Êxodo 23

1 Ne disvastigu malveran famon; ne kunigu vian manon kun malvirtulo, por esti atestanto de malbonago. 2 Ne sekvu la amason por malbonaĵoj; kaj en juĝo ne kliniĝu al la opinio de la plimulto, por dekliniĝi de la vero. 3 Ankaŭ malriĉulon ne favoru en lia juĝa afero.

4 Se vi renkontos bovon de via malamiko aŭ lian azenon erarvagantan, rekonduku ĝin al li. 5 Se vi vidos, ke azeno de via malamiko falis sub sia ŝarĝo, ne forlasu ĝin, sed alportu helpon kune kun li.

6 Ne forklinu la rajton de via malriĉulo en lia juĝa afero. 7 De mensogaĵo malproksimiĝu, kaj senkulpulon kaj virtulon ne mortigu; ĉar Mi ne pravigos maljustulon. 8 Donacojn ne akceptu; ĉar donacoj blindigas vidantojn kaj malĝustigas la aferojn de virtuloj. 9 Fremdulon ne premu; vi konas ja la animon de fremdulo, ĉar fremduloj vi estis en la lando Egipta.

10 Dum ses jaroj prisemu vian teron kaj rikoltu ĝiajn produktaĵojn; 11 sed en la sepa jaro ripozigu ĝin kaj ne tuŝu ĝin, por ke manĝu la malriĉuloj el via popolo, kaj la restaĵon manĝu la bestoj de la kampo. Tiel same agu kun via vinberejo kaj kun via olivarbejo. 12 Dum ses tagoj faru viajn laborojn, kaj en la sepa tago festu, por ke ripozu via bovo kaj via azeno kaj por ke refreŝiĝu la filo de via sklavino kaj la fremdulo. 13 Kaj ĉion, kion Mi diris al vi, observu; kaj la nomon de aliaj dioj ne citu, ĝi ne estu aŭdata el via buŝo.

14 Tri fojojn festu al Mi dum la jaro. 15 La feston de la macoj observu; dum sep tagoj manĝu macojn, kiel Mi ordonis al vi, en la difinita tempo en la monato Abib (ĉar en tiu tempo vi eliris el Egiptujo); kaj oni ne aperu antaŭ Mi kun malplenaj manoj; 16 ankaŭ la feston de la rikolto de la unuaj fruktoj de via laboro, de tio, kion vi semos sur la kampo; kaj la feston de kolekto en la fino de la jaro, kiam vi kolektos viajn laborfruktojn el la kampo. 17 Tri fojojn ĉiujare aperu ĉiuj viaj virseksuloj antaŭ la Sinjoro, la Eternulo.

18 Ne verŝu sur fermentaĵon la sangon de Mia ofero; kaj la graso de Mia festofero ne restu ĝis mateno. 19 La komencaĵon de la unuaj fruktoj de via tero alportu en la domon de la Eternulo, via Dio. Ne kuiru kapridon en la lakto de ĝia patrino.

