Deuteronômio 31

Ο Ιησούς του Ναυή διάδοχος του Μωυσή

1 Ο Μωυσής είπε ακόμα σ’ όλη τη σύναξη των Ισραηλιτών: 2 «Εγώ είμαι σήμερα εκατόν είκοσι ετών. Δεν μπορώ πια να συνεχίσω να είμαι αρχηγός σας. Άλλωστε ο Κύριος μου είπε: "εσύ δεν θα διαβείς αυτόν εδώ τον ποταμό, τον Ιορδάνη". 3 Ο Κύριος, ο Θεός σας, θα διαβεί ο ίδιος πριν από σας και θα εξοντώσει αυτά τα έθνη από το δρόμο σας, ώστε να κυριέψετε τη χώρα τους. Επικεφαλής σας θα είναι ο Ιησούς, όπως το έχει πει ο Κύριος. 4 Ο ίδιος θα εξοντώσει αυτά τα έθνη, όπως εξόντωσε τον Σιχόν και τον Ωγ, τους βασιλιάδες των Αμορραίων, και τη χώρα τους. 5 Θα σας τους παραδώσει και θα τους μεταχειριστείτε σύμφωνα με όλα όσα σας έχω διατάξει. 6 Να είστε θαρραλέοι και δυνατοί. Μη φοβάστε και μην τρέμετε μπροστά τους, γιατί ο Κύριος ο Θεός σας θα πορευτεί ο ίδιος μαζί σας· δε θα σας αφήσει, δε θα σας εγκαταλείψει».

7 Μετά ο Μωυσής κάλεσε τον Ιησού και του είπε μπροστά σ’ όλους τους Ισραηλίτες: «Να είσαι θαρραλέος και δυνατός, γιατί εσύ θα οδηγήσεις το λαό αυτό στη χώρα που ο Κύριος την υποσχέθηκε με όρκο στους προγόνους τους, κι εσύ θα τους τη μοιράσεις. 8 Ο Κύριος ο ίδιος θα προπορεύεται μπροστά σου· θα είναι μαζί σου· δε θα σ’ αφήσει, δε θα σ’ εγκαταλείψει. Μη φοβάσαι και μη δειλιάζεις».

Ανάγνωση του νόμου κάθε εφτά χρόνια

9 Ο Μωυσής έγραψε αυτόν το νόμο και τον παρέδωσε στους ιερείς, απογόνους του Λευί, που μεταφέρουν την κιβωτό της διαθήκης του Κυρίου, και σ’ όλους τους πρεσβυτέρους του Ισραήλ. 10 Και τους διέταξε τα εξής: «Στο τέλος κάθε έβδομου έτους, του έτους της παραγραφής,*Βλ. κεφ. 15:1-11. στη γιορτή της Σκηνοπηγίας, 11 όταν όλοι οι Ισραηλίτες θα έρχονται να παρουσιαστούν ενώπιον του Κυρίου, του Θεού σας, στον τόπο που αυτός θα ’χει διαλέξει, θα διαβάζετε αυτόν το νόμο να τον ακούει όλος ο λαός. 12 Θα συγκεντρώνετε όλο το λαό: άντρες, γυναίκες και παιδιά, μαζί και τους ξένους που θα κατοικούν στις πόλεις σας, για ν’ ακούσουν και να μάθουν να σέβονται τον Κύριο, το Θεό σας, και να φροντίζουν να εφαρμόζουν όλον αυτόν το νόμο. 13 Και τα παιδιά τους, που δε θα ’χουν ακόμα γνωρίσει το νόμο, όταν θα τον ακούσουν, θα μάθουν να σέβονται τον Κύριο, το Θεό σας, όσο θα ζείτε στη χώρα που θα πάρετε για ιδιοκτησία σας, όταν θα διαβείτε τον Ιορδάνη».

Οι τελευταίες οδηγίες του Κυρίου στο Μωυσή

14 Ο Κύριος είπε στο Μωυσή: «Πλησιάζει η ώρα σου που θα πεθάνεις. Κάλεσε τον Ιησού και σταθείτε στη σκηνή του Μαρτυρίου, κι εγώ θα σου δώσω τις οδηγίες μου».

