Ruka 1

1 Nā, i te mea he tokomaha kua anga ki te whakakaupapa i te kōrero o ngā mea kua whakatutukitia nei i waenganui i a tātou. 2 He mea whakarite ki ngā mea i hōmai ki a tātou e te hunga i kite ā-kanohi, i mahi hoki i te kupu. 3 Koia ahau i mahara ai, i te mea kua āta whakatakina iho e ahau ngā mea katoa i te tīmatanga mai, kia tuhituhi whakatepe atu ki a koe, e Tiopira, e te tangata pai rawa, 4 kia mātau ai koe ki te tūturutanga o ngā mea i whakaakona ai koe.

Ka Pānuitia te Whānautanga o Hoani Kaiiriiri

5 Nō mua, nō ngā rā o Herora kīngi o Hūria, tērā tohunga, ko Hakaraia te ingoa, nō te wiki o Āpiata. Ko tāna wahine hoki nō ngā tamāhine a Ārona, ko Erihāpeti tōna ingoa. 6 He hunga tika hoki rāua i te aroaro o te Atua, kāhore he hē o tā rāua haere i runga i ngā kupu ako katoa, i ngā tikanga a te Ariki. 7 Nā, kāhore ā rāua tamariki, he pākoko hoki a Erihāpeti, ā, i taua wā kua maha haere rawa ngā rā o tētahi, o tētahi.

8 Nā, tūpono tonu, i a ia e mahi ana i ā te tohunga mahi i te aroaro o te Atua i te takanga o tāna wiki, 9 e whakarite ana i ngā ritenga a ngā tohunga, ka taka māna te haere ki roto ki te whare tapu o te Ariki, tahu ai i te whakakakara. 10 Nā, i waho te nuinga katoa o te iwi e īnoi ana i te hāora whakakakara.

11 Ā, ka puta mai ki a ia tētahi anahera a te Ariki e tū ana i te taha matau o te āta whakakakara. 12 Nā, ka ohorere a Hakaraia i tōna kitenga i a ia, ā, tau ana te wehi ki a ia. 13 Otirā, ka mea te anahera ki a ia, "Kaua e wehi, e Hakaraia. Kua rangona hoki tāu īnoi, ā, ka whānau i tāu wahine, i a Erihāpeti, he tama māu, ā, ka huaina e koe tōna ingoa ko Hoani. 14 Ā, ka whiwhi koe i te hari me te harakoa; ā, he tokomaha hoki e hari i tōna whānautanga. 15 E nui hoki ia i te aroaro o te Atua. E kore ia e inu i te wāina, i te wai whakahaurangi rānei; ā, ka kī ia i te Wairua Tapu, mai anō o te kōpū o tōna whaea. 16 He tokomaha anō hoki o ngā tama a Īharaira ka whakatahuritia e ia ki te Ariki, ki tō rātou Atua. 17 Ka haere anō ia i tōna aroaro i runga i te wairua, i te mana, o Irāia, hei whakatahuri i ngā ngākau o ngā mātua ki ngā tamariki, i te hunga whakatuturi ki ngā whakaaro o te hunga tika; hei whakarite mō te Ariki i tētahi iwi i āta takā mōna."

18 Nā, ko te meatanga a Hakaraia ki te anahera, "Mā te aha ka mātau ai ahau ki tēnei mea? He koroheke nei hoki ahau, kua maha haere hoki ngā rā o tāku wahine."

19 Nā, ka whakahoki te anahera, ka mea ki a ia, "Ko Kapariera ahau, kei te aroaro o te Atua tōku tūranga; kua tonoa mai hoki ahau ki te kōrero ki a koe ki te whakapuaki i tēnei rongo pai ki a koe. 20 Nanā, ka noho puku koe, kāhore hoki e puta te kōrero i a koe, kia tae mai rā anō te rā e meatia ai ēnei mea, mōu kīhai i whakapono ki āku kupu, ka mana nei i te wā e rite ai."

