Vícios
A Bíblia nos alerta contra os vícios e comportamentos destrutivos. Deus nos chama à liberdade em Cristo, não à escravidão de desejos e hábitos que consomem corpo e alma.
A escravidão do pecado
Todo vício é uma forma de escravidão. Jesus veio para libertar os cativos e restaurar a verdadeira liberdade dos filhos de Deus.
Ɔzhizɔsi a gba mba opwu tee, <<Mi so yi ongbulolo, onzu uwunawuna uwu bɔkɔ e koko ee ngbomo akwu unye uwu ingbomo.
Akwiyi gba umɛ a wa yi ma, de ba lu wɔma kego.
Akwiyi gba umɛ a wa yi ma, de ba lu wɔma kego.
Ongbulolo Gba A Wala Onzu Mo Le
Ɔzhizɔsi a za la umba bɔkɔ o fulo idu ma wu tee, <<Akwiyi gba lu ra la ɛzɔ mi, de ba lu kwu Wavɔngɔkiya mi kego. Akwɛyi lu yitu iyi ongbulolo, ongbulolo awu ba aa wa yi ma.>>
Lalu Nyama Kaa Lalu Kwu Enye Fo.
Okrasi a wanzu ma mu rinye ingyi ɛrama imbwaluma te ka la ki gba ki kwu enye mba ɛrama fo. Kwuwo kwɔngu la lu rima kpakiri, la lu gba lu shi ɛyi la rinye ingyi ɛrama imbwaluma fo.
Lu yitu te gba lu rala ɛwu yi lu shi onzu akwɛyi lu lo wu mo ta enye te, lu kwu enye umba onzu uwu bɔkɔ lu lo wu mo awu - luu kwu enye umba ingbomo iyi bɔkɔ i re la onzu mu lukwu, naa ilomo iyi bɔkɔ ii shi yi luu yi ototo mbaa Ukpo ŋa?
Resistência e domínio próprio
O fruto do Espírito inclui o domínio próprio. O cristão é chamado a ter controle sobre seus desejos, resistir à tentação e vigiar contra as obras da carne.
mbala anya iwomo; atɛ iwomo, mbala ɛrara iyinayina lɛɛbi. Imi mi tu yi mo dɛ-ɛ, tetete mi gba mi so yi kpɔ te, enzu umba bɔkɔ o wo apula ɛlɛ te lɛɛbi, o kyo mu ɛsu irimo iyi Ukpo mo.
e yi egbo mɛzhi mbala ɛnwu iyimo. Ɛrama iyi bɔkɔ i nyi ma te lo wo apula ɛlɛ mo, i yi mo.
La lu Du Ukpo Ma Mu Ɛnwu Yi
<<Mi yi kapa unga kiya ingyinangyina iwomo,>> ɔbulɛ akwu kiya ingyinangyina gba mi ri ogbo ma ngyi le mo. <<Mi yi kapa unga kiya ingyinangyina iwomo,>> tetete mi ra laa ɛmi mi shi kiya ingyinangyina bi mo.
La lu Du Ukpo Ma Mu Ɛnwu Yi
<<Mi yi kapa unga kiya ingyinangyina iwomo,>> ɔbulɛ akwu kiya ingyinangyina gba mi ri ogbo ma ngyi le mo. <<Mi yi kapa unga kiya ingyinangyina iwomo,>> tetete mi ra laa ɛmi mi shi kiya ingyinangyina bi mo.
Imi mi lo ɛnwu mi inyashi nzhii ba mi gwu yi mo. Imi mi wo ɛlɛ kaa kwuyengwu bɔkɔ mi mbwa enzu iso yi Ukpo isomo kaa Imi ba la mi fala rigbɛ ifyama mo.
Ipwama iyi bɔkɔ i du yi akwiyi bɔkɔ i koko i du enzu le. Ukpo akwu uwu o kwidu o fulo mawu, a nyama tee ipwama iyi i ka yi ekpasu ma li du yi mo. Kwuye ungwu o pwayima, ee shi yi ekpasu iyi idu iyimo, akwɛyi aa ka yi laa ɔgwuzɛ uwu iwɔma.
Ipwama iyi bɔkɔ i du yi akwiyi bɔkɔ i koko i du enzu le. Ukpo akwu uwu o kwidu o fulo mawu, a nyama tee ipwama iyi i ka yi ekpasu ma li du yi mo. Kwuye ungwu o pwayima, ee shi yi ekpasu iyi idu iyimo, akwɛyi aa ka yi laa ɔgwuzɛ uwu iwɔma.
