Kaikauwhau 7

He Matekiri Whakaaro o te Oranga

1 Ko te ingoa pai, pai atu i te hinu utu nui;

ko te rā o te matenga, pai atu i te rā o tō te tangata whānautanga.

2 Ko te haere ki te whare tangihanga,

pai atu i te haere ki te whare hākari;

ko te mutunga hoki ia o ngā tāngata katoa;

ā, ka rongoātia e te tangata ora ki roto ki tōna ngākau.

3 Ko te ngākau mamae, pai atu i te kata;

mā te pōuri hoki o te mata ka pai ai te ngākau.

4 Kei te whare tangihanga te ngākau o te hunga whakaaro nui;

kei te whare ia o te kata te ngākau o ngā wairangi.

5 Ko te whakarongo, ina rīria te hē e te tangata whakaaro nui,

pai atu i tā te tangata whakarongo ki te waiata a ngā wairangi.

6 Rite tonu hoki ki te papātanga o ngā tātarāmoa

i raro i te kōhua te kata a te wairangi.

He horihori anō tēnei.

7 He pono mā te pāhua ka wairangi ai te tangata whakaaro nui,

mā te mea hōmai noa hoki ka kore ai te ngākau mahara.

8 Ko te mutunga o te mea, pai atu i tōna tīmatanga;

pai atu te wairua manawanui i te wairua whakakake.

9 Kei hohoro tōu wairua ki te riri;

kei te uma hoki o ngā wairangi te riri e noho ana.

10 Kaua e mea, "He aha ngā rangi ō mua i pai ake ai i ēnei?"

Kāhore hoki he whakaaro nui ōu i ui ai koe ki tēnā.

11 He pai tonu te whakaaro nui, ānō he taonga tuku iho;

āe rā, he pai rawa ake ki te hunga e kite ana i te rā.

12 Hei whakamarumaru iho te whakaaro nui, hei pērā hoki i te moni te whakamarumaru;

ko te pai ia o te mātauranga koia tēnei, ka ora i te whakaaro nui ngā tāngata nāna.

13 Whakaaroa tā te Atua mahi;

ko wai hoki hei mea kia tika tāna i mea ai kia hape?

14 I te rā pai kia koa,

ā, i te rā kino whakaaro;

kua mahia nei hoki e te Atua tētahi kia takoto tahi me tētahi,

he mea kia kaua ai e kitea e te tangata tētahi mea i muri i a ia.

Ngā Aupiki o te Oranga

15 Kua kite ahau i tēnei katoa i ngā rā ōku i te horihori;

he tangata tika tētahi, ngaro iho ia i runga i tōna tika;

he tangata kino tētahi, roa noa iho ia i te ao i runga i tōna kino.

16 Kaua e whakanuia rawatia tōu tika;

kaua hoki e whakanuia rawatia ōu whakaaro;

he aha koe i whakangaro ai i a koe?

17 Kaua e whakanuia rawatia tōu kino,

kaua anō hoki e wairangi;

kia mate koe hei aha, i te mea kāhore anō tōu wā kia rite noa?

18 He pai ki te puritia tēnei kupu e koe;

kaua hoki tōu ringa e unuhia mai i tērā;

ko te tangata hoki e wehi ana i te Atua ka puta mai i roto i ērā katoa.

19 Ko te whakaaro nui rahi ake tōna kaha mō te tangata whakaaro

i tō ngā rangatira kotahi tekau i roto i te pā.

20 Kāhore hoki he tangata tika i te whenua e mahi ana i te pai,

ā, kāhore ōna hara.

21 Kaua anō e whakarongo ki ngā mea katoa e kōrerotia ana;

kei rongo koe ki tāu pononga e kanga ana i a koe;

22 he maha hoki ngā wā, e mōhio ana tōu ngākau,

i kanga ai koe anō i ētahi.

23 I whakamātauria e ahau tēnei katoa, he mea whakaaro mārie; i mea ahau,

"Ka whakaaro nui ahau,"

otiia i matara noa atu tēnei i ahau.

24 Ko te mea onāianei he tawhiti rawa, he hōhonu rawa hoki;

ko wai hei kite?

25 I anga tōku ngākau, i mea kia mōhio, kia kimihia,

kia rapua ngā whakaaro nui me ngā tikanga,

kia mōhio anō hoki he wairangi te kino,

he pōrangi te wairangi.

26 Ā, ka kite ahau i te mea kawa atu i te mate,

arā i te wahine, he rore nei,

he kupenga tōna ngākau,

he rāhiri hoki ōna ringa.

Ko te tangata e paingia ana e te Atua ka mawhiti i a ia;

ko te tangata hara ia ka mau i a ia.