21 Ā, tatari tonu te iwi ki a Hakaraia, me te mīharo anō i a ia e whakaroa ana i roto i te whare tapu. 22 Ā, i tōna putanga mai ki waho, kīhai ia i āhei te kōrero ki a rātou; ā, ka mōhio rātou kua kite ia i tētahi putanga atua ki a ia i roto i te whare tapu. Hono tonu tāna waitohu ki a rātou me te wahangū anō.

23 Ā, ka rite ngā rā hei minitatanga māna, ka hoki ia ki tōna whare. 24 Nā, muri iho i aua rā ka hapū tāna wahine, a Erihāpeti, ā, e rima ngā marama i whakangaro ai i a ia, ā, i mea ia, 25 "Ko tā te Ariki tēnei i mea ai ki ahau, i ngā rā i titiro mai ai ia, ki te whakamutu i tōku tāwainga i roto i ngā tāngata."

Ka Pānuitia te Whānautanga o Īhu

26 Nā, i te ono o ngā marama ka tonoa a Kapariera, te anahera, e te Atua ki tētahi pā o Karirī, ko Nahareta te ingoa, 27 ki tētahi wāhina i taumautia mā tētahi tangata, ko Hōhepa te ingoa, nō te whare o Rāwiri; ko te ingoa o te wāhina ko Meri. 28 Nā, ko tōna haerenga ki roto, ki a ia, ka mea, "Tēnā koe, e te wahine kua manakohia nei; kei a koe te Ariki, ko koe te manaakitia i roto i ngā wāhine."

29 Otirā, he nui tōna oho ki taua kupu, ka whakaaroaro ki te tikanga o tēnei ohatanga. 30 Nā, ka mea te anahera ki a ia, "Kei wehi koe, e Meri; kua paingia hoki koe e te Atua. 31 Nanā, tērā koe e hapū, ka whānau he tama, ā, ka huaina e koe tōna ingoa ko Īhu. 32 Ka nui ia, ka kīia hoki ko te Tama a te Runga Rawa; ā, ka hoatu ki a ia e te Ariki, e te Atua, te torōna o Rāwiri, o tōna pāpā. 33 Hei kīngi hoki ia mō te whare o Hākopa ake ake; e kore anō e mutu tōna rangatiratanga."

34 Nā, ka mea a Meri ki te anahera, "E pēheatia tēnei, kāhore nei hoki ahau e mōhio ki te tāne?"

35 Nā, ka whakahoki te anahera, ka mea ki a ia, "Ka tae te Wairua Tapu ki runga ki a koe, ka taumarumaru iho te kaha o te Runga Rawa ki runga ki a koe; nō reira hoki ka kīia te mea e whānau mai he tapu, ko te Tama a te Atua. 36 Nā, ko tōu whanaunga, ko Erihāpeti, kua hapū hoki ia i tōna rūruhitanga, he tama; ā, ko te ono tēnei o ngā marama ki a ia, i kīia rā he pākoko. 37 Kāhore hoki he kupu i ahu mai i te Atua i kore e whai mana!"

38 Anō rā ko Meri, "Inā, te pononga a te Ariki; kia pērātia ahau me tāu i kōrero ai." Ā, mawehe atu ana te anahera i a ia.

Ka Tono a Meri i a Erihāpeti

39 Nā, ka whakatika a Meri i aua rā, ā, haere kaikā ana ki te whenua pukepuke ki tētahi pā o Hūrā; 40 ā, ka tomo ki te whare o Hakaraia, ka oha ki a Erihāpeti. 41 Ā, nō te rongonga o Erihāpeti, i te oha a Meri, ka koiri te tamaiti i roto i tōna kōpū; nā, kua kī a Erihāpeti i te Wairua Tapu. 42 Ā, he nui tōna reo ki te karanga, ka mea, "Ka manaakitia koe i roto i ngā wāhine, ka manaakitia anō te hua o tōu kōpū. 43 Nō hea hoki tēnei ki ahau, kia haere mai te whaea o tōku Ariki ki ahau? 44 Nā, pā kau mai te reo o tāu oha ki ōku taringa, ka oho te tamaiti i tōku kōpū i te hari. 45 Ka koa anō ia e whakapono ana, ka whakaritea hoki ngā mea i kōrerotia ki a ia e te Ariki."

