Milagres de Jesus
Os Evangelhos registram dezenas de milagres realizados por Jesus — curas, ressurreições, domínio sobre a natureza e libertações. Cada milagre revelava sua divindade e compaixão.
Curas de cegos e surdos
Jesus devolveu a visão aos cegos e a audição aos surdos, manifestando seu poder sobre toda enfermidade e deficiência.
Yesu akanguisa tupuputua vavali
Kaha omo Yesu uahumine kuje, tupuputua vavali vamukavele, vatambekele nguavo, "Tuivuileko cikeketima Muna Ndaviti,"
Omo uakovelele mu njivo, vaje tupuputua vavali vezile kuli ikeye, kaha Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Mutsiliela ngueni njasa kucilinga eci ndi?" Kaha vamukumbuluile nguavo,
"Eyo Muene."
Ambahoni uakuatele ha mesho avo nakuhandeka nguendi, "Kuya ku lutsilielo lueni cilingiue ngocovene kuli yeni." Kaha mesho avo emukile, kaha Yesu uavashikile nguendi, "Keti mukalekeko muntu cipue umo."
Vuno honi vayile nakushanduola lutsimo luendi mu nganda muoshe muje.
Yesu akanguisa vamala vavali vatupuputua
Kaha omo Yesu na vandongisi vendi vahumine ku Yeliko, civunga cakama camukavele. Kaha taleni, vamala vatupuputua vavali vatumamene ku mukulo ua tapalo, kaha omo vevuile nguavo Yesu alinakuhita, vatambekele nguavo, "Tuvuileko cikeketima Muna Ndaviti."
Kaha cije civunga cavatenukilile nguavo vaholoke kuluu, vuno honi vatambakanene cikuma honi nguavo, "Muene, tuvuileko cikeketima, Muna Ndaviti!"
Kaha Yesu uemanene nakuvasana nguendi, "Vika mutonda linga njimilingile?"
Vahandekele kuli ikeye nguavo, "Muene tutonda kumona." Kaha Yesu hakuvevuila cikeketima uakuatele ha mesho avo, kaha hajevene vaputukile kumona kaha vamukavele.
Yesu akanguisa yala ua kapuputua ku Mbetesainda
Yesu na vandongisi vendi vayile ku Mbetesainda. Kaha vantu vamo vanehele muntu umo kuli ikeye uje uapuile kapuputua, valambelelele Yesu linga amukuate. Yesu uakuatele uje yala ua kapuputua ku livoko, kaha ua muhumisile hembo, omo uamujekuilile malenzi ha mesho endi, uamusalekele mavoko endi kaha uamuhuile nguendi, "Ulinakumonako cimo ndi?"
Uje yala uatalele kuilu nakuhandeka nguendi, "Njimona vantu, vuno honi valinakumoneka ngue miti ili na kuenda."
Yesu naua uamusalekele mavoko endi ha mesho endi, kaha uamutalele ntooma ambahoni uakangukile, kaha uamuene vioshe muacili. Yesu uamulekele ngeci aye kuimbo liavo, uamulekele nguendi, "Keti ukovele cipue muimbo."
Yesu akanguisa yala ua kasenda matuitui na kalaka
Ambahoni Yesu uahumine ku cihela ca Tile uahitile mu Sindone na kuya ku cisali ca Ngalileya, nakuheta mu cihela ca Ndikapolisi (kulumbununa vinganda likumi) Kaha vantu vanehele yala kuli Yesu uje uapuile kasenda matuitui na kalaka, kaha valambelelele Yesu linga a musaleke mavoko endi. Yesu uamuhumisile ha civunga ca vantu nakuya nendi kua likaliavo, uakovelesele minie yendi mu matuitui endi, uajekuile nakumukuata ha ndaka yendi, kaha Yesu uatalele muilu, kaha uasisimukile nakuhandeka kuli ikeye nguendi, "Efefata," kulumbununa nguavo, "Shokoloka."
Kaha matuitui endi ashokolokele na kalaka kaje kakuatele ndaka yendi kazitukile, kaha uaputukile kuhandeka muacili. Yesu uashikile vantu linga keti valekeko cimo kuli uoshe, vuno honi cipue uavashikile ngoco ambahoni vatualeleleho kuambulula. Kaha vantu vakomokele cikuma nakuhandeka nguavo, "Nalingi viuma vioshe muacili, cipue tusinda matuitui vovua na tuveveve vahandeka."
Yesu emuisa mesho a kapuputua Mbatimeo
Yesu na vandongisi vendi vahetele ku Yeliko, kaha omo uakele nakuhumamo na vandongisi vendi na civunga cakama ca vantu, Mbatimeo, uje kapuputua mukakulomba, muna Timeo uatumamene kumukulo ua ngila. Omo uovuile nguavo Yesu uaku Nazaleta, kaha uaputukile kutambeka nguendi, "Yesu Muna Ndaviti, njivuileko cikeketima!"
Kaha vantu vavengi vamuvindikile, vamulekele nguavo aholoke, vuno honi uatambekele cikuma nguendi, "Muna Ndaviti, njivuileko cikeketima!"
Yesu uemanene kaha uahandekele nguendi, "Musaneni."
Kaha vamusanene uje kapuputua, vahandekele kuli ikeye nguavo, "Simpa, katuka, alinakukusana."
Mbatimeo uombilile vuzalo vuendi kaha uemanene nakuya kuli Yesu.
Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Vika utonda linga njikulingile?"
Uje yala uakapuputua uahandekele kuli ikeye nguendi, "Muene, njitonda njimone."
Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Ya, lutsilielo luove lua kukanguisa."
Kaha hajevene uatonene kaha uaputukile na kumukava.
Yesu akanguisa Yala ua kapuputua uje uakele nakulomba
Omo Yesu uahetele kuyehi na Yeliko, kuakele yala umo ua kapuputua uakele kumukulo ua ngila nakulomba. Omo uevuile civunga ca vantu cili nakuhita, uehuile nguendi "Vika vili nakulingiua?"
Kaha vamulekele nguavo, "Yesu uaku Nazaleta ali nakuhita."
Kaha uatambakanene nguendi, "Yesu! Muna Ndaviti! Njivuileko cikeketima!"
Vantu vaje vakele kulutue lia civunga, vamulekele linga aholoke. Vuno honi ikeye uatambakanene cikuma nguendi, "Ove Muna Ndaviti! Njivuileko cikeketima!"
Yesu uemanene nakushika nguendi, "Muneheni kuno". Omo uje yala uashuenene kuyehi, Yesu uamuhuile nguendi, "Vika utonda linga njikulingile?"
Kaha uamukumbuluile nguendi, "Muene njitonda linga njimone naua."
Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Mona! Lutsilielo luove luna kukanguisa."
Kaha hajevene uaputukile kumona, uakavele Yesu, nakushangazala Njambi. Omo vantu vacimuene, kaha voshe vashangazalale Njambi.
Yesu akanguisa yala uje uasemukile vupuputua
Tele Yesu alinakuenda, uamuene yala uje ua semukile vupuputua. Vandongisi vendi vamuihuile nguavo, "Mulongisi, nkuma iya ualingile vupi, ou yala indi visemi vendi, linga asemuke vupuputua?"
Yesu uavakumbuluile nguendi, "Voshe kuvalingile vupi, uasemukile vupuputua linga vipangi via Njambi visholoke muli ikeye. Tuapande kupanga vipangi viendi uje uanjitumine tuyeni tupange ntsimbu kucili mutania, omo vutsiki vukeja tukahona kupanga. Ntsimbu njicili ha mavu, njinapu ceke ca vaka mavu."
Omo Yesu uamanusuile kuhandeka evi, uajekuililile ha mavu kaha uambatele livu naku lipandakana na malenzi naku ahaka ha mesho a uje yala, nakuhandeka kuli ikeye nguendi, "Ya, ukatane ku mesho ove mu cisali ca Siloame" (Siloame ilumbunuka Vanamutumu) Kaha uayile nakutana omo uahilukile uaputukile kumona.
Curas de paralíticos e enfermos
Paralíticos caminharam, leprosos ficaram limpos e todo tipo de doença foi curada pelo toque e pela palavra de Jesus.
kaha taleni, muka mbumba uezile kuli ikeye nakumutsikamena nakuhandeka nguendi, "Muene nga utonda uasa kunjilelesa."
Kaha Yesu uoluele livoko liendi nakumukuata nakuhandeka nguendi, "Njitonda, lela." Kaha hajevene uje yala uakangukile ku mbumba yendi. Kaha Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Keti ukalekeko cipue umo, vuno honi ya ukalimuese kuli kasasendote, kaha ukahane vuana vuje vuashikile Mosesa, linga cipue vukaleho ku vantu."
Kaha hajevene vamunehelelele muka kalepa uakosele ha citala tala cendi. Kaha omo Yesu uamuene lutsilielo luavo, uahandekele kuli uje muka kalepa nguendi, "Simpa, munange, vupi vuove vana vukonekela."
Kaha vamo valongisi va Lishiko valihandekesele umo na mukuavo nguavo, "Ou yala alina kushaula Njambi!"
Vuno honi Yesu hakuzivuka viyongola viavo uahandekele nguendi, "Vika muli nakuyonguela viuma via vipi mu mitima yeni? Nkuma cacasi cika kuhandeka nguange, vupi vuove vanavukonekela, cipue kuhandeka nguange katuka uende? Ngeci muzivuke ngueni Muna Muntu ali na nzili yakama cikuma hano ha mavu yakukonekela vupi." Kaha uahandekele kuli uje muka kalepa nguendi, "Katuka, ambata citala tala cove, kaha ya kuimbo!"
Kaha uakatukile, nakuya kuimbo.
