Lucas 1

1 Ĉar multaj jam entreprenis aranĝi historion pri la faktoj, kiuj estas konstatitaj inter ni, 2 kiel ilin transdonis al ni tiuj, kiuj de la komenco vidis mem kaj estis administrantoj de la vorto, 3 ŝajnis bone ankaŭ al mi, esplorinta ĉion atente de la komenco, skribi en ordo al vi, plej eminenta Teofilo, 4 por ke vi povu scii la certecon pri la aferoj, pri kiuj vi estas instruita.

5 En la tagoj de Herodo, reĝo de Judujo, estis pastro nomata Zeĥarja, el la deĵora grupo de Abija; kaj li havis edzinon el la filinoj de Aaron, kaj ŝia nomo estis Elizabeto. 6 Kaj ambaŭ estis justaj antaŭ Dio, irantaj laŭ ĉiuj ordonoj kaj instruoj de la Eternulo sen riproĉo. 7 Kaj ili ne havis infanon, ĉar Elizabeto estis senfrukta, kaj ili ambaŭ estis en profunda aĝo.

8 Kaj dum li plenumis sian pastradon antaŭ Dio en la vico de sia grupo, 9 laŭ la kutimo de la pastra ofico estis lia loto eniri en la sanktejon de la Eternulo kaj incensadi. 10 Kaj la tuta amaso de la popolo preĝis ekstere dum la horo de la incensado. 11 Kaj aperis antaŭ li anĝelo de la Eternulo, staranta dekstre de la altaro de incensado. 12 Kaj Zeĥarja maltrankviliĝis, kiam li vidis lin, kaj sur lin falis timo. 13 Sed la anĝelo diris al li: Ne timu, Zeĥarja; ĉar via preĝo estas aŭdita, kaj via edzino Elizabeto naskos al vi filon, kaj vi donos al li la nomon Johano. 14 Kaj vi havos ĝojon kaj feliĉon, kaj multaj ĝojos pro lia naskiĝo. 15 Ĉar li estos granda antaŭ la Sinjoro, kaj li ne trinkos vinon nek ebriigaĵon; kaj li estos plena de la Sankta Spirito jam de la ventro de sia patrino. 16 Kaj multajn el la filoj de Izrael li turnos al la Eternulo, ilia Dio. 17 Kaj li iros antaŭ Lia vizaĝo en la spirito kaj potenco de Elija, por turni la korojn de la patroj al la infanoj kaj la malobeemajn al la saĝeco de la justuloj, por pretigi por la Sinjoro popolon preparitan. 18 Kaj Zeĥarja diris al la anĝelo: Per kio mi scios tion? ĉar mi estas maljunulo, kaj mia edzino havas profundan aĝon. 19 Kaj la anĝelo responde diris al li: Mi estas Gabriel, kiu staras antaŭ Dio; kaj mi estas sendita, por paroli al vi kaj fari al vi tiun bonan sciigon. 20 Kaj jen vi silentos kaj estos ne kapabla paroli, ĝis la tago, kiam tio okazos, ĉar vi ne kredis miajn vortojn, kiuj plenumiĝos siatempe. 21 Kaj la popolo atendis Zeĥarjan, kaj miris pro lia restado en la sanktejo. 22 Kaj kiam li elvenis, li ne povis paroli al ili; kaj ili eksciis, ke li vidis vizion en la sanktejo; kaj li faradis signojn al ili, kaj restis muta. 23 Kaj kiam finiĝis la tagoj de lia pastrado, li foriris en sian domon.

24 Kaj post tiuj tagoj lia edzino Elizabeto gravediĝis, kaj kaŝis sin kvin monatojn, dirante: 25 Tiamaniere agis la Eternulo rilate al mi en la tagoj, kiam Li favore rigardis min, por forpreni mian riproĉon inter homoj.

