye a cɛɛ gbiliya.
Kitabu ka a fɔ ko, «Wo le rɔ, cɛɛ ri a mataa a fa ni a na la, ka to a muso fɛ. A fila ri kɛ mɔɔ kelen di.»
Kɔni ai fanan bɛɛ ka kan ka ai muso kanin ikomin ai jɛrɛ, muso fanan ye a cɛɛ gbiliya.
Kɔni ai fanan bɛɛ ka kan ka ai muso kanin ikomin ai jɛrɛ, muso fanan ye a cɛɛ gbiliya.
Kɔni kaninkɛ ni ko kɔsɔniilu ni nata kana to ai tɛma, ii la ko jɛrɛ kana fɔ muumɛ, ikomin a bɛnnin jama sɛniman dɔ ɲa mɛn ma.
Submissão e respeito
Mulheres, sujeitem-se aos próprios maridos. Maridos, convivam com as esposas com conhecimento e honra.
Denbaya sariyailu
Musoilu, ai ye kolo ai cɛɛilu ma ikomin a bɛnnin musoilu ma ɲa mɛn ma Maari ɲakɔrɔ.
Cɛɛilu, ai ye ai musoilu kanin, ai kana juuya ii la.
Ai ye kaninteya la woilu kan, mɛn ye ii bɛɛ dafala. Mɔɔ Ɲenematɔmɔnin na jususuma ye sabati ai jusu rɔ. Baa Alla ka ai kili wo le fɛ, ka ai kɛ faribanku kelen di. Ai ye kɛ waliɲuma lɔnna ri. Mɔɔ Ɲenematɔmɔnin na kuma ye to ai bɛɛ jusu rɔ, a diya bɛɛ rɔ, ka ai ɲɔɔn karan, ka ai ɲɔɔn nali lɔnnin bɛɛ la, a ni Yaburi kumailu ni kalamanilu ni Alla tando kalaman sɛnimanilu la, ka baraka bila Alla yɛ ai jusu rɔ. Ai ye mɛn bɛɛ kɛla wala ka a fɔ, ai ye wo bɛɛ kɛ Maari Isa tɔɔ rɔ, ai ye baraka bila Fa Alla yɛ a baraka rɔ.
Ai ye kaninteya la woilu kan, mɛn ye ii bɛɛ dafala.
Wo le rɔ, dunuɲa kojuu mɛnilu ye ai rɔ, ai ye woilu faa ai jusu rɔ: kaninkɛ, kɔsɔ koilu, kunfan juuilu, diyanan kojuuilu, a ni nata, mɛn kɛni joo bato ri.
Aile cɛɛilu fanan ye wo ɲa le ma, ai ye a kɛ hankili la ai ni ai muso wa kɛ ai la dunuɲaratɛɛ kɛla ai ɲɔɔn fɛ, ka ii gbiliya baa ii faribanku fanka ma se ai ta rɔ, baa ai ni woilu bɛɛ ri nii lakisi sɔlini sɔrɔn ai cɛyala. Wo rɔ, foyi tɛ ai la Alla matara lalɔ.
Aile cɛɛilu fanan ye wo ɲa le ma, ai ye a kɛ hankili la ai ni ai muso wa kɛ ai la dunuɲaratɛɛ kɛla ai ɲɔɔn fɛ, ka ii gbiliya baa ii faribanku fanka ma se ai ta rɔ, baa ai ni woilu bɛɛ ri nii lakisi sɔlini sɔrɔn ai cɛyala. Wo rɔ, foyi tɛ ai la Alla matara lalɔ.
Pureza no casamento
Não adulterarás. A impureza sexual destrói alianças e famílias. Deus chama à santidade no matrimônio.
«Ai kana kaninkɛ.
«Ai kana ai nata la ai mɔɔɲɔɔ la bon fɛ. Ai kana ai nata la ai mɔɔɲɔɔ la muso fɛ, wala a la jɔncɛ, wala a la jɔnmuso, wala a la nisi, wala a la fali, wala a bolofen si.»
Baa, jalonya ye siyayala, a bɛnnin cɛɛ bɛɛ ye muso kelen furu a jɛrɛ yɛ. Cɛɛ bɛɛ la muso ye to a bolo, muso bɛɛ la cɛɛ ye to a bolo.
Cɛɛ ka kan ka mɛn kɛ a muso yɛ, a ye wo kɛ a yɛ. Muso fanan ye wo ɲa le ma a la cɛɛ ma. Muso sawo tɛ a jɛrɛ faribanku rɔ fɔɔ a la cɛɛ. Wo ɲa ma, cɛɛ fanan sawo tɛ a jɛrɛ faribanku rɔ fɔɔ a la muso.
