Ruka 12

He Whakatūpato ki te Tinihanga

1 Nā, kei te huihui anō tērā ngā mano, tōna tini, nō ka takatakahi i a rātou anō, ā, ka anga ia ka kōrero i te tuatahi tonu ki āna ākonga, ka mea, "Kia tūpato i te rēwena o ngā Parihi; arā i te tinihanga. 2 Kāhore hoki he mea i hīpokina e mahue te hura; kāhore hoki tētahi mea ngaro e mahue te mōhio. 3 Mō konei ko tā koutou e kōrero ai i te pōuri, ka rangona i te mārama. Ko tā koutou e kī ai ki te taringa i ngā rūma i roto rawa, ka kauwhautia i runga o ngā whare."

Koia hei Wehinga

4 "Nā, ko tāku kupu tēnei ki a koutou, e ōku hoa, kaua e wehi ki te hunga e whakamate nei i te tinana, ā muri iho kāhore he mea e taea e rātou. 5 Engari māku e whakaatu ki a koutou tā koutou e wehi ai. E wehi ki a ia kei a ia nei te mana, i muri i tāna whakamatenga, ki te maka ki Kehena. Āe rā hoki, ko tāku kupu tēnei ki a koutou, e wehi ki a ia!

6 "Kāhore ianei e hokona ngā pīhoihoi e rima ki ngā pātene e rua, ā, kāhore tētahi o rātou e wareware i te Atua? 7 Heoi, kua oti katoa te tatau ngā makawe katoa nei o ō koutou mātenga. Kaua e wehi; engari koutou i ngā pīhoihoi maha."

Te Whākinga, te Whakahāwea rānei, i a te Karaiti

8 "Ko tāku kupu tēnei ki a koutou, ki te whakaae tētahi ki ahau i te aroaro o ngā tāngata, ka whakaaetia anō ia e te Tama a te tangata i te aroaro o ngā anahera a te Atua. 9 Ki te whakakāhore tētahi i ahau i te aroaro o ngā tāngata, ka whakakāhoretia anō ia i te aroaro o ngā anahera a te Atua. 10 Ki te kōrero tētahi he whakahē mō te Tama a te tangata, ka murua tōna hara; tēnā ko te tangata e kohukohua ai te Wairua Tapu, e kore tōna e murua.

11 "Ki te kawea koutou ki ngā whare karakia, ki ngā rangatira, ki te hunga whai mana, kaua e mānukanuka ki te pēhea, ki te aha rānei e whakahoki atu ai koutou, ki tā koutou rānei e kōrero ai. 12 Mā te Wairua Tapu hoki koutou e ako i taua hāora anō ki ngā mea e tika ana kia kōrerotia e koutou."

Te Kupu Whakarite o te Kūare Whai Rawa

13 Nā, ka mea tētahi i roto i te mano ki a ia, "E te Kaiwhakaako, mea atu ki tōku tuakana, kia wehea mai mōku tētahi wāhi o te kāinga."

14 Nā, ko tāna meatanga ki a ia, "E te tangata nei, nā wai ahau i mea hei kaiwhakawā, hei kaiwehewehe i waenganui i a koutou?" 15 I mea anō ia ki a rātou, "Kia mahara, kia tūpato ki te apo; ehara i te mea mā te nui o ngā taonga a te tangata e ora ai ia."

16 Nā, ka kōrerotia e ia tētahi kupu whakarite ki a rātou, ka mea: "Nā, he nui te hua o te whenua o tētahi tangata whai taonga. 17 Nā, ka whakaaroaro ia i roto i a ia, ‘Me pēhea ahau? Kāhore hoki ōku wāhi hei putunga mō āku hua.’

18 "Ā, ka mea ia, ‘Tēnei tāku e mea ai, ka wāwāhia e ahau ōku whare wīti, ā, ka hangā kia nui. Ā, ka kohikohia ki reira āku hua katoa, me āku taonga. 19 Kātahi ahau ka mea ki tōku wairua, E tōku wairua, ka maha āu mea papai kei te rongoā mō ngā tau e maha; noho noa iho, e kai, e inu, kia koa te ngākau.’