26 Kaj en la sesa monato la anĝelo Gabriel estis sendita de Dio en urbon de Galileo, nomatan Nazaret, 27 al virgulino fianĉinigita kun viro, kies nomo estis Jozef, el la domo de David; kaj la nomo de la virgulino estis Maria. 28 Kaj li venis al ŝi, kaj diris: Saluton al vi la grace favorita, la Eternulo estas kun vi. 29 Sed ŝi tre maltrankviliĝis ĉe tiu diro, kaj konsideris, kia povas esti tiu saluto. 30 Kaj la anĝelo diris al ŝi: Ne timu, Maria; ĉar vi trovis gracon antaŭ Dio. 31 Kaj jen vi gravediĝos en via ventro kaj naskos filon, kaj vi nomos lin JESUO. 32 Li estos granda, kaj estos nomata Filo de la Plejaltulo; kaj Dio, la Eternulo, donos al li la tronon de lia patro David; 33 kaj li reĝos super la domo de Jakob eterne, kaj lia regno ne havos finon. 34 Kaj Maria diris al la anĝelo: Kiel estos tio, ĉar mi ne konas viron? 35 Kaj la anĝelo responde diris al ŝi: La Sankta Spirito venos sur vin, kaj la potenco de la Plejaltulo superombros vin; pro kio ankaŭ la naskotaĵo estos nomata sankta, la Filo de Dio. 36 Kaj jen via parencino Elizabeto ankaŭ gravediĝis je filo en sia maljuneco, kaj la nuna monato estas la sesa por ŝi, kiun oni nomis senfrukta. 37 Ĉar ĉe Dio nenio estas neebla. 38 Kaj Maria diris: Jen la sklavino de la Eternulo; estu al mi laŭ via diro. Kaj la anĝelo foriris de ŝi.

39 Kaj en tiuj tagoj Maria leviĝis kaj senprokraste vojaĝis en la montan regionon, en urbon de Judujo; 40 kaj enirinte en la domon de Zeĥarja, ŝi salutis Elizabeton. 41 Kaj kiam Elizabeto aŭdis la saluton de Maria, la infaneto eksaltis en ŝia ventro; kaj Elizabeto pleniĝis de la Sankta Spirito, 42 kaj ŝi levis sian voĉon per laŭta krio, kaj diris: Benata vi estas inter virinoj, kaj benata estas la frukto de via ventro. 43 Kaj pro kio okazas al mi ĉi tio, ke la patrino de mia Sinjoro venas al mi? 44 Ĉar jen kiam la voĉo de via saluto venis en miajn orelojn, la infaneto ĝoje eksaltis en mia ventro. 45 Kaj feliĉa estas ŝi, kiu kredis, ĉar plenumiĝos tio, kio estas dirita al ŝi de la Eternulo. 46 Kaj Maria diris:

Mia animo altigas la Eternulon,

47 Kaj mia spirito ĝojis en Dio, mia Savanto,

48 Ĉar Li rigardis la humilecon de Sia sklavino;

Ĉar jen de nun ĉiuj generacioj nomos min feliĉa.

49 Ĉar la Potenculo faris al mi grandaĵojn,

Kaj sankta estas Lia nomo.

50 Kaj Lia boneco estas por ĉiuj generacioj

Al tiuj, kiuj Lin timas.

51 Li montris forton per Sia brako,

Li dispelis fierulojn en la penso de ilia koro.

52 Li malaltigis potenculojn de iliaj tronoj,

Kaj Li altigis humilulojn.

53 Malsatulojn Li plenigis per bonaĵo,

Kaj riĉulojn Li forsendis malplenaj.

54 Li helpis Sian servanton Izrael,

Memorante Sian korfavoron.

55 Kiel Li parolis al niaj patroj,

Al Abraham kaj al lia idaro eterne. 56 Kaj Maria loĝis ĉi ŝi tri monatojn, kaj reiris al sia domo.

