1 ୱିଜୁ ଦୁନିଆଦୁ ବାସାତିମାନି କୁଟୁମ୍, ଦେସ୍ତି ଲୋକୁ ମାରି ଆଇ ଆଇ ବାସାଦି ଲୋକା ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ନବୂଖଦ୍ନିତ୍ସର ରାଜାଦି ମାଟା; ମିଙ୍ଗିଁ ନାଣ୍ତ ୱାଜା ସାନ୍ତି ଆପିତ୍ । 2 ମୁସ୍କୁପୁରୁତି ମାପୁରୁ ନା ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ଆମା ଆମା ସିନା ମାରି କାବା ଆନି ପାଣି କିତାମାନାନ୍, ଆକାୱିଜୁ ପ୍ରଚାର କିଦେଙ୍ଗ୍ ନା ବଦା ଆତାତ୍ ।
3 ୱାନି ସିନା ୱିଜୁ ଏଣ୍ଡେସ୍ୱାଜା ନେଗେଣ୍ଡ୍ ମାରି ୱାନି କାବାନି ଆନିପାଣି ୱିଜୁ
ଏଣ୍ଡେସ୍ୱାଜା ସାକ୍ତିଦିକା! ୱାନି ରାଜି ଏସାଙ୍ଗ୍ ୱିଜ୍ଇ ରାଜି
ମାରି ୱାନ୍ କିତିକା ଜୁଗ୍ ଜୁଗ୍ ମାନ୍ଜିନାତ୍ ।
4 ନାନ୍ ନବୂଖଦ୍ନିତ୍ସର ନିଜେଦି ଇଲୁଦୁ ସାନ୍ତିଦାନ୍ ମାରି ନିଜେଦି ରାଜା ମେଡ଼୍ତୁ ୱେଡ଼ିକାଦାନ୍ ମାର୍ହା । 5 ନାନ୍ ଉଣ୍ତ୍ରି ଲୋବ୍ ସୁଡ଼ୁତା, ଆକା ନାଙ୍ଗିଁ ତିଲିସ୍ତାତ୍ ମାରି ଗୁରୁନି ବାଡ଼ି ମୁସୁକୁ ନା ଚିନ୍ତା ମାରି ନାନ୍ ଲୋବ୍ ସୁଡ଼ୁତିକା ନାଙ୍ଗିଁ ତିଲିସ୍ତାତ୍ । 6 ଇୟାଉଣ୍ଡିଙ୍ଗ୍ ଲୋବ୍ଦି ଅର୍ତ ନାଙ୍ଗି ନେସ୍ପିସ୍ କିନିଉଣ୍ଡିଙ୍ଗ୍ ନାନ୍ ବାବିଲତି ୱିଜୁ ପେରିୱାରିଙ୍ଗ୍ ନା ଲାକ୍ତୁ ତାନି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ଆଦେସ୍ ସିତା; 7 ଆବେନୁ ମନ୍ତ୍ରକିନିକାର୍, ପାଞ୍ଜିସୁଣିକାର୍, କଲ୍ଦିୟର୍ ନା ଲାକ୍ତୁ ୱାତାର୍; ମାରି, ନାନ୍ ୱାରିଙ୍ଗ୍ ଲୋବୁ ସୁଡ଼ୁତିକା ଇର୍ହା; ମାତର ୱାର୍ ଆବେଣି ଅର୍ତ ନାଙ୍ଗି ଇଣ୍ଡ୍ରେଙ୍ଗ୍ ଆଟ୍ଏତାର୍ । 