20 "Otiia, ka mea te Atua ki a ia, ‘Kūware, ko ā tēnei pō anō tangohia ai tōu wairua i a koe; ā, mā wai ngā mea kua pae nā i a koe?’

21 "Nā, ka pēnā te tangata e whakapūranga ana i te taonga māna ake, ā, kāhore e hua tāna whaka te Atua."

Whakawhirinaki ki te Atua

22 Nā, ka mea ia ki āna ākonga, "Koia ahau ka mea nei ki a koutou, kaua e mānukanuka ki tō koutou oranga, ki tā koutou e kai ai, ki te tinana rānei, ki tā koutou e kākahu ai. 23 Rahi atu te ora i te kai, me te tinana i te kākahu. 24 Whakaaroa ngā raweni: kāhore nei e whakatō, kāhore e kokoti, kāhore ā rātou pākoro, kāhore he whare wīti, heoi, e whāngaia ana rātou e te Atua. Tērā noa ake koutou i ngā manu? 25 Ā, ko wai o koutou e taea e ia te whakaaro iho, te hono tētahi wāhi ki tōna roa, kia kotahi te whatīanga? 26 Ā, ki te kore e taea e koutou te mea nohinohi rawa, he aha i mānukanuka ai ki tētahi atu?

27 "Whakaaroa ngā rengarenga, tō rātou tupu; e kore nei e mahi, e kore e miro, nā, ko tāku tēnei ki a koutou, kīhai a Horomona me tōna korōria katoa i rite ki tētahi o ēnei te whai kākahu. 28 Nā, ki te pēnei tā te Atua whakakākahu i te tarutaru i te pārae, kei reira āianei, ā, āpōpō ka makā ki te oumu. Tērā noa ake tāna i a koutou, e te hunga whakapono iti. 29 Kaua rā e rapu ki tā koutou e kai ai, ki tā koutou e inu ai, kaua e tīrengi noa te whakaaro. 30 E rapu ana hoki ngā iwi o te ao i ēnei mea katoa, otirā e mātau ana tō koutou Matua e matea ana e koutou ēnei mea. 31 Engari rapua te rangatiratanga o te Atua; ā, ka tāpiritia ēnei mea katoa mā koutou."

Ngā Taonga i te Rangi

32 "Kaua e mataku, e te kāhui nohinohi; kua pai hoki tō koutou Matua ki te hōmai i te rangatiratanga ki a koutou. 33 Hokona ō koutou taonga, hoatu he mea mā te hunga rawakore. Hangā mā koutou he pēke moni e kore e tawhitotia, he taonga ki te rangi e kore e memeha, ki te wāhi e kore nei e tata atu te tāhae, e kore anō te huhu e kai. 34 Ko te wāhi hoki i tō koutou taonga, ko reira anō ō koutou ngākau."

Ngā Pononga Pono Mataara

35 "Whītikiria ō koutou hope, tahuna ngā rama kia kā; 36 ko tō koutou rite hei ngā tāngata e tatari ana ki tō rātou rangatira, ina hoki mai i te hākari o te mārena, mō tōna tae rawa mai, ka pātōtō, nā uaki tonu atu rātou ki a ia. 37 Ka koa ngā pononga e rokohina mai e tō rātou rangatira, ā tōna taenga mai, e mataara ana. He pono tāku e mea nei ki a koutou, ka whītiki ia i a ia, ā, ka mea i a rātou kia noho, ka haere ki te mahi mea mā rātou. 38 Ā, ki te haere mai ia i te rua o ngā mataaratanga, i te toru rānei, ā, ka rokohina mai e pērā ana anō, ka koa aua pononga. 39 Otirā, kia mōhio koutou ki tēnei, me i mātau te tangata i te whare, ki te wā e haere mai ai te tāhae, kua mataara ia, ā, kāhore i tukua kia pokaia tōna whare. 40 Kia tatanga rā koutou, nō te mea e puta mai te Tama a te tangata i te hāora e kore ai koutou e mahara."