57 Kaj venis por Elizabeto la tempo, en kiu ŝi devis naski; kaj ŝi naskis filon. 58 Kaj ŝiaj najbaroj kaj ŝiaj parencoj aŭdis, ke la Eternulo pligrandigis Sian bonecon al ŝi; kaj ili ĝojis kun ŝi. 59 Kaj en la oka tago oni venis, por cirkumcidi la infaneton; kaj ili eknomis lin Zeĥarja, laŭ la nomo de lia patro. 60 Kaj lia patrino responde diris: Tute ne; sed li estos nomata Johano. 61 Kaj ili diris al ŝi: El via parencaro estas neniu, kiu estas nomata per tiu nomo. 62 Kaj ili faris signojn al lia patro pri tio, kiel li volas, ke li estu nomata. 63 Kaj li petis tabuleton, kaj skribis jene: Lia nomo estas Johano. Kaj ĉiuj miris. 64 Kaj tuj lia buŝo malfermiĝis, kaj lia lango liberiĝis; kaj li parolis, glorante Dion. 65 Kaj timo venis sur ĉiujn, kiuj loĝis ĉirkaŭ ili, kaj tra la tuta monta regiono de Judujo disvastiĝis rakonto pri ĉio tio. 66 Kaj ĉiuj aŭdantoj konservis tion en sia koro, dirante: Kia do estos ĉi tiu knabeto? Ĉar la mano de la Eternulo estis kun li.

67 Kaj lia patro Zeĥarja pleniĝis de la Sankta Spirito, kaj profetis, dirante:

68 Benata estu la Eternulo, la Dio de Izrael,

Ĉar Li vizitis Sian popolon kaj faris por ili elaĉeton,

69 Kaj levis kornon de savo por ni

En la domo de Sia servanto David,

70 Kiel Li parolis per la buŝo de Siaj sanktaj profetoj, de post la komenco de la mondo,

71 Savadon el niaj malamikoj kaj el la mano de ĉiuj niaj malamantoj;

72 Por montri Sian bonecon ĉe niaj patroj,

Kaj por memori Sian sanktan interligon;

73 La ĵuron, kiun Li ĵuris al nia patro Abraham;

74 Ke Li donos al ni, ke, liberigite el la mano de niaj malamikoj,

Ni servu Lin sentime,

75 En sankteco kaj justeco antaŭ Li ĉiujn niajn tagojn.

76 Kaj vi, infano, estos nomata profeto de la Plejaltulo,

Ĉar vi iros antaŭ la vizaĝo de la Sinjoro, por pretigi liajn vojojn,

77 Por doni al lia popolo scion de savo

En la pardonado de iliaj pekoj,

78 Pro la kompata koro de nia Dio,

Per kiu nin vizitis la sunleviĝo de supre,

79 Por lumi sur tiujn, kiuj sidas en mallumo kaj en la ombro de morto,

Por gvidi niajn piedojn en la vojojn de paco. 80 Kaj kreskis la infano kaj fortiĝis en spirito, kaj estis en la dezertoj ĝis la tago de sia ekmontriĝo al Izrael.

1 Nā, i te mea he tokomaha kua anga ki te whakakaupapa i te kōrero o ngā mea kua whakatutukitia nei i waenganui i a tātou. 2 He mea whakarite ki ngā mea i hōmai ki a tātou e te hunga i kite ā-kanohi, i mahi hoki i te kupu. 3 Koia ahau i mahara ai, i te mea kua āta whakatakina iho e ahau ngā mea katoa i te tīmatanga mai, kia tuhituhi whakatepe atu ki a koe, e Tiopira, e te tangata pai rawa, 4 kia mātau ai koe ki te tūturutanga o ngā mea i whakaakona ai koe.

Ka Pānuitia te Whānautanga o Hoani Kaiiriiri

5 Nō mua, nō ngā rā o Herora kīngi o Hūria, tērā tohunga, ko Hakaraia te ingoa, nō te wiki o Āpiata. Ko tāna wahine hoki nō ngā tamāhine a Ārona, ko Erihāpeti tōna ingoa. 6 He hunga tika hoki rāua i te aroaro o te Atua, kāhore he hē o tā rāua haere i runga i ngā kupu ako katoa, i ngā tikanga a te Ariki. 7 Nā, kāhore ā rāua tamariki, he pākoko hoki a Erihāpeti, ā, i taua wā kua maha haere rawa ngā rā o tētahi, o tētahi.