<<La lu rima mu igbomo akwɛyi la lu lɛ Ukpo kaa la lu fye meka iyi imondomo mo. Kwundu kwu gyi kpɔɔ ɛnwu ba i funyashi.>>
Kwuwongwu ɔlɛ, ra la ɛnwu ŋɔ ka shi Ukpo. Uŋɔ ba towo ɔgwuzɛ uwu onzu uwoyi ma akwɛyi a renya e shi ŋɔ.
moo lu yitu te ipwama iyi ikwu idu lu fulo yi mu Ɔzhizɔsi, i kyo yi idu iyimo mo.
Libertação e renovação
Em Cristo somos libertos de toda forma de dependência. Pela renovação da mente, aprendemos a discernir e rejeitar o que nos prende.
Kwunyɔ Mu Ɛduma Iyi Ukpo
Kwuwo kwɔlɛ, ɛmɛnɛ mi, kwuwongu eyembembyi iyi Ukpo nzu Mii kpa yi ɛshɛku tee: la lu shi ɛnwu li kwu isabɔ ireyi la Ukpo, ɛkɛrikɛri iyi bɔkɔ i she la Ukpo. Ɛlɛ gba akwu oya igbomo la Ukpo uwu ongbulolo le. La lu nyama enzu lo shi yi kaa la lu wo apula mate enzu umba kwudu kwɔlɛ mo, lunyi ba la lu nyama kaa Ukpo le shi egbo ibyima yi li yi kikɔ, Akwɛyi ɛlɛ ii shi lu yitu iyi bɔkɔ Ukpo a gyi, apula iyi bɔkɔ i sheshi, i nya wu ma ba i yi yɛriri.
Uŋɔ tete yese ɛŋɔ te ŋɔ kpomo laa ingbomo o, iyimo ŋɔ ba lakwu kwuwongu Okrasi Ɔzhizɔsi ŋa.
Kwuwo kwɔlɛ ingbomo li rɛsu mu ɛnwu yi iyi lukwu ɛlɛ fo, kaa la lu nyama la iyi bɔkɔ ɛnwu yi i gyi mo. La lu to ɛnwu yi kaa lu shi ingbomo, kaa lakwu kiya ingyi ɛduma iyira iwomo mo. La lu ra la ɛnwu yi lu shi Ukpo, mate umba bɔkɔ o wa mba ma mu lukwu o bomo mu kwunyɔ tayi; la lu rala ɛnwu yi ngyɔ la lu shi Ukpo kaa lakwu kiya ingyi ɛduma iyi ototo.
Moo kyamate bɔkɔ ki kpamesu mbala wu meka iyi lukwu wu i zɛ mu obatisima awu, te gba Ukpo e yi nzu mo mbala wu le tete. Moo ki yitu tee ari iyekyi o kpa wu mu kwuwɛyi ungwu lukwu mbala Okrasi-a, kaa ɛnwu nzu iyi ingbomo ɛnyi lo ngbɛ yi ma, kaa la ki kwu enye umba ingbomo fo.
Moo esheshi iyi Ukpo iyi bɔkɔ i bo la isama le i wɔ gedegede la uwewe-e. Esheshi ɛnyi i zɔ nzu te, la ki lafya la ɔgwuzɛ uwu bɔkɔ akwu uwu Ukpo mo mbala ekweyi iyi kwudu kwɔlɛ, te la ki yi ɛnwu nzu ma, te la ki bɔ shɛ, te la ki zɛ mu ɔgwuzɛ uwu Ukpo mu kwudu kwɔlɛ,
Kwuwongwu ɔlɛ, i na mɔnɛ i she keyi, luzɛ ŋɔ mu kwudu kwɔlɛ lakwu undu bɔkɔ ɛnwu i gyi mo, lakwu undu bɔkɔ Ukpo e to ŋɔ keyi le. Mekyi lu wo apula iyi bɔkɔ enzu umba bɔkɔ o yi Ukpo mo o wo. Lu tutu kwuye yi mo mu kaya itomo, ɔnyɛ uwu apula iyira iwomo, lu to ɛnwu yi lu shi atɛ iwomo mbala eshi ibyima. Akwa mba kiya ingyi kenzu iyama te lunyi lu kyo mbala mba mu apula iyi ingbomo iwomo fo, kwuwo ngwɔlɛ o kpa yi ari. Umba ba mega o so kiya ingyi bɔkɔ o wo laa Ukpo, uwu bɔkɔ a zɔ ombu uwu enzu umba bɔkɔ o kpomo-o mbala enzu umba bɔkɔ o degbo la reyi. Kiya ingyi ki shi bɔkɔ o zɛ ilɔ iyesheshi laa enzu umba bɔkɔ o kpomo-o awu, gba o zɔ mba ombu mbo kyamate enzu o zɔ lala, kwundu mbo kwu yi moshi mbaa Ukpo.