8 ମାତର ସାରାସାରି ଆବେନୁ ନା ଦିୟାମ୍ତି ଦର୍ ଇସାବ୍ଦାନ୍ ବେଲ୍ଟଶତ୍ସର ଦର୍ତି ଦାନିୟେଲ ନା ଲାକ୍ତୁ ୱାତାନ୍, ୱାନି ଜିବନ୍ତୁ ପବିତ୍ର ଦିୟାମ୍କା ଆତ୍ମା ମାନାତ୍; ମାରି, ନାନ୍ ୱାନିଙ୍ଗ୍ ଲୋବ୍ ସୁଡ଼ୁତିକା ଇର୍ହା, 9 ଏ ମନ୍ତ୍ର ଲୋକାଦି ପେରିକାନ୍ ବେଲ୍ଟଶତ୍ସର, ନାନ୍ ନେସ୍ନା, ପବିତ୍ର ଦିୟାମ୍କା ଆତ୍ମା ନି ଲୋଇ ମାନାତ୍ ମାରି ଏମେବା ମାଟା ନି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ କାସ୍ଟୁ ଆଏତ୍, ଇୟାଉଣ୍ଡିଙ୍ଗ୍ ନାନ୍ ଲୋବୁ ଆମା ଆମା ଲୋବୁ ସୁଡ଼ୁତା ମାନା, ଆକା ମାରି ଆବେଣି ଅର୍ତ ନାଙ୍ଗି ଇଣ୍ଡ୍ରୁ ।
10 ଗୁରିତି ବାଡ଼ିଦି ନା ମନ୍ତି ବର୍ ସୁଡ଼ୁତିକା ଇୟାୱାଜା ମାର୍ହାତ୍; ନାନ୍ ସୁଡ଼ୁତା, ମାରି ସୁଡ଼ୁଦୁ, ଦୁନିଆଦି ନାଣ୍ମି ଉନ୍ଡ୍ରି ମାରାନୁ ମାରି ଆକା ନାଣ୍ଡ ନିରିକା । 11 ଆୟା ମାରାନୁ ପିରିତାତ୍ ମାରି ଦୁତାତ୍ ମାରି ଦାନି ନିରିକା ବାଦଡ଼ତୁ ମୁଟ୍ତାତ୍, ମାରି ୱିଜୁ ଦୁନିଆଦି ସାନ୍ଦି ଆକା ନିଡ଼ା ଆତାତ୍ । 12 ଆବେଣି ଆକୁ ସୁନ୍ଦର୍ ମାରି ଦାନି ପଲ୍ ନାଣ୍ଡ୍ ମାର୍ହାତ୍, ମାରି ଆବେନୁ ୱିଜେରି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ କାଦି ମାର୍ହାତ୍ । ଦୁନିଆଦି ଜାତୁଙ୍ଗ୍ ଦାନି ଆଡ୍ଗି ନିଡ଼ା ପୋଇତେ ମାରି ବାଦଡ଼୍ତି ପଟିଙ୍ଗ୍ ଆବେଣି କୋମେଙ୍ଗା ବାସା କିତେ ମାରି ୱିଜୁ ଜାତୁଙ୍ଗ୍ ଆବେନୁ କାଦି ପୋଇତେ ।
13 ନାନ୍ ଗୁରିତି ବାଡ଼ି ମୁସୁକୁ ନା ମୋନ୍ତି ବର୍ଦାନ୍ ସୁଡ଼ୁତା, ମାରି ସୁଡ଼ୁଦୁ, ଉନ୍ଡ୍ରି କାପ୍କିନି ମାରି ପବିତ୍ର ଦୁତ୍ ମୁସ୍କୁପୁର୍ତାନ୍ ରେସି ୱାତାତ୍ । 14 ୱାନ୍ ନାଣ୍ଡ ଆଉଲି ଆଜି ଇୟା ମାଟା ଇର୍ହାନ୍, ଇୟା ମାରାନୁଦିଙ୍ଗ୍ କାତ୍ସୋ ପୋକ୍ତୁ, ଆବେଣି ଆକୁ ୱିଜୁ ସାଡ଼୍ଜି ପୋକ୍ତୁ ମାରି ପଲ୍ମାଲ୍ ୱିଜୁ ୱିତ୍ସି ପୋକ୍ତୁ; ଆବେଣି ଆଡିଗିରି ଜାତୁଙ୍ଗ୍, ଆବେଣି କମାଦି ପଟିଙ୍ଗ୍ ଇମ୍ଜି ସଲିୱି । 