Reino dos céus: o que é e quem faz parte dele

1 Nɔ nə bɛ ndʉʉ-ghɔ̄, Jɔŋ ndə ɔ̃ kɔ́ muu gwè kə́ lɔ̀ʼ ŋgieNyiikə mu kwɔŋkəyəŋnə* ndə i bɛ Judia, 2 kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ, "B̈ii shìe liɛŋtə-ii hə ndəŋ bʉ̂ʼtə-ii bʉʼka ndʉʉ nɔʼ kʉ̀ʼnə tʉ Fɔŋ Yuo ndə məsɔ́ʼ."*, i nɔ bɛ haʼ ndə məghɔ̀ŋ mbɔ "Nyii nɔ tʉʼ sɔ́ʼ bʉəməsʉʉ."(Matia 3:1,2)

17 Lʉ̀ hə vɛʼ-ghɔ̄ Jiso chʉ́ʉhə məlɔ̀ʼ ŋgieNyiikə, kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ, "B̈ii shìe liɛŋtə-ii hə ndəŋ bʉ̂ʼtə-ii, bʉʼka ndʉʉ nɔʼ kʉ̀ʼnə tʉ Fɔŋ Yuo ndə məsɔ́ʼ bii."(Matia 4:17)

7 Ndə bii tʉʼ gɛ̀, b̈ii kə́ tòʼ lɔ̀ʼ mbɔ, ‘Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo la nɔʼ kə́ŋhə.’(Matia 10:7)

9 B̈ii kə́ gháaNyii ndʉʉmɛ, mənɔ,

Tie-yaʼ ndə a bɛ yuo,

tə bə kóʼhə yie-a ndə i bɛ ŋkʉʉ ghɔʼ.

10 Tə ndʉʉ yi gwè ndə a bu sɔ́ʼ bʉə bənchəŋ nə Fɔŋ,

tə bə fɔ̀ʼ ŋkʉʉnə-tʉʉ-a kəchisê haʼ ndə bə tʉʼ fɔ̀ʼ yuo.(Matia 6:9,10)

31 Ɔ bìʼ mɔ̀ʼ ibɛʼ-yə chəŋkə tʉ bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ bɛ nə vaa-ŋgwie-kîa ndə wo lʉ̀ shùɔ mutɔ-ɔ. 32 Nɔ bɛ ŋgwie ndə i tə́ʼ chàa ŋgwiehə inchəŋ, bɔŋ ndʉʉ ndə i kóʼ, i gʉ́ə chàa tyʉbə inchəŋ mutɔ, nuɔ-mbi-mə kə́ chʉʼ gwè fʉ̀ə ndəŋ ntɔŋtə-i."(Matia 13:31,32)

33 Ɔ bìʼ mɔ̀ʼ chəŋbɛʼkə tʉ bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ bɛ nə vaadyʉʼʉ yî ndə woke lʉ̀ mɔ̀ʼ mu mbʉ̂ətə bobo buŋmbi, i chìi mbʉ mbʉ̂ətə kóʼ nchəŋnchəŋ-ɛŋ."(Matia 13:33)

44 "Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ bɛ ndə kyʉʉmbəŋ ndə bə gwɛ̀ŋ mutɔ, wobɛʼ tòʼ gɛ̀ fyú chɔ kʉ̂ʉ tyúu nyíɛ, bʉ̀nə bɔŋ. Bʉʼka tʉʉjyu ɔ gɛ̀ fɛ̀ŋ fɔbə inchəŋ ndə ɔ kie, gwè nyúɔ mbʉ mutɔ nə yɔŋ.

45 "Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ bìʼ bɛ nə wo mbɛʼnə ndə ɔ tʉʼ kʉ́ʉ kɛŋ yʉʼ bəsə̌ŋ ŋgwuŋ chuɔŋ chyʉʉchyʉʉ, * 46 ndʉʉ ndə ɔ nyíɛ yi-yə ndə chuɔŋ-ɛŋ chyʉ́ʉ daa, ɔ gɛ̀ fɛ̀ŋ fɔbə inchəŋ ndə ɔ kie, gwè nyúɔ.(Matia 13:44-46)

24 Ɔ bìʼ mɔ̀ʼ ibɛʼ-yə chəŋkə tʉ bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Bəkɔ bə fʉ̀ʼ Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo ndəŋ wo ndə ɔ mɔ̀ʼ ŋgwie-jyujyu-hə mutɔ-ɔ, 25 bɔŋ ndʉʉ ndə bʉə-fɔ̀ʼ-bi kə́ bɛ́ŋbɛ́ŋ wobàa-ɛ gwè mɔ̀ʼ ŋgwie ŋkɔ mutɔ gɛ̀ nə wi. 26 Ndʉʉ ndə mbʉ ŋgwie kóʼ kʉ́ʉnə ntɔŋmə, mbʉ ŋkɔ kóʼ ghɔ.

