As 10 parábolas mais importantes de Jesus

3 Nlonu wa gna ɓa aɓo bəgyé fyi ń aɓəsisi, woi gna, "Fwanuyi ɓə gbmiya lo wo bye əwo nyabye. 4 Shi wo ɓə lo woi she nyabye, adəho ɓa kaya zhi n zokwo, alú ɓa ɓe ɓa kwu ɓa gyi. 5 Adəho ɓa kaya kpe ń apmatala, aba ń ɓa to ɓə n amwii kpe n mwa m. Ɓa pa n pyeepye, ntuge amwii to ɓə loloi m. 6 Ama she nyipyei ɓə kpeɓe əkwo wowo kwa zhni ɓa kwu ɓwaa, ntuge ɓa to ɓə n agbegyei sasayii m. 7 Nyabye dəho kwa kaya fyi ń aknawui, aknawui ɓa mwa ɓaa kwo gyice. 8 Dudulonu, nyabye dəho kwa kaya fyi ń əknyi manai, aba ń kwo ɓə ga gyigyi n mwa; dəho tagyi, dəho shiitnanyi, dəho shiita. 9 Zahozahoyi ń wo n atnubwai lo, akpəge wo wo."

Ɓəsisi Samariyayi manai nya

25 N əwyihoi, owa gnayekpeyi ho, wa laka gnyi nabai wa tu Yeisu mwi. Wa nyaɓo, "Nyawuyi, knyi ɓəshishii nu n mi ɓa zhni nabai mii ɓwa wyewyeyi nyalonyalo nya a?"

26 Wa dnaɓəgbe, "Knyiyi nu kafyilo n owa, jesnu fye ba kwo lo n wunanu a?"

27 Wa dnaɓəgbe, " ‘Ye Dagayi əho Shekwoyi n əho ədui vnyanya, n əho wyewyeyi vnyanya n əho akalái vnyanya ɓədo n əho bwugbai vnyanya’; jesnu, ‘Ye n əho kwnuzhiyii ngye əhohni tukwo.’ "

28 Yeisu wa dnaɓəgbe, "Ho la əɓo dnagbe shi kwo lo, zhni dəye jesnu ho ɓa gyianyì."

29 Ama wo ɓə ncei pma wa bmya əwohni shi, ntulonu wa nya Yeisu əɓo, "Nyika nu zhni əmi kwnuzhiyi a?"

30 Yeisu wa dnaɓəgbe: "Əza ɓə gbmi n Urishelima woi shnilo Jerikwo, avyì azokwojei ɓa znu wo zokwo. Ɓaa aje kpma wo, ɓa lu wo jesnu ɓa kwukala, ɓa fa wo shi n znufyi. 31 Pirisiti ho ɓə shnilo woi wna zokwo yi, shi wo ɓə gye əza yi, wa bmá, wa wna zokwo do. 32 Nlonu cè, Levyiyi ho, əsa n wo ɓə si abaayi, wa gye wo, wa bmá jesnu wa wna zokwo do. 33 Ama Samariyayi, shi wo ɓə dnalo n əzna, wa ɓe aba n əza yi ɓə shi nyi; shi wo ɓə gye wo əwye, wa gye wo snusnu. 34 Wa lo da wo jesnu wa pa wo aci n pəgyii, wa kpe wo omi ɓədo n anamnuwnai. Nlonu wa la wo tu n əwo zhagawyi, wa lo n woi n ashnidna aba, jesnu wa kwu wo wnakna. 35 Shi əfye ɓə gyi zhi, wa kwnu gyiwye zhnana denari ngwnu-aba, wa gba ashnidna wyekayi. Wa gna wo, ‘Wna wo akna, shi mi ɓə jezeɓe, mi ɓə gba ho əta ənya n ho kwu wu dutui, tu n əwo tukwo.’

36 "Dna n əɓa ngwnu-ata ye, ho zhninubwo lo nge nyika nu ɓə zhni əza ye kwnuzhiyi, n avyì ɓə znu wo zokwo nyi a?"

37 Owa agnakpeyi wa dnaɓəgbe, "Əza n wo ɓə gye wo snusnu nyi."

Yeisu wa gna wo, "Lo hoi zhni nlonu ce."

4 "Ń a gna nge əzaho lo ń fye n aknyii tagyi, ama gbmanyi n ɓa kwaa wo ɓwi. Wo taa fa ngwnu shiciwagbmanyi ncei ciwagbmanyi zhi ń bmana, wa vyi əknyi ɓwuɓwui yi apita, sai əsa n wa gye kwo əwye m? 5 Nlonu she wo gye kwo əwye, wa la kwo tu n əwo agbegbegye n agbmadai 6 wa lo apyi. Nlonu wo yi əwo anugwnudo ɓədo n əwo akwnuzhiyii wa gna ɓa, ‘Fye dagbma n mii; mi la gye əmi əknyi ɓwuɓwui əwye.’ 7 Mi gna fye nge, n ɓwasnu nlai nu dna n əshemi, n a ɓə nya agbmada n mwa ntu leifyizhniyi gbmanyi ɓo, n wa yeabwi n du aɓəfyeceyi shiiciwagbmanyi ncei ciwagbmanyi n ɓa to n abwuye apmai lo m.

Ɓəsisi nugwnu ɓwuɓwui nya

11 Yeisu wa gyiabye: "Əza ɓə nyi n wo ɓə n anugwnui ngwnu-aba. 12 Əza nawyi wa gna əwo dada, ‘Dada, ga mi ənya n kwo ɓa si mi n əho nyaɓwa.’ Ntulonu waa əwo nyaɓwa gnaya ga ɓa.

13 "Tó əsa kwa shna mwa m, nugwnu nawyii wa ye əwo anya fyi vnyanya n wo ɓə ncei n aba gbmanyi, wa wna əzna lo əknyido ń kpaai, jesnu dna n abaayi wa kwu əwo nyaɓwa zhniagbma fyi ń anyìgyi fasa nya. 14 Shi wo ɓə kwu nyahonyahoi zo wu, myikwnu nazhii kwa losa n əknyí yi vnyanya, waa lodna n əsnagyi. 15 Ntulonu wa lo wa gwo tnutnu n əknyí yi da aba; wa tnu n woi n əwo ofwa, wa lo woo kpá abwulutu. 16 Wo ɓə ncei pma wa gyi nyagyii ń abwulutu gyi nyi, ama to a ga wo nyahonyahoi m.

17 "Shi wo ɓə ló əwohni ací, wa gna, ‘Əmi dada n atnutnuyi lo n mwa bəgyé ɓai gyi njesnu kwoi cezhi, ama mi dna nyi n ya, myikwnui wu mi! 18 Mi ɓa laka ma jezelo da əmi dada mii gna wo: Dada, mi kwu leifyi zhni əshemi ɓədo n hoi. 19 Mi to ye kwnuce lo a yi mi nge əho nugwnu m; la mi gwo ngye gbmanyi n əho atnutnuyi.’ 20 Ntulonu wa laka n əznai wa lo da əwo dada.

"Ama woi ye ɓe n zokwo n kpaai, əwo dada wa gye wo əwye, əwo snusnu kwa wna wo; wa bwusi lo da əwo nugwnu, wa shepma wo wa wna wo shi.

21 "Nugwnu wa gna wo, ‘Dada, mi kwu leifyi zhni əshemi jesnu n hoi. Mi to ye kwnuce lo a yi mi nge əho nugwnu m.’

