1 Ora, aconteceu que, já senhor da Grécia, Alexandre, filho de Filipe da Macedônia, oriundo da terra de Cetim, derrotou Dario, rei dos persas e dos medos, e reinou em seu lugar.
2 Empreendeu inúmeras guerras, apoderou-se de muitas cidades e matou vários reis da região.
3 Avançou até os confins da terra e apoderou-se dos despojos de uma multidão de nações. A terra calou-se diante dele. Tornando-se altivo, seu coração ensoberbeceu-se.
4 Reuniu um imenso exército,
5 impôs seu poderio aos países, às nações e reis, e todos se tornaram seus tributários.
6 Mas, em seguida, adoeceu e viu que a morte se aproximava.
7 Convocou então os mais considerados dentre os seus cortesãos, companheiros desde sua juventude, e, ainda em vida, repartiu entre eles o império.
8 Alexandre reinou durante doze anos, e morreu.
9 Seus oficiais exerceram o poder, cada qual em seu próprio reino.
10 Puseram todos o diadema depois de sua morte e, após eles, seus filhos durante muitos anos. E males em quantidade multiplicaram-se sobre a terra.
11 Desses reis originou-se uma raiz de pecado: Antíoco Epífanes, filho do rei Antíoco, que havia estado em Roma como refém e que reinou no ano cento e trinta e sete do reino dos gregos.
12 Nessa época, saíram também de Israel uns filhos perversos que seduziram a muitos outros, dizendo: "Vamos e façamos uma aliança com os povos que nos cercam, porque, desde que nos separamos deles, caímos em infortúnios sem conta".
13 Semelhante linguagem pareceu-lhes boa
14 e houve entre o povo quem se apressasse a ir ter com o rei, o qual concedeu a licença de adotarem os costumes pagãos.
15 Edificaram em Jerusalém um ginásio, como os gentios. Dissimularam os sinais da circuncisão e afastaram-se da aliança com Deus para se unirem aos gentios. E se venderam para praticar o mal.
16 Quando seu reino lhe pareceu bem consolidado, concebeu Antíoco o desejo de conquistar também o Egito, a fim de reinar sobre dois reinos.
17 Invadiu, pois, o Egito com um poderoso exército, com carros, elefantes, cavaleiros e uma numerosa esquadra.
18 Investiu contra Ptolomeu, rei do Egito, o qual, tomado de pânico, fugiu. Foram muitos os que sucumbiram sob seus golpes.
19 Tornou-se ele senhor das fortalezas do Egito e apoderou-se das riquezas do país.
20 Após ter derrotado o Egito, pelo ano cento e quarenta e três, regressou Antíoco e atacou Israel, subindo a Jerusalém com um enorme exército.
21 Entrou com arrogância no santuário, tomou o altar de ouro, o candelabro da luz com todos os seus acessórios,
22 a mesa da proposição, os vasos, as alfaias, os turíbulos de ouro, o véu, as coroas, os ornamentos de ouro da fachada e arrancou todo o revestimento.
23 Tomou a prata, o ouro, os vasos preciosos e os tesouros ocultos que encontrou.
24 Arrebatando tudo consigo, regressou à sua terra, após massacrar muitos judeus e pronunciar palavras injuriosas.
25 Foi isso um motivo de desolação em extremo para todo o Israel.
26 Príncipes e anciãos gemeram, jovens e moças perderam sua alegria e murchou a beleza das mulheres.
27 O recém-casado lamentava-se e a esposa chorava no leito nupcial.
28 A própria terra tremia por todos os seus habitantes e a casa de Jacó cobriu-se de vergonha.
29 Dois anos após, Antíoco enviou um oficial a cobrar o tributo nas cidades de Judá. Chegou ele a Jerusalém com uma numerosa tropa.
30 Dirigiu-se aos habitantes com palavras pacíficas, mas astuciosas, nas quais acreditaram. Em seguida, lançou-se de improviso sobre a cidade, pilhou-a seriamente e matou muita gente de Israel.
31 Saqueou-a, incendiou-a, destruiu as casas e os muros em derredor.
32 Seus soldados conduziram ao cativeiro as mulheres e as crianças e apoderaram-se do gado.
33 Cercaram a Cidade de Davi com uma extensa e sólida muralha, com possantes torres, tornando-a sua fortaleza.
34 Instalaram ali uma guarnição brutal de gente sem leis, e se fortificaram.
35 Ajuntaram armas e provisões. Reunindo todos os espólios do saque de Jerusalém, ali os acumularam. Constituíram-se desse modo em grande ameaça.