27 "Vâafɔʼɔ mbʉ ŋwɔ̌ŋ-njaa gwè, ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, ‘Tiefɔʼ, a kə shùɔ bə ŋkɛŋ ŋgwie mutɔ a fe? Fyuʼu bʉ̀nə lɔ̀ hə fa chɔ ndʉʉghɔfii?’ 28 Ɔ ghɔ̀ŋ tʉ bɔŋ mbɔ, ‘Nɔ chìi wo-bàa chìi yɔ̄ŋ-yə.’ Ndʉʉmɛ, mbʉ vâafɔʼɔ ghɔ̀ŋ tʉ ɔŋ mbɔ, ‘A kʉ̀ʉ mbɔ b̈aʼa gɛ̀ chɔ́ʼtə mɛ?’ 29 Bɔŋ ɔ ghɔ̀ŋ mbɔ, ‘Mbee, kaʼ bii kə́ chɔ́ʼtə, bii sòʼtə mbʉ ŋgwie ghɔŋbə yɔŋ. 30 B̈ii mɛ̀ʼtə ï kóʼ inchəŋ tə dàa ndʉʉ lʉ̀ ŋgwiehə, kʉ̂ʉ bɛ ndʉʉ kwètə ŋgwiehə nɔ mɔ téʼ tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ kwètə, b̈ɔ̂ŋ fəŋ chɔ́ʼtə mbʉ fyuʼu chə̀ŋtə kɔ́ʼtə təbyʉʉtəbyʉʉ tɔ̀ŋ, bɔŋ chə̀ŋtə mbʉ ŋgwie gɛ̀ mɔ̀ʼ mu ghɔ̂ʼ-mɔ.’ "(Matia 13:24-30)

36 Ndʉʉmɛ, ɔ mɛ̀ʼtə mbʉ nuɔ-bʉə, sʉ́ʉ mu njaa. Vâafɔʼɔ-bi gwè tʉ ɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Fʉ̀ʼtə nukə tʉ baʼa ndə mbʉ kəchəŋ te fyuʼu kə bɛ yɔŋ."

37 Jiso bə̀ŋhə mbɔ, "Wo ndə ɔ shùɔ ŋgwie-jyujyu-hə, nɔ bɛ Vaa-Woməsʉʉ. 38 Mbʉ mutɔ kə́ bɛ wʉʉnəmbikə, mbʉ ŋgwie jyujyu kə́ bɛ bʉə ndə Nyii tʉʼ sɔ́ʼ bɔŋ. Mbʉ fyuʼu kə́ bɛ ŋgwie-wo bʉəbʉə, 39 mbʉ wo-bàa ndə ɔ gwè shùɔ mbʉ ŋgwie kə́ bɛ Debulu. Mbʉ ndʉʉ kwètə ntɔŋmə, kə́ bɛ ndʉʉ ndə mbi bu liʼ, mbʉ bʉə kwètə kə́ bɛ bʉəntəŋNyii.

40 "Haʼ ndə bə bu chə̀ŋtə mbʉ fyuʼu tɔ̀ŋ nə viʼi, nɔ bɛ haʼ nɔ ndə i bu bɛ ndʉʉ ndə mbi bu liʼ. 41 Vaa-Woməsʉʉ bu tə́ŋ bʉəntəŋ-bi, bɔ̂ŋ chə̀ŋtə fɔbə inchəŋ ndə ĩ chìi bʉə kə́ chìi bʉ̂ʼʉ leʼnə bʉə bənchəŋ ndə bɔ̂ŋ tʉʼ bə́ʼ nuʼ-Nyii, mu bʉə ndə ɔ tʉʼ sɔ́ʼ, fyúhə bɔŋ, 42 mɛ̀ʼ bɔŋ mu kyʉʉ viʼi shʉ́əshʉ́ə, kəyəŋ ndə gwia ghɔŋbə mbʉə liŋnə shʉ́əshʉ́ə bu bɛ chɔ. 43 Ndʉʉmɛ, bʉə ndə bɔ̂ŋ bɛ ndyʉndyʉ bu kə́ báa nə chichi ndʉʉ ndə Tie-yʉə tʉʼ sɔ́ʼ bɔŋ. Wotəmiyɔŋ ndə ɔ kie tyunəkə, ɔ̈ yʉ́.(Matia 13:36-43)

