Te Karanga o te Whakaaronui
1 He teka ianei kei te karanga te whakaaro nui,
e puaki ana anō te reo o te mātauranga?
2 I runga i ngā wāhi tiketike tōna tūranga,
i te ara i te tūtakitanga o ngā huarahi;
3 hāmama ana ia i te taha o ngā kūwaha,
i te ngutu o te pā, i te tomokanga atu i ngā tatau:
4 "Ki a koutou, e ngā tāngata, tāku karanga;
ki ngā tama anō a te tangata tōku reo.
5 E ngā kūware, kia mātau koutou ki te ngārahu tūpato;
e ngā wairangi, kia mōhio te ngākau.
6 Whakarongo mai, ka kōrerotia hoki e ahau ngā mea pai rawa;
ko tā ōku ngutu e whakapuaki ai ko ngā mea e rite ana.
7 He pono hoki te kōrero a tōku māngai;
he mea whakarihariha anō te kino ki ōku ngutu.
8 Kei runga i te tika ngā kupu katoa a tōku māngai;
kāhore he whakapeka, he whanokē rānei, i roto.
9 Ko ēnei katoa he mārama ki te tangata e mātau ana,
he tika ki te hunga i kitea ai te mōhio.
10 Manakohia mai tāku ako, kaua te hiriwa;
ko te mātauranga, nui atu i te kōura pai rawa.
11 Pai atu hoki te whakaaro nui i ngā rupi;
e kore hoki ngā mea katoa e minaminatia nei e tau hei whakarite mōna.
12 "Kua meinga e ahau, e te whakaaro nui, ko te ngārahu pai hei nohoanga mōku,
e kitea ana e ahau te mōhio me te āta whakaaro.
13 Ko te wehi ki a Ihowā koia tēnā ko te kino ki te hē.
E kino ana ahau ki te whakapehapeha, ki te whakakake,
ki te ara hē, ki te māngai whanokē.
14 Ko te whakaaro tika, ko te whakaaro nui, nāku;
ko ahau te mātauranga, kei ahau te kaha.
15 Nāku ngā kīngi i kīngi ai,
nāku ngā rangatira i whakatakoto ai i te tika.
16 Nāku i whai rangatiratanga ai ngā rangatira,
ngā tāngata nunui, arā ngā kaiwhakawā katoa o te whenua.
17 E arohaina ana e ahau te hunga e aroha ana ki ahau;
ko te hunga hoki e āta rapu ana i ahau, e kite rātou i ahau.
18 He taonga, he korōria kei ahau,
āe rā, he rawa mau tonu, he tika.
19 Pai atu ōku hua i te kōura, āe rā, i te kōura parakore;
ko ngā mea e puta ana i ahau, pai atu i te hiriwa kōwhiri.
20 Kei ngā ara o te tika ahau e haere ana,
kei waenganui i ngā huarahi o te whakawā;
21 kia meinga ai e ahau te hunga e aroha ana ki ahau kia whiwhi ki te rawa,
kia whakakīia ai e ahau ā rātou takotoranga taonga."
Te Pūtakenga mai o te Whakaaronui
22 "I a Ihowā ahau, nō te tīmatanga rā anō o ōna ara,
nō mua atu i āna mahi o neherā.
23 Nōnamata riro ahau i whakaritea ai,
nō te tīmatanga, nō mua atu i te whenua.
24 I te mea kāhore anō ngā rire, kua whānau ahau;
i te mea kīanō he puna whai wai.
25 Nō mua atu i te whakaūnga o ngā maunga,
nō mua i ngā pukepuke tōku whānautanga;
26 i te mea kāhore anō i hangā noatia e ia te whenua, me ngā pārae,
me te tīmatanga o te puehu o te ao.
27 I tāna whakatūranga i ngā rangi, i reira anō ahau;
i tāna whakaritenga i te awhi mō te mata o te rire;
28 i tāna whakapūmautanga i ngā rangi i runga;
i te totōtanga o ngā puna o te rire;
29 i tāna rohenga mai i te moana,
kei takahia tāna kupu e ngā wai;
i tāna waitohutanga i ngā tūranga o te whenua,
30 i reira ahau i tōna taha, he tohunga ki ngā mahi;
he ahau nōna i ia rā, i ia rā,
e koa ana i ngā wā katoa i tōna aroaro;
31 e koa ana ki tāna ao,
ā, ko tāku i āhuareka ai ko ngā tama a te tangata.
32 "Nō reira, e āku tamariki, whakarongo mai ki ahau;
ka hari hoki te hunga e pupuri ana i ōku ara.
