1 Ko ngā whakatakataka a te ngākau nā te tangata;
engari, ko te kupu whakahoki a te arero nā Ihowā.
2 Ko ngā ara katoa o te tangata he mā ki ōna ake kanohi;
ko Ihowā ia ki te pāuna i ngā wairua.
3 Utaina āu mahi ki runga ki a Ihowā,
ā, ka whakapūmautia ōu whakaaro.
4 He mea hanga nā Ihowā ngā mea katoa mō tōna tutukitanga, mō tōna;
āe rā, ko te tangata kino hoki mō te rā o te kino.
5 He mea whakarihariha nā Ihowā te hunga ngākau whakakake katoa;
ahakoa pupuri te ringa ki te ringa, e kore ia e kore te whiua.
6 Ko te mahi tohu tangata me te pono hei pure mō te kino;
mā te wehi hoki ki a Ihowā ka mawehe atu ai te tangata i te kino.
7 Ki te pai a Ihowā ki ngā ara o te tangata,
ka meinga e ia ōna hoariri nei anō kia mau te rongo ki a ia.
8 He pai ake te mea iti i runga i te tika,
i ngā hua maha ki te kāhore he tika.
9 Ko te ngākau o te tangata hei whakaaro i tōna ara;
ko Ihowā ia hei whakatika i tōna hīkoi.
10 He kupu atua kei ngā ngutu o te kīngi;
e kore tōna māngai e poka kē ina whakawā.
11 Ko te taimaha tika, ko te pāuna tika, nā Ihowā;
he mahi nāna ngā kōhatu katoa o te pūtea.
12 He mea whakarihariha ki ngā kīngi te mahi i te kino;
nā te tika hoki i ū ai te torōna.
13 He mea āhuareka ki ngā kīngi ngā ngutu tika;
e aroha ana hoki rātou ki te tangata e kōrero tika ana.
14 Ko te riri o te kīngi ānō he karere mō te mate;
engari ka whakamārietia e te tangata whakaaro nui.
15 He ora kei te mārama o te mata o te kīngi;
ā, ko tana manako he rite ki te kapua o tō muri ua.
16 Ko te whiwhi ki te whakaaro nui, ānō te pai!
Pai atu i te whiwhi ki te kōura;
ko te whiwhi hoki ki te mātauranga te mea e hiahiatia nuitia atu i te hiriwa.
17 Ko te huanui o te hunga tika he mawehe atu i te kino,
ko te tangata e whai whakaaro ana ki tōna ara, ka mau tōna wairua.
18 Haere ai te whakakake i mua o te whakangaromanga,
te wairua whakapehapeha i mua i te hinganga.
19 Ko te ngākau whakaiti i waenga i te hunga rawakore,
pai atu i te uru ki te tūwhanga taonga a te hunga whakakake.
20 Ko te tangata e tahuri ana ki te kupu, ka kite i te pai;
ā, ko te tangata e whakawhirinaki ana ki a Ihowā, ka hari.
21 Ka kīia te whakaaro nui he mātau;
mā te reka hoki o ngā ngutu ka neke ai te mōhio.
22 Ko te mātauranga te puna o te ora mō te tangata i whiwhi ki tērā;
ko te ako ia mō te hunga wairangi ko tō rātou wairangi anō.
23 Mā te ngākau o te tangata whakaaro nui e tohutohu tōna māngai,
e āpiti hoki he kupu mōhio ki ōna ngutu.
24 Ko ngā kupu matareka ānō kei te honikoma,
he reka ki te wairua, he rongoā ki ngā wheua.
25 Tērā he ara e tika ana ki te titiro a te tangata;
ko tōna mutunga ia ko ngā ara ki te mate.
26 Ko te hiahia o te tangata e mahi ana, e mahi ana mōna;
nō te mea e akiakina ana ia e tōna māngai.
27 E whakatakoto ana te tangata tikangakore i te kino,
ā, kei ōna ngutu ānō he ahi e kā ana.
28 Ko tā te tangata whanokē he tītaritari i te raruraru;
ko tā te tangata kawekawe kōrero he wehewehe i ngā hoa tupu.
29 Whakawai ai te tangata nanakia i tōna hoa,
kawe ai i a ia ki te huarahi kāhore i pai.
30 Ko te tangata e whakamoe ana i ōna kanohi, e mea ana kia whakaaroa ai e ia ngā mea whanokē;
ko te tangata e kokopi ana i ōna ngutu e whakatutuki ana i te kino.