Cɛɛ ka kan ka mɛn kɛ a muso yɛ, a ye wo kɛ a yɛ. Muso fanan ye wo ɲa le ma a la cɛɛ ma. Muso sawo tɛ a jɛrɛ faribanku rɔ fɔɔ a la cɛɛ. Wo ɲa ma, cɛɛ fanan sawo tɛ a jɛrɛ faribanku rɔ fɔɔ a la muso. Ai kana ai ban ai ɲɔɔn bolo fɔɔ ni ai fila ra bɛn waati do ma Alla matara ko rɔ. Wo kɔ rɔ, ai ri dɛn ikɔ tuunnin kosa Setana ti nala ai lafilila ai la jɛrɛ mirabaliya rɔ.
Cɛɛ ka kan ka mɛn kɛ a muso yɛ, a ye wo kɛ a yɛ. Muso fanan ye wo ɲa le ma a la cɛɛ ma. Muso sawo tɛ a jɛrɛ faribanku rɔ fɔɔ a la cɛɛ. Wo ɲa ma, cɛɛ fanan sawo tɛ a jɛrɛ faribanku rɔ fɔɔ a la muso. Ai kana ai ban ai ɲɔɔn bolo fɔɔ ni ai fila ra bɛn waati do ma Alla matara ko rɔ. Wo kɔ rɔ, ai ri dɛn ikɔ tuunnin kosa Setana ti nala ai lafilila ai la jɛrɛ mirabaliya rɔ.
Nba, mɛnilu furunin tɛ a ni cɛsamusoilu, n ye ɲin de fɔla woilu la ko rɔ. A bɛnnin ii ye to ii danna ikomin nde. Kɔni ni ii ti se ii jɛrɛ mirala, ii ka kan ka furu kɛ, baa wo ka fisa sani ii ye to kunfan ba rɔ.
Nba, mɛnilu furunin, n ye jamarili ɲin dila woilu le la ko rɔ. Nde tɛ fɔɔ Maari. Muso kana a ban a la cɛɛ rɔ. Ni a ka a ban a la cɛɛ rɔ, a kana sii cɛɛ gbɛrɛ kun. Wala, a ni a la cɛɛ tɛmala ye rabɛn. Cɛɛ fanan kana a ban a la muso rɔ.
Baa cɛɛ lemɛniyabali tɛrɛ ra lasɛninya a muso fɛ. Wo ɲa ma muso lemɛniyabali fanan tɛrɛ ra lasɛninya a la cɛɛ lemɛniyanin fɛ. Ni wo tɛrɛ tɛ a ri, ai denilu tun di kɛ mɔɔ sɛninyabaliilu ri, adon tuɲa ye mɛn di ii lasɛninyanin.
Nba, a lɔɔ ye n na le ai ye hɔrɔya haminya bɛɛ ma. Cɛɛ gbana ye a jantola Maari la baara le dɔrɔn ko kosa a ye Maari hɛnɛn. Kɔni muso tii ye a jantola dunuɲa koilu le ko kosa a ye a muso hɛnɛn. Wo rɔ, a la koilu ratalannin de a ri. Muso mɛn fanan furunin tɛ wala sunkurun, woilu ye ii jantola Maari la baarailu le dɔrɔn ko, kosa ii ye kɛ mɔɔ sɛniman di faribanku ni nii rɔ. Kɔni muso cɛɛ tii, wo ye a jantola dunuɲa koilu le rɔ, kosa a ye a la cɛɛ hɛnɛn.
Muso ye sii a cɛɛ kunma haan a la cɛɛ ye faa. Kɔni ni a la cɛɛ faara, a ra hɔrɔya wo rɔ, a ri se siila gbɛrɛ kunma mɛn duman a yɛ. Kɔni a ye kɛ Maari ta le ri.
Furu ko ɲininkali
Ai ka mɛn fɔ ai la sɛbɛ kɔndɔ, an ye na wo ma ko ni a ri bɛn cɛɛ ni muso kana laɲɔɔya kɛ. Baa, jalonya ye siyayala, a bɛnnin cɛɛ bɛɛ ye muso kelen furu a jɛrɛ yɛ. Cɛɛ bɛɛ la muso ye to a bolo, muso bɛɛ la cɛɛ ye to a bolo.