8 Nā, tūpono tonu, i a ia e mahi ana i ā te tohunga mahi i te aroaro o te Atua i te takanga o tāna wiki, 9 e whakarite ana i ngā ritenga a ngā tohunga, ka taka māna te haere ki roto ki te whare tapu o te Ariki, tahu ai i te whakakakara. 10 Nā, i waho te nuinga katoa o te iwi e īnoi ana i te hāora whakakakara.

11 Ā, ka puta mai ki a ia tētahi anahera a te Ariki e tū ana i te taha matau o te āta whakakakara. 12 Nā, ka ohorere a Hakaraia i tōna kitenga i a ia, ā, tau ana te wehi ki a ia. 13 Otirā, ka mea te anahera ki a ia, "Kaua e wehi, e Hakaraia. Kua rangona hoki tāu īnoi, ā, ka whānau i tāu wahine, i a Erihāpeti, he tama māu, ā, ka huaina e koe tōna ingoa ko Hoani. 14 Ā, ka whiwhi koe i te hari me te harakoa; ā, he tokomaha hoki e hari i tōna whānautanga. 15 E nui hoki ia i te aroaro o te Atua. E kore ia e inu i te wāina, i te wai whakahaurangi rānei; ā, ka kī ia i te Wairua Tapu, mai anō o te kōpū o tōna whaea. 16 He tokomaha anō hoki o ngā tama a Īharaira ka whakatahuritia e ia ki te Ariki, ki tō rātou Atua. 17 Ka haere anō ia i tōna aroaro i runga i te wairua, i te mana, o Irāia, hei whakatahuri i ngā ngākau o ngā mātua ki ngā tamariki, i te hunga whakatuturi ki ngā whakaaro o te hunga tika; hei whakarite mō te Ariki i tētahi iwi i āta takā mōna."

18 Nā, ko te meatanga a Hakaraia ki te anahera, "Mā te aha ka mātau ai ahau ki tēnei mea? He koroheke nei hoki ahau, kua maha haere hoki ngā rā o tāku wahine."

19 Nā, ka whakahoki te anahera, ka mea ki a ia, "Ko Kapariera ahau, kei te aroaro o te Atua tōku tūranga; kua tonoa mai hoki ahau ki te kōrero ki a koe ki te whakapuaki i tēnei rongo pai ki a koe. 20 Nanā, ka noho puku koe, kāhore hoki e puta te kōrero i a koe, kia tae mai rā anō te rā e meatia ai ēnei mea, mōu kīhai i whakapono ki āku kupu, ka mana nei i te wā e rite ai."

21 Ā, tatari tonu te iwi ki a Hakaraia, me te mīharo anō i a ia e whakaroa ana i roto i te whare tapu. 22 Ā, i tōna putanga mai ki waho, kīhai ia i āhei te kōrero ki a rātou; ā, ka mōhio rātou kua kite ia i tētahi putanga atua ki a ia i roto i te whare tapu. Hono tonu tāna waitohu ki a rātou me te wahangū anō.

23 Ā, ka rite ngā rā hei minitatanga māna, ka hoki ia ki tōna whare. 24 Nā, muri iho i aua rā ka hapū tāna wahine, a Erihāpeti, ā, e rima ngā marama i whakangaro ai i a ia, ā, i mea ia, 25 "Ko tā te Ariki tēnei i mea ai ki ahau, i ngā rā i titiro mai ai ia, ki te whakamutu i tōku tāwainga i roto i ngā tāngata."

Ka Pānuitia te Whānautanga o Īhu

26 Nā, i te ono o ngā marama ka tonoa a Kapariera, te anahera, e te Atua ki tētahi pā o Karirī, ko Nahareta te ingoa, 27 ki tētahi wāhina i taumautia mā tētahi tangata, ko Hōhepa te ingoa, nō te whare o Rāwiri; ko te ingoa o te wāhina ko Meri. 28 Nā, ko tōna haerenga ki roto, ki a ia, ka mea, "Tēnā koe, e te wahine kua manakohia nei; kei a koe te Ariki, ko koe te manaakitia i roto i ngā wāhine."