31 He karauna korōria te māhunga hina,
e ka kitea i runga i te ara o te tika.
32 Engari rawa te tangata manawanui i te tangata kaha,
te tangata e pēhia ana e ia tōna wairua i te tangata i horo ai te pā.
33 E makā ana te rota ki roto ki te kokorutanga o te kākahu;
kei a Ihowā ia te tikanga katoa.
1 마음의 경영은 사람에게 있어도 말의 응답은 여호와께로서 나느니라 2 사람의 행위가 자기 보기에는 모두 깨끗하여도 여호와는 심령을 감찰하시느니라 3 너의 행사를 여호와께 맡기라 그리하면 너의 경영하는 것이 이루리라 4 여호와께서 온갖 것을 그 씌움에 적당하게 지으셨나니 악인도 악한 날에 적당하게 하셨느니라 5 무릇 마음이 교만한 자를 여호와께서 미워하시나니 피차 손을 잡을지라도 벌을 면치 못하리라 6 인자와 진리로 인하여 죄악이 속하게 되고 여호와를 경외함으로 인하여 악에서 떠나게 되느니라 7 사람의 행위가 여호와를 기쁘시게 하면 그 사람의 원수라도 그로 더불어 화목하게 하시느니라 8 적은 소득이 의를 겸하면 많은 소득이 불의를 겸한 것보다 나으니라 9 사람이 마음으로 자기의 길을 계획할지라도 그 걸음을 인도하는 자는 여호와시니라 10 하나님의 말씀이 왕의 입술에 있은즉 재판할 때에 그 입이 그릇하지 아니하리라 11 공평한 간칭과 명칭은 여호와의 것이요 주머니 속의 추돌들도 다 그의 지으신 것이니라 12 악을 행하는 것은 왕의 미워할바니 이는 그 보좌가 공의로 말미암아 굳게 섬이니라 13 의로운 입술은 왕들의 기뻐하는 것이요 정직히 말하는 자는 그들의 사랑을 입느니라 14 왕의 진노는 살륙의 사자와 같아도 지혜로운 사람은 그것을 쉬게 하리라
15 왕의 희색에 생명이 있나니 그 은택이 늦은 비를 내리는 구름과 같으니라 16 지혜를 얻는 것이 금을 얻는 것보다 얼마나 나은고 명철을 얻는 것이 은을 얻는 것보다 더욱 나으니라 17 악을 떠나는 것은 정직한 사람의 대로니 그 길을 지키는 자는 자기의 영혼을 보전하느니라 18 교만은 패망의 선봉이요 거만한 마음은 넘어짐의 앞잡이니라 19 겸손한 자와 함께하여 마음을 낮추는 것이 교만한 자와 함께하여 탈취물을 나누는 것보다 나으니라 20 삼가 말씀에 주의하는 자는 좋은 것을 얻나니 여호와를 의지하는 자가 복이 있느니라 21 마음이 지혜로운 자가 명철하다 일컬음을 받고 입이 선한 자가 남의 학식을 더하게 하느니라 22 명철한 자에게는 그 명철이 생명의 샘이 되거니와 미련한 자에게는 그 미련한 것이 징계가 되느니라 23 지혜로운 자의 마음은 그 입을 슬기롭게 하고 또 그 입술에 지식을 더하느니라 24 선한 말은 꿀송이 같아서 마음에 달고 뼈에 양약이 되느니라 25 어떤 길은 사람의 보기에 바르나 필경은 사망의 길이니라 26 노력하는 자는 식욕을 인하여 애쓰나니 이는 그 입이 자기를 독촉함이니라 27 불량한 자는 악을 꾀하나니 그 입술에는 맹렬한 불 같은 것이 있느니라
28 패려한 자는 다툼을 일으키고 말장이는 친한 벗을 이간하느니라 29 강포한 사람은 그 이웃을 꾀어 불선한 길로 인도하느니라
30 눈을 감는 자는 패역한 일을 도모하며 입술을 닫는 자는 악한 일을 이루느니라 31 백발은 영화의 면류관이라 의로운 길에서 얻으리라 32 노하기를 더디하는 자는 용사보다 낫고 자기의 마음을 다스리는 자는 성을 빼앗는 자보다 나으니라 33 사람이 제비는 뽑으나 일을 작정하기는 여호와께 있느니라