Pão
O pão é símbolo central na Bíblia: do maná no deserto ao pão da vida — Jesus. A Escritura usa o pão para ensinar sobre provisão divina, comunhão e dependência espiritual.
O maná do céu
Deus alimentou Israel no deserto com pão do céu. O maná era diário, fiel e suficiente — retrato da provisão constante de Deus.
Zumbe Mnungu niyo alonga na Musa, "Hiva ivo Waizilaeli wakulabila. Wagambile kugamba nawadye nyama kisingi, mtondo nawadye mikate niyo weguta. Niho nommanye kugamba ni miye Zumbe Mnungu ywawe."
Na mwalagulo, nk’wale zagubikaga ink’hambi yose, naho nomtondo kwandaga na mnyuzu kuzunguluka nk’ambi yose. Mnyuzu uwo ukahalawa kwalailaga kint’hu king’aile chenele hasi kikwinga mkate msisili na ulegele. Waizilaeli weze wakione weheelagwa wakauzana, "Iki kint’hu chani?" Woho hawakimanyize.
Mna Musa awagambaga, "Ino, ni nk’hande mwink’higwe ni Mnungu vileke mdye.
Waizilaeli waitangaga ink’hande idya mana. Yandaga enga mp’huluzi ndodo ing’aile, naho ina mwile enga mkate udamanywe na uki.
Hata ivo alongaga no ulanga,
na kukomola zinyivi za kwe mbingu,
niyo awetiila mana vileke wadye
akwenk’ha nk’hande ya kwe mbingu.
Ivo want’hu wadyaga nk’hande ya watumigwa wa kwe mbingu,
naho Mnungu awenk’haga ludyo lwa kuwakint’ha.
Atenda mani yahote nk’hande ya makala ye hengi,
ne vihandwa enga ludyo lwa want’hu,
ne divai ya kutondowaza miyoyo ya want’hu,
mavuta ya zeituni yakutelemeza zink’handa zawe,
mikate nayo ya kuwagela ludole.
O pão da vida
Jesus declarou: 'Eu sou o pão da vida.' Quem vem a Ele nunca terá fome, e quem nele crê jamais terá sede. Ele é o sustento eterno.
Yesu niyo awahitula, "Nawagambileni ikindedi, hiyo Musa awenk’heni imikate kulawa kwo ulanga Tate niye awenk’heni mkate we kindedi kulawa kwo ulanga. Kwaviya mkate wa Mnungu ni yudya aseele kulawa kwa Mnungu na yehe niye akwink’hiza ugima want’hu wa mwe Isi."
Niyo wamgamba, "Zumbe, kink’he iyo nk’hande mazuwa yose." Yesu niyo awagamba, "Miye niye nk’hande ikwink’hiza ugima, mnt’hu akwiza kwangu haaone sala naho, naho yudya akunihuwila heeze aone nk’hilu.
Miye niye nk’hande yo ugima, Tati zenyu na wadya mana kwe dijangwa mna niyo wabanika. Mna aha hana nk’hande ilaile kwa Mnungu, naho mnt’hu yeyose anadya haabanike, Miye niyo ink’hande ilaile kwa Mnungu, Mnt’hu yeyose anadya iyo ink’hande neekale ulo na ulo. Naho nk’hande yenye niino, umwili wangu huunga niulave vileke want’hu wose mwe isi wande na ugima."
Awagezagani kwa sala niyo awenk’hani mana mdye, nk’hande iyo nyuwe na wakale wenyu hamnati mwiidye, ivo yandaga ni kuwahiniza kugamba Mnt’hu haaikwe ni kudya nk’hande du, mna naaikwe ni kiya akulonga Mnungu.
Mna Yesu niyo amgamba, "Iwandikwa kugamba, Mnt’hu haaikwe ni kudya nk’hande du, mna naaikwe ni kiya akulonga Mnungu. "
Partilha e comunhão
O partir do pão une o corpo de Cristo. Na Ceia, na generosidade e na partilha, expressamos a comunhão com Deus e uns com os outros.
Niyo auguha mkate, atogola Mnungu, niyo aubendula nokuwenk’ha akawagamba, "Uno nuwo umwili wangu ukulavilwa kwajili yenyu, tendeni ivi kwa kunikumbukila."
