Sabedoria
A sabedoria é um dos temas mais ricos da Bíblia. O temor do Senhor é seu princípio, e buscá-la vale mais que ouro ou prata. Deus promete dar sabedoria generosamente a quem pedir com fé.
O princípio da sabedoria
O temor do Senhor é o início de toda sabedoria verdadeira. Quem reverencia a Deus aprende a viver com discernimento e prudência.
Sabedoria como dom de Deus
A verdadeira sabedoria vem do alto. Deus a concede generosamente a quem pede com fé, sem lançar em rosto a fraqueza humana.
Kədə ə̈bə̈ əzü lə takpa tə̂ e kə wusə̂ ərə wu ne, tshə yü tshuku nə kə Ndjapä, ə̂në tshə ko aərə kə azü nɔ̂ ambanə ə nga nga kə əndje ne kɔ, tshə sə kə za nə kə ətshə.
Kədə ə̈bə̈ əzü lə takpa tə̂ e kə wusə̂ ərə wu ne, tshə yü tshuku nə kə Ndjapä, ə̂në tshə ko aərə kə azü nɔ̂ ambanə ə nga nga kə əndje ne kɔ, tshə sə kə za nə kə ətshə.
Kədə ə̈bə̈ əzü lə takpa tə̂ e kə wusə̂ ərə wu ne, tshə yü tshuku nə kə Ndjapä, ə̂në tshə ko aərə kə azü nɔ̂ ambanə ə nga nga kə əndje ne kɔ, tshə sə kə za nə kə ətshə.
A sabedoria do alto
A sabedoria que vem de Deus é pura, pacífica, amável, cheia de misericórdia e de bons frutos. Ela se opõe à sabedoria terrena e mundana.
Bale, kə wusə̂ ərə ə̂në ə to mâ lafɔ kɔ, ə sə ənə̂ ye, angbʉlînə mvo, mandânə ə na də blatshe kə əzü, ə ngbo tshelə takpa tə̂ azü gâ mandânə, ə mbrə ərə kʉ lə zɨtɨ nə, ə na də əpʉ kə wu əyo azü gâ tə̂ lɔsu ngbatshe ə zu aə̂rɔ̂ aərə ngbatshe, ə wu tshelə azü wu ə wu lə aərə ne, ə mbrə ərə kʉ də lɔsu bale.
Bale, kə wusə̂ ərə ə̂në ə to mâ lafɔ kɔ, ə sə ənə̂ ye, angbʉlînə mvo, mandânə ə na də blatshe kə əzü, ə ngbo tshelə takpa tə̂ azü gâ mandânə, ə mbrə ərə kʉ lə zɨtɨ nə, ə na də əpʉ kə wu əyo azü gâ tə̂ lɔsu ngbatshe ə zu aə̂rɔ̂ aərə ngbatshe, ə wu tshelə azü wu ə wu lə aərə ne, ə mbrə ərə kʉ də lɔsu bale.
Bale, kə wusə̂ ərə ə̂në ə to mâ lafɔ kɔ, ə sə ənə̂ ye, angbʉlînə mvo, mandânə ə na də blatshe kə əzü, ə ngbo tshelə takpa tə̂ azü gâ mandânə, ə mbrə ərə kʉ lə zɨtɨ nə, ə na də əpʉ kə wu əyo azü gâ tə̂ lɔsu ngbatshe ə zu aə̂rɔ̂ aərə ngbatshe, ə wu tshelə azü wu ə wu lə aərə ne, ə mbrə ərə kʉ də lɔsu bale.
Əde kə sə tə awowusə̂ âdâ ərə də awowusə̂ ərə lə takpa tə̂ e? Əzü nə səkɔ yisə̂ aərə ə̂në tshə mbrə kɔ gashu tə̂ äwä ə̂rɔ̂ kə mbrə tə̂ ye, lə zɨtɨ nə, ndje tə̂ äwä kə wusə̂ ərə nə.
