Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Jiso ghɔ̀ŋ tʉ bɔŋ ndʉʉmɛ mbɔ, "M̈ɔ kɛŋ shyíi bii nə shʉəŋ mbɔ nə kaa Mushi ndə ɔ kə kɔ́ bele tʉ bii ndə i kə lɔ̀ hə yuo fɛ, nɔ bɛ Tie-ɔ ndə ɔ̃ kɔ́ ŋkɛŋ bele tʉ bii ndə i lɔ̀ hə yuo. Bʉʼka bele Nyii nɔ bɛ wo ndə ɔ gwè hə yuo bɔŋ-kə́-leʼ kɔ́ məchímbi tʉ wʉʉnəmbikə."
Bɔ̂ŋ ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, "Tie-yaʼ, kə́ kɔ́ bele-ɔ̄ tʉ baʼa təvɛʼtəvɛʼ."
Jiso bə̀ŋhə tʉ bɔŋ mbɔ, "Mɔ nɔ bɛ bele ndə ĩ kɔ́ məchímbi, wotəmiyɔŋ ndə ɔ gwè tʉ mɔ jyʉʉ bieleʼ nə yɔ́ʼ ɔ fɛ, wotəmiyɔŋ ndə ɔ bɛ́ŋ mɔ, fyii-i bieleʼ nə yə́ŋ fɛ.
Mɔ nɔ bɛ bele ndə ĩ kɔ́ məchímbi. Bətie-bii nɔ nə yú fɔbə ndə bə kə́ tíi nə mana mu kwɔŋkəyəŋnə bɔŋ kwú haʼ kwú. Bɔŋ bele ndə i shíʼ hə yuo, nɔ bɛ ntɛ yi-yə ndə kaʼ wo kwó, ɔ leʼnə kwú fɛ. Mɔ nɔ bɛ bele ndə i kie məchímbi ndə i shíʼ hə yuo. Kaʼ wo kwó bele-ɔ̄, ɔ chí mbi təmə liʼ-i ghɔ fɛ. Bɔŋ ntɛ bele ndə mɔ bu leʼ kɔ́ tʉ wʉʉnəmbikə ndə məkie məchímbi nɔ bɛ mbɔʼ-mbʉə-ɔ."
Ɔ bɔŋ bə̀ŋhə mbɔ, "Bə nɔ nyɔ̀ʼ mu ŋwɔʼnə-Nyii mbɔ,
‘Wo mə kə́ chí mbi bə haʼ bʉʼka bele fɛ,
bɔŋ bəkɔ ɔ chí bʉʼka ŋgiekə təmiyɔŋ ndə i fyú hə chu-Nyii.’ "
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Ɔ lʉ̀ bele, kʉ̂ʉ kɔ́ ndɔ tʉ Nyii chɔ, bə́ʼtə kɔ́ tʉ bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Nɔ bɛ mbɔʼ mbʉə-ɔ nɔ ndə mɔ fɛ̀ʼndɛŋ chɔ yie-bii. B̈ii kə́ chìi yɔ̄ŋ-yə ndə məkwɛ́nə mɔ."
Ndʉʉtəmiyɔŋ ndə bii kwó bele-ɔ̄, bɔŋleʼ nú ndʉ̂ʉ-ɔ̄ nɔ, b̈ii kə́ lɔ̀ʼ kwu-Tiekətʉ, tə ɔ nə bʉ̀nə gwè.
Ndʉ̂ʉ bəfɔyú-Tiekətʉ ndə bʉʼʉ tʉʼ kɔ́ ndɔ chɔ nú, kaa fɔbʉə-Klai-kə ndə bʉʼʉ tùo mɔʼɔ ndə mənú fe? Mbʉ bele ndə bʉʼʉ tʉʼ bə́ʼtə, bɛ mbɔʼ-mbʉə-Klai ndə bʉʼʉ tùo mɔʼɔ ndə məkwó fe? Bʉʼka bɛ mbyu bele imɔʼ ndə bʉʼʉ tʉʼ gyʉ̀ə, kwó, buŋ ndə bʉʼʉ bɛ yɔ́ŋyɔ́ŋ nɔ, bʉʼʉ bɔŋ kə́ bɛ mbʉə imɔʼ.
B̈ii kə́ gháaNyii ndʉʉmɛ, mənɔ,
Tie-yaʼ ndə a bɛ yuo,
tə bə kóʼhə yie-a ndə i bɛ ŋkʉʉ ghɔʼ.