Te Pononga Pono, Ponokore Rānei

41 Nā, ka mea a Pita ki a ia, "E te Ariki, ki a mātou tēnei kupu whakarite e kōrero nei koe? Ki te katoa rānei?"

42 Nā, ka mea te Ariki, "Ko wai rā te tuari pono, mahara, e meinga e tōna ariki hei rangatira mō āna tāngata, hei hoatu i te mēhua kai i te wā e tika ai? 43 Ka koa taua pononga, ki te rokohina e tōna rangatira ina tae mai, e pēnā ana. 44 He pono tāku e mea nei ki a koutou, ka meinga ia hei rangatira mō āna taonga katoa. 45 Otirā, ki te mea taua pononga i roto i tōna ngākau, ‘Ka roa te haerenga mai o tōku ariki’; ā, ka anga, ka whiu i ngā pononga tāne, i ngā pononga wāhine, ka kai, ka inu, ka haurangi, 46 ka haere mai te rangatira o taua pononga i te rā e kore ai ia e mahara, i te hāora e kore ai ia e mōhio, ā, ka hautopea ia, ka meinga mōna he wāhi i roto i te hunga whakapono kore.

47 "Nā, ko taua pononga, i mōhio nei ki tā tōna rangatira i pai ai, ā, kīhai i whakaaro wawe, kīhai hoki i mea i tāna i pai ai, he maha ngā whiu mōna. 48 Tēnā, ko ia kīhai i mōhio, ā, i mahi i ngā mea e tika ai kia whiua, he torutoru ngā whiu mōna. Ko te tangata hoki i nui te hoatutanga ki a ia he nui anō hei hōmaitanga māna; ā, ko te tangata i nui te tukunga ki a ia, hira noa atu te mea e tonoa i a ia."

Ko Īhu te Pūtake o te Wehewehenga

49 "I haere mai ahau ki te maka kāpura ki te whenua; ā, ka pēhea ahau, mehemea kua kā kē? 50 Otirā, he iriiringa tōku e iriiria ai ahau; anō tōku tākarekare kia oti rā anō! 51 E mea ana rānei koutou, i haere mai ahau ki te hōmai i te rangimārire ki te whenua? Tēnei tāku kupu ki a koutou, kāhore; engari i te wehewehe. 52 Hei ngā rā hoki e takoto ake nei ka tokorima i roto i te whare kotahi, ā, ka tahuri ki a rātou anō, tokotoru ki te tokorua, tokorua ki te tokotoru. 53 Ka tahuri atu te pāpā ki te tama, te tama ki te pāpā, te whaea ki te tamāhine, te tamāhine ki tōna whaea, te hungawai wahine ki tāna hunaonga wahine, me te hunaonga wahine ki tōna hungawai wahine."

Te Mātau ki te Wā

54 Ā, i mea anō ia ki ngā mano, "Ka kite koutou i te kapua e puta mai ana i te hauāuru, nā, mea tonu ake koutou, ‘He ua te haere mai nei,’ ā, ko ia anō ia. 55 Ka kite koutou i te tonga e pupuhi ana, ka mea koutou, ‘Meāke ko te werawera,’ ā, ko ia anō ia. 56 E te hunga tinihanga, e mātau ana koutou ki te titiro ki te mata o te whenua, o te rangi; he aha koutou tē mātau ai ki te titiro ki tēnei tāima?"

Whakaritea tōu Hoa Tauwhāinga

57 "Ā, he aha koutou tē whakaaro noa ake ai i te mea tika? 58 I a kōrua ko tōu hoa tauwhāinga e haere ana ki te kaiwhakawā, hei te huarahi anō kia kaha te mea kia makere atu ia i a koe; kei tōia koe e ia ki te kaiwhakawā, ā, ka tukua koe e te kaiwhakawā ki te kātipa, ā, ka makā koe e te kātipa ki te whare herehere. 59 Ko tāku kupu tēnei ki a koe, E kore rawa koe e puta mai i reira, kia poto rā anō ngā moni iti rawa te utu e koe."

1 TOE duisende van die skare ondertussen saamkom, sodat hulle mekaar vertrap het, begin Hy aan sy dissipels te sê: Pas veral op vir die suurdeeg van die Fariseërs, dit is geveinsdheid.

2 En daar is niks bedek wat nie geopenbaar sal word nie, en verborge wat nie bekend sal word nie.

3 Daarom, alles wat julle in die donker gesê het, sal in die lig gehoor word; en wat julle in die oor gepraat het in die binnekamers, sal op die dakke verkondig word.