15 ଇରିଙ୍ଗ୍ବା ବୁମିଦୁ ଦାନି ମୋଦଲତିଙ୍ଗ୍ ଲୁୱା ନି କଂସ୍ତି ସିକିଣିଦାନ୍ ତର୍ସି ବୁମିଦି କଡ଼୍କି ଲାଟା ବାଡ଼ିଦୁ ଇଡ୍ଦୁ ମାରି ଆକା ମୁସୁକୁରି ମାସୁଦାନ୍ ଉଦିତ୍, ମାରି ଜାତୁଙ୍ଗାଁ ୱାଲେ ଦେସ୍ତି ଲାଟା ବୁମିଦୁ ୱାନି ବାଡି ଆପିତ୍; 16 ଆକା ଲୋକା ଜିବନ୍ ବାଦ୍ଲେ ଆପିତ୍ ମାରି ୱାନିଙ୍ଗ୍ ଜାତୁଙ୍ଗାଁ ଜିବନ୍ ସିଆୟ୍ଆପିତ୍, ୱାନି ମୁସୁକୁ ସାତ୍ ବାର୍ସେକ୍ ସୋଲିତ୍ । 17 ପେରି ମାପୁରୁ, ୱାନ୍ ଜେ ଲୋକା ରାଜିଦୁ ସାସନ୍ କିନାନ୍ ମାରି ଆମାୱାନିଙ୍ଗ୍ ୱାନି ଇଛା, ୱାନିଙ୍ଗ୍ ୱାନ୍ ଆକା ସିନାନ୍, ମାରି ଲୋକା ମାଣାନ୍ ସିଲିଲୋକାଙ୍ଗ୍ ଆୟା ମୁସୁକୁ ପାଣି ସିନାନ୍, ଜିତିମାନି ଲୋକୁ ଏଣ୍ତେସ୍ ଇକା ନେସ୍ନାର୍, ଇୟାଉଣ୍ଡିଙ୍ଗ୍ ଇୟା ମାଟା କାପ୍କିନି ଲୋକା ଆଦେସ୍ତାନ୍ ମାରି ଇୟା ଦାବି ପବିତ୍ର ଲୋକା ମାଟାଦାନ୍ ଆତାମାନାତ୍ ।
18 ନାନ୍ ରାଜା ନବୂଖଦ୍ନିତ୍ସର ଇୟା ଲୋବେରୁ ସୁଡ଼ୁତାମାନା; "ଇଲେଇ ଏ ବେଲ୍ଟଶତ୍ସର, ନିନ୍ ଇଲେଇ ଅର୍ତ ଇନ୍ଆ, ଇର୍ରିଙ୍ଗା ନା ରାଜିଦି ୱିଜୁ ପଣ୍ତିତ୍ ଲୋକୁ ଆବେଣି ଅର୍ତ ନାଙ୍ଗି ଇଣ୍ଡ୍ରେଙ୍ଗ୍ ଆଟ୍ଏତାର୍; ମାତର ନିନ୍ ଆଟ୍ନି, ଇର୍ରିଙ୍ଗା ନି ଆତ୍ମାଦୁ ପବିତ୍ର ଦିୟାମ୍କା ଆତ୍ମା ମାନାତ୍ ।"
19 ଆବେନୁ ବେଲ୍ଟଶତ୍ସର ଦର୍ତି ଦାନିୟେଲ ଅଡ଼ପ୍ କାବା ଆଜି ଆଲେତାନ୍ ନୋ ମାର୍ହାନ୍ ମାରି ୱାନି ଏତ୍କିନିକା ୱାନିଙ୍ଗ୍ କିଲିବିଲି କିତାତ୍ । ରାଜା ଡ଼େସି ଇର୍ହାନ୍, ଏ ବେଲ୍ଟଶତ୍ସର, ଆୟା ଲୋବୁ ବା ଆବେଣି ଅର୍ତ ନିଙ୍ଗିଁ କିଲିବିଲି କିମାକିତ୍ ।
ବେଲ୍ଟଶତ୍ସର ଡ଼େସି ଇର୍ହାନ୍, ଏ ନା ପେରିରାଜା, ଆମାକାର୍ ନିଙ୍ଗିଁ କାଡ଼୍ନାର୍, ୱାରି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ଇୟା ଲୋବୁ ଆପିତ୍ ମାରି ନି ସାତ୍ରୁ ଲୋକା ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ଆବେଣି ଅର୍ତ ଗଟାପିତ୍ । 