Pensamentos
A Bíblia ensina que somos fruto dos nossos pensamentos. Por isso, Deus nos chama a renovar a mente, pensar em coisas nobres e guardar o coração com toda diligência.
Pensar no que é bom
Paulo nos exorta a pensar no que é verdadeiro, honesto, justo, puro, amável e de boa fama. A mente renovada é o caminho da transformação.
Mulekaje kuhotsa kota tso van’dita vanu va mu inyi fyo vanhotsa, ila Mulungu avabadilaje henye kwa kuditwa wupya mahotso genyu. Ihyo ho mukuvetsa kutsela nachene chila cho an’gana Mulungu, mukutsitsela ndongwa nofu tso tsingumugan’ya na tsa wukwitso kwa Mulungu.
Duve atsumitswaje Mulungu yo aditaga ndongwa tseka tsa mitinuso kulutila hila fyo tusukaga uwu kuhotsa, kota hila wuvetso wake fyo wuditaga katsi mugati mwetu. Wukweli nachene yin’ganika chikundi cha Chilisito chimpele ntsumitso Mulungu siku tseka kukolela kwa Chilisito Yesu kwa filelo fyeka, Tavile!
Guardar a mente
A Palavra de Deus discerne os pensamentos e intenções do coração. Guardar a mente é proteger a alma das armadilhas do pecado.
Os caminhos de Deus são mais altos
Os pensamentos de Deus são infinitamente superiores aos nossos. Devemos entregar nossos pensamentos a Ele e confiar em sua sabedoria.
Pensamento e conduta
Do coração procedem os males. A Bíblia nos adverte a não se preocupar excessivamente e a ter pensamentos sóbrios e disciplinados.
Kaha akendelelaje kulonga, "Fila fyo finhuma mugati mwa munu fimuditaga aleche kidichilwa na Mulungu. Tsinlonga hino kwasawuli kuhuma mugati mwa numbula ya munu kuhumaga mahotso mabi, na wusalati, na wuhitsi, na wukopolaji, na waafu, na mbwiniwo ntsa mali, na wubi, na wudesi, na wusuda, na maligo, na mbwinwo tsa waafu, na chidada, na wupufi. Finu fibi ifyo fyeka fihumaga mu numbula ya munu na kumudita aleche kidichilwa na Mulungu."
Kwasawuli iyo ntsinguvalonjelani mulekaje kitindivasila kuta, tukulya chichi awu tukung’wa chichi na kaha mivili jenyu mukufwala chichi. Mbe, wumi wenyu sichiba kulutila chilyo, na mivili jenyu sichiba kulutila myenda?
"Henye ho mukuva munsuka, mulekaje kuvana ndongwa tsolofu go gigaya mana kota vanu wosiva mutsele Mulungu vaditaga ihyo, kwasawuli vene vahotsaga kuta suko yinya isho yikuhulikwa na Mulungu.
Luvala ulo lilugu lya vanu vavaga vakong’ine mbaka vakantsaje kikanyaga, Yesu akantsaje kulonga na vadahitswa vake, akalongaje, "Mwiyangalilaje muleche kuviga Mafwalisayo na uwo wupunganitsi. Chila lulongwa lolugubikitswe lukugubulwa, awu loluli mufiho lukugubulwa. Ihyo chila chinu chomulontsile mu gitsa chikuhulikwa hamunyi. Chila chochipwepwitwe kugati, chikuvikulwa helu.
"Ntsinguvalonjela henye vanu va habehi na heni, mulekaje kuva na muloto na vala wovankopola muvili, hovakuva vavakopwe sivafuluche vavadite chinu chinji. Lechelelo nguvalajila yula yomun’ganika kuva na muloto nayo, muvaje na muloto na yula yoafuluche akopole muvili na hambele ana wuvetso wa kuvadibula mu moto gosinambe kutsimiche siku tseka tsotsigaya wudugo. Ntsinguvalonjela nachene, muvaje na muloto na uyo! Mun’tsela kuta ng’unda tsihanu tsigutswaga kwa galama ndodo ndalahela, Lechelelo kuduhuli ng’unda yoyive yo yikusemwa na Mulungu. Mulekaje kuva na muloto henye yo muli chiba kulutila itso ng’unda ntsolofu, hata fwili tsenyu tsa mitwi jenyu tsivalilwe.
"Ntsinguvalonjela kuta, munu yoyuve yo akuvikula halutalo ha vanu kuta alihamwe na heni, Mwana va Munu nayo akumuvikula halutalo ha vatantsi va kilanga va Mulungu kuta munu uyo alihamwe na mwene. Lechelelo munu yoyuve yo akundema halutalo ha vanu, nayo Mwana va Munu akumukana halutalo ha vatantsi va kilanga va Mulungu. Chila munu yo akulonga lulongwa lubi kwa Mwana va Munu akuhulumilwa, lechelelo munu yoyuve yo akulonga lulongwa lwa kumuliga Muhe va Mulungu siakuhulumilwa. Hovakuvasindika mu nyumba tsa kitang’anila Vayawudi, na halutalo ha vavina na vantsajila, mulekaje kuhotsa chila cho mukujibula. Kwasawuli Muhe va Mulungu akuvadahitsa chila cho mukuganika kulonga."