27 "Nanā, kua kitea tēnei e ahau," e ai tā te Kaikauwhau, "he mea whakarite tētahi mea ki tētahi, kia kitea ai te tikanga. 28 He mea e rapua nei anō e tōku wairua, ā, kāhore anō i kitea; kotahi te tangata i kitea e ahau i roto i te mano. Nā, i roto i ēnei katoa kāhore ahau i kite i tētahi wahine. 29 Nanā, ko tēnei anake i kitea e ahau, arā i tika te tangata i tā te Atua hanganga; engari he maha ngā tikanga i rapua e rātou."

Die rampe van die lewe; wysheid en matigheid die beste.

1 'n GOEIE naam is beter as goeie olie, en die sterfdag beter as die geboortedag.

2 Dit is beter om te gaan na 'n klaaghuis as om te gaan na 'n huis van maaltyd; want die eerste is die einde van al die mense, en die lewende kan dit ter harte neem.

3 Om verdrietig te wees, is beter as om te lag; want as die gesig droewig is, gaan dit goed met die hart.

4 Die hart van die wyse manne is in die klaaghuis, maar die hart van die dwase in die huis van vreugde.

5 Dit is beter om te luister na die bestraffing van 'n wyse as dat 'n mens luister na die lied van die dwase.

6 Want soos die geknetter van doringtakke onder 'n pot, so is die gelag van 'n dwaas. Dit is dan ook tevergeefs.

7 Sekerlik, afpersing maak 'n wyse dwaas, en 'n geskenk bederwe die hart.

8 Die einde van 'n saak is beter as sy begin; 'n lankmoedige is beter as 'n hoogmoedige.

9 Wees nie haastig in jou gees om jou te vererg nie, want ergernis rus in die boesem van die dwase.

10 Moenie sê nie: Hoe kom dit dat die vorige dae beter was as die teenswoordige? want nie uit wysheid vra jy hierna nie.

11 Wysheid is net so goed as 'n erfdeel en 'n voordeel vir die wat die son sien.

12 Want wysheid is 'n beskutting, geld is 'n beskutting; maar die voordeel van kennis is: die wysheid hou die besitter daarvan in die lewe.

13 Aanskou die werk van God, want wie kan reguit maak wat Hy krom gemaak het?

14 Wees goedsmoeds op die dag van voorspoed, en op die dag van onheil, bedink dan: Ook hierdie dag het God gemaak net soos daardie, daarom dat die mens ná sy dood niks meer sal ontdek nie.

15 Alles het ek gesien in die dae van my nietigheid: daar is 'n regverdige wat ondanks sy regverdigheid omkom, en daar is 'n goddelose wat ondanks sy goddeloosheid lank lewe.

16 Wees nie alte regverdig en hou jou nie buitengewoon wys nie: waarom sou jy jouself te gronde rig?

17 Wees nie alte goddeloos, en wees nie dwaas nie: waarom sou jy sterwe voor jou tyd?

18 Dit is goed dat jy aan die een vashou en ook van die ander jou hand nie aftrek nie; want die wat God vrees, ontkom aan dit alles.

19 Die wysheid versterk die wyse meer as tien maghebbers wat in die stad is;

20 want daar is geen regverdige mens op die aarde wat goed doen sonder om te sondig nie.

21 Jy moet ook nie let op al die woorde wat die mense spreek nie, sodat jy nie hoor dat jou dienaar jou vloek nie.

22 Want jou eie hart weet ook van baie gevalle dat jy self ook ander gevloek het.

23 Dit alles het ek met wysheid op die proef gestel; ek het gesê: Ek wil wys word, maar dit het ver van my gebly.

24 Wat bestaan, is ver en baie diep; wie kan dit begryp?

25 Ek het my daartoe gewend en my hart gerig om te weet en na te speur, en wysheid en 'n slotsom te soek, en om so die goddeloosheid as dwaasheid en die dwaasheid as onverstandigheid te leer ken.

26 En ek het iets uitgevind bitterder as die dood: die vrou wat strikke is, haar hart nette, haar hande boeie; hy wat goed is voor die aangesig van God, sal van haar vryraak, maar die sondaar word deur haar gevang.

27 Kyk, dit het ek uitgevind, sê die Prediker, deur die een by die ander te voeg, om 'n slotsom te vind —

28 wat my siel lank gesoek het, maar wat ek nie gevind het nie: een mens uit duisend het ek gevind, maar 'n vrou het ek onder soveel nie gevind nie.

29 Kyk, net dit het ek uitgevind: dat God die mens reg gemaak het, maar hulle het baie slim planne gesoek.