20 ନିନ୍ ଆମା ମାରାନୁ ସୁଡ଼ୁତି, ଆକା ପିରିଜି ସାକ୍ତି ଆତାତ୍, ଦାନି ଉଛା ବାଦଡ଼୍ତୁ ଇତିକା ମାରି ୱିଜୁ ଦୁନିଆଦୁ ତରାତାତ୍; 21 ତାନି ଆକୁ ୱିଜୁ ସୁନ୍ଦର୍ ମାରି ପଲ୍ ନାଣ୍ଡ ମାର୍ହାତ୍ ମାରି ଆବେନୁ ୱିଜେରି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ କାଦି ମାର୍ହାତ୍; ଆବେଣି ଆଡ୍ଗିରି ବୁମିଦୁ ଜାତୁଙ୍ଗ୍ ବାସା କିତେ, ଆମା କମେଙ୍ଗାଁ ମୁସୁକୁରି ପଟିଙ୍ଗ୍ ବସ୍ତି ମାର୍ହାତ୍;
22 ଏ ରାଜା, ଆୟା ମାରାନୁ ନିନୁ, ନିନ୍ ପିର୍ଜି ସାକ୍ତି ଆତି ମାନି; ଇର୍ରିଙ୍ଗା ନିନ୍ ନେଗି ବିସୟ୍ ପିରିତା ମାନାତ୍ ମାନି ମାରି ଆୟା ବାଦଡ଼୍ ମୁଟ୍ନିକା ମାରି ନି ମାଟା ଦୁନିଆ ୱିଜିତି ସାନ୍ଦି ଇତାତ୍ । 23 ମାରି, ନିନ୍ ଜେ ସୁଡ଼ୁତି, ମୁସ୍କୁପୁର୍ତି ଅରେନ୍ କାପ୍କିନିକାନ୍ ମାରି ପବିତ୍ର ଦୁତ୍ ରେତାଜି ୱାଜି ଇର୍ହାନ୍, ଇୟା ମାରାନୁ କାତ୍ସି ନାଷ୍ଟୁ କିଦୁ; ଇର୍ରିଙ୍ଗ୍ବା ବୁମିଦୁ ଆବେଣି ମୋଦଲତିଙ୍ଗ୍ ଲୁୱା ମାରି ପିତଲ୍ଦି ସିକିଣିଦାନ୍ ତର୍ସି ବୁମିଦି ନେଗି ବାଡ଼ିଦୁ ଇଡ୍ଦୁ ମାରି, ଆକା ମୁସୁକୁରି ମାସୁଦାନ୍ ଉଦିତ୍ ମାରି ଆୟା ମୁସୁକୁ ସାତ୍ ବାର୍ସୁ ଜୁଗ୍ ସନି ସାନ୍ଦି ବୁମିଦି ଜାତୁଙ୍ଗାଁ ୱାଲେ ଆକା ମିସାପିତ୍ ।
24 ଏ ପେରିରାଜା, ଇବେଣି ଅର୍ତ ଇକା, ମାରି ନା ପେରିରାଜାଦି ବିସୟ୍ତାନ୍ ଗଟାନି ପେରି ମାପୁରୁଦି ମାଟା ଇକା । 25 ନିନୁ ଲୋକା ମାଣାନ୍ ଆକ ଆନି ମାରି ଆତ୍ରେଦି ଜାତୁଙ୍ଗାଁ ୱାଲେ ନି ବାସାନିକା ଆନାତ୍, କଡିଦି ନ୍ୟାୟ୍ ନିଙ୍ଗିଁ ଲାଟାତିନିକିନ୍ଦା ଆନି, ମାରି ନିନ୍ ମୁସୁକୁରି ମାସୁଦାନ୍ ଉଦ୍ନି, ଇୟାୱାଜା ନି ମୁସୁକୁ ସାତ୍ ବାର୍ସେକ୍ ସୋନାତ୍; ଆୟୱେଡ଼ାଦୁ ଜେ ୱିଜୁଦୁ ୱାନ୍ ଜେ ଲୋକା ରାଜିଦୁ ଶାସନ୍ କିନାନ୍ ମାରି ଏଙ୍ଗ୍ବା ଆକା ସିଦେଙ୍ଗ୍ ବଦା କିନାନ୍, ୱାନିଙ୍ଗ୍ ୱାନ୍ ଆକା ସିନାନ୍, ଇକା ନିନ୍ ନେସ୍ନି । 