Kaha taleni, kuje vene kuakele yala uakusekua livoko, kaha vehuile Yesu nguavo, "Nkuma lishiko litavesa kukanguisa ha litangua lia Sapalalo ndi?" Vatondele linga vamuvangeyeleho.
Kaha Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Nga umo haliyeni ali na mpanga kaha auila mu cina ha litangua lia Sapalalo, nkuma kumuasa kumuhumisamo ndi? Nkuma muntu kapuile uaseho cikuma kupulakana mpanga! Nankuma, cinapande kuya ku lishiko kulinga cacili ha litangua lia Sapalalo." Ambahoni uahandekele kuli uje yala nguendi, "Olola livoko liove." Kaha uje yala uoluele livoko liendi, kaha liolokele kupua hamo nalikuavo.
Honi vainamueno ya Simoni vakosele muomu vakele nakuvavala lisika sika, kaha hajevene valekesele Yesu kuvavala cendi. Kaha uezile nakumukuata ku livoko, uamuhinduile, kaha masika sika amuecelele, uaputukile kuvapangela.
Yesu akanguisa yala ua mbumba
Kaha uje yala uakele na mbumba uezile kuli Yesu nakumulambelela, uatsikamene nakuhandeka kuli ikeye nguendi, "Nga utonda, njipuise uakulela."
Yesu hakuvua ngozi, uoluele livoko liendi na kumukuata, nakuhandeka kuli ikeye nguendi, "Njitonda, lela." Hajevene mbumba ya holele, kaha uapuile uakulela.
Vamo vamala vauana vambatele yala ua kalepa kaha vamunehele kuli Yesu. Kaha omo vahonouele kushuena kuli Yesu muomu ya civunga, vatuvile mbengua ha ciluli mukemo vasoselele cije citala tala cije uje yala uakalepa ha kosele na kucineha ha mavu. Kaha omo Yesu uamuene lutsilielo luavo, uahandekele kuli uje muka kalepa nguendi, "Munange vipi viove vana vikonekela."
Nankuma vamo valongisi va lishiko vaje vatumamene kuje, vakele na kulihuozola mu mitima yavo nguavo, "Vika ou yala ahandekela ngacije? Alinakushaula! Iya asa kukonekela vipi, vuno honi kuvanga lika Njambi?"
Hajevene Yesu mu cimbembesi uazivukile vivakele na kusinganieka mu mitima yavo, kaha uavehuile nguendi "Vikahoni muli na kulihozola mu mitima yeni? Cili cinapu cacasi, kuhandeka kuli muka kalepa nguove, ‘Vipi viove vana vikonekela,’ indi kuhandeka nguove ‘Katuka, ambata citala tala cove uye?’ Vuno honi njitonda nguange muzivuke ngueni Muna Muntu ali na nzili yakama ya kukonekela vipi hano ha mavu." Uahandekele kuli uje yala ua kalepa nguendi, "Njikuleka nguange, katuka, ambata citala tala cove uye kuimbo."
Kaha uakatukile, hajevene uambatele citala tala cendi nakuya oku vantu voshe vamumono, kaha vakomokele nakulemesa Njambi nguavo, "Kanda tumoneho cuma cakufua ngacije!"
Yala uakusekua livoko
Yesu naua uakovelele mu njivo ya malombelo, muje muakele uje yala uakusekua livoko. Kaha vamo va Vafaliseho vaje vatondele kuhana Yesu mulonga nankuma vamutalelele, linga vamone indi amukanguisa ha litangua lia Sapalalo. Kaha uahandekele kuli uje yala uakusekua livoko nguendi, "Ija kuno." Kaha uahandekele kuli vakevo nguendi, "Kuya ku lishiko lia Sapalalo, nkuma cinapu cacili kulinga muacili indi kuvulumuna, kuovola muono indi kutsiha?"
Vuno honi vaholokele kuluu. Uavatalele oku tele naniengua, nakulivua vusiua ha kukolesa mitima yavo, kaha uahandekele kuli uje yala uakusekua livoko nguendi, "Olola livoko liove." Ualioluele, kaha livoko liendi liakangukile.
Yesu akanguisa yala ua mbumba
Tele Yesu ali mu nganda imo muje muakele yala umo uje uakele nakuyanda na mushongo ua mbumba. Kaha omo uamuene Yesu, uavulumanene ha mavu nakumulambelela nguendi, "Muene, nga utonda, uasa kunjikanguisa!"
Yesu uoluele livoko liendi nakumukuata kaha uahandekele nguendi, "Njitonda, kanguka!" Hajevene uakangukile.
Kaha vamala vamo vanehele yala muka kalepa vamulangekele ha citala tala, vesekele kumukovelesa mu njivo linga vamulangeke ku lutue lua Yesu. Muomu ya civunga ca vantu, kuvauanene ngila yaku mukovelesela mukati. Nankuma, vamutualele helu lia njivo, vatuvile mbengua mu mateya, kaha vamusoselele na citala tala cendi ha mavu mukati ka civunga kulutue lua Yesu. Omo Yesu uamuene lutsilielo luavo, uahandekele kuli uje yala nguendi, "Kavusamba kange, vipi viove vana vikonekela."
Valongisi va mezi a Lishiko lia Mosesa na Vafaliseho vaputukile kulihandekesa vakevo vavenia nguavo, "Iya ou yala alinakushaula Njambi? Njambi lika ikeye muka kukonekela vupi!"
Yesu uazivukile viyongola viavo, kaha uahandekele kuli vakevo nguendi, "Vikahoni mulina kuyonguela viuma via ngacije? Nkuma cacasi cika, kuhandeka nguange, ‘Vipi viove vana vinavikonekela,’ indi kuhandeka nguange, ‘Katuka uende?’ Njimimuesa linga muzivuke ngueni Muna Muntu ali na nzili yakama hano ha mavu ya kukonekela vipi." Kaha uahandekele kuli uje muka kalepa nguendi, "Njikuleka nguange katuka, ambata citala tala cove, uye kuimbo liove!"
Kaha hajevene uakatukile hakati kavo, uambatele citala tala cendi uayile kuimbo nakushangazala Njambi.
Yesu akanguisa yala uakusekua livoko
Ha litangua lia Sapalalo likuavo Yesu uakovelele mu njivo ya malombelo, kaha ualongesele. Muakele yala umo uakusekua livoko lia cilio. Kaha valongisi va mezi a Lishiko lia Mosesa na Vafaliseho vamo vatondele kashuilo hali Yesu linga vamu uaneneho mulonga, nankuma vamutalele ntooma muyehi linga vamone nga ikeye akanguisa uje muntu ha litangua lia Sapalalo. Vuno honi Yesu uazivukile viyongola viavo, kaha uahandekele kuli uje yala uakusekua livoko nguendi, "Katuka uije kuno kulutue." Kaha uje yala uakatukile nakuya kuje. Ambahoni, Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Njimihula nguange, cuma muka vanatutavesa ha lishiko lietu kucilinga ha litangua lia Sapalalo? Kupanga viacili indi kupanga viavipi? Kuovola muono ua muntu indi ku unongesa?" Uatalele kuli vakevo voshe noku noku, kaha uahandekele kuli uje yala nguendi, "Olola livoko liove." Uoluele livoko liendi, kaha liakangukile.
Yesu akanguisa ngamba ya mukuluntu ua masualale va Loma
Omo Yesu uamanusuile kuhandeka viuma vioshe evi ku vantu, kaha uayile ku Kapenauma. Mu nganda ije muakele mukuluntu ua masualale va Loma uje uakele na ngamba yendi uaseho cikuma kuli ikeye. Uje ngamba yendi uavavalele kaha uatondele kutsa. Omo uje mukuluntu uovuile lutsimo lua Yesu, uatumine vamo vakuluntu va Vayunda kuli ikeye nakumulomba linga eje mukukanguisa ngamba yendi. Vezile kuli Yesu vamulambelelele cikuma nguavo, "Ou yala uapande kumukuasa. Ikeye uazanga vantu vetu, naua uatutungilile njivo ya malombelo."
Yesu uayile navo, vuno honi omo uahetele kuyehi na njivo, uje mukuluntu ua masualale uatumine vavusamba vendi kuli Yesu nakumuleka nguavo, "Muene, keti ukaluuise mutima uove muomu kucanjipandele yove ukakovele mu njivo yange. Ngecivene nange naua kucanjipandele kuheta kuli yove. Handeka lika lizi, kaha ngamba yange akakanguka. Njizivuka eci muomu nange uana nji lisualale uje ononoka vaje vanjituamenena, kaha nange naua njili na masualale vaje vanjikatuamenena, kaha njihandeka kuli umo nguange, ‘Ya!’ kaha aya, kaha naua kuli mukuavo nguange, ‘Ija!’ kaha eja. Njikahandeka kuli ndungo yange nguange, ‘Linga evi!’ kaha acilinga."
Yesu ualikomokelele omo uovuile evi, kaha uatengulukilile kuli cije civunga camukavele, uahandekele nguendi, "Njimileka nguange, cipue vene mu Isaleli kunjauanenemo lutsilielo luakama ngue olu."
Omo vaje vamala vavatumine vahilukile ku njivo ya uje mukuluntu vaka uanene uje ndungo yendi nakanguka.
Kaha kuakele mpuevo uje uakele na cimbembesi ca cipi cije camu vavalesele miaka likumi na itanu na itatu. Kaha ikeye uakotamene kasele kuhetuka. Omo Yesu uamumuene, uamusanene nakuhandeka kuli ikeye nguendi, "Mpuevo, unakanguka ku mushongo uove." Kaha Yesu uasalekele mavoko endi hali ikeye, kaha hajevene uahetukile na kuputuka kushangazala Njambi.