Tə ndʉʉ yi gwè ndə a bu sɔ́ʼ bʉə bənchəŋ nə Fɔŋ,
tə bə fɔ̀ʼ ŋkʉʉnə-tʉʉ-a kəchisê haʼ ndə bə tʉʼ fɔ̀ʼ yuo.
Kɔ́ baʼa nə fɔyubə ndə baʼa kie ndə məyú, ndəŋ chîmbikə təmiyɔŋ,
Bɔŋ ɔ bə̀ŋhə mbɔ, "B̈ii kɔ́ fɔbə tʉ bɔŋ, b̈ɔ̂ŋ yú." Bɔ̂ŋ bíʼtə mbɔ, "B̈aʼa gɛ̀ nyúɔ bele nə kyʉə ndə bəkɔ bə fɔ̀ʼ ndə bəchi fɔ̂ŋ buŋ gwè yúʼ bɔŋ chɔ mɛ?" Ɔ bíʼtə tʉ bɔŋ mbɔ, "Bii kie mbyu-bele-hə isɛʼɛ? B̈ii gɛ̀ lɛ́nə." Bɔ̂ŋ kʉ̂ʉ gɛ̀ lɛ́nə gwè ghɔ̀ŋ mbɔ, "Nɔ mbyuhə itaa leʼnə mbyu-mbɔʼ-hə ibûu." Ɔ kàhə bɔŋ bənchəŋ ndə mədùʼtə ndəŋ ŋkɔ nchʉʉnchʉʉ tənuɔtənuɔ. Ndʉʉmɛ, bɔ̂ŋ dùʼtə ndəŋ ŋkɔ ndə nuɔtə təghyʉʉtəghyʉʉ leʼnə wuŋ taa wuŋ taa. Ɔ kʉ̂ʉ lʉ̀ mbʉ mbyu-bele-hə itaa ghɔŋbə mbʉ mbyu-mbɔʼ-hə ibûu, lɛ́nə yuo, kɔ́ ndɔ, bə́ʼtə, kɔ́ tʉ vâafɔʼɔ-bi mbɔ bɔ̂ŋ gyʉ̀ətə tʉ mbʉ bʉə. Bɔŋleʼ gyʉ̀əhə mbʉ mbyu-mbɔʼ-hə ibûu kətʉ-bɔŋ bənchəŋ. Bɔ̂ŋ bənchəŋ yú tə yúotə. Bɔ̂ŋ lɛ̀ʼtə shyiibə njuɔ bûu nə wuŋ i lə́ŋtə nə kwuʼkwuʼ-bele ghɔŋbə mbʉ mbɔʼ.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Yî-bʉə-Falasi ghɔŋbə bʉə-Sadusi
Ndʉʉ ndə vâafɔʼɔ-bi dàa muu gɛ̀ ndəŋ ibɛʼ-yə viakə, bɔ̂ŋ lèʼnə ndə məlʉ̀ bele. Bɔŋ Jiso ghɔ̀ŋ tʉ bɔŋ mbɔ, "B̈ii láa, kə́ lɛ́nə jyujyu te yî-bʉə-Falasi ghɔŋbə bʉə-Sadusi." Bɔ̂ŋ chʉ́ʉhə məkwə́ʼ mu bɔŋ kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Baʼa gwè nə bele fɛ." Bɔŋ Jiso kə́ kínə nukə-ɔ̄ŋ, ghɔ̀ŋ mbɔ, "Oo bii ndə bii mɔ̀ʼfyiihə-ii ndəŋ mɔ məniʼ, chìi ka bii kə́ kwə́ʼtə tʉ ŋwɔŋtə-ii mbɔ bii kie bele fɛ? Bii bíe təmə nɔʼ kínə fɛ mɛ? Bii bíe kwɛ́nə mbyu-bele-hə-īŋ itaa tʉ ŋkɔŋ-bʉə-hə itaa le, leʼnə ntyʉʉ bəshyii ndə bii kə byíi le fɛ mɛ? Byuunɔ mbyu-bele-hə təkwiitia tʉ ŋkɔŋ-bʉə-hə kwi leʼnə ntyʉʉ bəshyii ndə bii kə byíi le fɛ mɛ? Chìi ka təmə bii mə kínə mbɔ mɔ kə́ kwə́ʼ te bə bele fɛ? B̈ii láa yî-bʉə-Falasi ghɔŋbə bʉə-Sadusi."
Bɔ̂ŋ chèʼnə ndʉʉghɔfii mbɔ ɔ kə́ kwə́ʼ tʉ bɔŋ te bə yî bele fɛ, ɔ nɔ nə kə́ kwə́ʼ te bə nukə ndə bʉə-Falasi ghɔŋbə bʉə-Sadusi kə́ dàhə.