Nuko kugamba kila mkadya mkate uno no kunywa mwe kikombe iki, mwa bwelekeza ifile ya Zumbe mpaka aho akeza kwiza.
Kiyamp’ha kiya kikunyweela mwo ludyo lwa kukumbukila file ya Zumbe, no kumwink’ha Mnungu nt’hogola, naho umwo kika kinyweela chahangila sakame ya Yesu Kilisito. Naho umkate udya kikuumega no kuudya, chahangila umwili wa Kilisito. Kwaviya mkate ni umwenga, naswe kiwengi, ki mwili umwenga, kwaviya chahangila umkate uwo umwenga.
Elo mkamlombeza Mnungu, gambeni ivi,
Tati yetu ywa kwe mbingu.
Zina dyako ditogolwe,
Useuta wako wize,
vinde viya ukuunga weye
aha he isi enga ivo kwili ukwo kwe mbingu.
Ukink’he dielo nk’hande ya mazuwa yose.
Mnt’hu mkise naavikilwe, kwaviya nk’hande yakwe awapangila wakiwa.
Mna Yesu niyo awahitula, "Wenk’heni nyuwe nk’hande."
Niyo wamuuza, "Haluse kikawaguile mikate ya dinali magana maidi weze wadye?"
Niyo awauza, "Mnanayo mikate mingahi? Iteni mkaikaule."
Weze wamanye, niyo wamhitula, "Kuna mikate mishano hamwenga na samaki mbili."
Yesu niyo awagamba wanamp’hina wakwe wawagambile want’hu wekale hasi mwa mani wakepange mwe vibunga. Niyo wekala mwe vibunga va want’hu maganagana, aha milongo mishano shano. Niyo Yesu aguha idya mikate mishano ne ziya zisamaki zimbuli, niyo akaula kulanga kwe mbingu, na kumtogola Mnungu. Niyo abendula idya mikate na kuwenk’ha wanamp’hina wakwe wawapangile want’hu. Naho niyo awapangila want’hu wose ne ziya zisamaki zimbuli. Want’hu wose niyo wadya no kwiguta. Wanamp’hina wakwe walogotaga vibesu visigale na samaki na kumemeza nt’hangulu mlongo na mbili.
Provisão divina
O justo não é desamparado e seus descendentes não mendigam pão. Deus provê com fidelidade o alimento de cada dia.
Nehinda mbwanga haluse ni mdala,
hyaonaga mnt’hu ywedi alekigwe ni Mnungu,
hegu wana wawe wakalombeza lombeza nk’hande.
Ugwadu wa Mafalisayo na Masadukayo
Umwo wanamp’hina wandaga wakajink’hanya ng’ambu ye diziwa, wajalaga kuguha mkate wowose udya. Yesu niyo awagamba, "Mnde na wengele, naho mkedime no ugwadu ya Mafalisayo na Masadukayo!"
Niyo wakonga kulosanya wenye kwa weye kugamba, "Kalonga ivi kwaviya hakiguhile mkate wowose."
Mna Yesu ayamanyaga ayo wandaga wakalonga. Niyo awauza, "Nyuwe mhungukilwe ni mhuwi! Nii mwatalaula mwe mbuli yokuswesa mikate? Mkei kukomboganya hata haluse? Mjala ivo nabendulaga mikate idya mishano niyo wadya want’hu milongo magana mashano? Mwamemezana nt’hangulu nyingahi? Naho togoleni mikate mfungate wadyaga want’hu milongo magana mane? Mwamemeza nt’hangulu nyingahi? Vivihi hamkukombaganya viya nehilonga imbuli ye mikate? Kedimeni no ugwadu wa Mafalisayo na Masadukayo!"
Aho wanamp’hina wakwe niho wakombaganyaga kugamba hawafundaga wakedime no ugwadu we mikate, ila wakedime na mahinizo ya mafalisayo hamwenga na Masadukayo.
Upati wa kukombeka
Damanya ndima yeyose idya, yadahika wadaha kupata chochose. Wapangile vint’hu want’hu mfungate hegu mnane hant’hu ho upati wako, kwaviya humanyize yakuunga yalaile mwe isi.