20 Jen Mi sendas anĝelon antaŭ vi, por gardi vin sur la vojo, kaj por venigi vin al la loko, kiun Mi pretigis. 21 Gardu vin antaŭ lia vizaĝo kaj aŭskultu lian voĉon; ne incitu lin, ĉar li ne pardonos vian pekon; ĉar Mia nomo estas en li. 22 Sed se vi aŭskultos lian voĉon, kaj faros ĉion, kion Mi diros, tiam Mi malamikos kontraŭ viaj malamikoj kaj premos viajn premantojn. 23 Kiam Mia anĝelo iros antaŭ vi, kaj Mi venigos vin al la Amoridoj, la Ĥetidoj, la Perizidoj, la Kanaanidoj, la Ĥividoj, kaj la Jebusidoj, kaj Mi ilin ekstermos: 24 ne adoru iliajn diojn kaj ne servu ilin, kaj ne agu kiel ili agas, sed frakasu ilin kaj detruu iliajn statuojn. 25 Kaj servu la Eternulon, vian Dion, kaj Li benos vian panon kaj vian akvon; kaj Mi forigos malsanon el via mezo. 26 Ne estos seninfana nek sennaska en via lando; la nombron de viaj tagoj Mi faros plena. 27 Mian teruron Mi sendos antaŭ vi, kaj Mi konfuzos ĉiun popolon, al kiu vi venos, kaj ĉiujn viajn malamikojn Mi turnos al vi dorse. 28 Kaj Mi sendos krabrojn antaŭ vi, kaj ili forpelos la Ĥividojn kaj la Kanaanidojn kaj la Ĥetidojn de antaŭ vi. 29 Mi ne forpelos ilin de antaŭ vi en unu jaro, por ke la tero ne fariĝu senhoma kaj por ke ne multiĝu kontraŭ vi la bestoj de la kampo. 30 Iom post iom Mi forpelos ilin de antaŭ vi, ĝis vi multiĝos kaj posedos la landon. 31 Kaj Mi faros viajn limojn de la Ruĝa Maro ĝis la Maro Filiŝta, kaj de la dezerto ĝis la Rivero; ĉar Mi transdonos en viajn manojn la loĝantojn de la lando, kaj vi forpelos ilin de antaŭ vi. 32 Ne faru interligon kun ili nek kun iliaj dioj. 33 Ili ne loĝu en via lando, por ke ili ne pekigu vin kontraŭ Mi; se vi servos iliajn diojn, tio fariĝos kaptilo por vi.

Ngā Ture he aha, he aha

1 "Kei puaki i a koe te kōrero tito noa. Kei totoro tahi tōu ringa me te tangata kino, kei meinga hei kaiwhakaatu teka.

2 "Kei whai tahi me te tokomaha ki te kino. Kaua anō hoki e hamumu i te totohenga, hei mea kia riro ai i tā te tokomaha, hei whakapeau kē i te tika; 3 kaua anō e whakanuia te rawakore, ina tohe ia.

4 "Ki te tūtaki koe ki te kau a tōu hoariri, ki tana kāihe rānei, e atiti noa ana, me āta whakahoki e koe ki a ia. 5 Ki te kite koe i te kāihe a tōu hoariri e takoto ana i raro i tāna pīkaunga, ā, ka ngākaukore koe ki te whakaara, me āta whakaara tahi e kōrua.

6 "Kei whakapeaua kētia e koe te whakawā mō tōu tangata rawakore, ina tohe ia. 7 Kia matara koe i te teka; kaua anō e whakamatea te tangata harakore rāua ko te tangata tika; e kore hoki ahau e whakatika i tā te tangata hara.

8 "Kaua anō e tango i te utu whakapati; he mea whakamatapō hoki te utu whakapati i te kānohi kite, he mea whakaparori kē hoki i ngā kupu a te hunga tika.

9 "Kaua anō e tūkinotia te manene; e mōhio ana hoki koutou ki te ngākau o te manene; he manene hoki koutou i mua, i te whenua o Īhipa."

Te Tau Tuawhitu me te Rā Tuawhitu

10 "Kia ono hoki ngā tau e rui ai koe i tōu oneone, e kohikohi ai hoki i ōna hua; 11 i te whitu ia me waiho kia takoto kau ana, kia pariri, ā, ka kai ngā tāngata rawakore o tōu iwi; ā, mā ngā kīrehe o te pārae ā rātou toenga e kai. Kia pēnā anō koe ki tāu māra wāina, ki tāu māra ōriwa.

12 "E ono ngā rā e mahi ai koe i āu mahi, ā, i te whitu ka okioki; kia okioki ai tāu kau, me tāu kāihe, kia whai tānga manawa ai hoki te tama a tāu pononga wahine me te manene.

13 "Kia tūpato anō ki ngā mea katoa kua kōrerotia nei e ahau ki a koutou. Kaua hoki e whakahuatia te ingoa o ngā atua kē, kei rangona hoki ki tōu māngai."

Ngā Hākari Nui e Toru

14 "E toru ngā wā o te tau e tuku hākari ai koe ki ahau.

15 "Kia mau ki te Hākari o te Taro Rēwenakore; e whitu ngā rā e kai ai koe i te taro rēwenakore, e pērā ai me tāku i whakahau ai ki a koe, i te wā anō i whakaritea o te marama, o Apipi; nō reira hoki koe i haere mai ai i Īhipa.