Wie gevrees moet word.

4 EN Ek sê vir julle, my vriende: Moenie vrees vir die wat die liggaam doodmaak en daarna niks meer kan doen nie;

5 maar Ek sal julle wys wie julle moet vrees: vrees Hom wat, nadat Hy doodgemaak het, by magte is om in die hel te werp; ja, Ek sê vir julle, vrees Hom!

6 Word vyf mossies nie vir twee stuiwers verkoop nie? En nie een van hulle is voor God vergeet nie.

7 Maar selfs die hare van julle hoof is almal getel. Wees dan nie bevrees nie: julle is meer werd as baie mossies.

8 En Ek sê vir julle: Elkeen wat My sal bely voor die mense, hom sal die Seun van die mens ook bely voor die engele van God.

9 Maar hy wat My verloën voor die mense, sal verloën word voor die engele van God.

10 En elkeen wat 'n woord teen die Seun van die mens sal spreek, dit sal hom vergewe word; maar vir hom wat gelaster het teen die Heilige Gees, sal dit nie vergewe word nie.

11 En wanneer hulle jul sal bring voor die sinagoges en die owerhede en die gesaghebbers, moet julle jul nie kwel oor hoe of waarmee julle jul sal verdedig, of wat julle sal sê nie;

12 want die Heilige Gees sal julle in dieselfde uur leer wat julle moet sê.

Gelykenis van die ryk dwaas.

13 EN een van die skare sê vir Hom: Meester, sê vir my broer dat hy die erfenis met my moet deel.

14 Maar Hy antwoord hom: Mens, wie het My as 'n regter of deler oor julle aangestel?

15 En Hy sê vir hulle: Pas op en wees op julle hoede vir die hebsug, want iemand se lewe bestaan nie uit die oorvloed van sy besittings nie.

16 Toe vertel Hy hulle hierdie gelykenis: 'n Ryk man se grond het goed gedra.

17 En hy het by homself geredeneer en gesê: Wat sal ek doen, want ek het geen plek waar ek my oes kan insamel nie?

18 Toe sê hy: Dit sal ek doen: ek sal my skure afbreek en groter bou, en ek sal daar al my opbrengste en my goed insamel.

19 En ek sal vir my siel sê: Siel, jy het baie goed wat weggesit is vir baie jare; neem rus, eet, drink, wees vrolik.

20 Maar God het aan hom gesê: Jou dwaas, in hierdie nag sal hulle jou siel van jou afeis; en wat jy gereedgemaak het, wie s’n sal dit wees?

21 So gaan dit met hom wat vir homself skatte vergader en nie ryk is in God nie.

Die sorge van die lewe.

22 EN Hy het aan sy dissipels gesê: Daarom sê Ek vir julle: Moenie julle kwel oor jul lewe, wat julle sal eet, of oor jul liggaam, wat julle sal aantrek nie.

23 Die lewe is meer as die voedsel en die liggaam as die klere.

24 Kyk na die kraaie, want hulle saai nie en hulle maai nie; hulle het geen voorraadkamer of skuur nie, en tog voed God hulle. Hoeveel meer is julle nie werd as die voëls nie!

25 En wie onder julle kan, deur hom te kwel, een el by sy lengte voeg?

26 As julle dan selfs nie die geringste kan doen nie, waarom kwel julle jul oor die ander dinge?

27 Kyk na die lelies, hoe hulle groei: hulle arbei nie en hulle spin nie; en Ek sê vir julle, selfs Salomo in al sy heerlikheid was nie bekleed soos een van hulle nie.

28 As God dan die gras van die veld wat vandag daar is en môre in 'n oond gegooi word, so beklee, hoeveel meer vir julle, kleingelowiges!

29 Julle moet ook nie soek wat julle sal eet of wat julle sal drink nie, en julle nie ongerus maak nie;

30 want al hierdie dinge soek die nasies van die wêreld, en julle Vader weet dat julle hierdie dinge nodig het.

31 Maar soek die koninkryk van God, en al hierdie dinge sal vir julle bygevoeg word.

32 Moenie vrees nie, klein kuddetjie, want julle Vader het 'n welbehae daarin gehad om aan julle die koninkryk te gee.

33 Verkoop julle besittings en gee aalmoese; maak vir julle beurse wat nie oud word nie, 'n skat in die hemel wat onuitputlik is, waar geen dief by kom of mot verteer nie.