Te Waiata Whakawhetai a Meri

46 Ā, ka mea a Meri,

"Ka whakanui tōku wairua i te Ariki;

47 e hari ana tōku wairua ki te Atua, ki tōku Kaiwhakaora;

48 mōna i titiro ki te iti o tāna pononga;

tā te mea hoki kātahi ahau ka kīia e ngā whakatupuranga katoa

e haere ake nei, he wahine hari.

49 He nui hoki ngā mahi a te Mea Kaha ki ahau.

He tapu hoki tōna ingoa;

50 he mahi tohu tāna ki te hunga e wehi ana ki a ia,

ki tēnei whakatupuranga, ki tēnei whakatupuranga.

51 Kua whakaputaina he kaha e ia, arā e tōna ringa;

nāna te hunga whakakake i marara ai, i te whakaaro o ō rātou ngākau.

52 Kua whakatakā e ia ngā piriniha i ō rātou torōna,

ā, whakateiteitia ake ana te hunga iti.

53 Kua whakakīia e ia te hunga mate hiakai ki ngā mea pai;

kua tonoa kautia atu te hunga taonga.

54 Kua tautokona e ia a Īharaira, tāna pononga,

he whakamahara hoki ki tāna mahi tohu.

55 Ki a Āperahama rātou ko tāna whānau ake tonu atu,

pērā hoki me tāna i kōrero ai ki ō tātou mātua."

56 Nā, tata tonu ki te toru marama a Meri e noho ana ki a ia, ā, hoki ana ki tōna whare.

Te Whānautanga o Hoani Kaiiriiri

57 Ā, ka rite te tāima o Erihāpeti, e whānau ai; nā, ka whānau he tama. 58 Ā, ka rongo te hunga e noho tata ana, me ōna whanaunga, kua whakanuia e te Ariki tōna aroha ki a ia; nā, ka hari tahi me ia.

59 Ā, i te waru o ngā rā ka haere mai rātou ki te kokoti i te tamaiti; ka mea kia huaina e rātou ko Hakaraia, ko te ingoa o tōna pāpā. 60 Nā, ka whakahoki tōna whaea, ka mea, "Kāhore; engari me hua ia ko Hoani."

61 Nā, ko tā rātou meatanga ki a ia, "Arā, kāhore tēnei ingoa i huaina ki tētahi o ōu whanaunga." 62 Nā, ka ui rātou ki tōna pāpā, he mea waitohu, ko wai tāna e pai ai kia huaina ki a ia.

63 Ka mea ia ki tētahi papa tuhituhi, ā, ka tuhituhi, ka mea, "Ko Hoani hei ingoa mōna." Ā, mīharo ana rātou katoa. 64 Nā, whai reo tonu iho tōna māngai, ka matara tōna arero, ka kōrero ia, ka whakapai ki te Atua. 65 Ā, tau ana te wehi ki te hunga katoa e noho tata ana ki a rātou, ka kōrerotia ēnei mea katoa puta noa i te whenua pukepuke katoa o Hūria. 66 Nā, ka rongoātia ēnei mea e te hunga katoa i rangona ai ki roto ki ō rātou ngākau, ka mea, "He tamaiti aha ianei tēnei?" I a ia hoki te ringa o te Ariki.

Te Poropititanga a Hakaraia

67 Nā, kua kī a Hakaraia, tōna pāpā, i te Wairua Tapu, ka poropiti, ka mea:

68 "Kia whakapaingia te Ariki, te Atua o Īharaira!

Kua titiro mai hoki ia, kua hoko i tāna iwi.