"Kaua anō hoki tētahi e puta kau mai ki tōku aroaro.

16 "Ki te Hākari o te Kotinga, o te mātāmua o āu mahi, i ruia e koe ki te māra.

"Ki te Hākari o te Kohikohinga i te mutunga o te tau, ina oti te kohikohi mai e koe āu mahi i te māra.

17 "E toru ngā wā o te tau e kitea ai ōu tāne katoa ki te aroaro o te Ariki, o Ihowā.

18 "Kaua e whakaherea tahitia me te taro rēwena te toto o tāku patunga tapu; kei toe anō hoki ki te ata te ngako o tāku hākari.

19 "Me kawe e koe ki te whare o Ihowā, o tōu Atua ngā mea mataati o ngā mātāmua o tōu oneone.

"Kaua e kōhuatia te kūao koati ki te waiū o tōna whaea."

Te Anahera a Ihowā hei Tiaki i te Ara

20 "Nanā, ka tonoa nei e ahau he anahera ki mua i a koe, hei tiaki i a koe i te ara, hei kawe hoki i a koe ki te wāhi i whakaritea e ahau. 21 Kia tūpato ki a ia, whakarongo hoki ki tōna reo, kaua e whakapātaritari ki a ia; nō te mea e kore ia e whakarere noa iho i tō koutou hara; kei a ia nei hoki tōku ingoa. 22 Ki te āta whakarongo i a koe ki tōna reo, ki te mea hoki i ngā mea katoa e kōrero ai ahau; nā, ko ahau hei hoariri mō ōu hoariri, hei hoa whawhai hoki ki ōu hoa whawhai. 23 Ka haere hoki tāku anahera ki mua i a koe, hei kawe i a koe ki ngā Amori, ki ngā Hiti, ki ngā Perihi, ki ngā Kanaani, ki ngā Hiwi, ki ngā Iepuhi; ka hunā rātou e ahau. 24 Kei koropiko koe ki ō rātou atua, kei mahi hoki ki a rātou, kei rite hoki āu mahi ki ā rātou mahi. Engari, me turaki rawa e koe, me wāwāhi rawa anō hoki ā rātou whakapakoko. 25 Ā, me mahi koutou ki a Ihowā, ki tō koutou Atua, ā, ka manaakitia e ia tāu taro, me tōu wai; ka whakakorea atu anō hoki e ahau te mate i roto i a koe. 26 E kore tētahi mea e whānau whakatahe, e pākoko rānei, i tōu whenua; ka āta tutuki anō i ahau te maha o ōu rā.

27 "Ka tukua atu e ahau tāku wehi ki mua i a koe, ā, ka whakamatea ngā iwi katoa e haere atu nei koe ki a rātou, ka meinga anō hoki e ahau kia tahuri ngā tuarā o ōu hoariri katoa ki a koe. 28 Ka ungā anō e ahau te horonete ki mua i a koe, māna e pei ngā Hiwi, ngā Kanaani, me ngā Hiti i tōu aroaro. 29 E kore rātou e peia e ahau i tōu aroaro i te tau kotahi; kei ururuatia te whenua, ā, ka nui rawa i a koe te kīrehe o te pārae. 30 Ka peia rikirikitia atu rātou e ahau i tōu aroaro, kia hua rā anō koe, kia riro rā anō hoki te whenua i a koe.

31 "Ā, ka whakatakotoria e ahau tōu rohe ki te Moana Whero ā tae noa ki te Moana o ngā Pirihitini, ki te koraha hoki ā tae noa ki te awa. Ka tukua atu nei hoki e ahau ki ō koutou ringa ngā tāngata o te whenua, ā, ka peia rātou e koe i tōu aroaro. 32 Kaua e whakarite kawenata ki a rātou, ki ō rātou atua rānei. 33 Kaua rātou e noho ki tōu whenua, kei mea rātou i a koe kia hara ki ahau; tā te mea, ki te mahi koe ki ō rātou atua, ka ai tēnā hei rore mōu."