O destino comum a todos
1 Dediquei-me a tudo isso e cheguei à conclusão de que os justos e os sábios, bem como o seu trabalho, estão nas mãos de Deus, mas ninguém sabe o que o espera, seja amor, seja ódio. 2 Todos partilham um destino comum: o justo e o ímpio, o bom e o mau,9.2 Conforme a Septuaginta, a Vulgata e a Versão Siríaca. O Texto Massorético não traz o mau. o puro e o impuro, o que oferece sacrifícios e o que não os oferece.
O que acontece com o homem bom
acontece com o pecador;
o que acontece com quem faz juramentos
acontece com quem teme fazê-los.
3 Este é o mal que há em tudo o que acontece debaixo do sol: o destino de todos é o mesmo. Além do mais, o coração dos homens está cheio de maldade; a loucura o domina enquanto vive, e, por fim, eles se juntam aos mortos. 4 Quem está entre os vivos tem esperança;9.4 Ou O que se deve escolher então? Para todos os que vivem existe esperança. até um cachorro vivo é melhor do que um leão morto!
5 Pois os vivos sabem que morrerão,
mas os mortos nada sabem;
para eles não há mais recompensa,
porque a sua memória cai no esquecimento.
6 Para eles o amor, o ódio e a inveja
há muito desapareceram;
nunca mais terão parte em nada
do que acontece debaixo do sol.
7 Portanto, vá, coma com prazer a sua comida e beba o seu vinho com o coração alegre, pois Deus já se agradou do que você faz. 8 Esteja sempre vestido de roupas brancas e unja sempre a sua cabeça com óleo. 9 Desfrute a vida com a mulher que você ama, todos os dias desta vida sem sentido que Deus dá a você debaixo do sol; todos os seus dias sem sentido! Pois esta é a sua recompensa na vida pelo trabalho que você realizou com esforço debaixo do sol. 10 Tudo o que vier às suas mãos para fazer, faça-o com toda a sua força, pois na sepultura,9.10 Hebraico: Sheol. Essa palavra também pode ser traduzida por profundezas ou morte. para onde você vai, não há atividade nem planejamento, não há conhecimento nem sabedoria.
11 Percebi ainda outra coisa debaixo do sol:
não são os velozes que vencem a corrida,
nem os fortes que sempre triunfam na guerra;
tampouco são os sábios que têm o que comer,
ou os prudentes que têm riquezas,
ou os instruídos que têm prestígio,
pois o tempo e o acaso afetam a todos.
12 Além do mais, ninguém sabe quando chegará a sua hora.
Como os peixes são apanhados em uma rede fatal
e os pássaros são pegos em uma armadilha,
assim os homens são enredados pelos tempos de desgraça
que caem inesperadamente sobre eles.
O valor da sabedoria
13 Também vi debaixo do sol este exemplo de sabedoria que muito me impressionou: 14 Havia uma pequena cidade de poucos habitantes. Um rei poderoso veio contra ela, cercou-a e construiu ao seu redor muitos dispositivos de guerra. 15 Ora, naquela cidade vivia um homem pobre, mas sábio, que com sua sabedoria salvou a cidade. No entanto, ninguém se lembrou daquele pobre homem. 16 Por isso, pensei: "A sabedoria é melhor do que a força". No entanto, a sabedoria do pobre é desprezada, e ninguém dá atenção às suas palavras.
17 Mais vale prestar atenção nas palavras tranquilas dos sábios
do que nos gritos de quem governa tolos.
18 Melhor é a sabedoria do que as armas de guerra;
um só pecador, porém, pode destruir muitas coisas boas.
1 Σκέφτηκα πάνω σ’ όλα αυτά και διαπίστωσα ότι μόνο ο Θεός μπορεί να εξουσιάζει τη ζωή των δικαίων και των σοφών καθώς και τις πράξεις τους. Επίσης οι άνθρωποι δεν ξέρουν αν θα συναντήσουν την αγάπη ή το μίσος. Κανένας δεν μπορεί τίποτε να προβλέψει. 2 Τα ίδια συμβαίνουν σε όλους. Η ίδια κατάληξη περιμένει τον δίκαιο και τον ασεβή, τον καλό και τον κακό, αυτόν που προσφέρει θυσίες κι αυτόν που δεν προσφέρει. Ο αγαθός, που ορκίζεται άφοβα κι ο αμαρτωλός, που φοβάται τον όρκο, έχουν όλοι την ίδια τύχη.