69 Kua whakaarahia ake e ia he haona whakaora mō tātou,

i roto i te whare o Rāwiri, o tāna pononga.

70 Ko tāna hoki ia i kōrerotia e te māngai o āna poropiti tapu,

nō te tīmatanga mai anō o te ao;

71 hei whakaora i a tātou i ō tātou hoa whawhai,

i te ringa anō o te hunga katoa e kino ana ki a tātou;

72 hei whakaputa i te mahi tohu ki ō tātou tūpuna,

hei whakamahara ki tāna kawenata tapu.

73 Ki te oati i oati ai ia ki a Āperahama, ki tō tātou tupuna,

74 kia tukua mai e ia ki a tātou

he ora i te ringa o ō tātou hoa whawhai,

kia mahi wehikore tātou ki a ia,

75 i runga i te tapu, i te tika, ki tōna aroaro,

i ngā rā katoa e ora ai tātou.

76 "Ā, ko koe, e tama, ka kīia ko te poropiti a te Runga Rawa.

E haere hoki koe i te aroaro o te Ariki,

hei whakapai i ōna ara;

77 hei whakamātau i tāna iwi ki te ora,

i ō rātou hara e murua ana.

78 He mea hoki nā te aroha, nā te mahi tohu a tō tātou Atua;

nā reira hoki i puta mai ai te pūaotanga o runga ki a tātou,

79 hei whakamārama i te hunga e noho ana i te pōuri,

i te ātārangi hoki o te mate,

hei whakatika i ō tātou waewae ki te huarahi o te rangimārie."

80 Nā, ka tupu taua tamaiti, ā, ka kaha haere tōna wairua; ā, noho ana i ngā koraha, taea noatia te rā e whakakitea ai ia ki a Īharaira.

Voorrede.

1 AANGESIEN baie onderneem het om 'n verhaal op te stel oor die dinge wat onder ons al vervul is,

2 soos hulle wat van die begin af ooggetuies en dienaars van die Woord was, dit aan ons oorgelewer het,

3 het ek ook dit goedgedink, hooggeagte Theófilus, nadat ek van voor af alles noukeurig ondersoek het, om dit in volgorde aan u te skrywe,

4 sodat u met volle sekerheid kan weet die dinge waaromtrent u onderrig is.

Geboorte van Johannes aangekondig.

5 DAAR was in die dae van Herodes, koning van Judéa, 'n sekere priester met die naam van Sagaría, uit die afdeling van Abía; en sy vrou was uit die dogters van Aäron, en haar naam was Elisabet.

6 En hulle was altwee regverdig voor God en het in al die gebooie en regte van die Here onberispelik gewandel.

7 En hulle het geen kind gehad nie, omdat Elisabet onvrugbaar was en albei op ver gevorderde leeftyd.

8 En terwyl hy besig was om die priesteramp voor God te bedien in die beurt van sy afdeling,

9 het die lot volgens priesterlike gewoonte op hom geval om in te gaan in die tempel van die Here en reukwerk te brand.

10 En die hele menigte van die volk was buite, besig om te bid op die uur van die reukoffer.

11 Toe verskyn daar aan hom 'n engel van die Here, wat aan die regterkant van die reukofferaltaar staan.

12 En toe Sagaría hom sien, was hy ontsteld, en vrees het hom oorval.

13 Maar die engel sê vir hom: Moenie vrees nie, Sagaría, want jou gebed is verhoor, en jou vrou Elisabet sal vir jou 'n seun baar, en jy moet hom Johannes noem.

14 En hy sal blydskap en verheuging vir jou wees, en baie sal oor sy geboorte bly wees;

15 want hy sal groot wees voor die Here. En wyn en sterk drank sal hy nooit drink nie, en hy sal vervul word met die Heilige Gees reeds van die skoot van sy moeder af.