Πήγαν, λοιπόν, ο Μωυσής κι ο Ιησούς και στάθηκαν στη σκηνή του Μαρτυρίου. 15 Εκεί τους παρουσιάστηκε ο Κύριος μέσα σε μια στήλη νεφέλης, η οποία ήρθε και στάθηκε στην είσοδο της σκηνής. 16 Ο Κύριος είπε στο Μωυσή: «Πλησίασε η ώρα που θ’ αναπαυθείς μαζί με τους προγόνους σου. Ετούτος ο λαός, όμως, θ’ αρχίσει να λατρεύει τους ξένους θεούς της χώρας στην οποία πρόκειται να μπει, κι εμένα θα μ’ εγκαταλείψει και θα παραβιάσει τη διαθήκη που έχω κάνει μαζί τους. 17 Όταν θα συμβεί αυτό, θα ξεσπάσει ο θυμός μου εναντίον τους, θα τους εγκαταλείψω και θα τους αποστραφώ. Τότε θα τους βρουν πολλές συμφορές και θλίψεις, και θ’ αναρωτιούνται: "μήπως άραγε μας βρήκαν όλα αυτά τα δεινά επειδή ο Θεός μας δεν είναι πια ανάμεσά μας;" 18 Εγώ όμως θα τους έχω τελείως αποστραφεί εκείνο τον καιρό, γιατί θα έχουν πράξει το μεγάλο αυτό κακό, να λατρέψουν άλλους θεούς. 19 Θα σας δώσω, λοιπόν, να γράψετε ένα τραγούδι και θα το διδάξετε στους Ισραηλίτες, για να μπορούν να το τραγουδάνε. Κι αυτό το τραγούδι εμένα θα μου χρησιμεύσει για μάρτυρας εναντίον τους. 20 Γιατί αφού τους οδηγήσω στη χώρα που την υποσχέθηκα με όρκο στους προγόνους τους, όπου ρέει γάλα και μέλι, κι αφού φάνε και χορτάσουν και ευημερήσουν, αυτοί θα πάνε να λατρέψουν άλλους θεούς· κι εμένα θα με περιφρονήσουν και θα παραβιάσουν τη διαθήκη μου. 21 Τότε, όταν τους βρουν οι συμφορές και οι θλίψεις, το τραγούδι αυτό θα χρησιμεύει για μάρτυρας εναντίον τους. Οι απόγονοί τους θα το θυμούνται ακόμη και θα το τραγουδάνε. Ξέρω καλά εγώ τις σκέψεις που κάνει αυτός ο λαός από σήμερα κιόλας, προτού ακόμα τον οδηγήσω στη χώρα που τους την υποσχέθηκα με όρκο». 22 Εκείνη την ημέρα, λοιπόν, ο Μωυσής έγραψε το τραγούδι και το δίδαξε στους Ισραηλίτες. 23 Έπειτα ο Κύριος έδωσε τις οδηγίες του στον Ιησού, γιο του Ναυή. «Να είσαι θαρραλέος και δυνατός», του είπε, «γιατί εσύ θα οδηγήσεις τους Ισραηλίτες στη χώρα που τους την υποσχέθηκα με όρκο, κι εγώ θα είμαι μαζί σου».

Το βιβλίο του νόμου μάρτυρας εναντίον του λαού

24 Όταν τέλειωσε ο Μωυσής να γράφει τα λόγια αυτού του νόμου σε βιβλίο, 25 έδωσε την ακόλουθη προσταγή στους Λευίτες που μεταφέρουν την κιβωτό της διαθήκης του Κυρίου: 26 «Πάρτε αυτό το βιβλίο του νόμου και βάλτε το πλάι στην κιβωτό της διαθήκης του Κυρίου, του Θεού σας, για να υπάρχει εκεί για μάρτυρας εναντίον σας. 27 Την ξέρω εγώ την ανυπακοή σας και το σκληρό σας πείσμα. Εσείς επαναστατείτε εναντίον του Κυρίου ενώ εγώ είμαι ακόμη ζωντανός μαζί σας· πόσο μάλλον μετά το θάνατό μου! 28 Συγκεντρώστε, λοιπόν, κοντά μου όλους τους πρεσβυτέρους των φυλών σας και τους αρχηγούς σας, για να τους προειδοποιήσω ακόμη μια φορά και να καλέσω μάρτυρες εναντίον τους τον ουρανό και τη γη. 29 Γιατί ξέρω ότι μετά το θάνατό μου θα πέσετε οπωσδήποτε στην αμαρτία και θα ξεστρατίσετε από το δρόμο που σας έδειξα. Και τελικά δεν θ’ αποφύγετε τη συμφορά, αφού θα πράξετε αυτό που ο Κύριος θεωρεί κακό και θα τον προσβάλετε με τα έργα σας».

Το τραγούδι του Μωυσή

30 Στη συνέχεια ο Μωυσής απάγγειλε τα λόγια αυτού του τραγουδιού απ’ την αρχή ως το τέλος, δυνατά για να τ’ ακούσει όλη η ισραηλιτική κοινότητα:

Josué, o sucessor de Moisés

1 Então, Moisés disse ainda estas palavras a todo o Israel:

2 — Tenho cento e vinte anos de idade e já não sou capaz de liderá-los. O Senhor me disse: "Você não atravessará o Jordão". 3 O Senhor, o seu Deus, o atravessará pessoalmente à frente de vocês. Ele destruirá estas nações diante de vocês, e vocês tomarão posse da terra delas. Josué também atravessará à frente de vocês, conforme o Senhor disse. 4 O Senhor fará com elas como fez com Seom e Ogue, os reis dos amorreus, os quais destruiu com a terra deles. 5 O Senhor as entregará a vocês, e vocês deverão fazer com elas conforme todos os mandamentos que lhes ordenei. 6 Sejam fortes e corajosos. Não tenham medo nem fiquem apavorados por causa delas, pois o Senhor, o seu Deus, vai com vocês; nunca os deixará nem os abandonará.