Kandää, əpʉ kə wusə̂ âdâ ərə kə sə̂ â ä sə kə yisə̂ nə kə azü nə̂ Kristə ə̂në əndje nê gâ ye lə əpʉ lɔsu kɔ. Bale, ə sə sə tə kə wusə̂ âdâ ərə nə̂ azü tshepashɔ səye, wala tə ənə̂ əgbro azü ə̂në əndje sə gâ pâ ashɔ səye kɔ ne, əndje ə̂në angwa əndje ə yi je kɔ. Ä sə kə yisə̂ əpʉ kə wusə̂ âdâ ərə nə̂ Ndjapä, ə̂në tshə zâ wû, ə̂në azü wu âdâ kumu əndje wu də nə ne kɔ. Angbʉlînə ndə kə pa Ndjapä mbrə tshepashɔ, Ndjapä nə gâmba kə wusə̂ âdâ ərə səkɔ gâ ye ndə kə pa tshə ko əzə̂ gâ ə̂sə̂ ə̂yî.
Bale, ənə̂ ä, ä sə kə yisə̂ əpʉ nə̂ Kristə ə̂në azü kû ətshə gâ ala masheyɔ gâ ye kɔ. Əpʉ nə sə tə əpʉ ərə kə te tə̂ nə lə ala Ajuwufu â sə tə əpʉ yïrə̈ lə ala azü ə̂në əndje sə sə tə Ajuwufu ne kɔ. Bale, ənə̂ azü ə̂në Ndjapä ê əndje gâ ye kɔ, əndje â sə kəmə tə Ajuwufu wala Agrakə, Kristə nə sə tə awlra nə̂ Ndjapä də kə wusə̂ âdâ ərə nə̂ Ndjapä nə. Mbrə ə̂në əpʉ yïrə̈ nə̂ Ndjapä nə rô kə wusə̂ âdâ ərə nə̂ azü â əpʉ kə mɔ Ndjapä nə rô awlra nə̂ azü gâ ye.
Əzü bale fɔ̈ frɔ̈ tə̂ ye də ə̂tə̂ ye ne. Kədə ə̈bə̈ əzü lə takpa tə̂ e kə wu tə̂ ye tə awowusə̂ âdâ ərə tə̂ äwä tshepashɔ səye, tshə dö tə̂ ye tə əyïyirə̈ kanika ə sə ngâ tə awowusə̂ âdâ ərə nə.
Əzü bale fɔ̈ frɔ̈ tə̂ ye də ə̂tə̂ ye ne. Kədə ə̈bə̈ əzü lə takpa tə̂ e kə wu tə̂ ye tə awowusə̂ âdâ ərə tə̂ äwä tshepashɔ səye, tshə dö tə̂ ye tə əyïyirə̈ kanika ə sə ngâ tə awowusə̂ âdâ ərə nə.
Mə yində nə ə pa əndje gbɔ ə gbɔ, ə sə bale tə̂ äwä kə yi tə̂ əndje, ə sɔtə̂ kə wusə̂ ərə ro pâ nə, ndə kə pa əndje wusə̂ âdâ lengerə əpʉ nə̂ Ndjapä, ə̂në ə tə nə kə də̂ Kristə nə kɔ. Ndjapä kô aə̂rɔ̂ aərə kə wusə̂ âdâ aərə də kə wusə̂ aərə nɔ̂ wû gâ ye lə Kristə nə.
Direção e discernimento
Deus guia os humildes na justiça e ensina seu caminho aos mansos. Ele promete dirigir nossos passos quando confiamos nele de todo o coração.
A Palavra como fonte de sabedoria
A Palavra de Deus é lâmpada para os pés e luz para o caminho. Meditar nas Escrituras nos dá entendimento superior ao dos mestres.
Əpʉ nə̂ Kristə nə də aə̂rɔ̂ aərə tshelə nə nɔ̂ sə̈ lə e. E yïsə̂ ərə kə angâ e lə takpa tə̂ e ə mʉ̈ əpʉ kə angâ e lə takpa tə̂ e tə̂ äwä kə wusə̂ ərə nɔ̂ ə vï aamba aətshi, də aətshi kə vrɔ Ndjapä də aətshi ə̂në Âgbɔ̂ Yîrə̂ ə ko kə e kɔ də lɔsu e nɔ̂ ndə kə za mərshe kə Ndjapä nə.