29 Otirā, he nui tōna oho ki taua kupu, ka whakaaroaro ki te tikanga o tēnei ohatanga. 30 Nā, ka mea te anahera ki a ia, "Kei wehi koe, e Meri; kua paingia hoki koe e te Atua. 31 Nanā, tērā koe e hapū, ka whānau he tama, ā, ka huaina e koe tōna ingoa ko Īhu. 32 Ka nui ia, ka kīia hoki ko te Tama a te Runga Rawa; ā, ka hoatu ki a ia e te Ariki, e te Atua, te torōna o Rāwiri, o tōna pāpā. 33 Hei kīngi hoki ia mō te whare o Hākopa ake ake; e kore anō e mutu tōna rangatiratanga."

34 Nā, ka mea a Meri ki te anahera, "E pēheatia tēnei, kāhore nei hoki ahau e mōhio ki te tāne?"

35 Nā, ka whakahoki te anahera, ka mea ki a ia, "Ka tae te Wairua Tapu ki runga ki a koe, ka taumarumaru iho te kaha o te Runga Rawa ki runga ki a koe; nō reira hoki ka kīia te mea e whānau mai he tapu, ko te Tama a te Atua. 36 Nā, ko tōu whanaunga, ko Erihāpeti, kua hapū hoki ia i tōna rūruhitanga, he tama; ā, ko te ono tēnei o ngā marama ki a ia, i kīia rā he pākoko. 37 Kāhore hoki he kupu i ahu mai i te Atua i kore e whai mana!"

38 Anō rā ko Meri, "Inā, te pononga a te Ariki; kia pērātia ahau me tāu i kōrero ai." Ā, mawehe atu ana te anahera i a ia.

Ka Tono a Meri i a Erihāpeti

39 Nā, ka whakatika a Meri i aua rā, ā, haere kaikā ana ki te whenua pukepuke ki tētahi pā o Hūrā; 40 ā, ka tomo ki te whare o Hakaraia, ka oha ki a Erihāpeti. 41 Ā, nō te rongonga o Erihāpeti, i te oha a Meri, ka koiri te tamaiti i roto i tōna kōpū; nā, kua kī a Erihāpeti i te Wairua Tapu. 42 Ā, he nui tōna reo ki te karanga, ka mea, "Ka manaakitia koe i roto i ngā wāhine, ka manaakitia anō te hua o tōu kōpū. 43 Nō hea hoki tēnei ki ahau, kia haere mai te whaea o tōku Ariki ki ahau? 44 Nā, pā kau mai te reo o tāu oha ki ōku taringa, ka oho te tamaiti i tōku kōpū i te hari. 45 Ka koa anō ia e whakapono ana, ka whakaritea hoki ngā mea i kōrerotia ki a ia e te Ariki."

Te Waiata Whakawhetai a Meri

46 Ā, ka mea a Meri,

"Ka whakanui tōku wairua i te Ariki;

47 e hari ana tōku wairua ki te Atua, ki tōku Kaiwhakaora;

48 mōna i titiro ki te iti o tāna pononga;

tā te mea hoki kātahi ahau ka kīia e ngā whakatupuranga katoa

e haere ake nei, he wahine hari.

49 He nui hoki ngā mahi a te Mea Kaha ki ahau.

He tapu hoki tōna ingoa;

50 he mahi tohu tāna ki te hunga e wehi ana ki a ia,

ki tēnei whakatupuranga, ki tēnei whakatupuranga.

51 Kua whakaputaina he kaha e ia, arā e tōna ringa;

nāna te hunga whakakake i marara ai, i te whakaaro o ō rātou ngākau.

52 Kua whakatakā e ia ngā piriniha i ō rātou torōna,

ā, whakateiteitia ake ana te hunga iti.

53 Kua whakakīia e ia te hunga mate hiakai ki ngā mea pai;

kua tonoa kautia atu te hunga taonga.

54 Kua tautokona e ia a Īharaira, tāna pononga,

he whakamahara hoki ki tāna mahi tohu.

