1 Reis 10

1 Kiam la reĝino de Ŝeba aŭdis la famon pri Salomono kaj pri la domo de la Eternulo, ŝi venis, por elprovi lin per enigmoj. 2 Kaj ŝi venis Jerusalemon kun tre granda akompanantaro, kun kameloj, portantaj aromaĵojn, tre multe da oro, kaj multekostajn ŝtonojn. Kaj ŝi venis al Salomono, kaj parolis kun li pri ĉio, kion ŝi havis en sia koro. 3 Kaj Salomono solvis al ŝi ĉiujn ŝiajn demandojn; kaj estis nenio, kion la reĝo ne scius kaj kion li ne solvus al ŝi. 4 Kaj la reĝino de Ŝeba vidis la tutan saĝecon de Salomono, kaj la domon, kiun li konstruis, 5 kaj la manĝaĵon ĉe lia tablo kaj la loĝejon de liaj sklavoj kaj la oficojn de liaj servantoj kaj iliajn vestojn kaj liajn vinverŝistojn, kaj liajn bruloferojn, kiujn li oferadis en la domo de la Eternulo; kaj ŝi estis tute ravita. 6 Kaj ŝi diris al la reĝo: Vera estas tio, kion mi aŭdis en mia lando pri viaj aferoj kaj pri via saĝeco; 7 mi ne kredis al la diroj, ĝis mi venis kaj ĝis miaj okuloj ekvidis; sed nun mi vidas, ke oni ne rakontis al mi eĉ duonon; vi havas pli da saĝo kaj bono, ol diras la famo, kiun mi aŭdis. 8 Feliĉaj estas viaj homoj, feliĉaj estas viaj servantoj, kiuj ĉiam staras antaŭ vi kaj aŭdas vian saĝecon. 9 Benata estu la Eternulo, via Dio, kiu favoras vin kaj sidigis vin sur la tronon de Izrael. Pro Sia eterna amo al Izrael Li faris vin reĝo, por ke vi zorgu pri juĝo kaj justeco. 10 Kaj ŝi donacis al la reĝo cent dudek kikarojn da oro kaj tre multe da aromaĵoj kaj multekostajn ŝtonojn; neniam plu venis tiom multe da aromaĵoj, kiom la reĝino de Ŝeba donacis al la reĝo Salomono. 11 Kaj la ŝiparo de Ĥiram, kiu venigis oron el Ofir, alvenigis el Ofir tre multe da santala ligno kaj multekostajn ŝtonojn. 12 Kaj el la santala ligno la reĝo faris pilastrojn por la domo de la Eternulo kaj por la reĝa domo, ankaŭ harpojn kaj psalterojn por la kantistoj; neniam venis tiom da santala ligno, nek estis vidata, ĝis la nuna tago. 13 Kaj la reĝo Salomono donis al la reĝino de Ŝeba ĉion, kion ŝi deziris kaj kion ŝi petis, krom tio, kion li donis al ŝi el la mano de la reĝo Salomono mem. Kaj ŝi foriris returne en sian landon, ŝi kaj ŝiaj servantoj.

14 La pezo de la oro, kiu estis alportita al Salomono dum unu jaro, estis sescent sesdek ses kikaroj da oro; 15 krom tio, kio venis de la butikistoj kaj de la komerco de negocistoj kaj de ĉiuj reĝoj de Arabujo kaj de la regionestroj. 16 Kaj la reĝo Salomono faris ducent grandajn ŝildojn el forĝita oro (sescent sikloj da oro estis uzitaj por ĉiu ŝildo) 17 kaj tricent malgrandajn ŝildojn el forĝita oro (tri min’oj da oro estis uzitaj por ĉiu el tiuj ŝildoj); kaj la reĝo metis ilin en la arbardomon de Lebanon. 18 Kaj la reĝo faris grandan tronon el eburo kaj tegis ĝin per pura oro. 19 Ses ŝtupojn havis la trono, rondan supron havis la trono malantaŭe, kaj brakapogojn ambaŭflanke de la sidloko, kaj du leonojn, starantajn apud la brakapogoj. 20 Kaj ankoraŭ dek du leonoj tie staris sur la ses ŝtupoj ambaŭflanke; ne ekzistis io simila en iu ajn regno. 21 Kaj ĉiuj trinkvazoj de la reĝo Salomono estis el oro, kaj ĉiuj vazoj de la Lebanona arbardomo estis el pura oro; nenio estis el arĝento; en la tempo de Salomono ĝi estis rigardata kiel senvalora. 22 Ĉar Tarŝiŝan ŝiparon la reĝo havis sur la maro kun la ŝiparo de Ĥiram; unu fojon en tri jaroj venadis la Tarŝiŝa ŝiparo, alportante oron, arĝenton, eburon, simiojn, kaj pavojn. 23 Tiel la reĝo Salomono superis ĉiujn reĝojn de la tero per riĉeco kaj per saĝeco. 24 Kaj ĉiuj sur la tero penis vidi Salomonon, por aŭdi lian saĝon, kiun Dio enmetis en lian koron. 25 Kaj ili alportadis ĉiu sian donacon: vazojn arĝentajn, vazojn orajn, vestojn, batalilojn, aromaĵojn, ĉevalojn, kaj mulojn, ĉiujare. 26 Kaj Salomono kolektis al si ĉarojn kaj rajdistojn; kaj li havis mil kvarcent ĉarojn kaj dek du mil rajdistojn; kaj li lokis ilin en la urboj de ĉaroj kaj ĉe la reĝo en Jerusalem. 27 Kaj la reĝo atingis tion, ke la arĝento estis en Jerusalem kiel ŝtonoj, kaj la cedroj estis en tiel granda kvanto, kiel sikomoroj sur malaltaj lokoj. 28 La ĉevalojn al Salomono oni venigadis el Egiptujo; kaj societo de komercistoj de la reĝo aĉetadis ilin amase laŭ difinita prezo. 29 Ĉiu ĉaro estis liverata el Egiptujo pro sescent sikloj da arĝento, kaj ĉiu ĉevalo pro cent kvindek; tiel same ili estis liverataj per iliaj manoj al ĉiuj reĝoj de la Ĥetidoj kaj al la reĝoj de Sirio.

Te Toronga o te Kuīni o Hēpā

1 Ā, nō te rongonga o te Kuīni o Hēpā ki te rongo o Horomona, ki tāna i mea ai mō te ingoa o Ihowā, ka haere mai ia ki te whakamātau i a ia ki ngā kupu pakeke. 2 Nā, haere mai ana ia ki Hiruhārama, nui atu hoki te tira, he kāmera e waha ana i ngā mea kakara, i tōna nui o te kōura, i te kōhatu utu nui; nā, i tōna haerenga ki a Horomona, ka kōrerotia e ia ki a ia ngā mea katoa i roto i tōna ngākau. 3 Ā, whakaaturia ana e Horomona ki a ia te tikanga o āna kupu katoa, kāhore he kupu i ngaro i te kīngi, i kore te whakaatu ki a ia. 4 Ā, nō te kitenga o te Kuīni o Hēpā i te mōhio katoa o Horomona, i te whare hoki i hangā e ia, 5 i te kai o tāna tēpu, i te nohoanga o āna tāngata, i te tūranga o āna kaimahi, i ō rātou kākahu, i āna kairiringi wāina, i tōna pikitanga i piki atu ai ki te whare o Ihowā, kore ake he wairua i roto i a ia.

6 Ā, ka mea ia ki te kīngi, "Pono tonu ngā mea i rongo ai ahau i tōku whenua mō āu mahi, mō tōu mōhio. 7 Heoi, kīhai ahau i whakapono ki aua kōrero, ā tae noa mai ahau, kite noa ōku kanohi. Nanā, kīhai te hāwhe i kōrerotia ki ahau; nui atu tōu mōhio, tōu pai, i te rongo i rongo ai ahau. 8 Anō te hari o āu tāngata, anō te hari o ēnei pononga āu e tū tonu nei i tōu aroaro, e whakarongo nei ki tōu mōhio! 9 Kia whakapaingia a Ihowā, tōu Atua i whakaahuareka nei ki a koe, i hōmai nei i a koe ki runga ki te torōna o Īharaira. He aroha mau tonu hoki nō Ihowā ki a Īharaira, nā, meinga ana koe e ia hei kīngi, hei mahi i te whakawā, i te tika."

10 Nā, hōmai ana e ia ki te kīngi kotahi rau e rua tekau taranata kōura, tōna tini o ngā mea kakara, me ngā kōhatu utu nui; kāhore he mea kakara i tae mai i muri nei hei rite te nui ki ēnei i hōmai nei e te Kuīni o Hēpā ki a Kīngi Horomona.

11 Ā, nā ngā kaipuke o Hīrama nāna nei i mau mai te kōura i Ōpira, nā reira anō i kawe mai ngā rākau aramuka me ngā kōhatu utu nui i Ōpira, tōna tini. 12 Nā, ka hangā aua rākau aramuka e te kīngi hei pou mō te whare o Ihowā, mō te whare anō o te kīngi, hei hāpa, hei hātere, he mea mā ngā kaiwaiata; kāhore anō i tae noa mai he rākau aramuka hei rite, kāhore hoki i kitea i mua, ā taea noatia tēnei rā.

13 Nā, ka hoatu e Kīngi Horomona ki te Kuīni o Hēpā ngā mea katoa i pai ai ia, āna hoki i tono ai, he tāpiri ki runga ki ngā mea i hoatu e te ringa o Kīngi Horomona ki a ia. Heoi, ka tahuri ia, ā, haere ana rātou ko āna tāngata ki tōna whenua.

Te Rahinga a Kīngi Horomona

14 Nā, ko te taimaha o te kōura i tae ki a Horomona i te tau kotahi, e ono rau e ono tekau mā ono taranata kōura; 15 hāunga a ngā kairapu taonga, i mau mai ai me ngā taonga a ngā kaihokohoko, a ngā kīngi katoa o Arāpia, a ngā kāwana o te whenua.

16 Nā, ka hangā e Kīngi Horomona ētahi pukupuku, e rua rau, he mea patu te kōura; e ono rau ngā hekere kōura ki te pukupuku kotahi. 17 Ā, i hangaia e ia ētahi pukupuku iti iho e toru rau, he mea patu te kōura; e toru pāuna kōura ki te pukupuku kotahi; ā, hoatu ana e te kīngi ki te whare o te ngahere o Repanōna.

18 Ā, i hangā e te kīngi tētahi torōna nui ki te rei, whakakikoruatia iho ki te kōura pai rawa. 19 E ono ngā kaupae ki te torōna, he mea porotaka a runga o muri o te torōna; he okiokinga ringa anō kei te wāhi e nohoia ana, i tētahi taha; i tētahi taha, e rua anō ngā raiona e tū ana i te taha o ngā okiokinga. 20 Kotahi tekau mā rua hoki ngā raiona i reira e tū ana i tētahi taha, i tētahi taha, i runga i ngā kaupae e ono; kāhore he mea pērā i hangā i tētahi atu rangatiratanga.

21 Nā, ko ngā oko inu katoa a Kīngi Horomona, he kōura kau; me ngā oko katoa o te whare o te ngahere o Repanōna, he kōura parakore; kāhore he hiriwa; kīhai tērā i kīia he mea nui ngā rā o Horomona.

22 He maha hoki a te kīngi kaipuke ki Tarahihi i te moana, he mea huihui ki ngā kaipuke a Hīrama. Kotahi te ūnga mai i ngā tau e toru o ngā kaipuke o Tarahihi, hei kawe mai i te kōura, i te hiriwa, i te rei, i ngā makimaki, me ngā pīkake.

23 Nā, nui atu a Kīngi Horomona i ngā kīngi katoa o te whenua te whai taonga, te mōhio. 24 I whāia anō a Horomona e ngā whenua katoa, kia rongo ai rātou i tōna mōhio i hōmai nei e te Atua ki tōna ngākau. 25 Me te kawe mai anō rātou i tāna hākari, i tāna hākari, i ngā oko hiriwa, i ngā oko kōura, i ngā kākahu, i ngā mea mō te whawhai, i ngā kakara reka, i ngā hōiho, i ngā muera, he mea tatau ā-tau tonu.

26 Nā, ka āmia e Horomona he hāriata, he kaieke hōiho; kotahi mano e whā rau ana hāriata, tekau mā rua mano ngā kainoho hōiho, he mea wehe nāna ki ngā pā hāriata, ki te kīngi hoki, ki Hiruhārama. 27 Nā, meinga ana te hiriwa e te kīngi ki Hiruhārama kia rite ki te kōhatu; i meinga anō e ia ngā hīta kia rite ki te hikamora i te raorao te tini.

28 Ā, ko ngā hōiho o Horomona, he mea mau mai i Īhipa; nā ngā kaihoko a te kīngi i tango kāhui mai, tēnā kāhui me tōna utu. 29 Nā, e ono rau ngā hekere hiriwa i riro ai te hāriata i puta ai i Īhipa, kotahi rau e rima tekau i riro ai te hōiho; ko rātou hei kawe mō ngā kīngi katoa o ngā Hiti, mō ngā kīngi o Hīria.