Sabedoria prática para o dia a dia
A sabedoria se aplica em cada decisão: nas finanças, nos relacionamentos, no trabalho e no uso do tempo. Vivamos como sábios, não como insensatos.
Rəkɔ, ala e në tə̂ äwä kə mbrə tə̂ e: e mbrə̈ tə̂ e mbrə̈ mata aəndɨ ne, bale e mbrə̈ tə̂ e tə azü ə̂në kumu e sə tə̂ nə. Alɔ rö rö tə̂ e ambanə ne, mbrə ə̂në aəlo tshe kpəsəye sə tə əmbrʉ nə.
Rəkɔ, ala e në tə̂ äwä kə mbrə tə̂ e: e mbrə̈ tə̂ e mbrə̈ mata aəndɨ ne, bale e mbrə̈ tə̂ e tə azü ə̂në kumu e sə tə̂ nə. Alɔ rö rö tə̂ e ambanə ne, mbrə ə̂në aəlo tshe kpəsəye sə tə əmbrʉ nə.
E mbrə̈ tə̂ e tə azü kə wusə̂ ərə gâ tə̂ azü ə̂në əndje sə sə tə azü nə̂ Kristə nə ne kɔ. Alɔ rö rö tə̂ e tə ambanə ne. Aəpʉ tshelə ama e sə̈ tə aə̂rɔ̂ aəpʉ alɔnɔ̂, ə̂në ə to ə to tə̂ azü kɔ, kanika e wusə̂ äwä kə kirə əpʉ Lïndə̂ nə kə əzü bale bale.
E mbrə̈ tə̂ e tə azü kə wusə̂ ərə gâ tə̂ azü ə̂në əndje sə sə tə azü nə̂ Kristə nə ne kɔ. Alɔ rö rö tə̂ e tə ambanə ne. Aəpʉ tshelə ama e sə̈ tə aə̂rɔ̂ aəpʉ alɔnɔ̂, ə̂në ə to ə to tə̂ azü kɔ, kanika e wusə̂ äwä kə kirə əpʉ Lïndə̂ nə kə əzü bale bale.
Kosəra nɔ̂ ə̂në e sə kə mbrə nə, e mbrə̈ də lɔsu e nɔ̂, a pa də e mbrə mbrə Âgbɔ̂ Əyïngerə, ə də̂ mbrə azü də̂ ne. E wüsə̂ nə ə pa e sɔtə̂ aə̂rɔ̂ aərə, tshemandâ nə, lə kəna Âgbɔ̂ Əyïngerə nə je, aə̂rɔ̂ aərə ə̂në tshə gâmba mbrə azü nə̂ ye gâ ye kɔ. Âgbɔ̂ əzü nə ə̂në e sə kə mbrə kosəra nə kə ətshə kɔ kə də̂ Kristə nə.
O valor da sabedoria
A sabedoria é mais preciosa que rubis. Quem a encontra, encontra a vida e alcança o favor do Senhor. Nada se compara a ela.
A sabedoria e a soberania de Deus
Os caminhos de Deus são mais altos que os nossos. Sua sabedoria é insondável, eterna e infinitamente superior ao entendimento humano.
Ə̂rɔ̂ ərə nə̂ Ndjapä də kə wusə̂ ərə nə̂ ye gâ ndə âdâ kə mbrə aərə nə̂ ye lî atâ a! Ə̈bə̈ əzü bale lï lï ndə kə pa tshə wusə̂ âdâ kə wu aərə lə ala ye ne, ka ə dji tshelə âdâ kə mbrə aərə nə̂ ye ne!
A mbë Ndjapä nə, tshî tə awowusə̂ âdâ ərə, də ə̂ngû də ə̂ngû piii, tə̂ äwä Jezu Kristə! Asərəmə!
A wusə̂ nə ə pa aərə nɔ̂ sə kə ma kosəra mvrɔ mbrə ə̂rɔ̂ ərə nə̂ azü ə̂në əndje yində Ndjapä kɔ, nə̂ azü ə̂në Ndjapä nə ê əndje gâ ye Lïndə̂ ərə ə̂në tshə gâmba gâ ye kɔ.