47 "Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ bìʼ bɛ nə kasinɛ ndə bə yʉ̀ʼ mu muukwɛʼtəŋmə, yá ntɛ-mbɔʼ-hə chɔ inchəŋ. 48 Ndʉʉ ndə mu-i kə lə́ŋ, bʉə dùu kóʼhə mbi, kʉ̂ʉ dùʼ sê tíetə fyúhə yʉʼtə-i, kə́ŋhə mu-bəkwo-hə, lʉ̀ ŋkwubə-i mɛ̀ʼtə. 49 Nɔ bɛ haʼ nɔ ndə i bu yi bɛ ndʉʉ ndə mbi bu yi kə lìʼ. BʉəntəŋNyii bu fyú tíetə bʉə-bʉəbʉə mu bʉə ndə bɔ̂ŋ tə́nə ndyʉndyʉ, 50 mɛ̀ʼ bɔŋ mu kyʉʉ viʼi shʉ́əshʉ́ə, kəyəŋ ndə gwia ghɔŋbə mbʉə liŋnə shʉ́əshʉ́ə bu bɛ chɔ.(Matia 13:47-50)

3 "Tʉʉjyu nɔ bɛ yi-bʉə-yə ndə bɔ̂ŋ kínə mbɔ bɔ̂ŋ mə kwáa ŋwɔŋ-yʉə fɛ, bʉʼka Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ bɛ yʉə-yə.

4 Tʉʉjyu nɔ bɛ yi-bʉə-yə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ gwía nduɔ bʉʼka bə bu yá fyiihə-ʉə.

5 Tʉʉjyu nɔ bɛ yi-bʉə-yə ndə bɔ̂ŋ lʉ̀ ŋwɔŋ-yʉə sê, bʉʼka bɔ̂ŋ bu yú chisêkə.

6 Tʉʉjyu nɔ bɛ tʉ bʉə ndə jyʉʉ mətə́nə ndyʉndyʉ tʉʼ yɔ́ʼ bɔŋ, bʉʼka bə bu yúʼ bɔŋ tə bɔ̂ŋ yúo.

7 Tʉʉjyu nɔ bɛ yi-bʉə-yə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ kie tʉvyiikə ndəŋ bəbɛʼbʉə, bʉʼka bə bu dʉ̀ʼ tʉvyiikə tʉ bɔŋ.

8 Tʉʉjyu nɔ bɛ yi-bʉə-yə ndə bɔ̂ŋ kie mu fyii tʉ́ʉnə, bʉʼka bɔ̂ŋ bu nyíɛ Nyii.

9 Tʉʉjyu nɔ bɛ yi-bʉə-yə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ chìi mbɔ b̈ʉə kie fyiighʉ́ənə, bʉʼka bə bu tíi bɔŋ nə vâa-Nyii.

10 Tʉʉjyu nɔ bɛ yi-bʉə-yə ndə bə tʉʼ chɔ́ŋhə bɔŋ bʉʼka bɔ̂ŋ tə́nə ndyʉndyʉ ghɔŋbə Nyii, bʉʼka Fɔŋ Yuo tʉʼ sɔ́ʼ bɔŋ.

11 "Tʉʉjyu nɔ bɛ tʉ bii ndə bəbɛʼbʉə tʉʼ chɛ̀ŋtə bii, kə́ chɔ́ŋhə bii bɔŋleʼ kə́ gìe ntɛ-bənu-bʉəbʉə-hə inchəŋ kətʉ-bii təmə mɔ̀ʼ luu-i fɛ, bʉʼka mɔ. 12 T̈ʉʉ-yii kə́ sʉ́ʼnə bɔŋleʼ bʉ̀ʉ, bʉʼka kɛŋbə-ii bu yɔ́ŋ yuo, bʉʼka bɔ̂ŋ nɔ kə́ chɔ́ŋhə haʼ bʉəyʉkəŋgieNyii nɔ ndə bɔ̂ŋ kə gwè hə bəshʉ bii.(Matia 5:3-12)

1 Nɔ kə bɛ ndʉʉ-ghɔ̄, vâafɔʼɔ Jiso gwè tʉ ɔŋ kə́ bíʼtə mbɔ, "Bɛ nda bɛ fɔŋ wokwɛʼtəŋ mu Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo?"