Munu yumwe ha lilugu lya vanu akamulonjelaje Yesu, "Mudahitsi, umulonjele mung’olotsangu tugavane mali tso atuleche dada vetu" Yesu akamulonjelaje, "Muyangu, mbe, nani yoambisile heni kwimilila kugavasa mali tsenyu?" Kahi Yesu akavalonjelaje iwo vanu, "Mwiyangalilaje na chila wimi, kwasawuli wumi wa munu siwuli mu finu fyolofu fyo anafyo." Kaha akavalonjelaje muhwano guno, "Kwavaga na mufuchifu yumwe yo avaga na mugunda gwake go gwavaga na filyo fyolofu ndalahela. Mufuchifu uyo akahotsaje munumbula yake, ‘Mbe, nditaje ndawuli kwasawuli heni ntsihela hono ha kuvika filyo fyangu fyo mbetite?’ Akalongaje, ‘Ngudita hino, ngubomolanga kano tsangu na kutsenga ngomi ndalahela, na mumo mo nguvika filyo fyangu fyo mbetite na finu fyangu.’ Kaha ngidutsa hino, ‘Bee numbula yangu, unafyo finu fyolofu fyo wiviche kwa myaka myolofu. Lelo numbula yangu wesele, na ulye, na ung’we, na usangalale.’ " Lechelelo Mulungu akamulonjelaje, "Ulimpuva heve! Chilo chichinago um’bita kutajika. Na finu fyowiviche fikuva fya nani?" Yesu akasindaje kwa kulonga, "Ihyo fyo yivaga kwa munu yoangivichila finu, lechelelo valihela chinu chinofu cho anguchiwona Mulungu."
Kaha Yesu akavalonjelaje vadahitswa vake, "Kwasawuli iyo, mulekaje kitindilasila wumi wenyu, awu kuhotsa chomukulya, awu mivili jenyu kuta mukufwala chichi." Kwasawuli chiba wumi kuliko chilyo, na chiba muvili kuliko myenda. Mulolaje mibondwa, jo sijiyalaga, na sijibetaga na jilihela kano yoyive. Lechelelo Mulungu ajipelaga filyo. Henye muli chiba ndalahela kulutila ijo mideje! Mbe, nani yoali hagati henyu yo afuluche iwile myaka ja wumi wake nambe kwa lisala limwe hela? Ino manyi mulemwe kudita lulongwa ludodo kota ulo, kwasawuli ya chichi mungigatsa kwasawuli ya finu finji. Muhotse wuluva hila fyo wunkalagala, siwukolaga katsi wala siwibotaga. Lechelelo ntsinguvalonjela, nambe mwene Selemani yo avaga mufuchifu siafwisilwe finofu kota wuluva uwo. Manyi Mulungu awufwikaga ihyo wuluva wa mwivindi, wowufuluche wuve munyi guno na mitondo wuntagwa mumoto. Mbe siafuluche avaditile henye kulutila wuluva uwo, henye vagaya litumbilo!
Henye mulekaje kwitindilasa na kuhotsa kuta, Tukulya chichi awu tukung’wa chichi. Kwasawuli finu ifyo fyeka fivatindilivasaga vanu wo sinambe vamuhulikitse Mulungu, lechelelo Dada venyu va kilanga an’tsela kuta na henye mungufigana finu ifyo. Lechelelo mun’ganika muwusache tandi Wuntsajila wa Mulungu, na kaha finu ifi fyeka mukupelwa.
Mulekaje kuva na muloto henye yomuli chikundi chidodo, kwasawuli Dada venyu awene finofu kuvapela henye wuntsajila wake. Mugutse finu fyenyu mukavapele magobole vagayu. Mwiditile mifuko ja magobole jo sinambe jisakale, na mwivichile hachiba yo sinambe yisakale kilanga kwa Mulungu. Kwasawuli uko vahitsi sivahitsaga na mifukutsi si janangaga. Kwasawuli hala hoyili hachiba yako, hobaho hoyikuva numbula yako.
Yesu akalongaje, "Muvaje changani kukola katsi, na lusolola lwenyu luvaje lunkwaka. Muvaje kota vatantsi wo vangumutsindila mutwa vawo awuye kuhuma kulitsenjele ili vangufitse kumudindulila ho akuva ahoditse. Vatantsi vala vakuhechelela hala mutwa vawo hoakuvafika vangumutsindila. Ntsinguvalonjela nachene, akufwala myenda ja vatatsi na kuvalonjela mwikalise hanyi na heni nguvahudumila. Vatatsi vala vakuhechelela muntsajila vawo ho akuvafika valichang’ani na yivaje akuwuya hachilo na gati awu habehi na kwela. Lechelelo mutselaje lulongwa luno kuta, manyi munya kaye atsele muda gwachi go akutsa muhitsi, akakuva miho siakakuleka nyumba yake yibomolwe na muhitsi. Na henye mun’ganika kuva chang’ani, kwasawuli Mwana va Munu akutsa muda gula go sinambe gutselaniche."
