Aliança
A aliança é o modo como Deus se relaciona com seu povo. Da aliança com Noé à Nova Aliança em Cristo, Deus se compromete com amor e fidelidade irrevogáveis.
Alianças com Israel
Deus firmou aliança com Abraão, Moisés e Davi. No arco-íris, na lei, nas promessas — Ele é o Deus da aliança.
Ninfɛ di Yaa latɔkɔ Noa ku babisuɔtɔbi nɔɔ nwu alɛ, <<Lenii kanya ku aye ku banantii lee ba nimawa ni sɛɛmaa lee ku lɛsaa biala niawɛ ni nkpa di ɔkyɛ lee, bakansiɛ ku babɔkɛɛ sele ku lepoo kamɛ babɔkɛɛ bamuu ku mba bamuu niadie ni di lɛlakaa nwu nkpo kamɛ ku aye, ku lɛsaa biala ninkpe ni nkpa kaasɔ suoto. Lenii kanya ku aye nlɛ, diidii namasinwɔɔsa asaa ya amuu ninkpe ni nkpa ku ntu oyii. Diidii ntu dilasin-yii kasɔ dilalaasa asaa.>>
Ni di Yaa labuɛ alɛ, <<Nnya nle mmle ninle dituosaa le nimate ni di kanya ka konii ni munkofɔ ntɛɛ ku lɛsaa biala ninkpe ni nkpa ku banantii lɛfɔ bamuu ba nimawa ni. Ntɔɔta kolosansa nii lɛtaa koolo, nni nimale dituosaa le nimasiɛ ni munko kasɔ ntɛɛ di kanya ka lenii ni nɛ.
Lenii kanya ku aye nlɛ, diidii namasinwɔɔsa asaa ya amuu ninkpe ni nkpa ku ntu oyii. Diidii ntu dilasin-yii kasɔ dilalaasa asaa.>>
Ntɔɔta kolosansa nii lɛtaa koolo, nni nimale dituosaa le nimasiɛ ni munko kasɔ ntɛɛ di kanya ka lenii ni nɛ.
Dii nwu nkpo di Saate lanii kanya ku Abram aabuɛ alɛ, <<Banantii lɛfɔ lɛyɔ kasɔ ka mmle lɛta diɛyɔ ni di Nil okle kotoko di Egipte, diɛlaase ni di Eufrate okle kplɛ nwu kotoko. Nka ninle kasɔ ka di Keni batii, Kenisi batii, Kadmoni batii, Hiti batii, Perisi batii, Refait batii, Amori batii, Kanaan batii, Girgasi batii ku Yebusi batii nsi nɛ.>>
Ninfɛ di Abram lafuusa anu kaasɔ, ni di Yaa latɔkɔ nwɔ alɛ, <<Konii kanya ka mmle ku afɔ. Fabale nnle kpinwu kote. Blɔbasinlɛɛ fɔ Abram, leyooto lɛfɔ nfɛ ninle Abraham, diekye ntɔɔbla fɔ nnle kpinwu kote. Mata banantii lɛfɔ mpɔ kpinwu, mabla fɔ nnle kpinwu, baka madie mankye kamɛ lɛfɔ. Kamanii kanya ka mmle di munkofɔ ntɛɛ ku banantii lɛfɔ ntɛɛ. Kabale kanya ninii le ninaa ni kaloo nimate kanta ni kayi kamaa banantii lɛfɔ kpinwu. Kanya ninii nwu ninle alɛ kamale fɔ Yaa ku banantii lɛfɔ ba nikɔwa ni sɛɛmaa Yaa. Kanaan kasɔ nwu suoto kamuu fale ni ɔfɔɔ, kamayɔ ka nta afɔ ku banantii lɛfɔ kanle ye atesaa ya ninaa ni kaloo; male ma kafɔɔ Yaa.>>
Ninfɛ di Yaa latɔkɔ Abraham alɛ, <<Afɔ yi, mufũ kanya ninii nwu nkpo faklee, afɔ ku banantii lɛfɔ ba nikɔwa ni kaayi kamaa yi, biklee kanya ninii nwu nkpo. Nle mmle ninle kanya ninii le konii ni munko fɔ ku banantii lɛfɔ bamuu, biamufũ minklee ni nɛ: Dikpeni osuɔtɔ biala kaamɛ lee lɛkyɛlɛnsa suoto. Dikpeni bɛɛkyɛlɛnsa nwɔ suoto fɛ nsũ lɛtɛsaa di kanya ninii le ninsi ni munko fɔ ntɛɛ.