Ndjapä nə ə̂në tshə sə də awlra ndə kə pa tshə mbrə ərə ə ro ənə̂ sə̂ nɔ̂ ə̂në a yu tshuku nə wala a sə kə li tshelə əzə̂ ndje gâ pâ nə kɔ, tə̂ äwä awlra ə̂në ə sə kə mbrə kosəra lə əzə̂ kɔ, a mbë ətshə lə Laglizə, ndje tə̂ äwä Jezu Kristə, də ə̂ngû də ə̂ngû piii! Asərəmə.
Äwä vəta ndə kə pa mə na mâ ndə e je kə sə̂. Mata ə̂në Fraka nə̂ Ndjapä pâ: «Əndje sə kə wa tshelə əpʉ nɔ̂ mandâ əpʉ ama azü bishi wala vəta ə̂në əndje wusə̂ ərə gâ pâ əpʉ səkɔ.»
 əpʉ ə̂në əndje pâ kə e tə aləvu ndə kə gbɔgbɔ e kɔ, ə̂sə̂ nə rô e gâ ye, ə̂në ə pâ:
«Ɨrɨ əmə, kədə Âgbɔ̂ Əyïngerə kə da əbə ndə kə yisə̂ äwä kə əbə,
wü wü tə dəngʉ ərə ne,
â alɔ ə̂në tshə ngâ kə əbə,
tshelə kəna zə tɔ̈ tɔ̈ tə̂ äwä nə ne.
Mbrə ə̂në Âgbɔ̂ Əyïngerə sə kə da əzü ə̂në tshə yində ye kɔ ndə kə yisə̂ äwä kə ətshə,
ɨrɨ nə nɔ̂ ə̂në tshə yerɔ ətshə,
tshə sə kə da ətshə də ndjapa.»
Ə̂dû əpʉ nə, alaye əmə, aəpʉ kə tegbɔ kumu e sə̈ gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə sə tə djatra aərə kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə lï kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə sə də äwänə kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə sə mvo kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në əzü yində nə də lɔsu ye kɔ, gâ pâ aərə nɔ̂ ə̂në ə lï ndə kə pa əzü yində əpʉ nə kɔ, gâ pâ ərə ə̂në ə sə tə ə̂rɔ̂ nə kɔ, ə̂në ə lï ndə kə pa əzü ta ə tra kɔ.
«Rəkɔ, e lï tshelə e lï gâ pâ tshekratshe ne. Tshekratshe sə də əyo nə̂ ye də ə̂tə̂ ye. Əyo nə̂ əlo bale bale lï də əlo bale bale.»
Tə̂ alɔ kə wa ngbanga nə̂ Ndjapä, yashe ngerə əgɔ tshepakɔnɔ sə kə afɔ kpə ətshi azü tshe kpəsəye ndə kə za əpʉ gâ lə kumu əndje. Mbrə ə̂në, tshə âfɔ lə əgɔ ə̂në ə sə ngrʉ̂ kɔ, ə nâ ndə dji əpʉ kə wusə̂ âdâ ərə lə ama Salomɔ. Bale, ə̈bə̈ əzü sə kotəye ə̂në tshə rô Salomɔ nə gâ ye.»
«Rəkɔ, mə pa kə e, əzü nɔ̂ ə̂në tshə dji əpʉ sə̂ ə̂në mə pa kɔ â ma tə̂ ye Lïndə̂ nə, tshə sə mata əyï kə wusə̂ ərə ə̂në tshə mâ anda nə̂ ye gâ pâ əkpʉ.
Mbrə ə̂në, əmə də ə̂tə̂ əmə, mə sə kə za əpʉ gâ lə ama e ndə kə pa e pa nə də kə wusə̂ ərə ə̂në ə̈bə̈ əyïəpʉ nə̂ e bale lï lï ndə kə ro e də əpʉ wala ə shera əpʉ ama e ne.
E wä ngbanga wä mbrə aərə ə̂në ala e ə wu kɔ ne, bale e wä ngbanga ə̂në ə sə də äwänə kɔ.»
e-e ə̂në e wusə̂ äwä kə sə e tə asorô əmbʉ kɔ wu ndje ne kɔ! Ayî, e sə mata gupu ə̂ngû ə̂në ə wutu əndʉ nə dɨ kʉ teashe â mandânə ə ro kɔ.