33 Whakarongo mai ki te ako, kia whai whakaaro ai koutou;
kaua hoki e paopaongia.
34 Ka hari te tangata e whakarongo ana ki ahau,
e tatari ana i ōku tatau i tēnei rā, i tēnei rā,
e whanga ana i ngā pou o ōku kūwaha.
35 Ko te tangata hoki e kite ana i ahau, e kite ana i te ora,
ka whiwhi anō ia ki tā Ihowā manako mai.
36 Ko te tangata ia e hara ana ki ahau, he mahi nanakia tāna ki tōna wairua ake;
ko te hunga katoa e kino ana ki ahau, e aroha ana ki te mate."
1 지혜가 부르지 아니하느냐 명철이 소리를 높이지 아니하느냐 2 그가 길 가의 높은 곳과 사거리에 서며 3 성문 곁과 문 어귀와 여러 출입하는 문에서 불러 가로되 4 사람들아 내가 너희를 부르며 내가 인자들에게 소리를 높이노라 5 어리석은 자들아 너희는 명철할찌니라 미련한 자들아 너희는 마음이 밝을찌니라 너희는 들을찌어다 6 내가 가장 선한 것을 말하리라 내 입술을 열어 정직을 내리라 7 내 입은 진리를 말하며 내 입술은 악을 미워하느니라 8 내 입의 말은 다 의로운즉 그 가운데 굽은 것과 패역한 것이 없나니 9 이는 다 총명 있는 자의 밝히 아는바요 지식 얻은 자의 정직히 여기는바니라 10 너희가 은을 받지 말고 나의 훈계를 받으며 정금보다 지식을 얻으라 11 대저 지혜는 진주보다 나으므로 무릇 원하는 것을 이에 비교할 수 없음이니라 12 나 지혜는 명철로 주소를 삼으며 지식과 근신을 찾아 얻나니
13 여호와를 경외하는 것은 악을 미워하는 것이라 나는 교만과 거만과 악한 행실과 패역한 입을 미워하느니라 14 내게는 도략과 참 지식이 있으며 나는 명철이라 내게 능력이 있으므로 15 나로 말미암아 왕들이 치리하며 방백들이 공의를 세우며 16 나로 말미암아 재상과 존귀한 자 곧 세상의 모든 재판관들이 다스리느니라 17 나를 사랑하는 자들이 나의 사랑을 입으며 나를 간절히 찾는 자가 나를 만날 것이니라 18 부귀가 내게 있고 장구한 재물과 의도 그러하니라 19 내 열매는 금이나 정금보다 나으며 내 소득은 천은보다 나으니라 20 나는 의로운 길로 행하며 공평한 길 가운데로 다니나니 21 이는 나를 사랑하는 자로 재물을 얻어서 그 곳간에 채우게 하려함이니라 22 여호와께서 그 조화의 시작 곧 태초에 일하시기 전에 나를 가지셨으며
23 만세전부터, 상고부터, 땅이 생기기 전부터 내가 세움을 입었나니 24 아직 바다가 생기지 아니하였고 큰 샘들이 있기 전에 내가 이미 났으며 25 산이 세우심을 입기 전에, 언덕이 생기기 전에 내가 이미 났으니 26 하나님이 아직 땅도, 들도, 세상 진토의 근원도 짓지 아니하셨을 때에라 27 그가 하늘을 지으시며 궁창으로 해면에 두르실 때에 내가 거기 있었고 28 그가 위로 구름 하늘을 견고하게 하시며 바다의 샘들을 힘 있게 하시며 29 바다의 한계를 정하여 물로 명령을 거스리지 못하게 하시며 또 땅의 기초를 정하실 때에 30 내가 그 곁에 있어서 창조자가 되어 날마다 그 기뻐하신바가 되었으며 항상 그 앞에서 즐거워하였으며 31 사람이 거처할 땅에서 즐거워하며 인자들을 기뻐하였었느니라 32 아들들아 이제 내게 들으라 내 도를 지키는 자가 복이 있느니라
33 훈계를 들어서 지혜를 얻으라 그것을 버리지 말라 34 누구든지 내게 들으며 날마다 내 문 곁에서 기다리며 문설주 옆에서 기다리는 자는 복이 있나니 35 대저 나를 얻는 자는 생명을 얻고 여호와께 은총을 얻을 것임이니라 36 그러나 나를 잃는 자는 자기의 영혼을 해하는 자라 무릇 나를 미워하는 자는 사망을 사랑하느니라