1 Ki te noho tahi kōrua ko te rangatira ki te kai,
āta whakaaroa mārietia tērā i tōu aroaro;
2 whakapākia he māripi ki tōu korokoro,
ki te mea he tangata kakai koe.
3 Kaua e hiahia ki āna mea reka;
he kai tinihanga hoki ērā.
4 Kaua e tāruke ki te mea taonga;
kāti tāu mea ki tōu mātauranga.
5 E anga mai rānei ōu kanohi ki taua mea korekore nei?
He pono hoki ka whai parirau te taonga,
koia ānō kei te ēkara, rere ana whaka te rangi.
6 Kaua e kainga te kai a te tangata kanohi kino,
kei minamina hoki koe ki āna mea reka.
7 Ko tāna hoki e mea ai i roto i a ia, pērā tonu ia,
"E kai, e inu!" koia tāna kupu ki a koe;
kāhore ia ōna ngākau ki a koe.
8 Ko te kongakonga i kainga e koe, ka ruakina e koe,
ka maumauria anō hoki āu kupu reka.
9 Kaua e kōrero ki ngā taringa o te kūware;
ka whakahāwea hoki ia ki te whakaaro nui o āu kupu.
10 Kei whakanekehia e koe te rohe tawhito;
kei haere koe ki ngā māra a te pani;
11 nō te mea he kaha tō rātou kaiwhakaora;
ka tohea e ia tā rātou tohe ki a koe.
12 Anga atu tōu ngākau ki te ako,
me ōu taringa ki ngā kupu o te mātauranga.
13 Kaua e tohungia te whiu ki te tamaiti;
ki te patua hoki ia e koe ki te rākau, e kore ia e mate.
14 Tātātia ia e koe ki te rākau,
ā, ka whakaorangia e koe tōna wairua i te rēinga.
15 E tāku tama, ki te whakaaro nui tōu ngākau,
ka koa hoki tōku ngākau, āe rā, tōku nei anō;
16 āe rā, ka hari ōku whatumanawa,
ina kōrero ōu ngutu i ngā mea tika.
17 Kei hae tōu ngākau ki te hunga hara;
engari kia wehi koe ki a Ihowā, ā pau noa te rā.
18 He pono hoki tērā ānō he whakautu;
e kore anō hoki tāu i tūmanako ai e hātepea atu.
19 Whakarongo rā, e tāku tama, kia whai whakaaro hoki koe,
ā, whakatikaia tōu ngākau i te ara.
20 Kei uru ki te hunga kakai wāina;
ki te hunga pukukai kikokiko;
21 nō te mea ka tutuki tahi te tangata inuinu rāua ko te tangata kakai ki te rawakore;
he tawhetawhe hoki te kākahu a te momoe mō te tangata.
22 Whakarongo ki tōu pāpā nāna koe;
kaua hoki e whakahāwea ki tōu whaea ina rūruhi ia.
23 Hokona te pono, kaua hoki e whakawhitiwhitia;
āe rā, te whakaaro nui, te ako hoki, me te mātauranga.
24 Nui atu hoki te koa o te pāpā o te tangata tika;
ā, ko te tangata e whānau he tama whakaaro nui māna, ka hari ia ki a ia.
25 Kia hari tōu pāpā rāua ko tōu whaea,
inā, kia koa te wahine i whānau ai koe.
26 E tāku tama, hōmai tōu ngākau ki ahau,
kia manako anō hoki ōu kanohi ki āku ara.
27 Nō te mea he rua hōhonu te wahine kairau;
he poka kūiti te wahine kē.
28 Āe rā, ka whanga ia ānō he kaipāhua,
ā, ka whakatokomahatia e ia ngā tāngata poka kē.
29 Ko wai e auē? Ko wai e tangi?
Ko wai e totohe? Ko wai e ngangautia?
Ko wai e marū, he mea takekore?
Ko wai e whero tonu ōna kanohi?
30 Ko te hunga e noho roa ana ki te wāina;
ko te hunga e haere ana ki te rapu i te wāina whakaranu.
31 Kaua e titiro ki te wāina i te mea e whero ana,
ina puta tōna kara i roto i te kapu,
ina mania tōna heke.
32 Tōna tukunga iho ānō he nākahi e ngau ana,
koia anō kei te wero a te neke.
33 E kite hoki ōu kanohi i ngā mea rerekē,
ā, ka puta he kupu rerekē i tōu ngākau.