Yesu akanguisa Yala uakuvavala
Ha litangua limo lia Sapalalo omo Yesu uayile ku njivo ya mukuluntu ua Vafaliseho na kulia, vantu vakele na kumutalela muyehi linga va uaneneho kashuilo. Ha lutue luendi hakele yalauje uakele nakuvavala kuzimba mikono na mavoko uezile kuli Yesu. Kaha Yesu uehuile Vafaliseho na valongisi va mezi a lishiko a Mosesa nguendi, "Cinapu cacili kuli Lishiko lietu ku kanguisa vantu ha litangua lia Sapalalo, indi houe?"
Vuno honi vaholokele. Kaha Yesu uambatele uje yala uakuvavala na kumukanguisa, nakumuecela aye.
Yesu akanguisa vamala likumi
Omo Yesu uakele nakuya ku Yelusalema uahitile mukati ka Samaliya na Ngalileya. Kaha uakovelele muimbo muje vamala vambumba likumi vamuuanene, vemanene kulahako. Vatambakanene cikuma na kuhandeka nguavo, "Yesu, Muene tuvuileko ngozi!"
Omo Yesu uavamuene, uahandekele kuli vakevo nguendi, "Yeni mukalimuese yeni vavenia kuli vasasendote."
Omo vakele nakuya vavalelesele. Kaha umo uavo omo uamuene nguendi nakanguka, uahilukile na kushangazala Njambi na lizi liakama, uauile na cihanga cendi ku viliato via Yesu na kumutsantsela. Ikeye uapuile Kasamaliya. Kaha Yesu uahandekele nguendi, "Nkuma kuvapuile likumi vaje vanakanguka ndi? Nkuma honi ava vatanu na vauana vali kuli? Omo vikahoni naumo uahi uavo neja nakuhana citsantsela kuli Njambi kuvanga lika ou keti Kayunda?" Kaha Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Katuka uye, lutsilielo luove lua kukanguisa."
Yesu akanguisa muka kalepa ku cisali
Hanima yevi, Yesu uayile ku nganda ya Yelusalema ku ciuano ca Vayunda. Kuje ku Yelusalema kuyehi na Cikolo ca Vampanga kuakele cisali cakele na mambalanda atanu, cije mu Cihevelu vacitumbula nguavo Mbetezasa. Civunga cakama ca vaka mishongo ya vupuputua, vilema, na vaka kalepa vakosele kuje. Muomu kangelo ua Muene ha ntsimbu yoshe uashulukilile muje mu cisali na kutupuisa mema. Kaha uoshe uje muka kuvavala alivanga kukovelamo, akanguka ku mushongo uendi. Kuakele yala umo kuje uje uavavalele ha miaka makumi atatu na miaka itanu na itatu (38) Omo Yesu uamumuene nakosa kuje nakuzivuka nguendi uje yala nakala kuje ntsimbu yalaha, uahandekele kuli ikeye nguendi, "Utonda kukanguka ndi?"
Uje yala uakuvavala uamukumbuluile nguendi, "Muene, kunjesi naumo uakunjikovelesa mu cisali omo mema atupuka, omo njeseka nguange njikovelemo, ueka naua alivangamo."
Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Katuka, ambata citala tala cove kaha enda." Hajevene uje yala uakangukile, uambatele citala tala cendi nakuputuka kuenda.
Honi lije liapuile litangua lia Sapalalo.
Ambahoni Yesu uahilukile ku Kana mu nganda ya Ngalileya, kuje uatenguluile mema kupua viniu. Kuje kuakele mukuluntu ua vaka kusuana uakele na munendi ua yala uje uakele na kuvavala mu Kapenauma. Omo uevuile ngeci Yesu nahumu ku Yundeya neja ku nganda ya Ngalileya, uayile kuli ikeye nakumulomba ngeci eje ku Kapenauma nakukanguisa munendi, uje uatondele kutsa. Kaha Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Naumo uahi hakati keni atsiliela kuvanga mumone vimueso na vikomoueso."
Uje mukuluntu uahandekele nguendi, "Muene tuye mumo ntsimbu kanda munange atse."
Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Ya, munove akayoya!"
Uje yala uatsilielele mezi a Yesu, kaha uayile. Omo uakele nakuya kuimbo, ualiuanene na vangamba vendi vaje vamulekele nguavo munove ali nakuyoya.
Nankuma, uavehuile ntsimbu muka munendi uayoyele, kaha vamukumbuluile nguavo, "Izau tele mutania, lisika sika lia muhumine." Ishe uavulukile ngeci ikeyo ntsimbu ije Yesu uamulekele nguendi, "Munove akayoya." Nankuma, ikeye hamo na ntanga yendi voshe vatsilielele muli Yesu.
Eci cikeco cimueso ca mucivali cije ca lingile Yesu omo uahumine ku Yundeya kuija ku Ngalileya.
A mulher com fluxo de sangue
Uma mulher que sofria há doze anos tocou a orla do manto de Jesus e foi curada instantaneamente pela sua fé.
Kaha taleni, mpuevo uje uayandele ku mushongo ua kuhita maninga ha miaka yakupua likumi na ivali uezile munima yendi kaha uamukuatele ku mukunduilo ua kazaku kendi, muomu uahandekele kuli ikeye vavenia nguendi, "Nga njikuata lika ku kazaku kendi kaha njikanguka."
Omo Yesu uatengulukile uamumuene kaha uahandekele kuli ikeye nguendi, "Simpa, munange ua mpuevo, lutsilielo luove luakukanguisa." Kaha hajevene uje mpuevo uakangukile.
Kaha kuakele mpuevo uakele na kuhita maninga ha miaka likumi naivali, uje uayandele cikuma ku vimbanda, uapihisile viuma vioshe viakele navio, vuno honi kakangukile, vuno mushongo uendi uatualeleho kuya kuintsi cikuma. Kaha omo uovuile lutsimo lua Yesu, uamukavele munima yendi mu civunga na kumukuata ku kazaku kendi. Muomu uahandekele nguendi, "Nga njikakuata cipue lika ku kazaku kendi kaha njikakanguka."
Kaha hajevene aje maninga emanene, kaha uovuile mu muvila uendi nguendi nakanguka ku mushongo uendi.
Mu civunga cije vene muakele mpuevo uakele na mushongo uakuhita maninga ha miaka likumi na ivali vuno honi naumo uahi uamukanguisile. Uezile munima ya Yesu kaha uakuatele ku mukunduilo ua kazaku kendi, kaha hajevene kuhita maninga cemanene. Yesu uehuile nguendi, "Iya nanjikuata?"
Omo voshe vavianene Petulu uahandekele nguendi, "Muene vantu vakuzengeleka kaha naua vakusindika."
Vuno honi Yesu uahandekele nguendi, "Kuli umo nanjikuata, muomu njazivuka nguange nzili yahumu muli Yange." Kaha uje mpuevo ha kumona ngeci vanamuzivuka, uezile kuli Yesu na liova oku alinakujaja na kuuila ku viliato viendi. Kaha ku mesho a civunga ca vantu uahandekele vika vije uakuatelele Yesu na muje muana kangukila mu vuasi. Kaha Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Munange, lutsilielo luove lua Kukuangisa. Ya mu ciyulo."
Ressurreições
Jesus ressuscitou mortos — a filha de Jairo, o filho da viúva de Naim e Lázaro. Ele é Senhor sobre a morte.
Muna Njailosi ua mumbanda na mpuevo uje uakuatele ku kazaku ka Yesu
Tele Yesu acilinakuhandeka navo, taleni muka kuyula ua Vayunda uezile kuli ikeye nakumutsikamena, uahandekele nguendi, "Munange ua mumbanda natsi hano vene, vuno honi ija nakumusaleka livoko liove, kaha akayoya."
Kaha Yesu uakatukile nakumukava hamo na vandongisi vendi.
Kaha omo Yesu uakovelele mu njivo ya uje mukuluntu ua masualale, uamuene vaje vakakuimba miaso yaha viakutsa na civunga cakele nakulila,
Kaha uahandekele nguendi, "Tuhukeni! Muomu ou muanike uampuevo katsile vuno honi nakosa lika." Kaha vamujolele. Vuno honi omo civunga catuhukile hambanza, uakovelele mukati kaha uakuatele uje muanike uampuevo ku livoko nakumuhindula, kaha uje muanike uahindukile.
Ambahoni kuezile umo mukuluntu uamu njivo ya malombelo, lizina liendi Njailosi, omo uamuene Yesu uauililile ku viliato viendi, uamulambelele nguendi, "Munange ua mpuevo alinakutonda kutsa. Ija ukamusaleke mavoko ove, linga akanguke na kuyoya."
Nankuma Yesu uayile nendi. Civunga cakama ca mukavele oku vamusindika.
Omo Yesu uahetele ku njivo ya muka kuyula ua njivo ya malombelo, uamuene vitanga, na vantu valila nakukangoka cikuma. Kaha omo uakovelele, uahandekele kuli vakevo nguendi, "Nkuma vika mukangoka na kulila? Muanike katsile vuno honi nakosa tulo."
Kaha vamujolele. Vuno honi voshe uavatuhuisile hambanza, kaha uambatele vaishe na vaina ya muana na vandongisi vaje vakele navo, kaha vayile muje muakele uje kanike. Yesu uakuatele uje muanike ua mpuevo ku livoko nakuhandeka kuli ikeye nguendi, "Talita kumi." Kulumbununa, "Muanike ua mpuevo, njihandeka kuli yove nguange hinduka."
Hajevene uje muanike ua mpuevo uahindukile na kuenda (uakele na miaka likumi na ivali), kaha voshe valikomokelele.