36 Serviram de cilada para o templo, um inimigo constantemente incitado contra o povo de Israel,
37 derramando sangue inocente ao redor do templo e profanando o santuário.
38 Por causa deles, os habitantes de Jerusalém fugiram, e só ficaram lá os estrangeiros. Jerusalém tornou-se estranha a seus próprios filhos e estes a abandonaram.
39 Seu templo ficou desolado como um deserto, seus dias de festa se transformaram em dias de luto, seus sábados, em dias de vergonha e sua glória em desonra.
40 Quanto fora ela honrada, agora foi desprezada e sua exaltação converteu-se em tormento.
41 Então, o rei Antíoco publicou para todo o reino um edito, prescrevendo que todos os povos formassem um único povo.
42 Cada um devia renunciar a seus costumes particulares. Todos os gentios se conformaram a essa ordem do rei, e
43 muitos de Israel adotaram a sua religião, sacrificando aos ídolos e violando o sábado.
44 Por intermédio de mensageiros, o rei enviou, a Jerusalém e às cidades de Judá, cartas prescrevendo que aceitassem os costumes dos outros povos da terra.
45 Deviam suprimir holocaustos, sacrifícios e libações no templo; violar os sábados e as festas;
46 profanar o santuário e os santos;
47 erigir altares, templos e ídolos; sacrificar porcos e outros animais impuros.
48 Deviam também deixar seus filhos incircuncidados e macular suas almas com toda sorte de impurezas e abominações, de maneira
49 a obrigarem-nos a esquecer a Lei e a transgredir as prescrições.
50 Todo aquele que não obedecesse à ordem do rei seria morto.
51 Foi nesse teor que o rei escreveu a todo o seu reino e nomeou comissários para vigiar o cumprimento de sua vontade pelo povo. Ordenou às cidades de Judá que oferecessem sacrifícios, cada uma por sua vez.
52 Houve muitos dentre o povo que colaboraram com eles e abandonaram a Lei. Fizeram muito mal no país e
53 constrangeram os israelitas a se refugiarem em asilos e refúgios ocultos.
54 No dia quinze do mês de Casleu, no ano cento e quarenta e cinco, Antíoco fez erigir a Abominação da desolação sobre o altar. Também construíram altares em todas as cidades vizinhas de Judá.
55 Ofereciam sacrifícios diante das portas das casas e nas praças públicas.
56 Rasgavam e queimavam todos os livros da Lei que achavam.
57 Em toda parte, todo aquele em poder do qual fosse encontrado um livro do testamento, ou todo aquele que mostrasse gosto pela Lei, morreria por ordem do rei.
58 Com esse poder que tinham, tratavam assim, cada mês, os judeus que eles encontravam nas cidades.
59 No dia vinte e cinco de cada mês, sacrificavam no altar, que sobressaía ao altar do templo.
60 As mulheres, que levavam seus filhos a circuncidar eram mortas conforme a ordem do rei,
61 com os filhos suspensos ao pescoço. Massacravam-se também seus próximos e os que tinham feito a circuncisão.
62 Numerosos foram os israelitas que tomaram a firme resolução de não comer nada que fosse impuro. Preferiram a morte antes que se manchar com alimentos impuros;
63 não quiseram violar a santa lei e foram trucidados.
64 Caiu assim sobre Israel uma imensa cólera.
Ο Μέγας Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του
1 Ο Αλέξανδρος ο Μακεδόνας, γιος του βασιλιά Φίλιππου, ήρθε από τη χώρα των Χετιίμ και νίκησε το Δαρείο, βασιλιά των Μήδων και Περσών, κι έγινε βασιλιάς στη θέση του Δαρείου, όπως βασίλευε ήδη και στην Ελλάδα.το Δαρείο. Πρόκειται για το Δαρείο Γ΄, που κατατροπώθηκε από τον Μ. Αλέξανδρο στη μάχη της Ισσού το 334 π.Χ. – όπως βασίλευε ήδη και στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα περιλαμβάνονταν και οι ακτές της Μ. Ασίας, οι οποίες κατοικούνταν από Έλληνες.2 Ο Αλέξανδρος έκανε πολλούς πολέμους, κυρίεψε πολλές οχυρωμένες πόλεις και θανάτωσε τους τοπικούς βασιλιάδες. 3 Έφτασε μέχρι τα πέρατα της οικουμένης, πήρε λάφυρα από πολλά έθνη και χάρη σ’ αυτόν επικράτησε ειρήνη στη γη. Η φήμη του απλώθηκε παντού κι ο ίδιος έγινε υπερήφανος και αλαζών. 4 Με το μεγάλο και ισχυρό στρατό που είχε συγκεντρώσει, υπέταξε χώρες, έθνη και τους τυράννους τους, οι οποίοι έγιναν φόρου υποτελείς σ’ αυτόν.
