1 Oğlum, eğer birine kefil oldunsa, 2 Onun borcunu yüklendinse,2 Düştünse tuzağa kendi sözlerinle, 2 Ağzının sözleriyle yakalandınsa,3 O kişinin eline düştün demektir. 2 Oğlum, şunu yap ve kendini kurtar: 2 Git, yere kapan onun önünde, 2 Ona yalvar yakar.4 Gözlerine uyku girmesin, 2 Ağırlaşmasın göz kapakların.5 Avcının elinden ceylan gibi, 2 Kuşbazın elinden kuş gibi kurtar kendini.6 Ey tembel kişi, git, karıncalara bak, 2 Onların yaşamından bilgelik öğren.7 Başkanları, önderleri ya da yöneticileri olmadığı halde,8 Yazın erzaklarını biriktirirler, 2 Yiyeceklerini toplarlar biçim mevsiminde.9 Ne zamana dek yatacaksın, ey tembel kişi? 2 Ne zaman kalkacaksın uykundan?10 ‹‹Biraz kestireyim, biraz uyuklayayım, 2 Ellerimi kavuşturup şöyle bir uyuyayım›› demeye kalmadan,11 Yokluk bir haydut gibi, 2 Yoksulluk bir akıncı gibi gelir üzerine.12 Ağzında yalanla dolaşan kişi, 2 Soysuz ve fesatçıdır.13 Göz kırpar, bir sürü ayak oyunu, 2 El kol hareketleri yapar,14 Ahlaksız yüreğinde kötülük tasarlar, 2 Çekişmeler yaratır durmadan.15 Bu yüzden ansızın yıkıma uğrayacak, 2 Birdenbire çaresizce yok olacak.16 RABbin nefret ettiği altı şey, 2 İğrendiği yedi şey vardır:17 Gururlu gözler, 2 Yalancı dil, 2 Suçsuz kanı döken eller,18 Düzenbaz yürek, 2 Kötülüğe seğirten ayaklar,19 Yalan soluyan yalancı tanık 2 Ve kardeşler arasında çekişme yaratan kişi.20 Oğlum, babanın buyruklarına uy, 2 Annenin öğrettiklerinden ayrılma.21 Bunlar sürekli yüreğinin bağı olsun, 2 Tak onları boynuna.22 Yolunda sana rehber olacak, 2 Seni koruyacaklar yattığın zaman; 2 Söyleşecekler seninle uyandığında.23 Bu buyruklar sana çıra, 2 Öğretilenler ışıktır. 2 Eğitici uyarılar yaşam yolunu gösterir.24 Seni kötü kadından, 2 Başka birinin karısının yaltaklanan dilinden 2 Koruyacak olan bunlardır.25 Böyle kadınların güzelliği seni ayartmasın, 2 Bakışları seni tutsak etmesin.26 Çünkü fahişe yüzünden insan bir lokma ekmeğe muhtaç kalır, 2 Başkasının karısıyla yatmak da kişinin canına mal olur. kalır›› ya da ‹‹Çünkü fahişenin ücreti ancak bir somun ekmektir››.27 İnsan koynuna ateş alır da, 2 Giysisi yanmaz mı?28 Korlar üzerinde yürür de, 2 Ayakları kavrulmaz mı?29 Başkasının karısıyla yatan adamın durumu budur. 2 Böyle bir ilişkiye giren cezasız kalmaz.30 Aç hırsız karnını doyurmak için çalıyorsa, 2 Kimse onu hor görmez.31 Ama yakalanırsa, çaldığının yedi katını ödemek zorunda; 2 Varını yoğunu vermek anlamına gelse bile.32 Zina eden adam sağduyudan yoksundur. 2 Yaptıklarıyla kendini yok eder.33 Payına düşen dayak ve onursuzluktur, 2 Asla kurtulamaz utançtan.34 Çünkü kıskançlık kocanın öfkesini azdırır, 2 Öç alırken acımasız olur.35 Hiçbir fidye kabul etmez, 2 Gönlünü alamazsın armağanların çokluğuyla.
1 Meu filho, se ficaste por fiador do teu próximo, se estendeste a mão a um estranho,2 se te ligaste com as palavras de teus lábios, se ficaste cativo com a tua própria linguagem,3 faze, pois, meu filho, o que te digo: livra-te, pois caíste nas mãos do teu próximo; vai, apressa-te, solicita-o com instância,4 não concedas sono aos teus olhos, nem repouso às tuas pálpebras.5 Salva-te como a gazela {do caçador}, e como o pássaro das mãos do que arma laços.6 Vai, ó preguiçoso, ter com a formiga, observa seu proceder e torna-te sábio:7 ela não tem chefe, nem inspetor, nem mestre;8 prepara no verão sua provisão, apanha no tempo da ceifa sua comida.9 Até quando, ó preguiçoso, dormirás? Quando te levantarás de teu sono?10 Um pouco para dormir, outro pouco para dormitar, outro pouco para cruzar as mãos no seu leito,11 e a indigência virá sobre ti como um ladrão; a pobreza, como um homem armado.12 É um homem perverso, um iníquo aquele que caminha com falsidade na boca;13 pisca os olhos, bate com o pé, faz sinais com os dedos;14 só há perversidade em seu coração, não cessa de maquinar o mal, e de semear questões.15 Por isso, repentinamente, virá sua ruína, de improviso ficará irremediavelmente quebrantado.16 Seis coisas há que o Senhor odeia e uma sétima que lhe é uma abominação:17 olhos altivos, língua mentirosa, mãos que derramam sangue inocente,18 um coração que maquina projetos perversos, pés pressurosos em correr ao mal,19 um falso testemunho que profere mentiras e aquele que semeia discórdias entre irmãos.20 Guarda, filho meu, os preceitos de teu pai, não desprezes o ensinamento de tua mãe.21 Traze-os constantemente ligados ao teu coração e presos ao teu pescoço.22 Servir-te-ão de guia ao caminhares, de guarda ao dormires e falarão contigo ao despertares,23 porque o preceito é uma tocha, o ensinamento é uma luz, a correção e a disciplina são o caminho da vida,24 para te preservar da mulher corrupta e da língua lisonjeira da estranha.25 Não cobices sua formosura em teu coração, não te deixes prender por seus olhares;26 por uma meretriz o homem se reduz a um pedaço de pão, e a mulher adúltera arrebata a vida preciosa do homem.27 Porventura pode alguém esconder fogo em seu seio sem que suas vestes se inflamem?28 Pode caminhar sobre brasas sem que seus pés se queimem?29 Assim o que vai para junto da mulher do seu próximo não ficará impune depois de a tocar.30 Não se despreza o ladrão que furta para satisfazer seu apetite, quando tem fome;31 se for preso, restituirá sete vezes mais e entregará todos os bens de sua casa.32 Quem comete adultério carece de senso, é por sua própria culpa que um homem assim procede.33 Só encontrará infâmia e ignomínia e seu opróbrio não se apagará,34 porque o marido, furioso e ciumento, não perdoará no dia da vingança,35 não se aplacará por resgate algum, nem aceitará nada, se multiplicares os presentes.