Yesu uahandekele nguendi, "Kuliveya njasa kusetekesa vantu va matangua ano? Nkuma vanapu ngue vika? Vakevo vanapu ngue vanike vanatumama ku cihela ca kulandesela, kaha valitambakana umo na mukuavo, ‘Tunamimbilile miaso ya vushombolua, vuno honi kumuakinine! Tuamimbilile miaso ya vusiua vuno honi kumua lilile!’ Omo Yiuano muka kumbuitika uezile, kalile mbolo cipue kunua viniu, kaha muahandekele ngueni, ‘Ali na mahamba!’ Kaha omo Muna Muntu uezile, ikeye ualile nakunua, kaha muahandekele ngueni, ‘Taleni ou yala! Uapua muka mutupu na kupenda, kaha kavusamba ua vaka kutambula lisimu na vaka vipi!’ Vuno honi mana a Njambi vana amuesa kupua a vusunga kuli vaje voshe va atambula."
Yesu mu njivo ya Simoni Kafaliseo
Omo umo ua Vafaliseho ualizina lia Simon ualaniene Yesu kulia nendi, kaha uakovelele mu njivo ya uje Kafaliseo nakutumama nakulia. Kuakele mpuevo ua mu nganda ije, uapuile muka vupi. Omo uovuile nguendi Yesu ali na kulia mu njivo ya Kafaliseo, uanehele kantsazi ka mazi aluengo luakunika muacili.
Kaha yala umo uezile kuli Yesu. Lizina liendi Njailosi mukuluntu ua njivo ya malombelo. Uauile ku viliato via Yesu na kumulomba nguendi, aye ku njivo yendi, muomu munendi umo lika ua miaka likumi na ivali, uatondele kutsa.
Yesu uayile hamo nendi. Omo vakele nakuya civunga ca vantu vakele nakusindika Yesu.
Omo tele Yesu acili nakuhandeka, kuezile yala umo kuhuma ku njivo ya Njailosi, kaha uahandekele nguendi, "Munove ua mpuevo natsi keti uyandese mulongisi naua."
Vuno honi Yesu hakuvua eci uahandekele kuli Njailosi nguendi, "keti uvue liova, tsiliela lika, kaha akayoya naua."
Omo Yesu uahetele ku njivo ya Njailosi, katavesele muntu kukovela nendi kuvanga lika Petulu, na Yiuano, na Yakomba, na vaishe na vaina vauje mumbanda. Ha ntsimbu ije, vantu voshe vakele nakusikoka na kulila. Kaha Yesu uahandekele nguendi, "Eceleni kulila, katsile vuno honi nakosa tulo."
Vamujolele, muomu vazivukile nguavo natsi. Vuno honi Yesu uamukuatele ku livoko, kaha uahandekele nguendi, "Muanike, hinduka!" Muono uendi uahilukile kaha ha ntsimbu ijevene uemanene. Kaha Yesu ualekele visemi vendi linga vamuhane viakulia alie. Visemi vendi vali komokelele, vuno honi Yesu uavashikile linga keti valeke cipue umo vije vialingiuile.
Kutsa ca Lazalu
Kuakele yala uje uakele nakuvavala ua lizina lia Lazalu uaku Mbetaniya, kuimbo lia Maliya na munaina Mata. Ou ikeye Maliya uje uavuavesele Muene na mazi akunika aseho nakumuhunda ku viliato na vinkambu viendi, ikeye uje munaina Lazalu uje uakele nakuvavala. Nankuma vamunaina vatumine mezi kuli Yesu nguavo, "Muene, uje kavusamba kove iuazanga ali nakuvavala."
Omo Yesu uacivuile uahandekele nguendi, "Eci kuvavala keti ca kutsa, vuno honi cinapu ca vumpau vua Njambi, linga Muna Njambi vamujundule kuhitila muli cikeco."
Honi Yesu uazangele Mata na Maliya hamo na Lazalu. Omo uevuile nguavo Lazalu ali nakuvavala, uatumameneko naua matangua avali kuje kuakele. Ambahoni hanima yakuvua ou muzimbu uahandekele kuli vandongisi vendi nguendi, "Tuyeni ku nganda ya Yundeya naua."
Vandongisi vendi vahandekele kuli ikeye nguavo, "Mulongisi, vantuama va Vayunda vatondele kukuasha mavue, nkuma uciyako naua ndi?"
Yesu uavakumbuluile nguendi, "Nkuma keti vintsimbu likumi na vivali vije viakala mu litangua ndi? Vaje vakakuenda mutania, kuvekutsuntsuka muomu ceke ca ha mavu cikavatuila. Vuno honi vaje vakakuenda vutsiki vakatsuntsuka, muomu ceke kucesi muli vakevo." Munima yakuhandeka eci, uavalekele nguendi, "Kavusamba ketu Lazalu nakosa tulo, vuno honi njiya naku muhindula mutulo."
Vandongisi vendi vahandekele kuli ikeye nguavo, "Muene, nga nakosa tulo, kaha akakala lika muacili."
Yesu uahandekele kutsa ca Lazalu, vuno honi vakevo vasinganiekele nguavo nahandeka nguendi nakosa tulo lika. Ambahoni Yesu uavalekele vusunga nguendi, "Lazalu natsi.
Domínio sobre a natureza
Jesus acalmou a tempestade, andou sobre as águas e multiplicou pães. A natureza obedece à voz do seu Criador.
Yesu aholuesa mankimba akama
Kaha omo Yesu uakovelele mu vuato, vandongisi vendi vamukavele. Kaha taleni, kuakatukile mankimba akama cikuma ha cisali, kaha vuato vuakele nakuninganga na mankimba, vuno honi Yesu tele nakosa. Kaha vayile nakumuhindula nakuhandeka nguavo, "Tuovole Muene, tuli nakunonga."
Kaha uahandekele kuli vakevo nguendi, "Vika muteua, yeni vamala va lutsilielo lualundende?" Ambahoni uakatukile nakutenukila mpunzi na mankimba, kaha aholokele kuluu.
Kaha vandongisi vendi valikomokelele cikuma nakuhandeka nguavo, "Muntu uacifua muka ou, uje cipue mpunzi na mankimba vimuononoka!"
Omo capuile cinguezi, vandongisi va Yesu vezile kuli ikeye nakuhandeka nguavo, "Cino cinapu cihela ca kuholoka, kaha litangua honi liatoko, kaha leka vivunga linga vaye ku membo vakalilandele viakulia vakevo vavenia."
Kaha Yesu uahandekele nguendi, "Kuvapandele kuya, vahaneniko vimo valie."
Kaha vahandekele kuli ikeye nguavo, "Tuli lika na vimbolo vitanu na vantsi vavali."
Kaha Yesu uahandekele nguendi, "Vineheni kuno kuli yange." Kaha uashikile vivunga ngeci vatumame ha muila, kaha uambatele vimbolo vitanu na vantsi vavali kaha uatalele muilu, kaha uavikuisuile, nakutavuozola vimbolo nakuvihana kuli vandongisi vendi, kaha vandongisi vendi vavihanene ku vivunga. Kaha voshe valile nakukuta. Kaha vakunguluile mitonga ya vimbazuvuila ya kushula ya kupua likumi na ivali. Kaha vaje valile vapuile ngue makulukazi atanu a vamala, kuhumisako vampuevo na vanike.
Kaha ku vandemba Yesu uezile kuli vakevo, oku alinakuenda helu lia mema.
Yesu ahana viakulia makulukazi auana a vantu (4, 0 0 0)
Ambahoni Yesu uasanene vandongisi vendi nakuvaleka nguendi, "Njilina kuvuila ngozi eci civunga, muomu vanakala nange ha matangua atatu, kaha kuvalileho cipue cimo, kaha kunjitondo linga njivecele vaye na njala, hamo valezumukila mu ngila."
Kaha vandongisi vahandekele kuli ikeye nguavo, "Kuli honi tuasa kuuana mbolo muno mu ndinda ya kulisa civunga cakama eci?"
Kaha Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Muli na mikasha ingahi?" Vamukumbuluile nguavo, "Itanu na ivali, na vantsi vavandende."
Kaha Yesu uashikile cije civunga linga vatumame ha mavu, kaha uambatele ije mikasha itanu na ivali na vantsi, kaha hanima yakuhana citsantsela, uavipazuile nakuvihana kuli vandongisi, kaha vandongisi vavihanene kuli vije vivunga. Kaha voshe valile nakukuta. Kaha vandongisi vakunguluile mitonga ya kushula ya kupua itanu na ivali ya vije vimbazuvuila viasaleleho. Kaha vaje valile vapuile makulukazi auana a vamala (4, 0 0 0), kuakuhona vampuevo na vanike.
Kufueta lisimu lia mu Njivo ya Njambi
Omo Yesu na vandongisi vendi vezile ku Kapenauma, kaha vaka kutambula lisimu lia mu njivo ya Njambi vayile kuli Petulu nakuhandeka nguavo, "Nkuma mulongisi ueni kekufueta lisimu ndi?"
Kaha Petulu uavakumbuluile nguendi, "Eyo."
Kaha omo Petulu uakovelele mu njivo, Yesu uahandekele kuli ikeye ha kulivanga nguendi, "Simoni vika usinganieka? Nkuma kuli veya vimiene va hano ha mavu vakatambula lisimu? Kuli vana vavo indi kuveka?"
Kaha omo Petulu uakumbuluile nguendi, "Kuveka," kaha Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Nankuma vana kuvakafuete. Nankuma keti tuvapihisile, ya lika ku cisali ukalovele, kaha ukambate intsi uje uamaputukilo kaha omo ukafukula mu kanua kendi ukauanamo mbongo ya muuaya uaya, kaha yakayambate nakuvahanayo, linga ikapue lisimu liange nove."