5 Μετά όμως απ’ όλα αυτά αρρώστησε και κατάλαβε ότι πλησιάζει το τέλος του. 6 Γι’ αυτό κάλεσε τους στρατηγούς του, άντρες επιφανείς, που είχαν μεγαλώσει μαζί από παιδιά και τους μοίρασε το βασίλειό του, ενώ ακόμα ζούσε. 7 Έτσι, μετά από δώδεκα χρόνια βασιλείας ο Αλέξανδρος πέθανε.
8 Οι στρατηγοί του κυβέρνησαν καθένας την περιοχή που του είχε δοθεί. 9 Μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου αυτοανακηρύχθηκαν όλοι τους βασιλιάδες: αυτοί και τα παιδιά τους ως διάδοχοί τους για πολλές γενιές· και τα δεινά πλήθαιναν στη γη.
10 Από τους διαδόχους αυτών προήλθε μια αμαρτωλή φύτρα, ο Αντίοχος ο Επιφανής, γιος του βασιλιά Αντιόχου. Αυτός ήταν αιχμάλωτος στη Ρώμη και μετά έγινε βασιλιάς το έτος 137, όπως υπολογιζόταν η βασιλεία στους Έλληνες.Επιφανής σημαίνει: Ο Θεός φανερώθηκε στη γη. – Ο βασιλιάς Αντίοχος ήταν ο Αντίοχος Γ΄, βασιλιάς της Συρίας. – Το έτος 137 είναι το 175 π.Χ. Το βιβλίο των Μακκαβαίων υπολογίζει τα έτη από την ίδρυση του βασιλείου του Σελεύκου Α΄ και μετά, δηλ. από τον Οκτώβριο του 312 π.Χ.
Οι Ισραηλίτες προδίδουν την πίστη τους
11 Εκείνες τις μέρες εμφανίστηκαν μερικοί ασεβείς Ισραηλίτες, οι οποίοι κατάφεραν να παρασύρουν πολλούς λέγοντάς τους: «Πάμε να κάνουμε συμφωνία με τα γύρω έθνη. Από τότε που αποξενωθήκαμε απ’ αυτούς μας βρήκαν πολλά δεινά».
12 Αυτή η πρόταση φάνηκε καλή σε πολλούς. 13 Μερικοί μάλιστα προθυμοποιήθηκαν και πήγαν στο βασιλιά, ο οποίος τους έδωσε την άδεια να υιοθετήσουν τον τρόπο ζωής των εθνών αυτών. 14 Έχτισαν, λοιπόν, γυμναστήριο στην Ιερουσαλήμ, όπως είχαν και οι εθνικοί. 15 Κάλυψαν με εγχείρηση την περιτομή τους, ώστε να φαίνονται απερίτμητοι, εγκατέλειψαν τη διαθήκη για να συγχρωτισθούν με τους εθνικούς και πουλήθηκαν έτσι στο να πράττουν ό,τι δυσαρεστεί τον Κύριο.
Ο ναός της Ιερουσαλήμ λεηλατείται
16 Όταν ο Αντίοχος έκρινε πως το βασίλειό του ήταν αρκετά ισχυρό, αποφάσισε να καταλάβει και την Αίγυπτο, ώστε να βασιλεύει σε δύο χώρες. 17 Έτσι εισέβαλε στην Αίγυπτο με πολυάριθμο στρατό και άμαξες, ελέφαντες, ιππικό και πολλά πλοία. 18 Τελικά επικράτησε στις μάχες εναντίον του Πτολεμαίου,Πτολεμαίου. Πρόκειται για τον Πτολεμαίο ΣΤ΄. βασιλιά της Αιγύπτου, κι εκείνος οπισθοχώρησε και τράπηκε σε φυγή· πολλοί στρατιώτες του τραυματίστηκαν θανάσιμα. 19 Έτσι ο Αντίοχος κυρίεψε τις οχυρωμένες πόλεις της Αιγύπτου και λαφυραγώγησε τη χώρα.