Di lefosi lɛlɛɛ naafa kamɛ yi, ɔka Kedorlaomer ku baka bamba ba niabla ni onwii lakyɛ baalalenkee Refait batii di Astero Karnaim, Susit batii di Ham, Emit batii di Sawe Kiriataim
Nunua, nse bibanu mi ɔlaa niimu kamɛ, mimufũ kanya ninii nii minklee yi, ni bibale mi batii finle bamu di nnle mmuu kamɛ. Kuntɛ kayi kamuu nle mi kale,
"Kamatika kɔmɛ lee nkyeko Lekpo Sɛɛle nnaase di Filisti batii Lekpo kotoko. Diɛyɔ ni di kufĩ katunkɔ ɔfaafuu diɛlaase di Eufrate okle kotoko. Kamayɔ batii ba ninsi ni kaasɔ nwu nkpo suoto nkpee ye ninnɛɛ kamɛ, mintososa ma mindiki kaamɛ lee. Tambla kanya ninii ku mma ee ku afiɔ lɛma.
Ninfɛ di SAATE nwu labuɛ alɛ, "Kɔbla kanya ninii ku Israel batii nwu. Di batii nwu bamuu anu kamabla sɛkpɛ se niɛbla ni ɔkpɛ diidii manadibla sĩ ni di kale kukanwii di kayi ka mmle kamuu kamɛ. Batii ba kamɛ bisi ni kamanya sɛkpɛ yɛkɛle se di ami SAATE nwu kamabla nta ye nii.
Nioso Mose lasiɛ ninfa ku SAATE nwu ayi afosi ana ku nkyɛ afosi ana. Atale alesaa ee anyi ntu kafɔɔ. Ni aakpana kanya ninii sɛlaa nwu ninle ni afiofa lefosi nwu di afuɔ nkyɛ nwu suoto nɛ.
Nioso Mose lasiɛ ninfa ku SAATE nwu ayi afosi ana ku nkyɛ afosi ana. Atale alesaa ee anyi ntu kafɔɔ. Ni aakpana kanya ninii sɛlaa nwu ninle ni afiofa lefosi nwu di afuɔ nkyɛ nwu suoto nɛ.
Aadiki kanya ninii nɔɔ nwu aatɔkɔ ye, Afiofa Lefosi ya aatɔkɔ ye alɛ bitikanko nii, aakpana nya kafɔɔ aatika ni di afuɔ nkyɛ nnyɔ suoto.
Nioso tofo falɛ SAATE Yaa lɛfɔ ninle Yaa; nnwɔɔ ninle onukwale Yaa nwu nɛ, ɔɔbla ni di kanya ninii nɔɔ lɛbɔmbɔ nwu anta ni ana nkpe be nimbɔmbɔ nwɔ, bakle ni afiofa nɔɔ.
Alianças renovadas
O povo renovava a aliança diante do Senhor. A fidelidade de Deus permanece mesmo quando o povo falha.
Nioso obe wɔ di batii nwu ladie ni di kasiɛkɔ lɛma alɛ bɔɔlaawaalɛ ni Yordan okle, olebatatɛ ba nintuka ni kanya ninii lɛlakaa nwu lafe baale ma katũ. Obe nwu kamɛ Yordan ntooyii di ofiɛlɛbee kamɛ. Kafɔɔ nfanwu, nfanwu di olebatatɛ ba niatuka ni lɛlakaa nwu ladu ni Yordan okle di nkpaa lɛma lakpanko ni ntu nwu kotoko, ntu be nikobiɛ ninkye ni katoo ladiɛ ofe. Ntu lapɛ lɛboo diabla ditii obo kplɛ late fanfa, di okpoo onwii bɔɔlɛɛ ni Adam di Saretan ɔlɔɔkɔ. Obe wɔ di ntu be nikobiɛ ninfe ni kala nimbuo ni di Araba Lekpo (Mmba Lekpo) latɛ diabudi. Nioso batii nwu lawaalɛ baasifi Yeriko kakyɛ nyɔɔfa. Olebatatɛ ba niatuka ni SAATE nwu kanya ninii lɛlakaa layila kpinkpĩ di kasɔ kosole suoto di Yordan ntɛɛntɛɛ, ni di Israel batii bamuu lafe dialaase di obe wɔ di kale nwu kamuu laloo ni ɔwaalɛ fɛɛ di kasɔ kosole nwu suoto.
Ninfɛ di Yehoiada labla kanya ninii di SAATE nwu ku ɔka ku batii nwu ntɛɛ alɛ babale SAATE nwu batii nɛ. Aabla kafɔɔ kanya ninii di ɔka ku batii nwu ntɛɛ.
Ninfɛ di ɔka layila di lɛkpaka ɔlɔɔkɔ aase kanya ninii lese lɛbla di SAATE nwu anu- alɛ abatikanko SAATE nwu, anklee afiofa nɔɔ, anle sɛlaa nɔɔ, ankyɛ di sisuku nɔɔ ku otu nɔɔ omuu ku ɔkla nɔɔ omuu, alɛ ootika difuɔ di kanya ninii sɛlaa se bɛɛkpana ni di kukũ ko mmle kamɛ. Ninfɛ di batii nwu bamuu laka suoto lɛma simu ntam baata kanya ninii nwu nɛ.