7 Então, Moisés convocou Josué e lhe disse na presença de todo o Israel:

— Seja forte e corajoso, pois você irá com este povo para a terra que o Senhor prometeu dar aos seus antepassados, e você a repartirá entre eles como herança. 8 O próprio Senhor irá à sua frente e estará com você; ele nunca o deixará nem o abandonará. Não tenha medo! Não desanime!

A leitura da lei

9 Moisés escreveu esta lei e a deu aos sacerdotes, filhos de Levi, que transportavam a arca da aliança do Senhor, e a todos os líderes de Israel. 10 Então, Moisés lhes ordenou:

— Ao final de cada sete anos, no ano do cancelamento das dívidas, durante a Festa das Cabanas,*31.10 Ou dos Tabernáculos; hebraico: sukoth.11 quando todo o Israel vier se apresentar ao Senhor, o seu Deus, no local que ele escolher, vocês lerão esta lei diante deles para que a escutem. 12 Reúnam o povo — homens, mulheres, crianças e os estrangeiros que morarem nas suas cidades — para que ouçam e aprendam a temer ao Senhor, o seu Deus, e obedeçam fielmente a todas as palavras desta lei. 13 Os seus filhos, que não conhecem esta lei, terão que ouvi-la e aprender a temer ao Senhor, o seu Deus, enquanto vocês viverem na terra da qual tomarão posse quando atravessarem o Jordão.

A predição da rebeldia de Israel

14 O Senhor disse a Moisés:

— O dia da sua morte se aproxima. Chame Josué e apresentem-se na tenda do encontro, onde darei a ele as minhas ordens.

Assim, Moisés e Josué vieram e se apresentaram na tenda do encontro.

15 Então, o Senhor apareceu na tenda, em uma coluna de nuvem, e a coluna pairou sobre a entrada da tenda. 16 O Senhor disse a Moisés:

— Você vai descansar com os seus antepassados, e este povo logo irá se prostituir, seguindo os deuses estrangeiros da terra em que vão entrar. Eles me abandonarão e quebrarão a aliança que fiz com eles. 17 Naquele dia, se acenderá a minha ira contra eles, e eu os abandonarei; esconderei deles o meu rosto, e eles serão destruídos. Muitas desgraças e muitos sofrimentos os atingirão, e naquele dia perguntarão: "Será que essas desgraças não estão acontecendo porque o nosso Deus não está mais conosco?". 18 Com certeza, esconderei o meu rosto naquele dia, por causa de todo o mal que praticaram, voltando-se para outros deuses.

19 — Agora escrevam para vocês esta canção, ensinem-na aos israelitas e os façam cantá-la; desse modo, será uma testemunha a meu favor contra eles. 20 Quando eu os tiver introduzido na terra onde fluem leite e mel, terra que prometi aos seus antepassados; quando tiverem comido à vontade e tiverem prosperado, eles se voltarão para outros deuses e os adorarão, rejeitando-me e quebrando a minha aliança. 21 E, quando muitas desgraças e dificuldades lhes sobrevierem, esta canção testemunhará contra eles, pois não será esquecida pelos seus descendentes. Sei o que estão dispostos a fazer antes mesmo de levá-los para a terra que lhes prometi.

22 Então, naquele dia, Moisés escreveu tal canção e ensinou-a aos israelitas.

23 O Senhor deu esta ordem a Josué, filho de Num:

— Seja forte e corajoso, pois você conduzirá os israelitas à terra que lhes prometi, e eu mesmo estarei com você.

24 Depois que Moisés terminou de escrever em um livro as palavras desta lei do início ao fim, 25 deu esta ordem aos levitas que transportavam a arca da aliança do Senhor:

26 — Coloquem este livro da lei ao lado da arca da aliança do Senhor, o seu Deus, onde ficará como testemunha contra vocês. 27 Pois sei quão rebeldes e obstinados vocês são. Se vocês têm sido rebeldes contra o Senhor enquanto ainda estou vivo, quanto mais depois que eu morrer! 28 Reúnam na minha presença todos os líderes das suas tribos e todos os seus oficiais, para que eu fale estas palavras de modo que ouçam e ainda invoque os céus e a terra para testemunharem contra eles. 29 Pois sei que, depois da minha morte, vocês com certeza se corromperão e se afastarão do caminho que lhes ordenei. Nos dias que virão, a desgraça cairá sobre vocês, porque vocês farão o que é mau aos olhos do Senhor e provocarão a ira dele por aquilo que as mãos de vocês tiverem feito.

A canção de Moisés

30 Moisés recitou as palavras desta canção, do começo ao fim, na presença de toda a assembleia de Israel: