1 Meu filho, se você aceitou ser fiador de seu amigo

ou se concordou em garantir a dívida de um estranho,

2 se caiu numa armadilha por causa do acordo feito

e se está preso por suas palavras,

3 siga meu conselho e livre-se dessa obrigação,

pois você se colocou nas mãos de seu amigo.

Procure-o, humilhe-se

e insista com ele.

4 Não deixe para amanhã;

não descanse enquanto não resolver essa situação.

5 Livre-se como a gazela que escapa do caçador,

como o pássaro que foge da rede.

6 Aprenda com a formiga, preguiçoso!

Observe como ela age e seja sábio.

7 Embora não tenha príncipe,

nem autoridade, nem governante,

8 ela trabalha duro durante todo o verão,

juntando comida para o inverno.

9 Mas você, preguiçoso, até quando dormirá?

Quando sairá da cama?

10 Um pouco mais de sono, mais um cochilo,

mais um descanso com os braços cruzados,

11 e a pobreza o assaltará como um bandido;

a escassez o atacará como um ladrão armado.

12 Como são os desprezíveis e os perversos?

Eles vivem mentindo:

13 demonstram sua falsidade com um piscar de olho,

com um movimento do pé ou por sinais com os dedos.

14 Seu coração pervertido trama a maldade,

e andam sempre criando problemas.

15 Por isso, serão destruídos de repente,

despedaçados num instante sem que possam se recuperar.

16 Há seis coisas que o Senhor odeia,

ou melhor, sete coisas que ele considera detestáveis:

17 olhos arrogantes,

língua mentirosa,

mãos que matam o inocente,

18 coração que trama a maldade,

pés que se apressam em fazer o mal,

19 testemunha falsa que diz mentiras,

e aquele que semeia desentendimento entre irmãos.

20 Meu filho, obedeça aos mandamentos de seu pai

e não deixe de lado a instrução de sua mãe.

21 Guarde as palavras deles em seu coração

e amarre-as em seu pescoço.

22 Quando você andar, os conselhos de seus pais o guiarão;

quando dormir, eles o protegerão;

quando acordar, eles o orientarão.

23 Pois o mandamento é lâmpada,

e a instrução é luz;

e as correções da disciplina

são o caminho que conduz à vida.

24 Eles o protegerão da mulher imoral,

das palavras sedutoras da promíscua.

25 Não cobice sua beleza;

não deixe que seus olhares o seduzam.

26 Pois a prostituta o levará à pobreza,

mas dormir com a esposa de outro homem lhe custará a vida.

27 Pode um homem carregar fogo junto ao peito

sem que a roupa se queime?

28 Pode alguém caminhar sobre brasas

sem que os pés se queimem?

29 Assim acontece com quem dorme com a mulher de outro;

aquele que a toca não ficará sem castigo.

30 Pode-se encontrar desculpa para o ladrão

que rouba porque está com fome.

31 Ainda assim, se for apanhado, terá de pagar sete vezes o que roubou,

mesmo que precise vender tudo que há em sua casa.

32 Mas o homem que comete adultério não tem juízo,

pois destrói a si mesmo.

33 Será ferido e desonrado,

e sua vergonha jamais se apagará.

34 Porque o marido ciumento ficará furioso

e não terá misericórdia quando se vingar.

35 Não aceitará compensação alguma,

nem se satisfará com os presentes mais valiosos.

1 Oğlum, eğer birine kefil oldunsa, 2 Onun borcunu yüklendinse,2 Düştünse tuzağa kendi sözlerinle, 2 Ağzının sözleriyle yakalandınsa,3 O kişinin eline düştün demektir. 2 Oğlum, şunu yap ve kendini kurtar: 2 Git, yere kapan onun önünde, 2 Ona yalvar yakar.4 Gözlerine uyku girmesin, 2 Ağırlaşmasın göz kapakların.5 Avcının elinden ceylan gibi, 2 Kuşbazın elinden kuş gibi kurtar kendini.6 Ey tembel kişi, git, karıncalara bak, 2 Onların yaşamından bilgelik öğren.7 Başkanları, önderleri ya da yöneticileri olmadığı halde,8 Yazın erzaklarını biriktirirler, 2 Yiyeceklerini toplarlar biçim mevsiminde.9 Ne zamana dek yatacaksın, ey tembel kişi? 2 Ne zaman kalkacaksın uykundan?10 ‹‹Biraz kestireyim, biraz uyuklayayım, 2 Ellerimi kavuşturup şöyle bir uyuyayım›› demeye kalmadan,11 Yokluk bir haydut gibi, 2 Yoksulluk bir akıncı gibi gelir üzerine.12 Ağzında yalanla dolaşan kişi, 2 Soysuz ve fesatçıdır.13 Göz kırpar, bir sürü ayak oyunu, 2 El kol hareketleri yapar,14 Ahlaksız yüreğinde kötülük tasarlar, 2 Çekişmeler yaratır durmadan.15 Bu yüzden ansızın yıkıma uğrayacak, 2 Birdenbire çaresizce yok olacak.16 RABbin nefret ettiği altı şey, 2 İğrendiği yedi şey vardır:17 Gururlu gözler, 2 Yalancı dil, 2 Suçsuz kanı döken eller,18 Düzenbaz yürek, 2 Kötülüğe seğirten ayaklar,19 Yalan soluyan yalancı tanık 2 Ve kardeşler arasında çekişme yaratan kişi.20 Oğlum, babanın buyruklarına uy, 2 Annenin öğrettiklerinden ayrılma.21 Bunlar sürekli yüreğinin bağı olsun, 2 Tak onları boynuna.22 Yolunda sana rehber olacak, 2 Seni koruyacaklar yattığın zaman; 2 Söyleşecekler seninle uyandığında.23 Bu buyruklar sana çıra, 2 Öğretilenler ışıktır. 2 Eğitici uyarılar yaşam yolunu gösterir.24 Seni kötü kadından, 2 Başka birinin karısının yaltaklanan dilinden 2 Koruyacak olan bunlardır.25 Böyle kadınların güzelliği seni ayartmasın, 2 Bakışları seni tutsak etmesin.26 Çünkü fahişe yüzünden insan bir lokma ekmeğe muhtaç kalır, 2 Başkasının karısıyla yatmak da kişinin canına mal olur. kalır›› ya da ‹‹Çünkü fahişenin ücreti ancak bir somun ekmektir››.27 İnsan koynuna ateş alır da, 2 Giysisi yanmaz mı?28 Korlar üzerinde yürür de, 2 Ayakları kavrulmaz mı?29 Başkasının karısıyla yatan adamın durumu budur. 2 Böyle bir ilişkiye giren cezasız kalmaz.30 Aç hırsız karnını doyurmak için çalıyorsa, 2 Kimse onu hor görmez.31 Ama yakalanırsa, çaldığının yedi katını ödemek zorunda; 2 Varını yoğunu vermek anlamına gelse bile.32 Zina eden adam sağduyudan yoksundur. 2 Yaptıklarıyla kendini yok eder.33 Payına düşen dayak ve onursuzluktur, 2 Asla kurtulamaz utançtan.34 Çünkü kıskançlık kocanın öfkesini azdırır, 2 Öç alırken acımasız olur.35 Hiçbir fidye kabul etmez, 2 Gönlünü alamazsın armağanların çokluğuyla.