22 "Ama əwo dada wa gna atnutnuyi, ‘Fye kwu pye! Fye ɓe n əje manaii fya kpe wo. Fye dna wo ɓwanyinya jesnu fya fyi wo abwada. 23 Fye ɓe n nakwo bizhimii fya wu kwo. Yi fnawye jesnu ya nya agbmadanya. 24 Ntuge əmi nugwnu ye ɓəə la fyí, ama nsaiye wo la wyewyeyi je ɓwa; wo ɓei la ɓwi, ama a la gye wo əwye.’ Ntulonu ɓa ya agbmada nya.

25 "Aɓwazhilo, nugwnu dnagbmai ɓə tu n ofwa. Shi wo ɓə wo vyivyiwyi n pwuwai, wa wo ai gyianya jesnu ai nyanya. 26 Ntulonu wa yì zaknayi n atnutnuyi wa nya wo əɓo n kwo ɓə gnyi kwoi zhni. 27 Wa dnaɓəgbe, ‘Əho mado wo la zhi jesnu əho dada wo la nakwo bizhimi wu ntuge wo la zhi da wo n laafyiyai.’

28 "Əwo dnagbma wa gyi minagyi to wa ye lodna ɓo n pwuwa m. Ntulonu əwo dada wa gbmilo əbmyi wa tna wo aɓwa. 29 Ama wa dna əwo dada ɓəgbe, ‘Shiawye! Aye ye vnyanya n mi laɓa mii zhni ho fyenu tnutnu nyi, jesnu mii too znu əho ɓəgbetu gna m. Dudulonu ho too shni mi, kwo əbwui ɓyiyi ga, nge mi nya agbmada ncei n kwnusnu n əmi anugwnudoi m, kpeekpe. 30 Ama she əho nugwnu ye, n wo kwu əho nyaɓwa zhniagbma fyi n akaluwa nyi, wa zhi apyi, ho la nakwo bizhimi wu wo!’

31 "Əwo dada wa gna, ‘Əmi nugwnu, ho kwnusnu lo n mii n əsahosahoi, jesnu nyahonyahoi n mi ncei lo əho nya nu. 32 Ama kwo kwnuce lo ya nya agbmadanya jesnu ya dagbma, ntuge əho mado ye ɓə la fyí, ama wo n wyewyeyi lo njesnu; wo ɓə la ɓwi, ama a la gye wo əwye.’ "

45 "Njesnu, əshebemi wulo ngye ɓwazeyi yaakwo nu, n wo zna kwuta nakwoi manai shni. 46 She wo ɓə gye gbmanyi gyiba yaakwo nya, wa lo wa kwu nyahonyahoi kwnu n wo ɓə ncei wa si kwo.

Ɓəsisi Afarisiyi nya n agədu gwoyii

9 Aza yi ń ɓa ɓə n agwumyii ń əɓa ɓəfyecezhni jesnu ɓai ci əzahozahoyi wyegba nyi; Yeisu wa gna ɓa ɓəsisi ye: 10 "Aza ngwnu-aba ɓə gwnulo Dagayipwuwa nabai ɓə zhniaduwa, zaknayi ɓə zhni Farisiyi nu, njesnu zabaayi gədu gwoyi. 11 Farisiyi wa laka gnyi n əwo əɓwai wa zhniaduwa nge: ‘Shekwoyi, mi sa ho ami lo ntuge mi to wulo ngye azaje nu m; avyì, aɓənukwoizhniyi, anagbáizhniyi; kwo ngye gədu gwoyi ye nu m. 12 Mi wnagbeshi anyipyei ngwnu-aba dna ń laadiɓwugyi, jesnu mii gbmi zaka nyahonyahoi nya n mi ncei lo.’

13 "Ama gədu gwoyi, wa laka gnyi n kpaai. To wa ye wa kpewyé wu n əshe m, ama wa znu agwu əɓwa wa gna, ‘Shekwoyi gye mi snusnu, mi zhni leifyizhniyi nu.’