16 En hy sal baie van die kinders van Israel bekeer tot die Here hulle God.

17 En hy sal voor Hom uit gaan in die gees en die krag van Elía, om die harte van die vaders terug te bring tot die kinders en die ongehoorsames tot die gesindheid van die regverdiges, om vir die Here 'n toegeruste volk te berei.

18 Toe sê Sagaría vir die engel: Waaraan sal ek dit weet? Want ek is 'n ou man, en my vrou is op ver gevorderde leeftyd.

19 En die engel antwoord en sê vir hom: Ek is Gabriël wat voor God staan, en ek is gestuur om met jou te spreek en jou hierdie goeie tyding te bring.

20 En kyk, jy sal swyg en nie kan praat nie tot op die dag dat hierdie dinge gebeur, omdat jy my woorde wat op hulle tyd vervul sal word, nie geglo het nie.

21 En die volk het op Sagaría bly wag en was verwonderd dat hy so lank in die tempel vertoef.

22 Maar toe hy uitkom, kon hy met hulle nie praat nie; hulle bemerk toe dat hy 'n gesig in die tempel gesien het. En hy het aanhoudend vir hulle beduie en stom gebly.

23 En toe die dae van sy diens vervul was, het hy huis toe gegaan.

24 En ná hierdie dae het Elisabet, sy vrou, ontvang en haar vyf maande lank verberg en gesê:

25 So het die Here met my gedoen in die dae toe Hy my aangesien het om my smaad onder die mense weg te neem.

Die geboorte van Jesus aangekondig.

26 EN in die sesde maand is die engel Gabriël deur God gestuur na 'n stad in Galiléa met die naam van Násaret,

27 na 'n maagd wat verloof was aan 'n man met die naam van Josef, uit die huis van Dawid; en die naam van die maagd was Maria.

28 En die engel het by haar binnegekom en gesê: Wees gegroet, begenadigde! Die Here is met jou; geseënd is jy onder die vroue.

29 En toe sy hom sien, was sy baie ontsteld oor sy woord, en sy het daaroor nagedink wat hierdie groet tog kon beteken.

30 En die engel sê vir haar: Moenie vrees nie, Maria, want jy het genade by God gevind.

31 En kyk, jy sal swanger word en 'n Seun baar, en jy moet Hom Jesus noem.

32 Hy sal groot wees en die Seun van die Allerhoogste genoem word; en die Here God sal aan Hom die troon van sy vader Dawid gee,

33 en Hy sal koning wees oor die huis van Jakob tot in ewigheid, en aan sy koninkryk sal daar geen einde wees nie.

34 Toe sê Maria vir die engel: Hoe kan dit wees aangesien ek geen man het nie?

35 En die engel antwoord en sê vir haar: Die Heilige Gees sal oor jou kom en die krag van die Allerhoogste sal jou oorskadu. Daarom ook sal die Heilige wat gebore word, Seun van God genoem word.

36 En kyk, Elisabet, jou bloedverwant, het self ook 'n seun ontvang in haar ouderdom, en hierdie maand is die sesde vir haar wat onvrugbaar genoem is.

37 Want geen ding sal by God onmoontlik wees nie.

38 En Maria sê: Hier is die diensmaagd van die Here. Laat dit met my gaan volgens u woord. En die engel het van haar weggegaan.

Maria besoek Elisabet.

39 EN in daardie dae het Maria opgestaan en haastig na die bergstreek gegaan, na 'n stad van Juda;

40 en sy het in die huis van Sagaría gekom en Elisabet gegroet.

41 En toe Elisabet die groet van Maria hoor, het die kindjie in haar skoot opgespring; en Elisabet is vervul met die Heilige Gees

42 en het met 'n groot stem uitgeroep en gesê: Geseënd is jy onder die vroue, en geseënd is die vrug van jou skoot!

43 En wat het my oorgekom dat die moeder van my Here na my toe kom?

44 Want kyk, toe die geluid van jou groet in my ore klink, het die kindjie in my skoot van vreugde opgespring.

45 En salig is sy wat geglo het, want die dinge wat deur die Here aan haar gesê is, sal vervul word.

Lofsang van Maria.