Yesu asinga muti ua mukuyu
Cimene mene omo Yesu uakele nakuhiluka ku nganda ya Yelusalema, uevuile njala. Kaha omo uamuene muti ua mukuyu ku mukulo ua ngila, uayileko kaha uauaneneko nacimo cahi kuvanga maputa lika. Kaha uahandekele kuli ukeuo nguendi, "Keti ukeme vushuka naua!" Kaha hajevene uje muti ua mukuyu uomine.
Omo vandongisi vacimuene valikomokelele cikuma, kaha vahandekele nguavo, "Nkuma vati honi ahavene ou muti ua mukuyu unomu?"
Kaha Yesu uavakumbuluile nguendi, "Muavusunga njimileka nguange, nga muli na lutsilielo nakuhona kulikanouela, kumukalingi lika evi vinalingiua ku muti ua mukuyu, vuno honi cipue nga mukahandeka kuli ou munkinda ngueni, ‘Katuka linga ukaliumbile mu cisali, kaha cikalingiua.’ Nga muli na lutsilielo, vioshe vimukalomba muli lombelo mukavitambula."
Kaha mankimba akama a mpunzi ezile, aputukile kukovela mu vuato, na vuato vuaputukile kushula na mema. Vuno honi Yesu uakele kuntongo ya vuato uakosele tulo oku najendamena ha musato, kaha vamuhinduile nakuhandeka kuli ikeye nguavo, "Mulongisi, ku uazivukile nguove tutsa ndi?"
Kaha uahindukile nakutenukila mpunzi, uahandekele ku mankimba nguendi, "Ciyulo! Holoka!" Mpunzi yaholokele, kaha kuakele kuholoka cakama kuluu. Ambahoni Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Vika muteua? Nkuma kumuesi na lutsilielo ndi?"
Kaha vakele na liova, vahandekele kuli umo na mukuavo nguavo, "Iya honi ou, cipue mpunzi na mankimba vimuvuila?"
Omo capuile cinguezi, vandongisi vendi vezile kuli ikeye nakuhandeka nguavo, "Cino cinapu cihela ca kulishueka naua kuatoko, valeke vaye na kuzenguluka mu cifuti na mu membo vazenguluke linga vakalilandele viakulia vakevo vavenia."
Vuno honi Yesu uavakumbuluile nguendi, "Vahaneni viakulia valie." Kaha vahandekele kuli ikeye nguavo,
"Nkuma tuye nakulanda vimbolo mu vimbongo viakupua vihita vivali via muuaya uaya ua siliva, linga tuvahane valie ndi?"
Kaha Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Muli na vimbolo vingahi? Yeni mukamone."
Kaha omo vandongisi vendi vayile nakumona, vahandekele nguavo, "Kuli vimbolo vitanu, na vantsi vavali."
Ambahoni uavashikile nguendi, vatumame ha mavu ha vishoni mu vivunga. Kaha vatumamene ha mavu mu vivunga, mu vihita na mu makumi atanu. Kaha Yesu uambatele vimbolo vitanu na vantsi vavali kaha uatalele muilu, nakuvikuisula, kaha uapazuile vije vimbolo, uahanene vandongisi vendi linga vahane vantu, kaha uavapangelele vaje vantsi vavali voshe. Voshe valile nakukuta. Vandongisi va Yesu vakunguluile vimbazuvuila via vimbolo na vantsi vije viasaleleho via kupua mitonga likumi na ivali. Kaha vamala vaje valile vije vimbolo vapuile vamala makulukazi atanu.
Kaha uamuene vandongisi vendi vali mu vukalu vua kujavula vuato muomu mpunzi yakele na kuvaluisa. Kaha omo ntsimbu kanda kuce, uezile kuli vakevo, oku ali nakuenda ha mema. Tele uatondele kuya kuli vakevo, vuno honi omo vamumuene ali na kuenda ha mema vasinganiekele nguavo ndumba ya muntu, kaha vatambekele cikuma, nankuma omo vamumuene, kaha vovuile liova cikuma.
Vuno honi hajevene Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Keti muteue, yange vene." Uakovelele mu vuato navo kaha na mpunzi yaholokele. Kaha valikomokelele cikuma,
Yesu ahana viakulia makulukazi auana a vantu (4,000)
Ha matangua aje, omo civunga cakama naua cakungulukile, kaha vahonouele viakulia, Yesu uasanene vandongisi vendi, kaha uahandekele kuli vakevo nguendi, "Njivua ngozi ha civunga eci, muomu vanakala nange honi matangua atatu kuakuhona kulia, kaha nga njivaleka nguange vaye na njala ku membo avo, vasa kulezumukila mu ngila muomu vamo vanahumu kulahako."
Kaha vandongisi vendi vamukumbuluile nguavo, "Iya asa kulisa vantu ava na mbolo muno mu mpambo?"
Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Muli na vimbolo vingahi?" Vahandekele nguavo,
"Vitanu na vivali."
Kaha uashikile civunga linga vatumame ha mavu, kaha uambatele vimbolo vitanu na vivali kaha uatsantselele na kuvipazula, kaha uahanene vandongisi vendi linga vahane vaje vantu, kaha vahanene ku civunga. Vakele na vantsi vavandende, kaha hanima ya kuvakuisula uashikile naua linga avahanevo.
Kaha valile nakukuta, kaha vakunguluile vije vimbazuvuila vivasezeleho viapuile mitonga itanu na ivali yakushula. Vantu voshe vapuile ngue makulukazi auana.
Yesu asinga muti ua mukuyu
Liamukuavo, omo vahumine ku Mbetaniya, kaha Yesu uatsile njala. Kaha uamuene muti ua mukuyu uje uakele kulahako uje uakele na maputa, kaha uayileko nguendi hamo akauanako vushuka. Omo uahetele kuli ukeuo, kauaneneko vushuka vuno honi maputa lika, muomu kuyapuile ntsimbu ya vushuka. Kaha uahandekele kuli ukeuo nguendi, "Naumo uahi muntu akalia vushuka kuhuma kuli yove naua." Kaha vandongisi vendi vovuileko.
Cilongesa ca muti ua mukuyu
Liamukuavo cimene omo Yesu na vandongisi vendi vahitile, vamuene uje muti ua mukuyu unomu naku mizi. Petulu uavulukile kaha uahandekele kuli Yesu nguendi, "Muene, tala! Uje muti ua mukuyu u uasingile unomu."
Yesu uavakumbuluile nguendi, "Kaleni na lutsilielo muli Njambi. Cilivene njimileka nguange, uoshe ahandeka kuli ou munkinda nguendi, ‘Katuka uliumbile mu cisali,’ kaha nga kalikanouela mu mutima uendi, vuno honi atsiliela nguendi vioshe ahandeka vikalingiua, kaha vaka mu lingilavio. Nankuma njimileka nguange, vioshe mulomba mu lilombelo, tsilieleni ngueni muavitambula laja, kaha vikapua vieni. Ntsimbu yoshe uimana nakulombela, konekela mukueni nga uli nacimo nendi, linga ishueni ali muilu akamikonekele ku milonga yeni.
Yesu asana vandongisi va kulivanga
Ha litangua limo Yesu uemanene ha ntunda ya cisali ca Ngenesaleta tele vantu vakele nakulisindika kuya kuli ikeye linga vovue lizi lia Njambi. Kaha uamuene mato avali vana atutika ku mukulo ua cisali. Vaka kuta vatsi vahumine mu mato na kukusha manda avo. Yesu uakovelele mu vuato vumo, vuje vuapuile vua Simoni, kaha uamulombele ngeci avusindikile halahako kamandende na hantunda. Yesu uatumamene mu vuato, kaha ualongesele cije civunga ca vantu.
Omo Yesu uamanusuile kuhandeka, kaha uahandekele kuli Simoni nguendi, "Sindikila vuato haje ha mema a kulova, kaha yove na vakueni teni manda eni linga mujevele vantsi."
Simoni uamukumbuluile nguendi, "Muene, tunapanga cikuma vutsiki vuoshe vuno honi nacimo citunakuata cahi. Vuno honi nga yove unahandeka ngoco, kaha tukata manda." Vatele manda avo kaha vakuatele vantsi vavengi cikuma, kaha manda avo aputukile kutavuka. Nankuma, vaniatelele vavusamba vavo vakele mu vuato vukuavo linga veje vaku vakuase. Vezile vashulisile mato oshe na vantsi mukemo vaputukile kuvombela. Omo Simoni Petulu uamuene vije vialingiuile, uatsikamene ha mavuli ku mesho a Yesu nakuhandeka nguendi, "Muene, huma kuli yange, muomu yange njimuka vupi!"
Simoni na vakuavo vali komokelele cikuma ha kumona vantsi vavengi vava kuatele. Simoni uakele na vavusamba vendi vavali Yakomba na Yiuano vana va Zembendeo, na vakevo valikomokelele cikuma. Kaha Yesu uahandekele kuli Simoni nguendi, "Keti uvue liova, hume hano ukata vantu."
Vatutikile mato avo ku ntunda, vasezele vioshe, kaha vakavele Yesu.
Yesu aholuesa mankimba akama
Ha litangua limo Yesu uakovelele mu vuato na vandongisi vendi kaha uahandekele kuli vakevo nguendi, "Tuyeni musinia lia cisali." Kaha vaputukile kuya. Omo vakele nakujavuka Yesu uayile mutulo. mankimba a mpunzi yakama akatukile mu cisali, ngeci na vuato vuaputukile kushula na mema, kaha vakele mu vukalu. Vandongisi vayile nakumuhindula, nguavo, "Muene, Muene, tuli nakunonga!"