14 "Əmi nu gna fye nge əza ye, toge əzadoyi m, wo ɓə laka n Shekwoyi awyeba wa lo əwo pwuwa ntna əɓəgyi n Shekwoyi aba. Ntuge aza vnyanya n ɓa mwa əɓahni tukwo, a ɓə gba ɓa, jesnu aza n ɓa gba əɓahni tukwo, a ɓə mwa ɓa."

Ɓəsisi zinali agwnuma nya

14 "Njesnu, kwo ɓə wu ngye əza nu, ń wo ɓə gnyi woi lo əzna, wa yì əwo atnutnuyi, wa kwu əwo nyaɓwa fyi ń əɓa akwnu. 15 Wa ga zagbmanyi azinali agwnuma ngwnu-atnu, zagbmanyi wa ga agwnuma ngwnu-aba, jesnu əzado gwnuma gbmanyi; zahozahoyi ngye shi əwo kalá ɓá mi. Nlonu wa lo wo əzna. 16 Əza n wo ɓə gwo zinali agwnuma ngwnu-atnu nyi, wa laka n əsagbmanyi wa ya aɓwaze n əwo gyiwyei, jesnu wa gyi gyiba agwnuma ngwnu-atnu. 17 Ntulonu, əza ń wo ɓə n agwnumai ngwnu-aba nyi, wa gyi gyiba agwnuma ngwnu-aba cè. 18 Ama əza n wo ɓə gwo gwnuma gbmanyi nyi, wa laka, wa nyi ɓwokwnu n əknyi, waa əwo dagayi gyiwye sodna.

19 "Shi əsa ɓə la mwa, atnutnuyi yi dagayi, wa jezezhi wa gwo əɓa anyadokwu. 20 Əza ń wo ɓə gwo zinali agwnuma ngwnu-atnu nyi, wa ɓe n agwnuma ngwnu-atnu ajei. Wa gna, ‘Əmi dagayi, ho ɓə ga mi zinali agwnuma ngwnu-atnu. Gyewye, mi kwu gyiba gyi ɓe agwnuma ngwnu-atnu.’

21 "Əwo dagayi wa dnaɓəgbe, ‘Gəizha n mwa, tnutnuyi manai gbenuyi! Ho kwu əgbe nu ń anya fyewyi n a ɓə ga ho nyi; mi ɓa kwu anya bəgyé fyi n əho akwnu. Ɓe ha nya agbmada n kwnusnu n əho dagayii!’

22 "Əza ń wo ɓə gwo zinali agwnuma ngwnu-aba nyi, wa ɓe ce, wa gna, ‘Əmi dagayi, ho ɓə ga mi zinali agwnuma ngwnu-aba nu; gyewye, mi kwu gyiba gyi ɓe agwnuma ngwnu-aba.’

23 "Əwo dagayi wa dnaɓəgbe, ‘Gəizha n mwa, tnutnuyi manai gbenuyi! Ho kwu əgbe nu ń anya fyewyi n a ɓə ga ho nyi; mi ɓa kwu anya bəgyé fyi n əho akwnu. Ɓe ha nya agbmada n kwnusnu n əho dagayii!’

24 "Nlonu əza ń wo ɓə gwo zinali gwnuma gbmanyi nyi, wa ɓe. Wa gna, ‘Dagayi, mi kpəlo nge əho əɓo dnaɓo. Ho kwu afwaakaya aba ń ho to ɓə bye m, jesnu hoi ye afwaakaya zhi aba ń ho to ɓə bye m. 25 Ntulonu ma wodna, ma lo maa əho zinali sodna ń əknyi. Gyewye, ənya nu nyi n kwo zhni əho nya.’

26 "Əwo dagayi wa dnaɓəgbe, ‘Əho tnutnuyi əkpizhniyi, ɓwatoyi! Ashee ho ɓə kpəlo nge mi kwu afwaakaya aba ń mi to ɓə bye m, jesnu ma ye afwaakaya zhi aba ń mi to ɓə bye m? 27 She ho ɓə kpe nlonu nyi, ho ɓə ɓa kwu əmi gyiwye ga fyi n gyiwye aɓwazeyi akwnu nabai əsa n mi ɓə jezezhi, mii gwo kwo n gyibai tu.