26 ମାରି, ମାରାନୁଦି ମୋଦଲ ଡ଼ିସ୍ନି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ମାଟା ସିତିମାନି ଅର୍ତ ଇକା; ମୁସ୍କୁପୁର୍ତୁ ନେ ପାଣି ଆନାତ୍, ଇକା ନିନ୍ ନେସ୍ତି ୱେନ୍କା ନି ରାଜି ନି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ଆନାତ୍ । 27 ଇୟା ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ଏ ରାଜା, ନା ମାଟା ନି ଲାକ୍ତୁ ମାନିତ୍, ମାରି ନିନ୍ ଦାରମୁଦି ମାଣାନ୍ ନିଜେଦି ପାପ୍ ୱିଜୁ ମାରି କାକୁର୍ତି ଲୋକାଙ୍ଗ୍ ଦୟା ତରପ୍ନି ମାଣାନ୍ ନିଜେଦି ସେଇକା ୱିଜୁ ଆକ କିଆ; ଆଟ୍ନାତ୍ବା, ନି ସାନ୍ତିଦାନ୍ ଜିନି ।
28 ରାଜା ନବୂଖଦ୍ନିତ୍ସରତି ୱାଲେ ଇୟାୱାଜା ଗଟାତାତ୍ । 29 ବାର ଲେଜୁଦି ୱେନ୍କା ୱାନ୍ ବାବିଲଦି ରାଜା ମେଡ଼୍ତୁ ବୁଲାଜି ମାର୍ହାନ୍ । 30 ରାଜା ଇୟା ମାଟା ଇର୍ହାନ୍, "ନାନ୍ ନା ସାକ୍ତିଦାନ୍ ମାରି ନିଜେଦି ନିଜେ ସୁଡ଼ୁନି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ରାଜି କିନି ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ଆମାକା ତିଆର୍ କିତା ମାନା, ଇୟାକା ଆୟା ବାବିଲ ଆଏତ୍ ନୋ ?"
31 ରାଜାଦି ମୋକମି ଇୟା ମାଟା ମାନ୍ବୁ ମାନ୍ବୁ ଇୟା ମୁସ୍କୁପୁର୍ତି ମାଟା ୱାତାତ୍, "ଏ ରାଜା ନବୂଖଦ୍ନିତ୍ସର, ନିଙ୍ଗିଁ ଇୟା ମାଟା ଇନାୟ୍ଆଜିନାତ୍, ନି ମାଣାନ୍ ରାଜି ସର୍ହାତ୍ । 32 ମାରି, ନିନ୍ ଲୋକା ମାଣାନ୍ ଆକଆନି ମାରି ଆତ୍ରେଦି ଜାତୁଙ୍ଗାଁ ୱାଲେ ନି ବାସାନିକା ଆନାତ୍; କଡିଦି ବାଦ୍ଲୁ ନିଙ୍ଗିଁ ଲାଟା କିଆୟ୍ ଆନାତ୍, ଇୟାୱାଜା ନି ମୁସୁକୁ ସାତ୍ ବାର୍ସେକ୍ ସୋନାତ୍; ନାସ୍ତିୱାଲେ ଜେ ୱିଜୁ ୱେଡ଼ାଦୁ ୱାନ୍ ଜେ ଲୋକା ରାଜିଦୁ ସାସନ୍ କିନାନ୍ ମାରି ଏଙ୍ଗ୍ ୱାନି ବଦା, ୱାନିଙ୍ଗ୍ ୱାନ୍ ଆକା ସିନାନ୍, ଇକା ନିନ୍ ନେସ୍ନି ।"