34 Want waar julle skat is, daar sal julle hart ook wees.

Gelykenis van die waaksame dienskneg.

35 LAAT julle heupe omgord wees en julle lampe aan die brand.

36 En julle moet wees soos mense wat op hulle heer wag wanneer hy van die bruilof terugkom, sodat hulle dadelik vir hom kan oopmaak as hy kom en aanklop.

37 Gelukkig is daardie diensknegte vir wie die heer wakker sal vind as hy kom. Voorwaar Ek sê vir julle, hy sal hom omgord en hulle aan tafel laat gaan en hulle kom bedien.

38 En as hy in die tweede of in die derde nagwaak kom, en dit so vind — gelukkig is daardie diensknegte.

39 Maar weet dit: as die huisheer geweet het in watter uur die dief sou kom, sou hy gewaak het en nie in sy huis laat inbreek het nie.

40 Julle moet dan ook gereed wees, omdat die Seun van die mens kom op 'n uur dat julle dit nie verwag nie.

41 Toe sê Petrus vir Hom: Here, vertel U hierdie gelykenis vir ons of ook vir almal?

42 En die Here antwoord: Wie is dan die getroue en verstandige bestuurder wat die heer oor sy diensvolk sal aanstel om hulle rantsoen op tyd te gee?

43 Gelukkig is daardie dienskneg vir wie sy heer, as hy kom, só besig sal vind.

44 Waarlik, Ek sê vir julle, hy sal hom oor al sy besittings aanstel.

45 Maar as daardie dienskneg in sy hart sê: My heer talm om te kom, en hy die diensknegte en diensmaagde begin slaan, en begin eet en drink en dronk word,

46 dan sal die heer van daardie dienskneg kom op 'n dag dat hy dit nie verwag nie, en op 'n uur dat hy dit nie weet nie, en sal hom pynig en hom 'n deelgenoot maak van die ontroues.

47 En daardie dienskneg wat die wil van sy heer geken het en nie klaargemaak of volgens sy wil gedoen het nie, sal met baie slae geslaan word;

48 maar hy wat nie geweet het nie en gedoen het wat slae verdien, sal met min slae geslaan word. En elkeen aan wie veel gegee is, van hom sal veel gevorder word; en aan wie hulle veel toevertrou het, van hom sal hulle oorvloediger eis.

Jesus bring vuur en verdeeldheid op die aarde.

49 EK het gekom om vuur op die aarde te werp, en hoe wens Ek dat dit al aangesteek was!

50 Maar Ek het 'n doop om mee gedoop te word, en hoe benoud word Ek totdat dit volbring is!

51 Dink julle dat Ek gekom het om vrede op die aarde te gee? Nee, sê Ek vir julle, maar eerder verdeeldheid.

52 Want van nou af sal daar vyf in een huis verdeeld wees, drie teen twee en twee teen drie.

53 Die vader sal verdeeld wees teen die seun en die seun teen die vader, die moeder teen die dogter en die dogter teen die moeder, die skoonmoeder teen haar skoondogter en die skoondogter teen haar skoonmoeder.

Die tekens van die tye.

54 EN Hy het ook aan die skare gesê: Wanneer julle 'n wolk in die weste sien opkom, sê julle dadelik: Daar kom reën! en dit gebeur ook.

55 En wanneer julle die suidewind sien waai, sê julle: Dit sal gloeiend warm wees! en dit gebeur.

56 Geveinsdes, die voorkoms van die aarde en die lug weet julle te beoordeel, maar hoe is dit dat julle hierdie tyd nie kan beoordeel nie?

57 En waarom oordeel julle ook nie uit julleself wat reg is nie?

58 Want terwyl jy met jou teëstander na die owerheid gaan, doen moeite op die pad om van hom los te kom; sodat hy jou nie miskien voor die regter sleep en die regter jou oorgee aan die geregsdienaar en die geregsdienaar jou in die gevangenis werp nie.

59 Ek sê vir jou, jy sal daar sekerlik nie uitkom voordat jy ook die laaste oortjie betaal het nie.