Ai ye ai bori jalonya kɔrɔ. Mɔɔ ye hakɛ gbɛrɛ mɛnilu bɛɛ kɛla woilu tɛ a faribanku rɔ, kɔni mɔɔ mɛn ye jalonya kɛla wo ye hakɛ kɛla a jɛrɛ faribanku le kanma. Ai ma a lɔn wa ko ai faribanku ye Alla la Nii Sɛniman batobon de ri, Nii mɛn ye ai rɔ, Alla ka mɛn di ai ma? Ai ta tɛ ai jɛrɛ ri. Baa a ka ai kunka sɔnkɔ gbɛlɛn de la. Wo rɔ, ai ye Alla gbiliya ai faribanku rɔ.
«Kɔnɔ le ta ye dɔɔnnifen di, dɔɔnnifen de fanan ta ye kɔnɔ ri.» Kɔni Alla ri ii fila bɛɛ halaki. Mɔɔ faribanku ladannin tɛ jalonya kanma, kɔni Maari le ta ye faribanku ri, a ni Maari fanan ye faribanku le yɛ. Nba, Alla ra Maari lawuli saya rɔ, a ri andeilu fanan nawuli a fanka la.
Ai ma a lɔn wa ko telenbaliilu ti nala cɛ sɔrɔnna Alla la mansaya rɔ? Ai kana ai jɛrɛ majuuwaya. Jalonilu wala joo batolailu wala kaninkɛlailu wala cɛɛ mɛnilu ye laɲɔɔya kɛla ii ɲɔɔn na, wala sonilu wala wasabaliilu wala dɔlɔ minnailu, wala nafiilu, wala kansontenilu, woilu foyi tɛ cɛ sɔrɔnna Alla la mansaya rɔ.
Diɲɛ ye kaninteya rɔ. Kaninteya ye koɲuma le kɛla. Keleya tɛ kaninteya rɔ. Kaninteya tɛ a jɛrɛdabayala. Waso tɛ kaninteya rɔ. Maloya tɛ a rɔ. A ma a jɛrɛ la hɛrɛ dɔrɔn karan. A jusu tɛ bɔla foyi rɔ. A ma duɲa lamara. A tɛ sɛwa telenbaliya la fɔɔ tuɲa. A ye makotoli le kɛla ko bɛɛ rɔ. A lemɛniyanin waati bɛɛ. Jii ye a ma ko bɛɛ rɔ. A tunadiyanin ko bɛɛ ma.
Ɲenematɔmɔnin latalannin de a ri wa? Pɔli le gbɔngbɔnda jiri kan ai yɛ wa? Ai sunnin ji rɔ Pɔli le tɔɔ rɔ wa?
N ye baraka bilala Alla yɛ ko n ma ai foyi sun ji rɔ fɔɔ Kiripusi ni Kayusi kosa mɔɔ si kana a fɔ ko ai sunnin ji rɔ n tɔɔ le rɔ. N tɛrɛ ra Esitefana ni a wara mɔɔilu fanan sun ji rɔ. Kɔni n ma a lɔn butun ni n da mɔɔ gbɛrɛ sun ji rɔ. Ɲenematɔmɔnin ma n kelaya, ko n ye sun ji rɔ kɛ. A ka n kelaya le, ko n ye wa Isa la ko Kibaro Ɲuma lase, adon, n tɛ wo kɛla adamadenilu la waliji kumailu fɛ kosa Ɲenematɔmɔnin na saya ko fanka kana bɔ a la wo rɔ.
Jalonya la ko
Nba, ii ye a fɔla ko mɔɔ do ye kaninkɛla ai tɛma. Wo kaninkɛ ɲa juuman kosɛbɛ, hali lemɛniyabaliilu tɛ wo su kɛla. Mɔɔ do ra a na dɔɔnin ta. Hali wo, ai ye ai wasola! A bɛnnin tɛrɛ, ai ye sunun wo rɔ. Mɔɔ mɛn wa ko su wo kɛ, ai ye wo bɔ ai tɛma.
Sabedoria conjugal
Acha esposa, acha o bem. Bebe água da tua própria cisterna. A fidelidade conjugal é fonte de bênção permanente.
Bíblia e casamento
Deus abomina o divórcio. A aliança matrimonial é reflexo da aliança de Deus com seu povo — sagrada e eterna.
Lemɛniyabaliilu ni lemɛniya mɔɔilu kana ladɛn
Ai ni lemɛniyabaliilu kana kun sidi jiri kelen ta ka ai ladɛn ko kelen ma. Baa telenbaya ni telenbaliya ri bɛn ii ɲɔɔn ma ko ɲuman dɔ? Kɛnɛya ni dibi ri bɛn ii ɲɔɔn ma wa?
