Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Tsaatsɛ Mawu gbeye yemi ji nile sisi jemi, nɛ nihi kulaa nɛ yeɔ e mlaa amɛ a nɔ ɔ, a ma na nɔ́ sisi numi. A je e yi kɛ ya neneene .
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Ke nile he hia nyɛ ti nɔ ko ɔ, e bi Mawu nɛ e ma ha lɛ, ejakaa e pee klaalo nɛ e ma ha nɔ tsuaa nɔ nɛ ma bi lɛ ɔ faa.
Ke nile he hia nyɛ ti nɔ ko ɔ, e bi Mawu nɛ e ma ha lɛ, ejakaa e pee klaalo nɛ e ma ha nɔ tsuaa nɔ nɛ ma bi lɛ ɔ faa.
Ke nile he hia nyɛ ti nɔ ko ɔ, e bi Mawu nɛ e ma ha lɛ, ejakaa e pee klaalo nɛ e ma ha nɔ tsuaa nɔ nɛ ma bi lɛ ɔ faa.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
Se nile nɛ je hiɔwe ngɛ nyaii, pɛ be mi, e he jɔ, e nuɔ nɔ́ sisi, e naa mɔbɔ nɛ e woɔ yiblii kpakpa; juɛmi enyɔɔnyɔ be e mi nɛ e yeɔ anɔkuale.
Se nile nɛ je hiɔwe ngɛ nyaii, pɛ be mi, e he jɔ, e nuɔ nɔ́ sisi, e naa mɔbɔ nɛ e woɔ yiblii kpakpa; juɛmi enyɔɔnyɔ be e mi nɛ e yeɔ anɔkuale.
Se nile nɛ je hiɔwe ngɛ nyaii, pɛ be mi, e he jɔ, e nuɔ nɔ́ sisi, e naa mɔbɔ nɛ e woɔ yiblii kpakpa; juɛmi enyɔɔnyɔ be e mi nɛ e yeɔ anɔkuale.
Nyɛ ti mɛnɔ nɛ hine ni lelɔ nɛ nuɔ nɔ sisi? Jamɛatsɛ ɔ e hi si himi kpakpa bɔ nɛ pee nɛ e ni peemi ni kpakpahi a je kpo nɛ a na. Nɛ ke ji e wo we kɛ fiɛ ɔ, lɛɛ ni lelɔ ji lɛ niinɛ.
Se kɛ ɔ, i tuɔ ni lemi munyuhi ngɛ nihi nɛ a hemi kɛ yemi ɔ pi si ngɛ Kristo mi momo ɔmɛ a kpɛti, se pi je nɛ ɔ mi ni lemi aloo je ɔ mi nimli nguahi nɛ be yi wami nami ɔ a munyu ɔmɛ. Nyasa ngɛ wa munyu ɔmɛ ami, ejakaa a je Mawu ngɔ, nɛ a tsɔɔ wɔ Mawu blɔ nya tomi nɛ e kɛ wɔ maa ya anunyami mi ngɛ hiɔwe ɔ. A to blɔ nya nɛ ɔ loko a bɔ je ɔ mohu, se a ngɔ kɛ laa wɔ.
Lɔ ɔ he je ɔ, benɛ Yuda bi ɔmɛ naa wa he abofu kaa wa fiɛ ke Kristo gbo bɔ nɛ pee nɛ e he a yi wami ɔ, wɔ jali ɔmɛ lɛɛ e ji kuasia sane ngɛ a tue mi. Se Mawu bli nihi nɛ e tsɛ kɛ ba yi wami hemi mi ɔ a hɛ ngmɛ konɛ a na kaa Kristo ji Mawu he wami agbo nɛ ma he a yi wami. Nɛ Kristo ɔ nitsɛ ji Mawu blɔ nya tomi nɛ e ma kɛ kpɔ mɛ ɔ e nyatsɛ. Mawu blɔ nya tomi nɛ a susu kaa e ji kuasia blɔ nya tomi ɔ, nile ngɛ mi hluu pe nimli a nile, nɛ Mawu gbɔjɔmi he wa hluu pe nɔmlɔ adesa he wami.
Nyɛ kpa nyɛ he mlɔɔmi. Ke nyɛ ti nɔ ko wo e he kɛ to je nɛ ɔ mi nihi a he nɛ e susu kaa ni lelɔ ji lɛ ɔ, e maa hi ha lɛ kaa e ngmɛɛ jamɛ a juɛmi ɔ he nɛ e pee e he kuasia bɔ nɛ pee nɛ lɔ ɔ nɛ ko tsi lɛ hiɔwe nile nami he blɔ.
Nyɛ kpa nyɛ he mlɔɔmi. Ke nyɛ ti nɔ ko wo e he kɛ to je nɛ ɔ mi nihi a he nɛ e susu kaa ni lelɔ ji lɛ ɔ, e maa hi ha lɛ kaa e ngmɛɛ jamɛ a juɛmi ɔ he nɛ e pee e he kuasia bɔ nɛ pee nɛ lɔ ɔ nɛ ko tsi lɛ hiɔwe nile nami he blɔ.
I ngɛ sɔlee ha nyɛ kaa a wo nyɛ he wami nɛ nyɛɛ pee kake ngɛ suɔmi mi nɛ nyɛɛ le Kristo kɛ juɛmi nɛ mi tsɔ kɛ pi si. Nɛ Kristo nitsɛ ji Mawu laami sane ɔ nɛ jehanɛ ɔ a je kpo ɔ nɛ. E mi nɛ a ngɔ juɛmi kɛ nile mi june ɔ tsuo kɛ laa ngɛ.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
Tsaatsɛ de ke, "I ma tsɔɔ mo wami blɔ kpakpa a nɛ o nyɛɛ nɔ. I ma wo mo ga, nɛ i ma hyɛ o nɔ yami.
E maa tsɔɔ nihi nɛ maa kpale kɛ ba e ngɔ kɛ he si bami ɔ blɔ nɛ da, nɛ hi.
Oo Mawu, moo tsɔɔ mi blɔ nɛ sa nɛ ma gu ɔ. Ha nɛ ma le o blɔ dadɛ ɔ nɛ ma nyɛɛ nɔ. Mo kpaka mi nɛ o tsɔɔ mi ni, ejakaa mo ji Mawu nɛ heɔ ye yi wami. I be hɛ nɔ kami ko, ja mo kɛkɛ o mi nɛ i naa hɛ nɔ kami ngɛ daa.
Mawu tsɔɔ nimli kpakpa amɛ he nɛ sa nɛ a gu. E naa a nane hiami ɔmɛ a he bua jɔmi.
Mo ha nɛ ma na o suɔmi ɔ mɔtu mi; ejakaa o nɔ nɛ i wo ye hɛ kɛ fɔ. Anɔkuale sɔlemi nɛ i ngɛ sɔlee ɔ nɛ, lɔ ɔ he je ɔ, moo tsɔɔ mi he nɛ ma gu.
Moo ye kɛ bua mi nɛ ma pee o suɔmi nya ni, ejakaa mo ji ye Mawu. Mo ha nɛ o mumi kpakpa a nɛ kpaka mi kɛ gu blɔ nɛ hi nɔ.
Neneene Tsɛ, ke o kpɔ mi ɔ, e ma ha nɛ o biɛ ɔ hɛ mi maa ba nyami. Mo je mi kɛ je haomi nɛ ɔ tsuo mi, ejakaa o yeɔ o si womi nɔ.
Tsaatsɛ, moo tsɔɔ mi nɔ́ nɛ o suɔ nɛ ma pee, ejakaa he nyɛli wo ka ngɛ mlɛe nɛ a ye mi awi.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
O Munyu ɔ ji kane ha ye nane, kɛ la ngɛ ye blɔ nɔ.
O Munyu ɔ ji kane ha ye nane, kɛ la ngɛ ye blɔ nɔ.
Mo bli ye hɛ ngmɛ nɛ ma na nyakpɛ níhi nɛ ngɛ o mlaa a mi.
O munyu ɔmɛ haa nɔ nuɔ nɔ sisi, nɛ a haa nɔ nɛ li nɔ́ ko ɔ plɛɔ ni lelɔ.
E ji jɔɔmi kɛ ha ni nɛmɛ nɛ ngɔɛ nimli yayamihi a ga womi, nɛ a kɛ yayami peeli bɔɛ, nɛ a nɛ mɛ ngɛ he fɛu yeli a kpɛti. Se mohu Mawu mlaa amɛ pɛ a he nɛ a bua jɔɔ; nɛ a he pɛ a susuu nyɔ kɛ pia kɛ bɔ nɛ a ma sɔmɔ Mawu ha ngɛ anɔkuale mi.
Nyɛ kai nihi nɛ Kristo tsɔɔ ɔ, nɛ nyɛ ha e munyu ɔmɛ a tsake nyɛ si himi mi nɛ nyɛɛ le ni, nɛ nyɛɛ tsɔɔ nyɛ he ni, nɛ nyɛ la yi jemi kɛ mumi mi lahi nɛ nyɛ kɛ je Mawu yi ngɛ nyɛ tsui mi.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
Enɛ ɔ he je ɔ, nyɛɛ hyɛ nyɛ he saminya ngɛ bɔ nɛ nyɛ maa hi si kɛ ha a he, ejakaa be yobuhi ji enɛ ɔmɛ. Nyɛ ko pee nyɛ he kuasiahi. Nyɛ hɛ mi nɛ tɛ. Nɛ ke nyɛ na kpakpa peemi he blɔ ɔ, nyɛ gbo he dengme.
Enɛ ɔ he je ɔ, nyɛɛ hyɛ nyɛ he saminya ngɛ bɔ nɛ nyɛ maa hi si kɛ ha a he, ejakaa be yobuhi ji enɛ ɔmɛ. Nyɛ ko pee nyɛ he kuasiahi. Nyɛ hɛ mi nɛ tɛ. Nɛ ke nyɛ na kpakpa peemi he blɔ ɔ, nyɛ gbo he dengme.
Nyɛɛ nyɛɛ ngɛ ni lemi nya, ngɛ nihi nɛ he we yi ɔmɛ a he, nɛ nyɛ tsu nyɛ deka he ni kɛ fiɛ Manye Munyu ɔ kɛ tsɔɔ ni kpahi. Nyɛ ha nɛ nyɛ munyu he nɛ tsɔ, bɔ nɛ pee nɛ nyɛ munyuhi a heto hami nɛ da kɛ ha nɔ tsuaa nɔ.
Nyɛɛ nyɛɛ ngɛ ni lemi nya, ngɛ nihi nɛ he we yi ɔmɛ a he, nɛ nyɛ tsu nyɛ deka he ni kɛ fiɛ Manye Munyu ɔ kɛ tsɔɔ ni kpahi. Nyɛ ha nɛ nyɛ munyu he nɛ tsɔ, bɔ nɛ pee nɛ nyɛ munyuhi a heto hami nɛ da kɛ ha nɔ tsuaa nɔ.
Nyɛɛ je nyɛ tsui mi kɛ tsu ni wawɛɛ be fɛɛ be kɛ bua jɔmi, kaa nɔ́ nɛ Nutsɔ ɔ nɛ nyɛ ngɛ tsue ha, se pi nyɛ zugba a nɔ nutsɔ ɔmɛ. Nɛ nyɛ kai kaa Kristo, Nutsɔ ɔ, ji nɔ nɛ maa wo nyɛ hiɔ, nɛ e ma ha nyɛ nyɛ blɔ fa mi nɔ́ ɔ kulaa. Ejakaa lɛ ji nɔ nɛ nyɛ ngɛ ni ɔ tsue ha niinɛ.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
Oo, wa Mawu ɔ he ngɛ nyakpɛ! E nile kle nɛ e ji niatsɛ agbo; wa nɛ e kojomi ɔmɛ a sisi, nɛ wa nɛ e blɔ ɔmɛ hu a nya.
A ngɔ anunyami kɛ ha Mawu, nɔ nɛ lɛ ji ni lelɔ kake too ɔ, kɛ gu Yesu Kristo, wa Nutsɔ ɔ nɔ. Amen.
Ke wa suɔ Mawu, nɛ wa ngɛ e blɔ nya tomi ɔ mi ɔ, wa maa le kaa níhi tsuo nɛ baa wa nɔ ɔ, a hi kɛ ha wɔ.
Oo Tsaatsɛ Mawu, o nibɔ ni ɔmɛ ngɛ munomuno. Nile nɛ o kɛ pee kulaa. Zugba a nɔ hyi tɔ kɛ o nibɔ ni ɔmɛ.
Wa Neneene Tsɛ ɔ kle, nɛ e he wami hu kle. E nɔ sisi numi kɛ e nile be nyagbe.
O maa ya nɔ ma kudɔ mi kɛ o nile kɛ ga womi ngɛ ye wami be ɔ kulaa mi; nɛ pee se ɔ, o maa ngɔ mi kɛ ya o hiɔwe anunyami ɔ mi.
Lɔ ɔ he je ɔ, moo tsɔɔ wɔ nɛ waa le wa ligbi ɔmɛ kanemi, bɔ nɛ pee nɛ wa na ni lemi tsui.