2 Ndʉʉmɛ, ɔ tíi vaambuɔ tîetîe mbʉə ɔ, tʉ́ʼ ɔ ntəŋntəŋ bɔŋ, 3 ghɔ̀ŋ mbɔ, "Nɔʼ m̈ɔ shyíi bii nə shʉəŋ mbɔ kaʼ bii gòʼ təmə kíahə bɛ nə vâambuɔ fɛ, bii mə nə ŋíi mu Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo fɛ. 4 Wo ndə ɔ lʉ̀ ŋwɔŋ-ɛŋ sê nə vaa-ɔ̄ŋ, ɔ bu bɛ fɔŋ wokwɛʼtəŋ mu Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo.(Matia 18:1-4)

14 bɔŋ Jiso ghɔ̀ŋ mbɔ, "B̈ii mɛ̀ʼtə v̈âambuɔ gwè tʉ mɔ, kə bii mə chíe bɔŋ fɛ, bʉʼka nɔ bɛ ntɛ bʉə nɔ ndə Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo bɛ tʉ bɔŋ."(Matia 19:14)

23 Jiso ghɔ̀ŋ tʉ vâafɔʼɔ-bi mbɔ, "Nɔʼ m̈ɔ shyíi bii nə shʉəŋ mbɔ i bu yi shʉ́ə daa tʉ wo-kəfʉʼ ndə məmɛ̀ʼtə ŋwɔŋ-ɛŋ Fɔŋ Yuo sɔ́ʼ ɔ." 24 Nɔʼ m̈ɔ bìʼ shyíi bii mbɔ i nɔ yùhə tʉ nyaa-bəkatə ndə məsʉ́ʉ ndəŋ gyii-sɔʼ-kə tə chàa ndə i bɛ tʉ wo-kəfʉʼ ndə məŋíi mu Sɔ́ʼ-Nyii.

25 Ndʉʉ ndə mbʉ vâafɔʼɔ yʉ́ yɔ̄ŋ-yə, i chíe chu-yʉə daa, bɔ̂ŋ kə́ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Bɛ nda ndʉʉghɔfii ndə bəkɔ ɔ kie ŋkwaaNyii?"

26 Bɔŋ Jiso lɛ́nə bɔŋ ghɔ̀ŋ mbɔ, "Yɔ̄ŋ-yə nɔ chàa ghʉəʼ-woməsʉʉ-kə, bɔŋ nubə inchəŋ yùhə tʉ Nyii."(Matia 19:23-26)

5 B̈ii yʉ́, ŋkɛŋ bəliŋ-bɔŋ, Nyii chʉʼ séʼ bʉə-kəbyuu kəchisê fɛ̄ŋ ndə məkie fʉʼkə tíŋ hə bɔ̌ŋ məmɔʼfyiihə-ʉə ndəŋ Nyii bɔŋleʼ bɛ njuhə ntoʼ-Nyii, ndə ɔ nɔʼ kə kɔ̀ʼnə tʉ bʉə ndə bɔ̂ŋ kʉ̀ʉ ɔ fe?(Jɛŋ 2:5)

11 Nɔʼ m̈ɔ shyíi bii, bʉə buŋmbi bu gwè hə kwii ndə chichi tʉʼ sɔ́ʼ chɔ leʼnə kwii ndə chichi tʉʼ sʉ́ʉ chɔ chusii-ɔ, kə́ yú fɔbə ghɔŋbə Ablahaŋ, Aisi leʼnə Jakɔ ndʉʉ ndə Fɔŋ Yuo tʉʼ sɔ́ʼ.(Matia 8:11)

11 "Nɔʼ m̈ɔ shyíi bii nə shʉəŋ mbɔ hə mu bʉə ndə bɔ̂ŋ fyú hə bətɔ-bəke, wo kaa chɔ ndə ɔ gʉ́ə tə chàa Jɔŋ ndə ɔ̃ kɔ́ muu fɛ. Bɔŋ wo ndə ɔ bɛ ndyiʼtəkə mu Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ gʉ́ə chàa Jɔŋ. 12 Lʉ̀ hə ndəŋ chîbə ndə Jɔŋ ndə ɔ̃ kɔ́ muu kə chʉ́ʉhə ndə məlɔ̀ʼ ŋgieNyiikə tə gwè dàa laa, Sɔ́ʼ Fɔŋ Yuo nɔ tʉʼ gɛ̀ bəshʉ bə nə kwɛ̀ŋhə, bʉə-kwɛ̀ŋhə kə́ kʉ́ʉ ndə məbyùutə nə kwɛ̀ŋhə.(Matia 11:11,12)

21 "Kaa bʉə bənchəŋ ndə bɔ̂ŋ tʉʼ tíi mɔ mbɔ, ‘Tiekətʉ, Tiekətʉ,’ ndə Fɔŋ Yuo bu sɔ́ʼ bɔŋ fɛ. Bɔŋ nɔ bɛ bʉə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ fɔ̀ʼ ŋkʉʉnə tʉʉ Tie-ɔ ndə ɔ bɛ yuo.(Matia 7:21)