Alla sawo le ten, ai ye sɛninya, ai ye mase kaninkɛ la. Ai kelen kelenna bɛɛ ye ai jɛrɛ faribanku mira ɲa lɔn sɛninya ni kunnafulen dɔ. Ai kana kunfan jalonyailu ko fɛ ikomin lemɛniyabaliilu, mɛnilu ma Alla lɔn.
Ai kana sɔn ko mɔɔ si ye kojuu sara kojuu la, kɔni ai ye karan koɲuma kɛla ai ɲɔɔn yɛ a ni mɔɔ bɛɛ yɛ waati bɛɛ rɔ.
a ni jalonilu ni cɛɛ mɛnilu ye laɲɔɔya kɛla ii ɲɔɔn na a ni jɔn mayiralailu ni wuya fɔlailu ni wuya sere bɔlailu ni ko mɛnilu bɛɛ ye karan bɛrɛ masɔsɔla.
Wo rɔ, lemɛniya jama kuntii ka kan ka kɛ mɔɔ ri sɔn tɛ mɛn na, muso kelen tii, a ye kɛ jɛrɛ mirala ni mɔɔ kolonin ni mɔɔ gbiliyanin ni londan damirala ni karanmɔɔ ɲuma ri.
Lemɛniya jama dɛmɛnninnailu ye kɛ muso kelen tiilu ri, ka ii janto ii denilu ni ii la lu ko a ɲuma la.
Lemɛniya jama mɔɔbailu ye kɛ mɔɔilu ri fɛɛ tɛ mɛnilu la, muso kelen tiilu, ii denilu lemɛniyani, mɔɔilu kana ii denilu jate jɛrɛ mirabaliilu ri wala kolobaliilu.
Exemplos bíblicos
O Cântico dos Cânticos celebra o amor conjugal. A Bíblia honra o casamento em toda a sua beleza e profundidade.
Juízo e restauração
O Senhor é testemunha do pacto conjugal. Casamentos quebrados podem ser restaurados pelo poder e graça de Deus.
Kɔni Allabatala ka yankaro juuilu bila Ferawuna ni a la bonkɔndɔmɔɔilu la Iburama muso Sarayi la ko kosɔn. Wo rɔ, Ferawuna ka Iburama kili ka a fɔ a yɛ ko: «I ra nfen kɛ n na ten? Nfenna i ma a fɔ n yɛ ko i muso le?
Isumayila sɔrɔn ko
Iburama muso Sarayi tun ma den sɔrɔn a yɛ. Wo tuma, Misiranka sunkurun do tɛrɛ Sarayi bolo jɔnya la, mɛn tɔɔ ko Hajara. Lon do rɔ, Sarayi ka a fɔ Iburama yɛ ko: «N cɛɛ, Allabatala ma sɔn n ye den sɔrɔn. I ye wa i la n na jɔnmuso Hajara fɛ. Ni Alla sɔnda, a ri den sɔrɔn n yɛ.»
Iburama sɔnda Sarayi la kuma ma. Wo rɔ, a muso Sarayi ka a la jɔn Misiranka sunkurun di a ma ka a kɛ a muso ri, wo ka a tɛrɛn Iburama ra san tan kɛ Kanaan jamana rɔ.
Kelen ka a fɔ ko: «N di na bɔ i fɛ ɲin tuma sandɔ. Wo ri a tɛrɛn i muso Saran da dencɛ sɔrɔn.»
Saran siini tɛrɛ londancɛ wo kɔfɛ faaninbon da la, ka a tolo malɔ a la. Wo tuma, Iburahima ni Saran da kɔrɔ kosɛbɛ. Den sɔrɔn waati ra tamin Saran kan. Saran ka kuma wo mɛn tuma mɛn na, a yɛlɛra a jɛrɛ ma, ka a fɔ ko: «Nde kɔrɔni ba le. N cɛɛ fanan da cɛmɔɔya kosɛbɛ. N di se den sɔrɔnna wo rɔ, ka sɛwa wo rɔ wa?»
Kɔni Onan ka a yen ko ni den wo sɔrɔnda, a tɛ jate ale ta ri, fo a kɔrɔcɛ ta ri. Wo rɔ, Onan ni muso wo wa dɛn, a tɛ sɔnna a siji ye don a rɔ. A ri wo bɛɛ kɛ duu ma, kosa a kana bɔnsɔn di a kɔrɔcɛ ma. Onan tɛrɛ ye mɛn kɛla, wo ma diya Allabatala yɛ. Wo rɔ, Allabatala ka ale fanan faa.
