1 ชื่อเสียง​ดี​มี​ค่า​ยิ่ง​กว่า​น้ำ​หอม​ราคา​แพง

และ​วัน​ตาย​ก็​ดี​กว่า​วัน​เกิด

2 ไป​บ้าน​ที่​มี​การ​ไว้ทุกข์

ก็​ดี​กว่า​ไป​บ้าน​ที่​มี​งาน​เลี้ยง

เพราะ​ความ​ตาย​เป็น​จุดหมาย​ปลาย​ทาง​ของ​ทุก​คน

ผู้​ที่​ยัง​มี​ชีวิต​อยู่​ควร​ใส่ใจ​ใน​ข้อ​นี้

3 ความ​หงุดหงิด​ดี​กว่า​การ​หัวเราะ

เพราะ​ใบหน้า​โศกเศร้า​เป็น​ผลดี​สำหรับ​จิตใจ

4 ใจ​แบบ​คน​ฉลาด​พบ​ได้​ใน​บ้าน​ที่​มี​ความ​โศกเศร้า

แต่​ใจ​แบบ​คน​โง่​พบ​ได้​ใน​บ้าน​ที่​มี​ความ​รื่นเริง

5 ฟัง​คำ​ตำหนิ​ของ​คน​ฉลาด

ดี​กว่า​ฟัง​คน​โง่​ร้องเพลง

6 เสียง​หัวเราะ​ของ​คน​โง่

เหมือน​เสียง​แตก​ของ​หนาม​ติด​ไฟ​ใต้​หม้อ

นี่​ก็​อนิจจัง

7 การ​กดขี่​ข่มเหง​เปลี่ยน​คน​ฉลาด​ให้​เป็น​คน​โง่

และ​สินบน​ทำ​ให้​จิตใจ​เสื่อม​ทราม

8 ตอน​จบ​ดี​กว่า​ตอน​เริ่ม

ความ​อดทน​ดี​กว่า​ความ​จองหอง

9 อย่า​ปล่อย​ให้​ใจ​ของ​เจ้า​โกรธ​เร็ว

เพราะ​ความ​โกรธ​อยู่​ใน​ใจ​ของ​คน​โง่

10 อย่า​ถาม​ว่า "ทำไม​สมัย​ก่อน​ดี​กว่า​เดี๋ยวนี้"