3 Η ίδια τύχη τούς περιμένει όλους, κι αυτό είναι το κακό που διέπει ο,τιδήποτε συμβαίνει πάνω στη γη. Η καρδιά των ανθρώπων, όσο ζουν, είναι γεμάτη κακία και ανοησία· και ξαφνικά πεθαίνουν. 4 Αλλά όσο ζει κανείς υπάρχει ελπίδα· ένα ζωντανό σκυλί είναι προτιμότερο από ένα ψόφιο λιοντάρι. 5 Οι ζωντανοί ξέρουν τουλάχιστον ότι θα πεθάνουν, ενώ οι νεκροί δεν ξέρουν τίποτα· και τίποτα δεν έχουν πια να περιμένουν ως ανταπόδοση, αφού κανένας πια δεν τους θυμάται. 6 Ακόμα κι οι αγάπες τους, τα μίση τους κι οι φθόνοι τους έχουν όλα ξεχαστεί, κι οι ίδιοι πια δε συμμετέχουν στα όσα συμβαίνουν πάνω στη γη.
Τι μένει στον άνθρωπο να απολαύσει
7 Πήγαινε, λοιπόν, φάε το ψωμί σου με χαρά και το κρασί σου πιες μ’ ευχάριστη διάθεση, γιατί ο Θεός έχει κιόλας αποδεχθεί τα έργα σου. 8 Σ’ όλες τις περιστάσεις να ντύνεσαι στα γιορτινά και πάντα να βάζεις στο κεφάλι σου λάδι αρωματικό. 9 Απόλαυσε τη ζωή με τη γυναίκα που αγαπάς, όλες τις μέρες της μάταιης ζωής σου, όσες σου δώσει ο Θεός εδώ στη γη. Γιατί αυτό είναι το μερίδιό σου στη ζωή και στο μόχθο σου και στη σκληρή δουλειά σου σ’ αυτό τον κόσμο. 10 Ό,τι βρίσκει το χέρι σου να κάνει, κάν’ το τώρα που μπορείς· γιατί στον άδη που θα πας δεν μπορείς να πράξεις τίποτα, ούτε να σκεφτείς, ούτε να μάθεις τίποτα, ούτε ν’ αποκτήσεις σοφία.
Η αβεβαιότητα της επιτυχίας
11 Κάτι άλλο που διαπίστωσα είναι ότι σ’ αυτό τον κόσμο δεν κερδίζουν στο τρέξιμο πάντα οι γρήγοροι ούτε τον πόλεμο πάντα οι γενναίοι· δεν είναι οι σοφοί που κερδίζουν πάντα την άνετη ζωή ούτε οι ευφυείς που αποκτούν πλούτο ή οι καταρτισμένοι την εκτίμηση των άλλων. Γιατί σ’ όλους αυτούς μπορεί να τύχουν καλές και κακές περιστάσεις. 12 Κανείς δεν ξέρει πότε θα ’ρθει γι’ αυτόν η κακή στιγμή· όπως τα ψάρια πιάνονται στο μοιραίο δίχτυ ή τα πουλιά στην ξόβεργα, έτσι κι οι άνθρωποι παγιδεύονται στην κακοτυχία, όταν ξεσπάσει άξαφνα πάνω τους.
Σκέψεις για τη μόρφωση και την ανοησία
13 Είδα ακόμα και κάτι άλλο που μου φάνηκε σημαντικό, σχετικά με το ρόλο που παίζει η σοφία πάνω στη γη. 14 Ήταν μια μικρή πόλη με λίγους κατοίκους. Ένας πανίσχυρος βασιλιάς ήρθε εναντίον της, την περικύκλωσε και κατασκεύασε γύρω της μεγάλους πολιορκητικούς πύργους για να την εκπορθήσει. 15 Σ’ αυτή την πόλη ζούσε ένας άνθρωπος φτωχός αλλά σοφός· κι αυτός με τη σοφία του ελευθέρωσε την πόλη. Κανένας όμως δε θυμόταν πια εκείνον τον φτωχό. 16 Λέγεται ότι «περισσότερο αξίζει η σοφία από τη δύναμη». Διαπιστώνουμε, όμως, ότι κανένας δεν υπολογίζει τη σοφία ενός φτωχού ούτε και δίνει προσοχή στα λόγια του. 17 Είναι προτιμότερο ν’ ακούει κανείς τα ήρεμα λόγια ενός σοφού ανθρώπου, παρά τις κραυγές ενός άρχοντα σε μια παρέα με ανόητους. 18 Η σοφία είναι καλύτερη από τα όπλα του πολέμου, αλλά ένα μονάχα σφάλμα εκμηδενίζει πολλά καλά.