Enzu Umba Bɔkɔ O Rala Rɛshi Ingyi Ukpo Marimari
Imbwama iyi apula lɛɛbi i bo-o. Lunyi la lu yi ɛnwu yi ma kaa la lu ngbɛndu kaa la lu lɛ Ukpo.
Gba ki zɔ te kinzu ki yi ingbomo mo ndii, de ba ki kyoro enzu ma, ongbulolo ba e yi ma nzu mo ndii. Tetete, gba ki nyama te kinzu ki ngbomo, Ukpo aa gba la ingbomo nzu a kpa nzu akwɛyi a wulu nzu ma sɛsɛ mbaa luzɛ undura izɛma. Ukpo e wo tayi kwuwongu akwu u wo iyeshi iyɔkpɔɔ; iyinayina iyi bɔkɔ e so, e wo yi.
O corpo como templo
Nosso corpo é templo do Espírito Santo. Devemos honrar a Deus com o corpo, fugindo da embriaguez, da imoralidade e de toda impureza.
Lunyi lu yitu tee ɛnwu yi akwu Ɔtɛpu uwu Kwundu uwu Ukpo, uwu bɔkɔ e yi mɛmi yi, uwu bɔkɔ lu na mbaa Ukpo awu mo? Ɛnwu yi ɛlɛ akwu iyayi fo, akwiyi Ukpo ŋa;
Lunyi lu yitu te enzu umba ira o fye mu Irɛsu iyi Ukpo mo mo? Onzu le kyoro yi mo mo; moo kala wa yama, laa wa byeshi, laa wa to kaya laa anzɔnu umba bɔkɔ ɔ nɔ mbala anzɔnu laa awɛlɔ, laa wa wo ekweyi, laa umba bɔkɔ o ra lɛmba o shi atɛ, laa wa pe enzu ari laa wa wo iri, o fye mu Irɛsu iyi Ukpo mo. Tayi gba lunyi umbafo ba lu yi le mekyi. Tetete lunyi ɔ gbɔ yi ingbomo yi ma-a, ba lu wulu ma-a, Ukpo e to ombu a sha yi kwuwongu Ɔkwu Ɔzhizɔsi Okrasi mbala Kwundu uwu Ukpo nzu.
La lu wo embyi umba bɔkɔ o tutu yi mo mo. Lunyi ba la lu shi Kwundu kaa lakwu u zɔ yi ɔgwuzɛ.
Uŋɔ ki wo embyi umba uta kɛɛkyi fo, wo embyi umba imuma iyi uwɛyi uwu owanyi bwɛ. Kwuwongwu ubu ɛnyi ŋɔ mbala efya wɔwɔ ɛnyi.
Moo apula lɛɛbi iyi bɔkɔ i yi mu kwudu kwɔlɛ, kyamate apula iyi bɔkɔ ɛnwu iyi onzu i gyi, apula iyi enzu o ma akwɛyi ekweyi i wo mbo mo te lo yi yi mbala apula lɛɛbi iyi bɔkɔ i yi mu kwudu kwɔlɛ ba enzu o kwɛnwu ma yi. Apula ɛlɛ lɛɛbi i ngyi mbaa Edego-ala mo, i wɔ mu kwudu kwɔlɛ.
La lu yi ɛyi ma, la lu rima agiri, moo onzu uwoyi ogewa yi e yi mu oga ibyima kyamate ɔbaga uwu e yi mu onzu igagyima kaa le kwu tayi.
Ɔtɔpwa Mbala Ɛbɛ
Lunyi lu yi kyamate otopwa tayi mu kwudu kwɔlɛ. Gba otopwa e yi rɛnu fo, ɔgwuzɛ uwu o wo kaa laa gba laa rɛnu u yi mo. Oo fuwumo akwɛyi enzu oo kpa wu ata bi ŋa moo e yi rimbu fo.
Ki so nzu mbaa ipwama iyi ii ga nzu ma mo,
uŋɔ ba sa nzu ma mbaa Onzu uwoyi.>
Moo kwokpo ungwu Ukpo kwu zɔ te:
<<Ɔkwu a zɔ te, tabɔkɔ mi yi la reyi,>
<Epunu lɛɛbi ii kwumo midu mi;
enzu lɛɛbi oo nyama te Imi mi kwu Ukpo.>>
Kwuwo kwɔlɛ onzonzu nzu a zɔ kiya ingyi bɔkɔ e wo laa Ukpo.