Kaha Yesu uahindukile uatenukilile ije mpunzi na mankimba, kaha vioshe vialikelele na kuholoka. Yesu uavehuile nguendi, "Nkuma lutsilielo lueni luli kuli?"
Mu liova na mukukomoka valihuezele umo na mukuavo nguavo, "Iya ou? Ashika mpunzi na mema, kaha vimuononoka."
Yesu aholuesa mankimba akama
Ha litangua limo Yesu uakovelele mu vuato na vandongisi vendi kaha uahandekele kuli vakevo nguendi, "Tuyeni musinia lia cisali." Kaha vaputukile kuya. Omo vakele nakujavuka Yesu uayile mutulo. mankimba a mpunzi yakama akatukile mu cisali, ngeci na vuato vuaputukile kushula na mema, kaha vakele mu vukalu. Vandongisi vayile nakumuhindula, nguavo, "Muene, Muene, tuli nakunonga!"
Kaha Yesu uahindukile uatenukilile ije mpunzi na mankimba, kaha vioshe vialikelele na kuholoka. Yesu uavehuile nguendi, "Nkuma lutsilielo lueni luli kuli?"
Mu liova na mukukomoka valihuezele umo na mukuavo nguavo, "Iya ou? Ashika mpunzi na mema, kaha vimuononoka."
Yesu akanguisa yala ua mahamba
Yesu na vandongisi vendi vajavukile kuya ku cihela ca Ngelasa, cije cakele musinia lia cisali ca Ngalileya.
Omo capuile cinguezi, vandongisi vaje likumi na vavali vezile kuli ikeye nakuhandeka nguavo, "Shandola vivunga evi linga vaye ku membo na ku mehia aje ali muyehi vaka liuaneneko viakulia vakevo vavenia noku kuakukosa, muomu muno munapu mu musenge uangoco."
Vuno honi Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Yeni vene vahaneni viakulia linga valie."
Kaha vamukumbuluile nguavo, "Kutuesi na viakulia vieka kuvanga vimbolo vitanu na vantsi vavali. Nkuma yove utonda tuye na kulanda viakulia via civunga coshe eci ndi?" Kuakele vamala vakupua makulukazi atanu kuje.
Yesu uahandekele kuli vandongisi vendi nguendi, "Lekeni vantu vatumame ha mavu mu vivunga, ha civunga na ha civunga hakale vantu makumi atanu."
Vandongisi valingile ngacije, kaha na vantu voshe vatumamene ha mavu. Kaha Yesu uatambuile vije vimbolo vitanu na vantsi vavali, uatalele muilu, uatsantselele kuli Njambi, kaha uavipazuile, uavihanene kuli vandongisi vendi linga vavipangezele vivunga via vantu. Voshe valile vakutile, kaha vandongisi vakunguluile vimbazuvuila vije viasaleleho, vashulisile mitonga likumi na ivali.
Ciuano ca vulo mu Kana
Ha litangua lia mucitatu kuakele ciuano ca vulo ku Kana mu Ngalileya, na vaina ya Yesu vakeleko. Yesu na vandongisi vendi navo naua vavalaniene ku ciuano cije. Omo viniu viahuile, vaina ya Yesu vahandekele kuli ikeye nguavo, "Viniu vinahu."
Kaha Yesu uahandekele kuli vaina nguendi, "Nana, keti munjileke viakulinga, ntsimbu yange kanda ihete."
Vaina ya Yesu valekele vaje vangamba nguavo, "Lingeni vioshe vije viamileka."
Kuje kuakele vinjava via mavue viakutekuila mema vitanu na imo via Vayunda ngue ku muyati uavo ua kulilelesa, imo na imo yasele kukala na malita a mema akupua vihita (100) Yesu ualekele vaje vangamba nguendi, "Shuliseni evi vinjava na mema." Nankuma vavishulisile vioshe naku kanua. Uavalekele nguendi, "Honi tekulenimo amo mutuale kuli mukuluntu ua ciuano." Nankuma vamutualelele. Omo uje mukuluntu ua ciuano uamakelele aje mema aje atengulukile kupua viniu, ikeye kazivukile kuje kuviahumine vije viniu (cipue vene vaje vangamba vatekuile aje mema vakevo vazivukile), nankuma mukuluntu ua ciuano uasanene vavenia vulo, kaha uahandekele kuli ikeye nguendi, "Muntu uoshe akalivanga kuhana viniu viacili, ambahoni ahana via vishamu munima ya vaje vavanalania vanapende laja. Vuno honi yove hanga uatulika viniu viacili kuheta na kuntsimbu ino."
Yesu ualingile eci cimueso cendi ca kulivanga ku Kana mu Ngalileya, nakusholola vumpau vuendi, na vandongisi vendi vatsilielele muli ikeye.
Uahandekele eci mukumueseka, muomu ikeye vavenia uazivukile vije viakalinga.
Filipu uamukumbuluile nguendi, "Cipue vihita vivali (200) via vimbongo via muuaya uaya kuviasa kulanda viakulia viakulisa ava linga umo na umo auane kakandende."
Umo ua vandongisi vendi, Anduleo munaina ya Simoni Petulu, uahandekele kuli ikeye nguendi, "Kuli muanike ua yala kuno alina mikasha itanu ya mbolo yakupanga ha vunga vua mbale na vantsi vavali. Vuno honi nkuma viasa kupuamo ku vantu voshe ava ndi?"
Yesu uahandekele nguendi, "Lekeni vantu voshe vatumame ha mavu." Kuakele muila uauingi ku cihela cije, nankuma voshe vatumamene ha mavu, kuakele vamala vakupua mu makulukazi atanu (5,000) Ambahoni Yesu uatambuile ije mikasha ya mbolo, uatsantselele kuli Njambi, kaha uaipangezelele vantu vaje vatumamene, ualingile cuma cimo naku vantsi naua, voshe valile kaha vakutile muva tondelelemo. Omo voshe vakutile, Yesu ualekele vandongisi vendi nguendi, "Kungululeni evi vimbazuvuila vinasalaho, keti tupihiseho cipue tuatundende." Nankuma vavikunguluile vioshe, kaha vije vimbazuvuila via mikasha itanu ya mbolo yakupanga ha vunga vua mbale ivasezele vaje valile, vashulisileho mitonga likumi na ivali.
Omo vajavuile ntunda ya makilomita akupua atatu cipue auana, vamuene Yesu alinakuenda ha mema kuija kuyehi na vuato, kaha vovuile liova. Vuno honi Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Yange vene, keti muvue liova." Ambahoni vatondele kumukovelesa mu vuato, hajevene vuato vuahetele ku ntunda kumutambela kuje vakele nakuya.
Yesu alisholola kuli vandongisi vatanu na vavali
Hanima yevi Yesu ualisholuele naua ikeye vavenia kuli vandongisi vendi ku cisali ca Timbeliase. Ualisholuele ikeye vavenia mu ngila eyi, Simoni Petulu, na Tomasi uje ivatumbuile mpasa, na Natanele uje uahumine ku Kana mu nganda ya Ngalileya, na vana va Zembendeo na vakuavo vandongisi vavali voshe vakele hamo. Simoni Petulu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Njilinakuya nakuta vantsi."
Kaha vahandekele kuli ikeye nguavo, "Tuya mumo." Kaha vayile hamo mu vuato, vuno honi vutsiki vuje kuvakuatele cipue intsi umo uahi. Liamukuavo cimene mene, Yesu uemanene ku cikuma ca cisali, vuno honi vandongisi vendi kuvazivukile nguavo Yesu. Kaha Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Vavusamba vange, nkuma kumuakuateleko cipue intsi umo ndi?"
Kaha vamutavele nguavo, "Houe."
Kaha Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Teni vuanda vueni ku cihela ca cilio ca vuato, kaha mukakuata vantsi." Nankuma vatele vuanda vuavo kuje kaha vahonouele cipue kukoka vuje vuanda muomu vantsi vapuile vavengi.
Uje ndongisi ivazangele cikuma kuli Yesu uahandekele kuli Petulu nguendi, "Nkumani ikeye Muene!" Omo Simoni Petulu uevuile nguendi uapuile Muene, uazalele vuzalo viendi, muomu uashuluile vuzalo viendi viahelu, kaha uakovelele mu mema. Vuno honi vandongisi veka vakevo vezile mu vuato, vakele nakukoka vuanda vuje vuashulile na vantsi, muomu kuvakele kulahako na ntunda, vuno honi yapuile lika ntunda yakupua matambo cihita (100) Kaha omo vahetele ha ntunda vamuene manungu a tuhia hali na intsi na mbolo. Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Neheniko vantsi vamo vamunakuata."
Kaha Simoni Petulu uakovelele mu vuato, nakukokela vuanda ku ntunda vuje vuashulile na vantsi vakama cikuma, vantsi vapuile cihita na makumi atanu na vantsi vatatu (153), kaha cipue vene tele vantsi vapuile vavengi, vuno honi vuanda ku vuatavukile.
Libertações
Jesus expulsou demônios com autoridade. Os espíritos impuros não resistiam à sua palavra e saíam imediatamente.
Yesu akanguisa ngamba ya mukuluntu ua masualale va Loma
Omo Yesu uakovelele mu Kapenauma, mukuluntu ua masualale va Loma uezile kuli ikeye mukumulomba vukuasi, kaha uahandekele nguendi, "Muene, ngamba yange nakosa mu njivo ali nakuvavala kalepa, kaha alinakuvua cikuma kuvavala."
Kaha Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Njija nakumukanguisa."