33 ଆୟା ଦଣ୍ତ୍ତୁ ନବୂଖଦ୍ନିତ୍ସର ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ଆୟା ମାଟା ସତ୍ ଆତାତ୍; ମାରି, ୱାନ୍ ଲୋକା ମାଣାନ୍ ଆକ ଆଜି କଡିଙ୍ଗା ୱାଜା ଲାଟା ତିର୍ହାନ୍, ୱାନି ମେନ୍ଦଲ୍ ବାଦଡ଼୍ତି ମାସୁଦୁ ଉଦିତାତ୍, ସେସ୍ତୁ ୱାନି କୁକୁଟି ଡେଗା ପଟିଦି ରେକାଦି ୱାଜା ମାରି ୱାନି ଗୋର୍କୁ ପଟିଦି ଗୋର୍କା ୱାଜା ପିରିତେ ।
34 ଏସ୍ତିୱାଲେ ଆୟା ସାତ୍ ବାର୍ସେକ୍ ୱିଜିତାତ୍, ନାନ୍ ନବୂଖଦ୍ନିତ୍ସର ମୁସ୍କୁପୁର୍ ତରିନ୍ ସୁଡ଼ୁତା, ଆବେନୁ ନା ବୁଦ୍ଧି ନା ତରିନ୍ ଡ଼େସି ୱାତାତ୍, ଆଦେଙ୍ଗ୍ ନାନ୍ ୱିଜୁ ତିଆର୍ କିତି ମାପୁରୁଦିଙ୍ଗ୍ ଦନ୍ୟବାଦ୍ କିତା;
ଇର୍ରିଙ୍ଗା ୱାନ୍ ଶାସନ୍ କିନିକା ଏସେଙ୍ଗ୍ ୱିଜ୍ଏତ୍
ମାରି ୱାନି ରାଜି କାଡ଼ା କାଡ଼ା ମାନ୍ଜିନାତ୍ ।
35 ମାରି, ଦୁନିଆଦି ଲୋକୁ ୱିଜେରେ ଇନିକାସିଲି ୱାଜା ଇସାବ୍ ଆନାର୍;
ମାରି ୱାନ୍ ମୁସ୍କୁପୁର୍ତି ସୌନ୍ୟରି ମାଣାନ୍ ମାରି ଦେସ୍ତି ଲୋକା ମାଣାନ୍
ନିଜେଦି ବଦାଦାନ୍ ପାଣି କିନାର୍;
ମାରି, ଏନ୍ ୱାନି କିୟୁଦିଙ୍ଗ୍ ତେବା କିଦେଙ୍ଗ୍ ଆଟ୍ଏନ୍ ମାରି ନିନ୍ ଇନିକା କିଜିନି ଇକା
ୱାନିଙ୍ଗ୍ ଇଣ୍ଡ୍ରେଙ୍ଗ୍ ଆଟ୍ଏନ୍ ।
36 ଆୟାୱେଡ଼ାଦୁ ନା ବୁଦି ନାଙ୍ଗି ଡ଼େସି ୱାତାତ୍ ମାରି ନା ରାଜିଦି ଗୌରବ୍ ଉଣ୍ତିଙ୍ଗ୍ ନା ସାକ୍ତି ମାରି ଅଦିକାର୍ ନା ତରିନ୍ ଡ଼େସି ୱାତାତ୍; ଆବେନୁ ନା ମନ୍ତ୍ରି ମାରି ପେରିଲୋକୁ ନାଙ୍ଗି କୁକ୍ତାର୍; ମାରି, ନାନ୍ ନିଜେଦି ରାଜିଦୁ ୱାତା ମାରି ନାନ୍ ସେବା କିନିକା ନାଣ୍ଡ ପିରିତାତ୍ ।
37 ଆଦେଙ୍ଗ୍ ନାନ୍ ନବୂଖଦ୍ନିତ୍ସର ଆୟା ମୁସ୍କୁପୁର୍ ରାଜାଦି ଗୌରବ୍, ଦନ୍ୟବାଦ୍ ମାରି ସନ୍ମାନ୍ କିଜିନା; ଇର୍ରିଙ୍ଗା ୱାନ୍ କିତି ୱିଜୁ ପାଣି ସତ୍ ମାରି ୱାନି ସାରି ନେଗିକା; ମାରି, ଆମାକାର୍ ଗର୍ବ କିନାର୍, ୱାରିଙ୍ଗ୍ ଆଡ୍ଗି କିଦେଙ୍ଗ୍ ୱାନି ସାକ୍ତି ମାନାତ୍ ।