20 Αφού κυρίεψε την Αίγυπτο, το έτος 143,Δηλ. το 169 π.Χ. ο Αντίοχος γύρισε και επιτέθηκε εναντίον του Ισραήλ και της Ιερουσαλήμ με πολύ στρατό. 21 Μπήκε με μεγάλη αλαζονεία στο ναό και άρπαξε το χρυσό θυσιαστήριο των θυμιαμάτων, τη λυχνία και όλα τα εξαρτήματά της. 22 Πήρε επίσης την τράπεζα της προθέσεως και τα σκεύη που χρησιμοποιούνταν για τις σπονδές, τις φιάλες και τα χρυσά θυμιατήρια, τις κουρτίνες και τα στεφάνια και τις χρυσές διακοσμήσεις που υπήρχαν στην πρόσοψη του ναού· απ’ όλα αφαίρεσε το χρυσάφι. 23 Επίσης πήρε το ασήμι, το χρυσάφι και τα πολύτιμα σκεύη, καθώς και τους κρυμμένους θησαυρούς που βρήκε. 24 Αφού τα πήρε όλα γύρισε περήφανος στη χώρα του αφήνοντας πίσω του αναρίθμητους νεκρούς.
25 Μεγάλο πένθος κήρυξαν
σ’ ολόκληρη τη χώρα οι Ισραηλίτες.
26 Βογγούν θρηνώντας οι άρχοντες
και του λαού οι πρεσβύτεροι·
έφυγε κάθε δύναμη από τα νιάτα του λαού,
χάθηκε η ομορφιά των γυναικών.
27 Θρηνήσαν οι γαμπροί
και πένθησαν οι νύφες στα νυφικά δωμάτια.
28 Όλη η χώρα συγκλονίστηκε απ’ το πένθος των κατοίκων της·
βυθίστηκαν μες στην ντροπή οι Ισραηλίτες.
Οι εχθροί κυριεύουν την άγια πόλη
29 Δύο χρόνια αργότερα, ο βασιλιάς Αντίοχος έστειλε έναν αξιωματούχο του για να εισπράξει τους φόρους από τις πόλεις του Ιούδα. Αυτός ήρθε στην Ιερουσαλήμ με πολυάριθμο στρατό 30 και μίλησε στο λαό της ειρηνικά αλλά με δόλο. Ο λαός τού έδειξε εμπιστοσύνη. Τότε αυτός επετέθη στην πόλη αιφνιδιαστικά, της επέφερε σκληρότατο χτύπημα και θανάτωσε πολλούς Ισραηλίτες. 31 Λαφυραγώγησε την πόλη, την πυρπόλησε και γκρέμισε τα σπίτια της και τα τείχη της. 32 Οι στρατιώτες αιχμαλώτισαν τις γυναίκες και τα παιδιά και μοιράστηκαν μεταξύ τους τα κτήνη.
33 Μετά απ’ αυτά οχύρωσαν την Πόλη Δαβίδ με μεγάλο και ισχυρό τείχος με οχυρωμένους πύργους και τη χρησιμοποιούσαν για ακρόπολη. 34 Εκεί έβαλαν να κατοικήσει ένα αμαρτωλό έθνος, ασεβείς άνθρωποι, οι οποίοι οχυρώθηκαν στην πόλη. 35 Επίσης αποθήκευσαν πολεμοφόδια και τρόφιμα. Συγκέντρωσαν στο φρούριο όλα τα λάφυρα της Ιερουσαλήμ κι έτσι το οχυρό έγινε μεγάλη απειλή για την πόλη.
36 Ορμητήριο έγινε το οχυρό ενάντια στο ναό,
και ύπουλος, παντοτινός εχθρός
για το λαό του Ισραήλ.
37 Αθώο έχυσαν αίμα γύρω από το ναό
και τον εμόλυναν.
38 Γίναν αιτία να φύγουν οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ·
η πόλη έγινε των ξένων αποικία·
πρόσφυγες γίνανε στην πόλη τους
όσοι σ’ αυτήν γεννήθηκαν,
και την εγκαταλείψαν τα παιδιά της.
39 Ο ναός της ρήμαξε, όμοια μ’ έρημη γη,
οι γιορτές της άλλαξαν σε πένθος,
τα Σάββατά της παραδόθηκαν στον εμπαιγμό,
στην καταφρόνια η υπόληψή της.
40 Όσο μεγάλη ήταν άλλοτε η δόξα της,
τόση είναι τώρα η ατίμωσή της·
το μεγαλείο της έγινε πένθος.