Petulo akamulonjelaje, "Mutwa, muhwano guno ungutulonjela hetwe ng’ani awu na vanu veka?"
Mutwa akamulonjelaje, "Yo nani mutantsi vakihuvila na munya nyala, yo yula mutwa vake akumudita ave mwimilitsi va vatantsi vake veka, ili avapele chilyo chawo kwa luvala lolun’ganika? Akuva na wusangalo mutantsi uyo hala hoakuva kuwuya mutwa vake akumufika an’dita ihyo." Ntsinguvalonjela nachene, akumuvika imilile finu fyake fyeka. Lechelelo manyi mutantsi uyo ahotse mu numbula yake kuta, "Mutwa vangu anchelewa kuwuya, na kwantsa kuvatova vala vatantsi vanji yo anguvimilila valume na vadala, na kuno ankulya na ankungwa na an’gala, Ihyo mutwa va mutantsi uyo akutsa siku yo sinambe ayitsele, akumupela hatsabu ngomi ndalahela mutantsi uyo na kumuvika hamwe na vanu vabi. Mutantsi yula yoan’tsela finofu chila choan’gana mutwa vake, lechelelo anleka kudita kota fyo an’gana muvina uyo, akupelwa hatsabu ngomi ndalahela. Lechelelo munu yo yuve yo sinambe atsele chochin’ganika kudita manyi adite ndongwa tso nambe tsiganiche uyo akupelwa hatsabu ndodo. Munu yo yuve yo apelilwe finu fyolofu akudayilwa fyolofu, na munu yo yuve yo apelitwe wimilitsi wukomi na munu yunji akuputswa ndalahela.
"Ntsitsitse kwasa moto mu inyi, ntsingiwiniwa guka guve gwantsitse kwaka. Ntsinatso ng’odeko gomi tso latsima ng’odeche, ntsitifitswa ndalahela mbaka ho gakukwila. Munkuta ntsitsitse kuleta wusichimafu mu inyi? Ndaya! Si wusichimafu lechelelo ndetite wutelanifu. Kwasawuli luhuma sambi kukuva na vanu vahanu mu nyumba yimwe yo vantelana, vadatu kwa vavili, na vavili kwa vadatu. Dada akutelana na mwanage mukwamitsi, na mwana mukwamitsi akutelana na dade, yuvamunu akutelana na mwanahintsa, na mwanahintsa akutelana na yuve, mukwemulima akutelana na mukwive, na mukwive akutelana na mukwemulima."
Kaha Yesu akalongaje na lilugu lya vanu, "Manyi muliwone lifuluka linhumila ku wusotelo wa litsuva, luvalalulo mulongaga kuta, Ndonya yikutonya, nayo yitonyaga." Nanye manyi muyiwone ng’ala yin’wuga lubali lwa kusika mulongaga, "Kukuva na lifuche." Nayo yivaga hihyo. Henye mu vabuganitsi! Mufitselaga fipindi kwa kulola ndajilo tsa mu inyi na kilanga ku mafuluka. Mbe, kwasawuli yachi, nambe mutsele mana ya ndogwa tso tsihumila sambi?
Kwasawuli yachi munlemwa kulamula kudita lulongwa lugolofu? Manyi mutelani vako angukusindika ku wuhigo, wikangatsaje mupatane nayo mung’acha muli mung’asi, ili aleche kukusindika kwa ludali kwa muhigaji, na muhigaji akukusindika kwa mwimilitsi, nayo mwimilitsi akukusindika kwa mwimilitsi va nyumba ya vawopwa ili vakudindile. Nachene ntsingukulonjela, siukuhuma umo mbaka uhombe sendi ya wudugo.
Kwa lusungu lo masile kuhuma kwa Mulungu ntsinguvalonjela nyeka kuta, chila munu alekaje kuhotsa kuta ali chinu kulutila muyage, lechelelo mwipimaje muvene kwa litumbilo lyo avapelye Mulungu.
Vang’olotsangu ntsinguvagongola kwa wuvetso wa Mutwa vetu Yesu Chilisito, kuta mupatanaje henye nyeka kwa chila chinu cho munlonga, mulekaje kutelana henye kwa henye. Mwelewanaje kwa chila chinu cho mun’gana kuchidita.
Mbe, nani yo afuluche atsitsele ndongwa tsotsili mugati mwa munu, kulutila numbula ya munu uyo? Ho hihyo, kuduhu munu yo atselaga ndongwa tsa Mulungu ila Muhe va Mulungu ng’ani.
Mulekaje kideteletsa. Munu yoyuve hagati henyu manyi angiwona kuta ana malifwa ga ndongwa tsa mu inyi yino, chiba ave mupuva ili ave na malifwa ga wukweli.