46 EN Maria het gesê: My siel maak die Here groot,

47 en my gees is verheug in God, my Saligmaker;

48 omdat Hy die nederige toestand van sy diensmaagd aangesien het; want kyk, van nou af sal al die geslagte my salig noem.

49 Want Hy wat magtig is, het groot dinge aan my gedoen, en heilig is sy Naam.

50 En sy barmhartigheid is van geslag tot geslag vir die wat Hom vrees.

51 Hy het deur sy arm kragtige dade gedoen. Hoogmoediges in die gedagtes van hulle hart het Hy verstrooi.

52 Maghebbers het Hy van trone afgeruk en nederiges verhoog.

53 Hongeriges het Hy met goeie dinge vervul en rykes met leë hande weggestuur.

54 Hy het sy kneg Israel bygestaan, sodat Hy aan sy barmhartigheid sou dink —

55 soos Hy tot ons vaders gespreek het — aan Abraham en sy nageslag tot in ewigheid.

56 En Maria het by haar omtrent drie maande gebly; en sy het teruggegaan na haar huis toe.

Geboorte van Johannes die Doper.

57 EN die tyd dat sy moeder moes word, is vir Elisabet vervul, en sy het 'n seun gebaar.

58 En toe haar bure en bloedverwante hoor dat die Here sy barmhartigheid aan haar groot gemaak het, was hulle saam met haar bly.

59 En op die agtste dag het hulle gekom om die kindjie te besny, en hulle wou hom Sagaría noem, na die naam van sy vader.

60 Toe antwoord sy moeder en sê: Nee, maar hy moet Johannes genoem word.

61 En hulle sê vir haar: Daar is niemand in jou familie wat dié naam het nie.

62 En hulle beduie vir sy vader hoe hy wou hê dat hy genoem moes word.

63 Hy vra toe 'n skryfbordjie en skryf: Johannes is sy naam. En almal was verwonderd.

64 En onmiddellik is sy mond geopen en het sy tong losgeraak, en hy het gepraat en God geloof.

65 En daar het vrees gekom oor almal wat rondom hulle gewoon het, en daar is baie gepraat oor al hierdie dinge in die hele bergstreek van Judéa.

66 En almal wat dit gehoor het, het dit ter harte geneem en gesê: Wat sal tog van hierdie kindjie word? En die hand van die Here was met hom.

Lofsang van Sagaría.

67 EN Sagaría, sy vader, is vervul met die Heilige Gees en het geprofeteer en gesê:

68 Geloofd sy die Here, die God van Israel, omdat Hy sy volk besoek het en vir hulle verlossing teweeggebring het,

69 en 'n horing van heil vir ons opgerig het in die huis van Dawid, sy kneg —

70 soos Hy gespreek het deur die mond van sy heilige profete van ouds af —

71 redding van ons vyande en uit die hand van almal wat vir ons haat,

72 om barmhartigheid te bewys aan ons vaders en aan sy heilige verbond te dink,

73 aan die eed wat Hy gesweer het vir Abraham, ons vader, om aan ons te gee

74 dat ons, verlos uit die hand van ons vyande, Hom sonder vrees kan dien,

75 in heiligheid en geregtigheid voor Hom, al die dae van ons lewe.

76 En jy, kindjie, sal 'n profeet van die Allerhoogste genoem word, want jy sal voor die aangesig van die Here uitgaan om sy weë reg te maak;

77 om kennis van saligheid aan sy volk te gee in die vergifnis van hulle sondes,

78 deur die innige barmhartigheid van onse God waarmee die opgaande Lig uit die hoogte ons besoek het,

79 om te skyn oor die wat in duisternis en doodskaduwee sit, om ons voete na die pad van vrede te rig.

80 En die kindjie het gegroei en sterk geword in die Gees; en hy was in die woestyne tot op die dag van sy vertoning aan Israel.