Ένας βασιλιάς - ένας λαός - μία πίστη
41,42 Ο βασιλιάς Αντίοχος έστειλε γραπτή διαταγή σ’ όλα τα έθνη του βασιλείου του, σύμφωνα με την οποία αυτά θα εγκατέλειπαν τα έθιμά τους και θα γίνονταν όλοι ένας λαός. Κι όλα τα έθνη υπάκουσαν στη διαταγή του βασιλιά. 43 Ακόμη και από τους Ισραηλίτες πολλοί συμφώνησαν και δέχτηκαν τη θρησκεία του βασιλιά· θυσίασαν στα είδωλα και βεβήλωσαν την ημέρα του Σαββάτου.
44 Ο βασιλιάς έστειλε επίσης επιστολές με αγγελιοφόρους στην Ιερουσαλήμ και στις πόλεις του Ιούδα και διάταζε τους Ισραηλίτες να υιοθετήσουν ξενόφερτα έθιμα στη χώρα. 45 Απαγόρευσε την προσφορά των ολοκαυτωμάτων και κάθε άλλης θυσίας και σπονδής στο ναό. Επέτρεψε τη βεβήλωση των Σαββάτων και των εορτών, 46 του ναού και των ιερέων του.των ιερέων του. Κατά λ. «αγίους». Μπορεί επίσης να εννοούνται τα ιερά σκεύη του ναού ή όλη η σύναξη του λαού.47 Επιπλέον τους διάταξε να οικοδομήσουν βωμούς και ειδωλολατρικούς ναούς και να ιδρύσουν ιερούς τόπους, να θυσιάζουν χοιρινά κρέατα και γενικά ακάθαρτα ζώα. 48 Τους απαγόρευσε να κάνουν περιτομή στα παιδιά τους και απαίτησε να μιανθούν με διάφορες ακάθαρτες, μιαρές τροφές· 49 να ξεχάσουν το νόμο και να αλλάξουν όλα τα έθιμά τους. 50 Όποιος δεν θα συμμορφωνόταν με τη διαταγή του βασιλιά θα τιμωρείτο με θάνατο.
51 Μ’ αυτό το πνεύμα έστειλε ο βασιλιάς γραπτή διαταγή σ’ όλο το βασίλειό του· διόρισε αξιωματούχους για να επιβλέπουν το λαό του Ισραήλ και διέταξε τις πόλεις του Ιούδα να θυσιάζουν χωριστά η καθεμιά στα είδωλα. 52 Πολλοί από το λαό που είχαν εγκαταλείψει το Μωσαϊκό νόμο, συντάχθηκαν με τους αξιωματούχους του βασιλιά και προξένησαν κακό στη χώρα. 53 Έτσι οι πιστοί Ισραηλίτες αναγκάστηκαν να κρύβονται όπου μπορούσαν για να σωθούν.
Η ειδωλολατρία στο ναό του Θεού
54 Στις δεκαπέντε του μήνα Χασελεύ, το έτος 145,Δηλ. το 167 π.Χ. έστησαν το βδέλυγμα της ερημώσεως πάνω στο θυσιαστήριο. Έχτισαν βωμούς ειδώλων στις άλλες πόλεις του Ιούδα, 55 και θυμιάτιζαν μπροστά στις πόρτες των σπιτιών και στις πλατείες. 56 Επίσης όσα βιβλία του νόμου βρήκαν, τα έσχισαν και τα έκαψαν. 57 Αν κάποιος είχε ένα βιβλίο του νόμου ή τηρούσε το νόμο, αυτόν τον σκότωναν, σύμφωνα με τη διαταγή του βασιλιά. 58 Αυτά λοιπόν έκαναν οι αξιωματούχοι κάθε μήνα με την εξουσία που είχαν, στους πιστούς Ισραηλίτες, που τους ανακάλυπταν σ’ όλες τις πόλεις.
59 Στις είκοσι πέντε του ίδιου μήνα πρόσφεραν θυσία στον ειδωλολατρικό βωμό, που είχε στηθεί πάνω στο θυσιαστήριο. 60,61 Σύμφωνα με τη διαταγή του βασιλιά κρεμούσαν τα βρέφη στο λαιμό των γυναικών που είχαν κάνει περιτομή στα παιδιά τους και τις σκότωναν μαζί μ’ αυτά. Επίσης λεηλατούσαν τα σπίτια τους και σκότωναν εκείνους που είχαν κάνει περιτομή. 62 Πολλοί όμως από τους Ισραηλίτες είχαν αποφασίσει σταθερά και αμετάκλητα να μη φάνε τίποτε ακάθαρτο. 63 Έτσι, προτιμούσαν να πεθάνουν παρά να μιανθούν με τις τροφές και να βεβηλώσουν την άγια διαθήκη. 64 Η οργή του Κυρίου είχε ξεσπάσει εναντίον των Ισραηλιτών.