1 Ko wai hei rite mō te tangata whakaaro nui?
Ko wai hoki e mōhio ana ki te tikanga o tētahi mea?
Ka ai te whakaaro nui o te tangata hei mea kia tīaho tōna mata,
ka puta kē anō hoki te taikaha o tōna mata.
2 Ko tāku tēnei ki a koe, Puritia te kupu a te kīngi, me whakaaro anō hoki ki tā te Atua oati. 3 Kei mea wawe koe ki te haere atu i tōna aroaro. Kaua anō hoki e tohe tonu ki te mea kino; ka oti hoki i a ia ngā mea katoa e pai ai ia. 4 Nō te mea he mana tō te kupu a te kīngi, ā, ko wai hei mea atu ki a ia, "E aha ana koe?"
5 Ko te kaipupuri o te whakahau,
e kore rawa e mōhio ki te mea hē.
E mōhio ana te ngākau o te whakaaro nui ki te wā,
ki te tikanga.
6 He wā hoki tō ngā meatanga katoa, he tikanga anō;
he nui hoki nō te hē o te tangata i runga i a ia.
7 Kāhore hoki ia e mōhio, ko te aha e puta ā mua,
mā wai hoki e whakaatu ki a ia te pēheatanga o te putanga?
8 Kāhore he tangata e whai mana ana ki te wairua, ki te pupuri i te wairua;
kāhore hoki he mana ki te rā o te mate.
I taua pakanga hoki e kore tētahi e tukua atu;
e kore anō te kino e whakaora i te mea e tukua atu ki a ia.
9 I kite ahau i tēnei katoa, i anga anō tōku ngākau ki ngā meatanga katoa e meatia ana i raro i te rā; he wā anō ka whai mana tētahi tangata ki tētahi tangata hei hē mōna.
10 I kite anō ahau i reira i te hunga kino e tanumia ana, ā, i haere mai rātou ki te wāhi o te tanumanga; ā, ko te hunga i mahi i te tika i haere atu i te wāhi o te tapu, ā, warewaretia ana rātou e te pā; he horihori anō hoki tēnei. 11 He kore i hohoro te whakaoti i te kupu whiu mō te mahi hē, koia i kī tonu ai ngā ngākau o ngā tama a te tangata i roto i a rātou ki te tohe ki te mahi i te kino. 12 Ahakoa he rau ngā mahi hē a te tangata hara, ā, ka roa ōna rā; heoi e mōhio ana anō ahau, ka pai te tukunga iho ki te hunga e wehi ana i te Atua, e wehi nei i tōna aroaro. 13 E kore ia e pai te tukunga iho ki te tangata kino, e kore anō e whakaroaina e ia ōna rā, he ātārangi nei te rite; mōna kīhai i wehi i te aroaro o te Atua.
14 He horihori tēnei e mahia nei i runga i te whenua; arā he hunga tika ēnei, ā, ko te mea e pā ana ki a rātou pērā tonu i te mea e pā ana ki te mahi a te hunga kino; ā, he hunga kino ēnei, ā, ko te mea e pā ana ki a rātou pērā tonu i te mea e pā ana ki te mahi a te hunga tika; i kī ahau he horihori anō hoki tēnei. 15 Kātahi ahau ka whakamoemiti ki te koa; nō te mea kāhore he mea pai ake mā te tangata i raro i te rā, ko te kai anake, ko te inu, ko te harakoa. Ko tērā hoki e mau ki a ia i roto i tōna māuiui i ngā rā o tōna oranga, i hōmai nei e te Atua ki a ia i raro i te rā.
16 I tāku tukunga i tōku ngākau kia mōhio ki te whakaaro nui, kia kite i te raruraru e mahia nei i runga i te whenua; i te ao nei hoki, i te pō kāhore ōna kanohi e kite i te moe. 17 Kātahi ahau ka kite i te mahi a te Atua, arā, e kore e kitea e te tangata te mahi e mahia ana i raro i te rā; ahakoa māuiui noa te tangata i te rapunga, e kore e kitea e ia. Āe rā, ahakoa mea noa te tangata whakaaro nui kia mōhiotia e ia, e kore e taea kia kitea e ia.
1 ¿QUIÉN como el sabio? ¿y quién como el que sabe la declaración de las cosas? 8.1 Pr. 17.24. cp. 2.14La sabiduría del hombre hará relucir su rostro, y mudaráse la tosquedad de su semblante.
2 Yo te aviso 8.2 Pr. 16.13.que guardes el mandamiento del rey y la palabra del 8.2 2 S. 5.3. Ro. 13.5.juramento de Dios.
3 No te apresures 8.3 cp. 10.4.a irte de delante de él, ni en cosa mala persistas; porque él hará todo lo que quisiere:
4 Pues la palabra del rey es con potestad, ¿y 8.4 Job 34.18.quién le dirá, Qué haces?
5 El que guarda el mandamiento no experimentará mal; y el tiempo y el juicio conoce el corazón del sabio.
6 Porque 8.6 cp. 3.1.para todo lo que quisieres hay tiempo y juicio; mas el trabajo del hombre es grande sobre él;
7 Porque 8.7 Pr. 24.22. cp. 6.12 y 9.12 y 10.14no sabe lo que ha de ser; y el cuándo haya de ser, ¿quién se lo enseñará?
8 No hay hombre que tenga potestad sobre 8.8 Job 14.5. Sal. 49.6,7.el espíritu para retener el espíritu, ni potestad sobre el día de la muerte: y no valen armas en tal guerra; ni la impiedad librará al que la posee.
9 Todo esto he visto, y puesto he mi corazón en todo lo que debajo del sol se hace: hay tiempo en que el hombre se enseñorea del hombre para mal suyo.
10 Esto vi también: que los impíos sepultados vinieron aún en memoria; mas los que partieron del lugar santo, fueron luego puestos en olvido en la ciudad donde con rectitud habían obrado. Esto también es vanidad.
11 Porque 8.11 Sal. 10.6 y 50.21. Is. 26.10. Ro. 2.4,5. 2 P. 3.9.no se ejecuta luego sentencia sobre la mala obra, el corazón de los hijos de los hombres está en ellos lleno para hacer mal.
12 Bien que el pecador haga mal cien veces, y le sea dilatado el castigo, con todo yo también sé 8.12 Dt. 4.40 y 12.25. Is. 3.10.que los que á Dios temen tendrán bien, los que temieren ante su presencia;
13 Y que el impío no tendrá bien, ni le serán prolongados los días, que son 8.13 Job 14.2.como sombra; por cuanto no temió delante de la presencia de Dios.
14 Hay vanidad que se hace sobre la tierra: 8.14 cp. 9.1-3. Sal. 73.12,13,14.que hay justos á quienes sucede como si hicieran obras de impíos; y hay impíos á quienes acaece como si hicieran obras de justos. Digo que esto también es vanidad.
15 Por tanto 8.15 cp. 2.24.alabé yo la alegría; que no tiene el hombre bien debajo del sol, sino que coma y beba, y se alegre; y que esto se le quede de su trabajo los días de su vida que Dios le dió debajo del sol.
16 Yo pues dí mi corazón á conocer sabiduría, 8.16 cp. 3.10.y á ver la faena que se hace sobre la tierra; (porque hay quien ni de noche ni de día ve sueño en su ojos;)
17 Y he visto todas las obras de Dios, que 8.17 Job 5.9. cp. 3.11. Ro. 11.33.el hombre no puede alcanzar la obra que debajo del sol se hace; por mucho que trabaje el hombre buscándola, no la hallará: aunque diga el sabio que la sabe, 8.17 Sal. 73.16.no por eso podrá alcanzarla.