Vuno honi uje mukuluntu ua masualale uamukumbuluile nguendi, "Muene, kucanjipandele yove kukovela mu njivo yange, vuno honi handeka lika lizi, kaha ngamba yange akakanguka. Muomu nange naua nji lisualale uje ononoka vaje vanjituamenena, kaha nange naua njili na masualale vaje vanjikatuamenena, kaha njihandeka kuli umo nguange, ‘Ya,’ kaha aya, kaha kuli mukuavo naua nguange ‘Ija,’ kaha eja, kuli ndungo yange nguange, ‘Linga eci,’ kaha acilinga."
Omo Yesu uevuile vije viahandekele, ualikomokelele cikuma, kaha uahandekele kuli vaje vakele naku mukava nguendi, "Muavusunga njimileka nguange, cipue mu Isaleli kunjauanene lutsilielo luangacije. Njimileka nguange vavengi vakeja, vakahuma mu ngangela na mu kangombe kayambi, kaha vakatumama ku ciuano hamo na Avilahama, na Isake, na Yakomba, mu Vumuene vua muilu, vuno honi vana va Vumuene vakavombila mu milima hambanza, kuje kukakala kulila na kulishumanga ku mazo" Kaha Yesu uahandekele kuli uje mukuluntu ua masualale nguendi, "Ya, cilingiue ngoco kuli yove ngue muje munatsiliela."
Kaha ngamba yendi uakangukile ha ntsimbu ije vene.
Yesu akanguisa vamala vavali vaka mahamba
Omo Yesu uahetele musinia lia cisali ku cihela ca Ngandalena, ualiuanene na vamala vavali vaje vakele na mahamba tele vahuminina ha vihilo. Kaha muomu ya vutenu vuavo naumo uahi uasele kuhita ngila ije. Kaha vatambekele nguavo, "Utonda kulinga vika netu yove Muna Njambi? Uneja nakutuhana kashitiku oku kanda ntsimbu yetu iheteho ndi?"
Kuyehi navo kuakele vutanga vua vangulu vavengi vaje vakele nakulia. Kaha mahamba amulombele nguauo, "Nga utuhumisa, tutavese linga tukakovele mu vutanga vua vangulu."
Kaha Yesu uahandekele kuli vakevo nguendi, "Yeni." Kaha aje mahamba ahumine nakukakovela mu vutanga vua vangulu. Hajevene vuje vutanga vua vangulu vuoshe vuasikumukile nakushatukila mu cisali. Kaha vuakanongelele mu mema.
Vaje vantu vaje vakele nakuniunga vangulu vashatukilile mu nganda nakukambulula vije vioshe vamuene navije vialingiuile kuli vaje vamala vaka mahamba. Kaha taleni, vantu voshe vahumine mu nganda vezile nakuliuana na Yesu, kaha omo vamumuene, vamulombele ngeci ahume mu cihela cavo.
Yesu akanguisa yala ua kaveveve
Omo vaje vamala vakele nakuya, kaha kuakele vamo vantu vanehelelele Yesu yala ua kaveveve uje uakele na lihamba. Kaha omo lije lihamba valihumisile, uje yala ua kaveveve uaputukile kuhandeka, kaha vivunga vialikomokelele cikuma nakuhandeka nguavio, "Nacimo cahi cakufua ngue eci cituamona muno mu Isaleli."
Yesu vamutumbula nguavo Mbelezembulu muene ua mahamba
Ambahoni vantu vamo vanehelele Yesu yala uje ua kapuputua nakuhona kuhandeka uje uakele na lihamba kaha uamukanguisile, kaha uje yala ua kaveveve uaputukile kuhandeka nakumona.
Lutsilielo lua mpuevo uaku Kanana
Kaha Yesu uahumine kuje nakuya ku cihela ca Tile na ku Sindone. Kaha taleni, mpuevo ua ku Kanana uje uahuminine ku cihela kuje vene ualilile nguendi, "Njivuileko cikeketima Muene, Muna Ndaviti, munange uampuevo ali na lihamba lia lipi cikuma."
Vuno honi Yesu kamukumbuluile cipue lizi limo, kaha vandongisi vendi vezile nakumulambelela nguavo, "Mulekese linga aye muomu ali nakutupangela kalua."
Kaha Yesu uavakumbuluile nguendi, "Vanjitumine lika ku vampanga vakuzimbala vaku njivo ya Isaleli."
Vuno honi uje mpuevo uezile nakutsikama kuli ikeye nguendi, "Muene njikuase."
Kaha Yesu uamukumbuluile nguendi, "Keti cacili kumbila mbolo ya vanike ku tutali."
Kaha uje mpuevo uamukumbuluile nguendi, "Eyo Muene, vuno honi cipue vene tutali vakali vishaniu vije vikau ku mesa ya muene uavo." Ambahoni Yesu uamukumbuluile nguendi, "Naana ove mpuevo, lutsilielo liove luakama cikuma. Cilingiue kuya muje mu utondela." Kaha hajevene munendi uampuevo uakangukile.
Yesu akanguisa muanike ua yala uje uakele na lihamba
Kaha omo vezile ku civunga, yala umo uezile kuli Yesu nakutsikama nakuhandeka nguendi, "Muene ivuila cikeketima munange, muomu ali na mushongo uakushinia kaha ukamuyandesa cikuma, muomu ha vintsimbu viavingi akauila mu tuhia na mu mema. Kaha njamunehele kuli vandongisi vove, vuno honi kuvasele kumukanguisa."
Kaha Yesu uamukumbuluile nguendi, "Yeni vantu va ntsimbu ino vakuhona lutsilielo na vupi, njikakala neni lungahi? Njikamileka lungahi? Muneheni kuno kuli yange." Kaha Yesu uatenukilile lije lihamba, kaha lije lihamba liahumine muli uje muanike, kaha hajevene uakangukile.
Hajevene mu njivo ya malombelo muakele yala uje uakele na cimbembesi cacipi, kaha uatambekele nguendi, "Utonda vika kuli yetu, Yesu ua ku Nazaleta? Uneja nakutunongesa ndi? Njakuzivuka yove uje Umo Uakulela ua Njambi." Kaha Yesu uamutenukilile nguendi, "Holoka kuluu, huma muli ikeye!" Kaha cimbembesi cacipi ca mupindisile, nakulila na lizi liakutambeka, kaha cahumine muli ikeye.
Yesu akanguisa yala ua vimbembesi viavipi
Yesu na vandongisi vendi vayile musinia lia cisali, ku cifuti ca Ngelasa. Kaha omo uahumine mu vuato, ualiuanene na yala ha vihilo uje uakele na cimbembesi cacipi, uakele nakukala ha vihilo, kaha naumo muntu uahi uasele kumukuta, cipue na malienge, muomu lualuingi vakele nakumukuta na tukunju na malienge, vuno honi uakele nakuvatuzola malienge na kupokozola tukunju mu vimbazuvuila, kaha naumo uahi uakele na nzili ya ku muononuesa. Vutsiki na mutania uakele ha vihilo na ha minkinda oku alila, nakulivetuesa ikeye vavenia na mavue.
Kaha omo uamuene Yesu kulahako, uashatukilile kuli ikeye na kumulemesa, kaha ualilile na lizi liakutambeka nguendi, "Nkuma vika utonda kuli yange, Yesu, Muna Njambi ua Helu lia Vioshe? Njilomba mu lizina lia Njambi, keti unjiyandese." Muomu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Huma muli ou yala, yove cimbembesi cacipi!"
Ambahoni Yesu ua muhuile nguendi, "Yove iya?"
Kaha uamukumbuluile nguendi, "Yange civunga, muomu tuvavengi." Kaha uamulambelele cikuma ngeci keti amusheke mu cifuti cije.
Nankuma kuakele vutanga vua vangulu vaje vakele na kulia kuje ku munkinda, kaha vije vimbembesi viavipi via mulombele nguavio, "Tushekele kuje ku vutanga vua vangulu, linga tukakovele muli vakevo." Kaha uavatavesele. Kaha vije vimbembesi viavipi viamuhumine, kaha viakovelele mu vutanga vua vangulu, nankuma vangulu voshe vapuile makulukazi avali, kaha vashatukile nakukakovela mu cisali muje muvakanongelelele.
Vaje tuniungi vateuele, kaha vakalekele vije vivamuene mu nganda na mu cifuti. Kaha vantu vezile nakumona vije vialingiuile.
vuno honi muhandeka ngueni, Nga muntu aleka ishe cipue vaina nguendi, ‘Viunapandele kunganiala kuli yange inapu Kombani’ (kulumbununa, vanacihana kuli Njambi), Kaha ku umutavesa kulinga cuma coshe kuli ishe cipue kuli vaina, eci cinapu kuteua lizi lia Njambi mu cisemua ceni cije muakuata. Kaha evi vikevio viavingi vije mukalingi."
Viuma vije vilingisa muntu kupua uakuhona kulela
Yesu naua uasanene vantu linga veje kuli ikeye, kaha uahandekele kuli vakevo nguendi, "Njivuilileni, muva voshe, nakuvuisisa. Nacimo cahi cihuma hambanza lia muntu cije cikovela muli ikeye cije cihonoua kumulelesa, vuno honi viuma vije vihuma muli muntu vikevio vimupuisa linga keti apue uakulela."
Lutsilielo lua mpuevo uaku Kanana
Yesu hakuhuma kuje uakatukile nakuya ku cihela ca Tile na ku Sindone. Kaha uakovelele mu njivo cakuhona muntu uoshe kuzivuka, vuno honi kasele kulishueka. Hajevene kuakele mpuevo uje uakele na munendi ua muanike ua mpuevo uje uakele na cimbembesi cacipi, uovuile via Yesu, kaha uezile kuli ikeye nakuuila ku viliato viendi. Nankuma uje mpuevo uapuile Kangelengu, uasemukilile ku Fonisiya mu Siliya. Kaha ualambelele Yesu linga ahumise lihamba muli munendi. Kaha Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Eceni vanike vavandende valivange kulia, muomu keti cacili kuambata mbolo ya vanike na kuyashela tutali."