55 Ki a Āperahama rātou ko tāna whānau ake tonu atu,

pērā hoki me tāna i kōrero ai ki ō tātou mātua."

56 Nā, tata tonu ki te toru marama a Meri e noho ana ki a ia, ā, hoki ana ki tōna whare.

Te Whānautanga o Hoani Kaiiriiri

57 Ā, ka rite te tāima o Erihāpeti, e whānau ai; nā, ka whānau he tama. 58 Ā, ka rongo te hunga e noho tata ana, me ōna whanaunga, kua whakanuia e te Ariki tōna aroha ki a ia; nā, ka hari tahi me ia.

59 Ā, i te waru o ngā rā ka haere mai rātou ki te kokoti i te tamaiti; ka mea kia huaina e rātou ko Hakaraia, ko te ingoa o tōna pāpā. 60 Nā, ka whakahoki tōna whaea, ka mea, "Kāhore; engari me hua ia ko Hoani."

61 Nā, ko tā rātou meatanga ki a ia, "Arā, kāhore tēnei ingoa i huaina ki tētahi o ōu whanaunga." 62 Nā, ka ui rātou ki tōna pāpā, he mea waitohu, ko wai tāna e pai ai kia huaina ki a ia.

63 Ka mea ia ki tētahi papa tuhituhi, ā, ka tuhituhi, ka mea, "Ko Hoani hei ingoa mōna." Ā, mīharo ana rātou katoa. 64 Nā, whai reo tonu iho tōna māngai, ka matara tōna arero, ka kōrero ia, ka whakapai ki te Atua. 65 Ā, tau ana te wehi ki te hunga katoa e noho tata ana ki a rātou, ka kōrerotia ēnei mea katoa puta noa i te whenua pukepuke katoa o Hūria. 66 Nā, ka rongoātia ēnei mea e te hunga katoa i rangona ai ki roto ki ō rātou ngākau, ka mea, "He tamaiti aha ianei tēnei?" I a ia hoki te ringa o te Ariki.

Te Poropititanga a Hakaraia

67 Nā, kua kī a Hakaraia, tōna pāpā, i te Wairua Tapu, ka poropiti, ka mea:

68 "Kia whakapaingia te Ariki, te Atua o Īharaira!

Kua titiro mai hoki ia, kua hoko i tāna iwi.

69 Kua whakaarahia ake e ia he haona whakaora mō tātou,

i roto i te whare o Rāwiri, o tāna pononga.

70 Ko tāna hoki ia i kōrerotia e te māngai o āna poropiti tapu,

nō te tīmatanga mai anō o te ao;

71 hei whakaora i a tātou i ō tātou hoa whawhai,

i te ringa anō o te hunga katoa e kino ana ki a tātou;

72 hei whakaputa i te mahi tohu ki ō tātou tūpuna,

hei whakamahara ki tāna kawenata tapu.

73 Ki te oati i oati ai ia ki a Āperahama, ki tō tātou tupuna,

74 kia tukua mai e ia ki a tātou

he ora i te ringa o ō tātou hoa whawhai,

kia mahi wehikore tātou ki a ia,

75 i runga i te tapu, i te tika, ki tōna aroaro,

i ngā rā katoa e ora ai tātou.

76 "Ā, ko koe, e tama, ka kīia ko te poropiti a te Runga Rawa.

E haere hoki koe i te aroaro o te Ariki,

hei whakapai i ōna ara;

77 hei whakamātau i tāna iwi ki te ora,

i ō rātou hara e murua ana.

78 He mea hoki nā te aroha, nā te mahi tohu a tō tātou Atua;

nā reira hoki i puta mai ai te pūaotanga o runga ki a tātou,

79 hei whakamārama i te hunga e noho ana i te pōuri,

i te ātārangi hoki o te mate,

hei whakatika i ō tātou waewae ki te huarahi o te rangimārie."

80 Nā, ka tupu taua tamaiti, ā, ka kaha haere tōna wairua; ā, noho ana i ngā koraha, taea noatia te rā e whakakitea ai ia ki a Īharaira.