Wo ka Alla la keladen fisamante muso do fanan tɛrɛn Alla batobonba kɔndɔ, mɛn tɔɔ ko Ana. A fa, mɛn bɔni Asɛri bɔnsɔn dɔ, a tɔɔ tɛrɛ ye ko Fanuyɛli. Ana ra kɔrɔya bakɛ. A sunkurunya waati, a furura a cɛɛ bolo ka san wɔrɔnwula kɛ.
«I wa kili ka wa kɔɲɔ malɔ diya rɔ, i kana wa i sii ɲɛmɔɔ sii diya rɔ, baa wo ri a tɛrɛn tumado ɲɛmɔɔ do kilini ye, mɛn ka bon i ri.
«Mɔɔ mɔɔ wa a muso bila ka gbɛrɛ furu, wo ra kaninkɛ. Mɔɔ mɔɔ wa muso furusanin ta, wo fanan da kaninkɛ.
Nuhan tele rɔ, mɔɔilu tora dɔɔnnin ni minnin na, ii ye muso furula, ka ii denmusoilu di cɛɛilu ma furula. A tɛrɛ ye wo ɲa fɔɔ Nuhan donda kulunba kɔndɔ. Wo lon kelen sanci ba ka nali damira. Sanci wo ma tɛɛ, fɔɔ ka a to gbiliyala a ɲa jɛrɛ jɛrɛ ma ka dunuɲa yɔrɔ bɛɛ latunun ka mɔɔilu bɛɛ halaki.
Wo rɔ a ka a fɔ a yɛ ko: «Muso, jama wo ye min? Mɔɔ ma i jalaki?» Muso ka a fɔ a yɛ ko: «Mɔɔ si, n maari.» Wo rɔ Isa ka a fɔ a yɛ ko: «N fanan ti kiti labela i kan. I ye wa ka hakɛ kɛ boloka butun.»
Ni mɔɔ mɛn ka a la bon to a kɔ ye, wala a dɔɔilu ni a kɔrɔilu, wala a na, wala a fa, wala a denilu, wala a la sɛnɛilu, nde kosɔn, wo tii ri woilu ɲɔɔn kɛmɛ (100) sɔrɔn, ka ɲenemaya banbali fanan sɔrɔn.
«Karanmɔɔ, Musa ka a fɔ ko ni i kɔrɔcɛ sara ka a muso densɔrɔnbali to ye, i ye muso wo ta sa a ri den sɔrɔn i kɔrɔcɛ yɛ.
Baa suilu wa wuli saya kɔrɔ, cɛɛ tɛna muso furula, muso fanan tɛna siila cɛɛ kun. Ii bɛɛ ri kɛ ikomin sankolo rɔ mɛlɛkailu.
baa ko kɔrɔn mɛn ye bɔla mɔɔ jusukun dɔ, woilu le ɲin di: miriya juu, mɔɔfaa, kaninkɛla, jatɔya su bɛɛ, suɲali, sereya juu bɔ, a ni mɔɔ tɔɔ tiɲan.
Faribanku ye baarada mɛn kɛla, wo le ɲin di, bɛɛ ka a lɔn: jatɔya ni ko nɔɔni kɛ ni malobaliya koilu ni joo sɔli ni suwaya ni lagboyaɲɛ ni sɔsɔli ni kɛlɛya ni jusumaya ni natabaya ni bɛnbaliya ni kanintema le fara ii ɲɔɔnna, ni nata ni dɔlɔmin ni manamana ko dan natamin mɔɔilu, a ni wo ɲɔɔn gbɛrɛ. N ye ai lalɔnninna sisɛn ikomin n ka ai lalɔnnin ɲa mɛn fɔlɔ ko mɔɔ mɛnilu ye ko su woilu kɛla, woilu ti nala niiyɔrɔ sɔrɔnna Alla la mansaya rɔ.
A misaliya kɛnin muso le ri mɛn siinin cɛɛ kun ma. Wo siinin a la cɛɛ kun ma sariya le ma haan a ye a niila waati mɛn na, kɔni ni a la cɛɛ faara, a ye bɔ sariya kɔrɔ mɛn tɛrɛ ka ii sidi ii ɲɔɔn ma. Wo le rɔ, ni a siira cɛɛ gbɛrɛ kun ma, a cɛɛ fɔlɔ ye a nii la, a ra kaninkɛ wo rɔ. Kɔni ni a la cɛɛ faara, wo rɔ a ra bɔ wo la sariya kɔrɔ. Wo rɔ, a ri se siila cɛɛ gbɛrɛ kun ma, wo kɛnin tɛ kaninkɛ ri.