19 Nɔ ndʉʉmɛ, wotəmiyɔŋ ndə ɔ bə́ʼ mbyu nuʼ-Mushi buŋ ndə ɔ kwɔ̀ʼtə mbɔ bɛ vaantikəniʼ, kə́ dàhə bəbɛʼbʉə ndə məchìi haʼ nɔ, bu bɛ ndyiʼtə-wo-kə mu bʉə ndə Fɔŋ Yuo tʉʼ sɔ́ʼ bɔŋ. Bɔŋ wotəmiyɔŋ ndə ɔ tʉ́ʼ mbʉ nuʼ-Mushi bɔŋleʼ kə́ dàhə, bə bu tíi ɔ nə wokwɛʼtəŋ mu bʉə ndə Fɔŋ Yuo tʉʼ sɔ́ʼ bɔŋ. 20 Nɔʼ m̈ɔ shyíi bii mbɔ yaʼkɛŋ mbɔ mətə́nə ndyʉndyʉ-a yaʼ tíŋ yi-bʉə-yə ndə bɔ̂ŋ tʉʼ dàhə nuʼ-Mushi ghɔŋbə yi-bʉə-Falasi-yə fɛ, Fɔŋ Yuo mə nə sɔ́ʼ a fɛ.(Matia 5:19,20)

5 B̈ii kə́ kínə mbɔ wotəmiyɔŋ ndə ɔ bɛ ŋgaa bəsəŋ, kə́ nyàatə ŋwɔŋ-ɛŋ, kə́ chìi ntɔmə nɔ bɛ nə wo ndə ɔ tʉʼ gháa bənyii kədɔŋ. Ɔ kie yəŋkə ntoʼ Klai ghɔŋbə Nyii fɛ.(Ɛfɛso 5:5)

32 "Bii nɔ bɛ nə vaakətia-binjyʉʉhə, kə bii mə bɔŋ fàa fɛ, bʉʼka Tie-yii nɔʼ séʼ ndə mə-yi-mɛ̀ʼtə, bii ŋíi ntoʼ-ɔ, bii bɔŋ kə́ sɔ́ʼ.(Luk 12:32)

28 Nɔ, b̈ʉʼʉ kə́ kɔ́ ndɔ Nyii ndə ghʉəʼkə ndə ɔ kɔ́ tʉ bʉʼʉ ndə mə-kə́-sɔ́ʼ ndə fɔkə mə nə ŋɛ̀hə fɛ. B̈ʉʼʉ kə́ kɔ́ ndɔ Nyii bɔŋleʼ lə̀ʼtə ɔŋ ndə ntɛ ndə i kʉ̀ʼnə tʉ ɔŋ, kɔ́ kuŋhə tʉ ɔŋ nə faakə, 29 bʉʼka Nyii-yʉʼʉ nɔ bɛ viʼi ndə i tɔ̀ŋ fɔbə inchəŋ i kyʉ́ʉ mì.(Hibulu 12:28,29)

10 Nɔ ndʉʉmɛ, bəliŋ-bɔŋ, b̈ii kɔ̀ɔtə shʉ́əshʉ́ə ndə mədʉ̀ʼ mbɔ Nyii nɔʼ tíi bii bɔŋ-nɔʼ-leʼ séʼ bii lieʼ shʉəŋ. Kaʼ bii chìi nɔ, bii leʼnə mɛ̀ʼtə fia-Nyii ndə bii tə́nə chɔ fɛ. 11 Ndʉʉmɛ, bə bu kɔ́ ghʉəʼkə tʉ bii gɛ̀ kùu ndə məŋíi mu Sɔ́ʼ-Nyii ndə i kie liʼ-i fɛ, kə́ bɛ sɔ́ʼ ndə bɛ yi-Jiso-Klai-yə, Tiekətʉ-yʉʼʉ ndə ɔ bɛ Ŋkwaa-yʉʼʉ ghɔ.(2 Bita 1:10,11)

18 Tiekətʉ bɔŋ bu fyúhə mɔ ndə nu-bʉəbʉə-bə inchəŋ lʉ̀ mɔ buɔbuɔ gɛ̀ nə mɔ yuo kəyəŋ ndə ɔ tʉʼ sɔ́ʼ. M̈əgʉ́ə bɛ yi-yə təmə liʼ-i ghɔ fɛ. Ï bɛ haʼ nɔ.(2 Timɔti 4:18)