1 Nechlub se dnem zítřejším, nebo nevíš, coť ten den přinese.2 Nechať tě chválí jiní, a ne ústa tvá, cizí, a ne rtové tvoji.3 Tíž má kamen, a váhu písek, ale hněv blázna těžší jest nad to obé.4 Ukrutnátě věc hněv a prudká prchlivost, ale kdo ostojí před závistí?5 Lepší jest domlouvání zjevné, než milování tajné.6 Bezpečnější rány od přítele, než lahodná líbání nenávidícího.7 Duše sytá pohrdá i medem, ale duši lačné každá hořkost sladká.8 Jako pták zaletuje od hnízda svého, tak muž odchází od místa svého.9 Mast a kadění obveseluje srdce; tak sladkost přítele víc než rada vlastní.10 Přítele svého a přítele otce svého neopouštěj, a do domu bratra svého nechoď v čas bídy své; lepšíť jest soused blízký, než bratr daleký.11 Buď moudrý, synu můj, a obvesel srdce mé, ať mám co odpovědíti tomu, kdož mi utrhá.12 Opatrný vida zlé, vyhne se, ale hloupí předce jdouce, těžkosti docházejí.13 Vezmi roucho toho, kterýž slíbil za cizího, a od toho, kdo za cizozemku slíbil, základ jeho.14 Tomu, kdož dobrořečí příteli svému hlasem velikým, ráno vstávaje, za zlořečení počteno bude.15 Kapání ustavičné v čas přívalu, a žena svárlivá rovní jsou sobě;16 Kdož ji schovává, schovává vítr, a jako mast v pravici voněti bude.17 Železo železem se ostří; tak muž zostřuje tvář přítele svého.18 Kdo ostříhá fíku, jídá ovoce jeho; tak kdo ostříhá pána svého, poctěn bude.19 Jakož u vodě tvář proti tváři se ukazuje, tak srdce člověka člověku.20 Propast a zahynutí nebývají nasyceni, tak oči člověka nasytiti se nemohou.21 Teglík stříbra a pec zlata zkušuje, tak člověka pověst chvály jeho.22 Bys blázna i v stupě mezi krupami píchem zopíchal, neodejde od něho bláznovství jeho.23 Pilně přihlídej k dobytku svému, pečuj o stáda svá.24 Nebo ne na věky trvá bohatství, ani koruna do pronárodu.25 Když zroste tráva, a ukazuje se bylina, tehdáž ať se shromažďuje seno s hor.26 Beránkové budou k oděvu tvému, a záplata pole kozelci.27 Nadto dostatek mléka kozího ku pokrmu tvému, ku pokrmu domu tvého, a živnosti děvek tvých.
1 Kei whakamanamana koe ki te ra apopo; kahore hoki koe e mohio ko te aha e puta mai i roto i te ra.2 Ma tetahi atu tangata te whakamoemiti mou, kaua ma tou mangai ake; ma te tangata ke, kaua ma ou ngutu ake.3 He taimaha te kohatu, he taimaha ano te kirikiri; he taimaha atu ia i a raua tahi te pukuriri o te wairangi.4 He mea nanakia te riri, he rutaki te aritarita; ko wai ia e tu i mua i te hae?5 He pai ke te riri matanui i te aroha huna.6 Ko nga patu a te hoa aroha he mea na te pono: ko nga kihi ia a te hoariri auau rawa.7 E ngaruru ana te wairua makona ki te honikoma: engari ki te wairua hiakai, reka kau nga mea kawa katoa.8 Rite tonu ki te manu e atiutiu noa atu ana i tona kohanga te tangata e atiutiu noa atu ana i tona wahi.9 He whakahari ngakau te hinu me te whakakakara; he pera ano nga ahuareka o to te tangata hoa aroha i ahu mai i nga tikanga mateoha i whakatakotoria e tona ngakau.10 Ko tou hoa aroha ake, a ko te hoa hoki o tou papa, kaua e whakarerea; kaua hoki e haere ki te whare o tou tuakana i te ra e mate ai koe: he pai ke hoki te hoa e tata ana i te tuakana i tawhiti.11 E taku tama, kia whakaaro nui, kia koa ai toku ngakau, kia whakahoki kupu ai hoki ahau ki te hunga e tawai ana ki ahau.12 E kite atu ana te tangata tupato i te he, a ka huna i a ia: tena ko te kuware, haere tonu atu, mamae tonu atu.13 Tangohia te kakahu o te kaiwhakakapi mo te tangata ke; tona taunaha ano hoki mo ta te wahine ke.14 Ko te tangata e maranga ana i te atatu, he nui hoki tona reo ki te manaaki i tona hoa ka kiia tana he kanga.15 He maturuturu e puputu tonu ana i te ra nui te ua, he wahine ngangare, rite tonu raua:16 Ko te tangata e mea ana ki te pehi i a ia, e mea ana ki te pehi i te hau, a ka tutaki tona ringa matau ki te hinu.17 Ko te rino hei whakakoi mo te rino; waihoki ko te tangata ano hei whakakoi i te mata o tona hoa.18 Ko te kaitiaki o te piki, ka kai i ona hua: ka whakahonoretia te tangata e whakaaro ana ki tona rangatira.19 He pera i te wai, tiro atu, tiro mai he kanohi, ka pena ano to te tangata ngakau ki te tangata.20 Ko te reinga, ko te whakangaromanga, e kore e makona; e kore ano hoki e makona nga kanohi o te tangata.21 Ko te oko tahu para mo te hiriwa, ko te oumu mo te koura; a, ko te whakanui i a ia, hei whakamatautau mo te tangata.22 Ahakoa i tukua e koe te wairangi ki te tuki i roto i te kumete i waenga i nga witi pepe, e kore tona whakaarokore e riro.23 Kia anga nui koa kia mohio ki te ahua o au hipi, a kia pai te tiaki i au kahui kau:24 E kore hoki te taonga e mau tonu; e mau ianei te karauna ki nga whakatupuranga katoa?25 Kua whaiti te hei, e kitea ana te tupu hou, a e kohikohia ana nga otaota o nga maunga.26 Hei mea kakahu mou nga reme, a koe nga koati hei utu mo te mara.27 A tera te waiu koati, he nui noa atu hei kai mau, hei kai hoki ma tou whare, hei oranga ano hoki mo au kotiro.