Nioso di obe nwu kamɛ Ɔka Yoram ladie di Samaria aalaasiisa Israel omuu. Ni aata kafɔɔ Yuda ɔka Yehosafat kanya ka mmle alɛ: "Moab ɔka ntɔɔtaka di suoto nii. Fabatikankoe munaakpɛko Moab?"
Ni di Yuda ɔka ladiki kanya alɛ, "Kamatikanko fɔ, nte fɛ mmle fate nii, batii nii fɛ batii lɛfɔ, bapɔnkɔ nii fɛ bapɔnkɔ lɛfɔ."
Nioso Yonatan lanii kanya ku Dawid leyo batii aabuɛ alɛ, "Saate nwu ananfi Dawid balo kootoko." Ni di Yonatan lata Dawid lase ntam ɔka di lɛbɔmbɔ nɔɔ le akpe atɔɔ ni suoto nɛ. Diekye Yonatan mbɔmbɔ Dawid fɛ mmle ambɔmbɔ ni suoto nɔɔ.
Nova Aliança
Eis que dias vêm em que farei nova aliança. Jesus é mediador de uma aliança superior, fundamentada em melhores promessas.
SAATE nwu niebuɛ alɛ, "Obe kɔwa,
kamabla ni kanya ninii fɔle
ku Israel batii
ku Yuda batii.
Klɔbate fɛle kanya ninii ka
labla ni ku bawa lɛma
di obe wɔ lakpaa ma ni ku kɔnɛɛ
laleko ma katũ ladieko ni di Egipte,
ta baalalaasa ni kanya ninii nii nwu so,
nu lale kɔsa lata ma,"
SAATE nwu niebuɛ.
"Nnya kanya ninii ka kamanii ni ku Israel batii
di obe nwu sɛmaa," SAATE nwu niebuɛ.
"Kamayɔ kufiofa nii nkpee di asibu lɛma kamɛ
nkpana nwu kafɔɔ ntika di situ lɛma suoto.
Kamale Yaa lɛma,
mma kafɔɔ babale batii nii.
Otii kuonwii dilɔbasintuo owo nɔɔ asaa,
ee otii atuo obilɛma-suɔtɔbi asaa, abuɛ alɛ, ‘Tofo SAATE nwu,’
diekye bamuu lɛma babatofo mi,
diɛyɔ ni di obisɔ diɛlaadu ni ɔnɔɔfo,"
SAATE nwu niebuɛ.
"Diekye kamayɔ akpilesaa lɛma ɔbla nkyɛ ma
nɔmasinyuma kafɔɔ sikpile lɛma."
"Nnya ɔlaa wɔ di SAATE nwu kobuɛ ni alɛ: ‘Nse fabafuo kanya ninii nii ka labla ni munko kakũ ofukuti, ku kanya ninii nii ka labla ni munko kakyɛ ofukuti, alɛ kakũ ku kakyɛ dilasinwa di obe ninya kamɛ yi, ni nse kanya ninii nii ka labla ni ku kpɛmblatɛ nii Dawid- ku kanya ninii nii ka labla ni ku Lewi batii ba ninle ni olebatatɛ ba nimbla ni kasumu ɔkpɛ di anu nii- kafuo ofukuti, ni Dawid dilɔbasinwɛ ɔnantii ale sɛka di lɛkakpomii nɔɔ suoto.
Fidelidade da aliança
A aliança de Deus é eterna. Ele não quebra seu pacto nem altera o que saiu dos seus lábios.
Kafɔɔ diɛyɔ ni di nua diesifi ni dinaa ni kaloo
Saate nwu lɛbɔmbɔ nsiko mba ninyɛkɛ nwɔ nii,
ɔsaabla tinini nɔɔ kafɔɔ nsiko babi lɛma babi-
ku mba niemufũ kanya ninii nɔɔ bakle ni
manyuma manle ni afiofa nɔɔ.
SAATE nwu alɛ "Ami fɛ ami, nle mmle ninle kanya ninii nii ku ma nɛ, Ninwuna nii le ninsi fɔ ni kaamɛ, ku sɛlaa nii se lɛyɔ lekpee ni di kanya lɛfɔ dilɔbadie di kanya lɛfɔ, ee babi lɛfɔ nnya, ee banantii lɛfɔ nnya diɛyɔ ni di nua diesifi ni dinaa ni kaloo."
" ‘Kamabla atoko ɔkyɛ ole kanya ninii ku mma, ntososa kafɔɔ lepoo kamɛ babɔkɛɛ ba ninkpe ni kobe ndiki di kasɔ nwu suoto, di mmle baalaasiɛ ni di ɔfaafuu kamɛ, mante ni kafɔɔ di lepoo kamɛ di atoko ɔkyɛ ole kamɛ.
SAATE nwu omu kamale fɔ katũ, abasiɛ ko fɔ kafɔɔ; ɔlɔbadiɛ fɔ ee asĩ fɔ diidii. Tan-yɛkɛ; tanta nnɛɛ lafee fɔ."
"Lɛbla kanya ninii ku anu nii nlɛ
namanyu ɔsankobi di, ɔkɔnsɔ oklee kanya.