Nɔmlɔ kpakpa tuɔ ni lemi munyu, nɛ e yeɔ dami sane daa.
O bua nɛ jɔ Mawu he, nɛ e ma ha mo nɔ nɛ o tsui ngɛ hlae.
Nutsɔ, moo tsɔɔ mi nanema he; moo tsɔɔ mi o dami blɔ ɔ ngɛ o si womi ɔ nya, konɛ he nyɛli ɔmɛ a nine nɛ ko su ye nɔ.
O ha nɛ i na bua jɔmi. Mo o ngɔ kɛ o mi nɛ bua jɔmi nɛ se pui ngɛ.
Jehanɛ ɔ, a ngɔ anunyami kɛ ha Mawu nɔ nɛ kɛ gu e he wami babauu nɛ ngɛ ni tsue ngɛ wa mi ɔ nɔ́ ɔ, e pee níhi fuu kɛ ha wɔ pe bɔ nɛ wa ma bi lɛ aloo wa ma susu ɔ. A ngɔ anunyami kɛ ha lɛ kɛ ya neneene kɛ yi nɔhi kulaa ngɛ asafo ɔ yi wami hemi he blɔ nya nɛ e to kɛ gu Kristo nɔ́ ɔ he.
Ngmami ɔ tsɔɔ kaa a ma sane tsuaa sane nɛ ni enyɔ loo etɛ ye he odase ɔ nya si.
Nɛ i heɔ yeɔ kaa nyɛ hɛ ji he wami womi munyuhi nɛ Mawu tu nyɛ kaa e bimɛ ɔ a nɔ ke, "Ye bi, ke Nutsɔ ɔ sa tue ha mo ɔ, o mi mi nɛ ko fu. O nine mi nɛ ko wo nyu ke e ngɛ mo he nɛ o dɛ ngɛ ɔ tsɔɔe. Ejakaa Mawetsɛ ɔ gblaa nɔ nɛ e suɔ lɛ ɔ tue, nɛ e tsɔseɔ nɔ nɛ ji e bi."
Mamimɛ, loko ma gbe womi nɛ ɔ nya a, ma de nyɛ nɔ́ kake nɛ ɔ hu: Nyɛɛ ngɔ nyɛ juɛmi kɛ fɔ nɔ́ nɛ ji anɔkuale ɔ nɔ, nɔ́ nɛ hi kɛ nɔ́ nɛ da. Nyɛ susu níhi nɛ he tsɔ nɛ ngɛ fɛu he. Nɛ nyɛ susu níhi kulaa nɛ hia kaa nyɛ je Mawu yi ngɛ he, nɛ ma ha nyɛ bua jɔmi ɔ he.
Enɛ ɔ he je ɔ, nyɛ ko hao nyɛ he ngɛ hwɔɔ je nɛ maa na he, nyɛ ko hao ejakaa Mawu maa to hwɔɔ he blɔ nya kɛ ha nyɛ. Hwɔɔ hu je ngua nɛ maa na."
Woyi je loo Seba Manyɛ ɔ maa te si kɛ wo nyɛ yi nɔ bi nɛ ɔmɛ ngɛ kojomi ɔ mi nɛ e maa bu nyɛ fɔ, ejakaa e hia blɔ kɛ je tsitsaa lokoo kɛ ba bu Salomo ni lemi ɔ tue; se nɔ nɛ kle pe Salomo ngɛ hiɛ ɔ nɛ nyɛ he we lɛ yi.
Nɔ tsuaa nɔ nɛ buɔ ye munyu ɔmɛ tue nɛ e yeɔ a nɔ ɔ hɛ mi tɛ; e ngɛ kaa nɔ ko nɛ e ma e tsu ngɛ tɛ nɔ.
ejakaa i ma wo nyɛ nya nɔ́ nɛ sa kaa nyɛ de, nɛ i ma ha nyɛ juɛmi bɔ nɛ ni nɛmɛ nɛ wo nyɛ kɛ ya a be nyɛ nya nyɛe maa da.
Ke nyɛ susu munyu nɛ ɔ he saminya a, nyɛ maa na kaa ye nɔ́ da."
Kɛ nyɛ pee kɛ le nɔ́ nɛ maa ba hwɔɔ kɛɛ? Ejakaa nyɛ wami be ɔmɛ ɔ nyɛ li a se kɛmi, a ngɛ kaa mɔtu afua. Nyɛ maa na lɛ piɔ, se be bɔɔ se pɛ e be hu.