1 Filho meu,

se ficaste por fiador

do teu companheiro,

se deste a tua mão ao estranho,

2 E te deixaste enredar

pelas próprias palavras;

e te prendeste nas palavras da tua boca;

3 Faze pois isto agora,

filho meu,

e livra-te,

já que caíste nas mãos do teu companheiro: vai,

humilha-te,

e importuna o teu companheiro.

4 Não dês sono aos teus olhos,

nem deixes adormecer as tuas pálpebras.

5 Livra-te, como a gazela

da mão do caçador,

e como a ave da mão

do passarinheiro.

6 Vai ter com a formiga,

ó preguiçoso;

olha para os seus caminhos,

e sê sábio.

7 Pois ela, não tendo chefe,

nem guarda, nem dominador,

8 Prepara no verão o seu pão;

na sega ajunta

o seu mantimento.

9 Ó preguiçoso,

até quando ficarás deitado?

Quando te levantarás do teu sono?

10 Um pouco a dormir,

um pouco a tosquenejar;

um pouco a repousar de braços cruzados;

11 Assim sobrevirá a tua pobreza

como o meliante,

e a tua necessidade

como um homem armado.

12 O homem mau,

o homem iníquo tem a boca pervertida.

13 Acena com os olhos, fala com os pés

e faz sinais com os dedos.

14 Há no seu coração perversidade,

todo o tempo maquina mal;

anda semeando contendas.

15 Por isso a sua destruição

virá repentinamente;

subitamente será

quebrantado,

sem que haja cura.

16 Estas seis coisas o Senhor odeia,

e a sétima a sua alma abomina:

17 Olhos altivos,

língua mentirosa,

mãos que derramam sangue inocente,

18 O coração que maquina

pensamentos perversos,

pés que se apressam

a correr para o mal,

19 A testemunha falsa

que profere mentiras,

e o que semeia

contendas entre irmãos.

20 Filho meu,

guarda o mandamento

de teu pai,

e não deixes a lei da tua mãe;

21 Ata-os perpetuamente

ao teu coração,

e pendura-os ao teu pescoço.

22 Quando caminhares, te guiará;

quando te deitares,

te guardará;

quando acordares,

falará contigo.

23 Porque o mandamento é lâmpada,

e a lei é luz;

e as repreensões

da correção são

o caminho da vida,

24 Para te guardarem

da mulher vil,

e das lisonjas da estranha.

25 Não cobices no teu coração

a sua formosura,

nem te prendas

aos seus olhos.

26 Porque por causa

de uma prostituta se chega

a pedir um bocado de pão;

e a adúltera anda

à caça da alma preciosa.

27 Porventura tomará

alguém fogo no seu seio,

sem que suas vestes

se queimem?

28 Ou andará alguém sobre brasas,

sem que se queimem os seus pés?

29 Assim ficará o que

entrar à mulher

do seu próximo;

não será inocente todo

aquele que a tocar.

30 Não se injuria o ladrão,

quando furta para saciar-se,

tendo fome;

31 E se for achado pagará

o tanto sete vezes;

terá de dar todos

os bens da sua casa.

32 Assim, o que adultera com uma mulher

é falto de entendimento;

aquele que faz isso

destrói a sua alma.

33 Achará castigo e vilipêndio,

e o seu opróbrio nunca se apagará.

34 Porque os ciúmes

enfurecerão o marido;

de maneira nenhuma perdoará

no dia da vingança.

35 Não aceitará nenhum resgate,

nem se conformará por mais

que aumentes os presentes.

1 MY seun, as jy vir jou naaste borg gestaan het, vir 'n vreemde jou handslag gegee het,

2 verstrik is in die woorde van jou mond, gevang is deur die woorde van jou mond,

3 doen dan dit, my seun, om jouself te red — want jy het in die hand van jou naaste geraak — gaan, werp jou neer en bestorm jou naaste,

4 gun jou oë geen slaap en jou ooglede geen sluimering nie;

5 red jou soos 'n gemsbok uit die hand, en soos 'n voël uit die hand van 'n voëlvanger.

6 Gaan na die mier, luiaard, kyk na sy weë en word wys!

7 Hy wat geen aanvoerder, opsigter of heerser het nie,

8 maak sy brood klaar in die somer, bêre sy voedsel weg in die oestyd.

9 Hoe lank, luiaard, sal jy bly lê, wanneer sal jy opstaan uit jou slaap?

10 Nog 'n bietjie slaap, nog 'n bietjie sluimer, nog 'n bietjie hande-vou om uit te rus!

11 So kom dan jou armoede soos 'n rondloper en jou gebrek soos 'n gewapende man.

12 'n Deugniet, 'n kwaaddoener is hy wat met 'n valse mond rondloop,

13 wat met sy oë knip, met sy voete beduie, met sy vingers tekens gee;

14 in wie se hart valse streke is, wat altyd onheil bewerk en tweedrag saai.

15 Daarom sal sy ondergang skielik kom, onvoorsiens sal hy verbreek word sonder dat daar genesing voor is.

16 Hierdie ses dinge haat die Here, en sewe is vir sy siel 'n gruwel:

17 trotse oë, 'n leuenagtige tong en hande wat onskuldige bloed vergiet,

18 'n hart wat onheilsplanne beraam, voete wat haastig na die kwaad toe loop,

19 een wat as valse getuie leuens uitstrooi en tussen broers tweedrag saai.

20 BEWAAR, my seun, die gebod van jou vader, en verwerp die onderwysing van jou moeder nie;

21 bind dit gedurigdeur op jou hart, hang dit om jou hals;

22 mag dit jou lei as jy wandel, oor jou wag hou as jy slaap en jou toespreek as jy wakker word.

23 Want die gebod is 'n lamp en die onderwysing 'n lig en die teregwysinge van die tug 'n weg tot die lewe,

24 om jou te bewaar vir 'n slegte vrou, vir die gevlei van 'n vreemde tong.

25 Begeer haar skoonheid nie in jou hart nie, en laat sy jou nie vang met haar ooglede nie;

26 want vir 'n hoer verval 'n mens tot 'n stuk brood, en 'n ander se vrou maak jag op 'n kosbare lewe.

27 Kan iemand vuur in sy skoot dra sonder dat sy klere verbrand?

28 Of kan iemand op gloeiende kole loop sonder dat sy voete brandwonde kry?

29 So is dit met hom wat by die vrou van sy naaste ingaan; elkeen wat haar aanraak, sal nie ongestraf bly nie.

30 'n Dief word nie verag as hy steel om sy begeerte te bevredig nie, omdat hy honger het;

31 en as hy uitgevind word, moet hy sewevoudig vergoeding gee; al die goed van sy huis moet hy gee.

32 Hy wat owerspel pleeg, is sonder verstand; hy wat sy eie lewe wil verwoes, hý doen so iets;

33 slae en skande sal hy kry, en sy smaad sal nie uitgewis word nie;

34 want jaloersheid is 'n toorngloed in 'n man, en op die dag van wraak verskoon hy nie;

35 hy neem glad geen losprys in aanmerking nie, en hy willig nie in nie al maak jy die omkoopgeskenk nog so groot.