Vuno honi uje mpuevo uamukumbuluile nguendi, "Eyo Muene, cipue vene tutali vaje vavutama muintsi lia mesa valia visaniu vije vauisa vanike!"
Ambahoni Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Muomu yakuhandeka ngacije uasa kuya, lihamba linahumu muli munove."
Kaha uje mpuevo uahilukile kuimbo, uakauanene muanike nakosa ha muhela, na lihamba liamuhumu.
Umo uavaje mu civunga uamukumbuluile nguendi, "Mulongisi, njinaneha munange ua yala kuli yove, muomu ali na cimbembesi ca vuveveve, kaha hoshe hacimu uanena cimbembesi cacipi, cimuuisila ha mavu, kaha a huma lifulu ku kanua na kulishumanga ku mazo kaha ominina ngoo, njalombele vandongisi vove linga vacihumise, vuno honi vacihonouele kucihumisa."
Ambahoni Yesu uamukumbuluile nguendi, "Haa yeni cikota cakuhona lutsilielo, njikakala neni ha ntsimbu yakupua hali? Nkuma vintsimbu vingahi honi njinapande kuyanda neni? Munehe kuli yange!" Vamunehele kuli ikeye, kaha omo cimbembesi cacipi camuene Yesu, hajevene capindisile uje muanike ua yala, kaha uauililile ha mavu nakulialumuna, nakuhuma lifulu ku kanua. Yesu uehuile ishe nguendi, "Ntsimbu yakupua hali uaputukile?"
"Kaha uahandekele nguendi, kuputuka ku vuanike vuendi." "Lualuingi cimbembesi cacipi cikamuuisila mu tuhia na mu mema, linga cimutsihe, vuno honi lingaho cimo, tuivuileko ngozi nakutukuasa."
Yesu uahandekele kuli ikeye nguendi, "Nga uasa! Viuma vioshe vinapu via viasi kuli uje atsiliela."
Hajevene ishe ya uje muanike uatambekele na kuhandeka nguendi, "Njitsiliela, njikuase yange uakuhona lutsilielo!"
Omo Yesu uamuene civunga cilinakuija hamo nakushatuka, kaha uatenukilile cije cimbembesi cacipi nakuhandeka kuli cikeco nguendi, "Yove cimbembesi cavuveve navusenda matuitui, njikushika, huma muli ikeye, kaha keti ukamuhilukile naua."
Cije cimbembesi catambekele nakumushiniisa muakama, kaha cahumine, uje muanike ua lezumukile, kaha vavengi vasinganiekele nguavo, "Natsi." Vuno honi Yesu uamukuatele ku livoko naumukatula kaha uakatukile.
Yesu akanguisa vantu vavengi
Yesu uahumine mu njivo ya malombelo uayile ku njivo ya Simoni. Uauanene vainamueno ya Simoni vavavala lisika sika liakama cikuma. Kaha valombele Yesu linga avakangule. Nankuma Yesu uayile kuli ikeye nakumukotamena, kaha uashikile lije lisika sika linga lihue kaha uakangukile na kuimana nakuputuka kuvapangela viakulia.
Omo Yesu uahetele ha ntunda, uali uanene na yala ua muje mu nganda uje uakele na mahamba. Ntsimbu yalaha ou yala kakele nakuzala vuzalo cipue kukala hembo, vuno honi uakele nakukala lika ku vihilo. Omo uamuene Yesu ualilile cikuma na kuuila ku viliato viendi, kaha uatambakanene nguendi, "Utonda kulinga vika kuli yange, Yesu Muna Njambi Uakuhiana? Njikulomba keti unjiyandese!" Uje yala uahandekele evi muomu Yesu uashikile cije cimbembesi cacipi linga cimuhume. Muomu ha vintsimbu viavingi cakele nakumuyandesa. Vantu vakele na kumukuta na malienge ku mavoko na ku mikono naku muniunga, vuno honi uakele nakuvatula kaha lihamba liakele nakumutuala mu mpambo.
Yesu uamuhuile nguendi, "Lizina liove yove iya?"
Kaha uamukumbuluile nguendi, "Tuvavengi," muomu mahamba vavengi vakovelele muli ikeye. Kaha mahamba vamulombele nguavo keti avatuale mu cina ca kuhona masima.
Kuakele vangulu vavengi vakele na kulia ku mukulo ua munkinda. Kaha mahamba alombele Yesu ngeci akovele muli vaje vangulu, kaha ua atavesele. Ambahoni aje mahamba ahumine muli uje yala, aile muli vaje vangulu, kaha vaje vangulu vahumine ha munkinda vashatukilile mu cisali nakunonga.
Omo vaje vaka kuniunga vangulu vamuene vije vialingiuile, vashatukile naku kambulula mu nganda na mu membo akulihata. Kaha vantu vayile nakumona vije vialingiuile. Omo vahetele kuli Yesu, vamuene uje yala yahumisile mahamba natumama ku viliato via Yesu, nazala na visinganieka viendi viakele muacili, kaha vovuile liova.
Muavusunga njimileka nguange, kuli vamo kuno, vaje kuvakatsi kuvanga vanamono Vumuene vua Njambi."
Kuhimpuka ca Yesu
Hanima ya matangua atanu na atatu omo uahandekele viuma evi, Yesu uayile hamo na Petulu, na Yiuano, na Yakomba ku munkinda nakulombela. Tele ali nakulombela, cihanga cendi cahimpukile, kaha vuzalo vuendi vuatokele too ngue ceke. Hajevene vamala vavali vasholokele vaputukile kuhandeka nendi, vapuile Mosesa na Eliya, vaje vasholokele mu vumpau vua muilu kaha vakele nakuhandeka na Yesu ha ngila ije muakashulisisila vutumbe vua Njambi ha kutsila mu Yelusalema.
Petulu na vaje vakele navo vakele mu tulo, vuno honi omo vahindukile vamuene vumpau vua Yesu na vamala vavali vaje vemanene navo. Omo Mosesa na Eliya vatonde kuya, kaha Petulu uahandekele kuli Yesu nguendi, "Muene, cacili kuli yetu nga tukala kuno! Tukatunga vintsingi vitatu, imo yove, imo ya Mosesa na imo ya Eliya." Kazivukile vije viakele nakuhandeka.
Yala umo ua haje ha civunga uatambakanene nguendi, "Mulongisi, njikulomba tala munange, muomu ikeye lika muana umolika. Evi vikevio vikalingiua nga lihamba limu uana, kaha atambeka na kushinia na kututumuna lifulu ku kanua, lika muvetuesa cikuma kaha ku liekumuecela vuasi. Njalambelelele vandongisi vove ngeci vamuhumise vuno honi kuvasele."
Yesu uakumbuluile nguendi, "Yeni vaka kujeneka kutsiliela na vantu vaka vupi! Nkuma lungahi honi njikakala neni? Lungahi honi mukeseka kusimpa kuange?" Kaha uahandekele kuli uje yala nguendi, "Neha kuno munove."
Omo muanike uakele nakuija, kaha lihamba liamu uisilile ha mavu kaha uaputukile kushinia cikuma. Yesu uashikile cije cimbembesi ca cipi, uje muanike ua yala uakangukile kaha uamuhanene kuli ishe. Kaha vantu voshe vali komokelele ha nzili yakama ya Njambi.
Yesu ahandeka naua via kulutue via ha kutsa cendi
Tele vantu voshe vakele nakulikomokela ha vioshe vije Yesu uapangele, kaha uahandekele kuli vandongisi vendi nguendi,
Yesu Vamutumbula nguavo Mbelezembulu muene ua mahamba
Litangua limo Yesu uakele nakuhumisa lihamba lije lialingisile muntu kupua kaveveve. Omo lije lihamba liahumine kaha uje yala uaputukile kuhandeka. Omo vantu vamuene evi valikomokelele.
Kaha umo ua vandongisi va Yesu uavatuile lituitui lia cilio lia ngamba ua kasasendote uakama.
Vuno honi Yesu uamu vianesele nguendi, "Ecela." Kaha uakuatele lituitui lia uje yala nakulihiluisilako naua.
Omo vandongisi va Yiuano vahilukile, kaha Yesu ualekele cije civunga hali Yiuano nguendi, "Nkuma omo muayile kuli Yiuano mu mpambo vika muatondele kukamona? nkuma muayile mukumona lihongo litepuzoka na mpunzi ndi? Nkuma muayile nakumona vika honi? Muntu nazala vuzalo vuasenga ndi? Vantu vakakuzala vuzalo vuasenga na kukala muacili vakala mu mapela a muene. Njilekeni nkuma muatondele kukamona vikahoni? Muatondele kukamona kananguizi ndi? Eyo, ikeye vene, vuno honi muakamuene viakama kupulakana kananguizi. Ou ikeye Yiuano uje visoneka vihandeka nguavio, ‘Njikatuma kanganda kange kulutue luove. Akavuahesa ngila yove.’ Njimileka nguange, ku vantu voshe vaje vanakeleko, naumo uahi napulaka Yiuano. Vuno honi uje uamundende kumanusuilila mu Vumuene vua Njambi ikeye napulakana Yiuano."
Vantu voshe hamo na vaka kutambula lisimu vononokele vusunga vua Njambi, kaha vavambuitikile kuli Yiuano. Vuno honi Vafaliseho na valongisi va Mashiko a Mosesa vavianene vilinga via Njambi hali vakevo, mukemo kuva vambuitikile kuli Yiuano.