28 " ‘Ntulonu fye la zinali gwnuma yi gwo ń əwo akwnu, fyaa kwo ga əza n wo n agwnumai lo ngwnu-awo nyi. 29 Ntuge zahozahoyi n wo ncei lo, a ɓə la ɓe wo, nabai woi kwu ɓwa ɓwoye. Zahozahoyi ń wo to ncei lo m, kwo ədo ń wo ncei lo, a ɓə la kwo gwo wo. 30 Njesnu a ɓə la tnutnuyi tna-apmanyai shéya shi n əbmyi, dnalo ń wyegbma, aba ń a ɓə ciɓwi ai gyi anyikna.’

Nyaɓwayi n Liyazurui

19 "Nyaɓwayi ho ɓə nyi ń wo ɓə zhni woi kpe aje jebwàda n aje aluweluwei jesnu fyegyifyegyi woi gyianyì agbmada nya. 20 Nyaɓayi ɓə shi n əwo abwokwnumi əgbe, ai yi wo ge Liyazuru, ń acii kpe ń əwo nayi vnyanya, 21 jesnu woi mwi wa gyi nyagyi ń kwo kaya zhi n nyaɓwayi tebwul nyi. Amwi nu ɓə zhni ɓai nyi əwo aci.

22 "Əsa kwa ɓe, shi nyaɓayi yi ɓə fyí, amaləka ɓa ɓe ɓa la wo lo ncei n Ibrahim aba. Nyaɓwayi ce waa fyí, aa wo byi. 23 Dna n anapyi, aba n wo ɓə dna n azhnìgye nyi, wa kpe əwo əwye wu ń əshe wa gye Ibrahim ń kpaai ń Liyazurui ma wo tu. 24 Ntulonu wa yì wo, ‘Dada Ibrahim, gye mi snusnu ha tnu ń Liyazurui wa da əwo ɓwanyi dna ń nuwna, wa to kwo ń əmi nyitala nabai kwa fu mi nyitala ntuge mi dna gnyi n azhnìgye nu ń əná ye.’

25 "Ama Ibrahim wa dnaɓəgbe, ‘Nugwnu, pa nge dna ń əho anyìgyisa, ho ɓə kwu əho anyigbmada wo, ama Liyazuru wa gwo azhnìgye, ama nsaiye wo la atnazhni ɓwa ń ya, ama əho n kasnu ho dna ń azhnìgye nu. 26 Gbowo n dəyei, ɓwokwnu dnagbmai dnalo ń əyi atasni n əfyei, ń a taa myi a znu kwo gnana m, nabai aza yi ń ɓa ncei pma ɓa ɓe əfye aba, ń ɓa taa myi m, kwo zahozahoyi n wo ye wa laka wa piya ɓe əyi aba m.’

27 "Wa dnaɓəgbe, ‘Ngye nlonu, mi gyi ho əwye, dada, tnu Liyazuru tnutnu wa lo əmi dada pwuwa, 28 ntuge mi n amajei lo ngwnu-atnu. Fa woo kwnù ɓa, nabai ń ɓa to ɓə ɓe azhnìgye aba ye ce m.’

29 "Ibrahim wa dnaɓəgbe, ‘Ɓa ń Mwusai lo n sheɓəgwognayii; ɓa kna ɓa tnubwa.’

30 "Wa gna, ‘Aawo, dada Ibrahim, ama n əza gbmi ń əfyi wa lo da ɓa, ɓa ɓá yeabwi.’