34 Āe rā, ka rite koe ki te tangata e takoto ana i waenga moana,
ki te tangata rānei e takoto ana i te tihi o te rewa.
35 Ā, ka mea koe, "Patua ana ahau e rātou, ā, kīhai ahau i mamae;
tātātia ana ahau e rātou, ā, kīhai ahau i mōhio.
Āhea ahau ara ake ai?
Ka rapua anō e ahau."
1 네가 관원과 함께 앉아 음식을 먹게 되거든 삼가 네 앞에 있는 자가 누구인지 생각하며 2 네가 만일 탐식자여든 네 목에 칼을 둘 것이니라 3 그 진찬을 탐하지 말라 그것은 간사하게 베푼 식물이니라 4 부자 되기에 애쓰지 말고 네 사사로운 지혜를 버릴찌어다
5 네가 어찌 허무한 것에 주목하겠느냐 정녕히 재물은 날개를 내어 하늘에 나는 독수리처럼 날아가리라 6 악한 눈이 있는 자의 음식을 먹지 말며 그 진찬을 탐하지 말찌어다
7 대저 그 마음의 생각이 어떠하면 그 위인도 그러한즉 그가 너더러 먹고 마시라 할지라도 그 마음은 너와 함께하지 아니함이라 8 네가 조금 먹은 것도 토하겠고 네 아름다운 말도 헛된데로 돌아가리라 9 미련한 자의 귀에 말하지 말지니 이는 그가 네 지혜로운 말을 업신여길 것임이니라 10 옛 지계석을 옮기지 말며 외로운 자식의 밭을 침범하지 말지어다
11 대저 그들의 구속자는 강하시니 너를 대적하사 그 원을 펴시리라 12 훈계에 착심하며 지식의 말씀에 귀를 기울이라
13 아이를 훈계하지 아니치 말라 채찍으로 그를 때릴지라도 죽지 아니하리라 14 그를 채찍으로 때리면 그 영혼을 음부에서 구원하리라 15 내 아들아 만일 네 마음이 지혜로우면 나 곧 내 마음이 즐겁겠고 16 만일 네 입술이 정직을 말하면 내 속이 유쾌하리라 17 네 마음으로 죄인의 형통을 부러워하지 말고 항상 여호와를 경외하라
18 정녕히 네 장래가 있겠고 네 소망이 끊어지지 아니하리라 19 내 아들아 너는 듣고 지혜를 얻어 네 마음을 정로로 인도할지니라
20 술을 즐겨하는 자와 고기를 탐하는 자로 더불어 사귀지 말라 21 술 취하고 탐식하는 자는 가난하여질 것이요 잠 자기를 즐겨하는 자는 해어진 옷을 입을 것임이니라 22 너 낳은 아비에게 청종하고 네 늙은 어미를 경히 여기지 말지니라 23 진리를 사고서 팔지 말며 지혜와 훈계와 명철도 그리할지니라 24 의인의 아비는 크게 즐거울 것이요 지혜로운 자식을 낳은 자는 그를 인하여 즐거울 것이니라 25 네 부모를 즐겁게 하며 너 낳은 어미를 기쁘게 하라 26 내 아들아 네 마음을 내게 주며 네 눈으로 내 길을 즐거워할지어다 27 대저 음녀는 깊은 구렁이요 이방 여인은 좁은 함정이라 28 그는 강도 같이 매복하며 인간에 궤사한 자가 많아지게 하느니라 29 재앙이 뉘게 있느뇨 근심이 뉘게 있느뇨 분쟁이 뉘게 있느뇨 원망이 뉘게 있느뇨 까닭 없는 창상이 뉘게 있느뇨 붉은 눈이 뉘게 있느뇨
30 술에 잠긴 자에게 있고 혼합한 술을 구하러 다니는 자에게 있느니라 31 포도주는 붉고 잔에서 번쩍이며 순하게 내려가나니 너는 그것을 보지도 말지어다 32 이것이 마침내 뱀 같이 물 것이요 독사 같이 쏠 것이며 33 또 네 눈에는 괴이한 것이 보일 것이요 네 마음은 망령된 것을 발할 것이며 34 너는 바다 가운데 누운 자 같을 것이요 돛대 위에 누운 자 같을 것이며 35 네가 스스로 말하기를 사람이 나를 때려도 나는 아프지 아니하고 나를 상하게 하여도 내게 감각이 없도다 내가 언제나 깰까 다시 술을 찾겠다 하리라