เพราะ​นั่น​ไม่​ใช่​คำถาม​ที่​ฉลาด​เลย

11 สติ​ปัญญา​เป็น​สิ่ง​ดี​เช่น​เดียว​กับ​มรดก

เป็น​ประโยชน์​แก่​ผู้​ที่​เห็น​ตะวัน

12 สติ​ปัญญา​เป็น​ที่​พึ่งพิง

เหมือน​ที่​เงิน​เป็น​พึ่งพิง

แต่​ข้อ​ดี​ของ​สติ​ปัญญา​ความ​รู้​ก็​คือ

สติ​ปัญญา​รักษา​ชีวิต​ผู้​มี​ปัญญา​ไว้

13 จง​พิเคราะห์​ดู​พระ​ราชกิจ​ของ​พระเจ้า

สิ่ง​ที่​พระองค์​ทรง​กระทำ​ให้​คด

ใคร​จะ​เหยียด​ให้​ตรง​ได้

14 จง​สุขใจ​ใน​ยาม​ดี

แต่​ใน​ยาม​ทุกข์ ก็​จง​ใคร่ครวญ​ว่า

พระเจ้า​สร้าง​ทั้ง​ยาม​ดี

และ​ยาม​ร้าย

จึง​ไม่​มี​ใคร​รู้

อนาคต​ของ​ตน​ได้

15 ใน​ชีวิต​อนิจจัง​ของ​ข้าพเจ้า ได้​เห็น​ทั้ง​สอง​สิ่ง​นี้​ว่า

คน​ชอบธรรม​ต้อง​พินาศ​ทั้ง​ที่​ชอบธรรม

และ​คน​ชั่วร้าย​อายุ​ยืน​ทั้ง​ที่​ชั่วร้าย

16 อย่า​เป็น​คน​ชอบธรรม​เกินไป

หรือ​เป็น​คน​ฉลาด​เกินไป

จะ​ทำลาย​ตัวเอง​ทำไม

17 อย่า​ชั่วร้าย​เกินไป

และ​อย่า​โง่เง่า​เต่า​ตุ่น

เรื่อง​อะไร​จะ​ต้อง​ตาย​ก่อน​กำหนด

18 เป็น​เรื่อง​ดี​ที่​จะ​ยึด​ถือ​สิ่ง​หนึ่ง​ไว้

และ​ไม่​ปล่อย​ให้​อีก​สิ่ง​หลุด​มือ​ไป

ใคร​ก็​ตาม​ที่​เกรงกลัว​พระเจ้า​จะ​หลีก​เลี่ยง​ความ​สุดโต่ง​ทั้งหมด*

19 สติ​ปัญญา​ทำ​ให้​คน​ฉลาด​มี​อำนาจ

ยิ่ง​กว่า​ผู้​มี​อำนาจ​ปกครอง​เมือง​สิบ​คน

20 แท้​จริง​ไม่​มี​สัก​คน​ใน​โลก​นี้​ที่​ชอบธรรม

ทำ​แต่​สิ่ง​ที่​ถูกต้อง และ​ไม่​เคย​ทำ​บาป

21 อย่า​ใส่​ใจ​ทุก​คำ​ที่​คน​อื่น​พูด

ไม่​เช่น​นั้น ท่าน​อาจ​ได้ยิน​คน​ใช้​ของ​ท่าน​แช่ง​ด่า​ท่าน

22 เพราะ​ท่าน​ก็​รู้​แก่​ใจ​ว่า

ตนเอง​ก็​แช่ง​ด่า​คน​อื่น​หลาย​ครั้ง

23 ทั้งหมด​นี้​ข้าพเจ้า​ได้​ทดสอบ​ด้วย​สติ​ปัญญา และ​ข้าพเจ้า​พูด​ว่า

"เรา​ตั้งใจ​จะ​เป็น​คน​ฉลาด"

แต่​มัน​ก็​ไกล​เกิน​เอื้อม

24 อะไร​ก็​ตาม​ที่​มี​อยู่​นั้น ช่าง​ไกล​และ​ลึกซึ้ง​ที่​สุด

ใคร​เล่า​จะ​ค้นพบ​ได้

25 ข้าพเจ้า​จึง​มุ่ง​หา​ความ​เข้าใจ

สืบ​และ​เสาะหา​สติ​ปัญญา​กับ​มูลเหตุ​ของ​สิ่ง​ต่าง​ๆ

และ​เข้าใจ​ความ​โง่​ของ​ความ​ชั่วร้าย

และ​ความ​บ้า​ของ​ความ​เขลา

26 ข้าพเจ้า​พบ​สิ่ง​ที่​ขมขื่น​ยิ่ง​กว่า​ความ​ตาย

คือ​ผู้หญิง​ที่​เป็น​บ่วง

ซึ่ง​มี​หัวใจ​เป็น​กับดัก

และ​มือ​เป็น​โซ่ตรวน

คน​ที่​พระเจ้า​พอใจ​จะ​พ้น​จาก​เธอ

แต่​เธอ​จะ​ดัก​คน​บาป​ไว้

27 ปัญญาจารย์*กล่าว​ว่า "ดู​สิ ข้าพเจ้า​ค้นพบ​สิ่ง​นี้​คือ

การ​เอา​สิ่ง​หนึ่ง​มา​ปะติดปะต่อ​กับ​อีก​สิ่ง​เพื่อ​หา​มูลเหตุ

28 ขณะ​ที่​ค้น​หา​อยู่

แต่​ยัง​ไม่​พบ

ข้าพเจ้า​ก็​พบ​ว่า ใน​พัน​คน​จะ​มี​ผู้ชาย​ซื่อตรง​คน​หนึ่ง

แต่​ไม่​มี​ผู้หญิง​ซื่อตรง​สัก​คน

29 ข้าพเจ้า​พบ​แต่​เพียง​ว่า

พระเจ้า​สร้าง​มนุษย์​ให้​ซื่อตรง

แต่​พวก​เขา​สรรหา​กล​อุบาย​มากมาย"