31 "Wa gna wo, ‘Ngye ɓa taa kna Mwusa tnubwa ń Sheaɓəgwognayii; kwo to ɓə kwnu ɓa awye, kwo əza wo laka ń əfyi wa lo da ɓa m.’ "

Agbegbe nabagyi ɓəsisi

24 Yeisu wa je ɓa ɓəsisi ədo gna: "Əshebemi wulo ngye əza nu n wo ɓə bye nyabye manai n əwo ofwa. 25 Ama n sukwoi, zahozahoyi dna woi wnagye, əwo nuwnuyi wa ɓe wa bye agbegbe fyi n alikama ofwa yi wa lo wo nya. 26 She alikama ɓə pa ɓa ya atukwofyi nlonu agbegbe ce ɓa kpmiyawu.

27 "Ofwada atnutnuyi ɓa ɓe da wo ɓa gna, ‘Zadnagbmai, ho to ɓə bye nyabye manai nu n əho ofwa m? Agbegbe ɓa kwnu nsayi n nanu a?’

28 "Wa dnaɓəgbe, ‘Nuwnuyi ho nu na zhni ɓəye.’

"Atnutnuyi ɓa nya wo, ‘Ho ɓa ye nge yi lo yii shi ɓa ya?’

29 "Wa gna, ‘Aawo, ntuge əsa n fye ɓa shi agbegbe ya nyi, kpəsnu fya gye fyei shi alikama ya ɓədo. 30 Fye fa ɓa kwnú mwa n aba gbmanyi nya afwanyakwu sa. N əsayii nu, n mi ɓə gna afwanyakwuyi: Fye la agbegbe gbezhi fya pa ɓa na akwui, a gyi ɓa əná; fya ye alikama zhi fya kwu ɓa fyi n əmi dobwi.’ "

Ɓəsisi aɓyinyikwoi akwului ngwnu-awo nya

1 "Dna n əsa yi, əshebemi ɓə wu ngye aɓyinyikwoi akwului ngwnu-awo nu, ń ɓa ɓə kwú əɓa apyitila ɓa kwnuya lo ɓai shegwnu mwulaɓa. 2 Ngwnu-atnu fyi ń ɓa, ɓa ɓə zhni amama nu jesnu ngwnu-atnu aza aceceyi. 3 Amama ɓa kwú əɓa apyitila, ama to ɓa shna omi kwushi n aluúluú m. 4 Ama aza ceceyi, ɓa ɓə ń omii shi n aluúluúi n kwnusnu n əɓa apyitilai. 5 Mwulaɓa wa kwu kalala zhni n ɓei, əɓa vnyanya, ɓa kwu zhi n agyeawyei, jesnu ɓa kwu wnagye.

6 "Dna n sukwo sadu, a dnawyi: ‘Gye mwulaɓa ɓe nyi! Fye kwnuɓe fya shegwnu wo!’

7 "Nlonu aɓyinyikwoi akwului vnyanya ɓa kwnu-agyewyi ɓa ɓe əɓa apyitila əná. 8 Amama ɓa gna aceceyi, ‘Fye ce əfye omi ga yi; əyi apyitila wnuna lo.’

9 "Ɓa dnaɓəgbe, ‘Aawo. Kpesnu əmi taa kwnu əyi n kwnusnu ń fyei ɓe m. Ntucenu, fye lo da aza yi ń ɓa kwnú omi nyi, fye si ga əfyehni.’

10 "Ama əsa n ɓa ɓə lo n zokwo ɓə si omi, mwulaɓa wa ɓe. Aɓyinyikwoi n ɓa ɓə zhi n əɓahnii yeyei nyi, ɓa lofyi n kwnusnu n woi n mwula awyefna nyakwnu. Nlonu aa kpakwo gwu.

11 "Əsa fyewyi aza yi ce ɓa ɓe. Ɓa gna, ‘Dagayi, Dagayi, gwu yi aba ya!’

12 "Ama wa dnaɓəgbe, ‘Ɓəhnihnii, əmi nu gna fye, mi ta kpe fye əye lo m.’

13 "Ntucenu fye kwu zhigwu ń awyeiwna, ntuge fye ta kpe nyipyei əye lo kwo əsa m.