Provérbios 30

ଆଗୁରତି କାତା

1 ଜାକି ମୀର୍‌ଏସି ଆଗୁରତି କାତା, ଇଚିହିଁ, ଏ଼ ମାଣ୍‌ସି ଇତିୟେଲଇଁ, ଇଚିହିଁ, ଇତିୟେଲ ଅ଼ଡ଼େ ଉକଲଇଁ ଏଲେଇନେସି। 2 ସାତେଏ ନା଼ନୁ ଏଟ୍‌କା ଲ଼କୁ କିହାଁ ବୁଦି ହିଲାଆ ଲ଼କୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ନା଼ ତା଼ଣା ମାଣ୍‌ସିତି ଅଣ୍‌ପିନାୟି ହିଲେଏ। 3 ନା଼ନୁ ବୁଦି ଜା଼ପା ହିଲଅଁ, କି ମାହାପୂରୁ କାତାତି ବୁଦି ନା଼ ତା଼ଣା ହିଲେଏ। 4 ଆମ୍ବାଆସି ଲାକପୂରୁ ହାଜାହାଁ ଏମ୍ବାଟି ଡ଼଼ଇ ୱା଼ହାମାନେସି ? ଆମ୍ବାଆସି ଜାହାରା ମୁଟିତା ଗା଼ଲି କୂଡ଼ି କିହାମାନେସି ? ଆମ୍ବାଆସି ଜାହାରା ବାସ୍ତେରିତା ଏ଼ୟୁତି ଦସାମାନେସି ? ଆମ୍ବାଆସି ଦାର୍‌ତିତି ବାରେ ହାନ୍ଦି କିହାମାନେସି ? ତାନି ଦ଼ରୁ ଏ଼ନାୟି ? ତାନି ମୀର୍‌ଏଣି ଦ଼ରୁ ଏ଼ନାୟି ? ଈଦାଆଁ ପୁଞ୍ଜାମାଞ୍ଜି, ୱେସ୍ତାଦୁ।

5 ମାହାପୂରୁତି ବାରେ ବ଼ଲୁ ତାୟିପାରି କିୱିଆ଼ହା ପୂରା ଆ଼ହାମାନେ; ଏମିନିଗାଟାରି ଏ଼ୱାଣାଇଁ ବା଼ର୍ସୁ କିନେରି, ଏ଼ୱାସି ଏ଼ୱାରି ଆଡୁ। 6 ତାନି ବ଼ଲୁତା ଆଟ୍‌ଆଦୁ, ଆଟ୍‌ହିସାରେ ଏ଼ୱାସି ନିଙ୍ଗେ ଦାକା ହିୟାନେସି, ଇଞ୍ଜାଁ ନୀନୁ ମିଚିଗାଟାତି ଆ଼ଦି।

7 ନା଼ନୁ ନୀ ତା଼ଣା ଈ ରୀ ବ଼ର ରୀସାମାଞ୍ଜାଇଁ, ନା଼ନୁ ହା଼ନି ନ଼କେଏ ଏ଼ଦାଆଁ ନାଙ୍ଗେ ହୀହାଲି କୂଆନି। 8 ଉଜେଏ ଅ଼ଡ଼େ ମିଚି କାତା ନା଼ ତା଼ଣାଟି ହେକ କିୟାମୁ; ନାଙ୍ଗେ କା଼କୁଲି କି ବାତ୍‌କୁ କିୟାଆନି; ନା଼ ପ଼ଡ଼ିତି ବା଼ଗା ହୀହାଁ ନାଙ୍ଗେ ପ଼ହିପାଡି କିୟାମୁ। 9 ଆ଼ଆତିହିଁ ନା଼ ବାତ୍‌କୁ ଗାଡି ଆ଼ତିହିଁ ନିଙ୍ଗେ ପିସାହାଁ, ପ୍ରବୁ ଆମ୍ବାଆସି ? ଇଞ୍ଜିଁ ଏଲେଇଇଁ ଅ଼ଡ଼େ କା଼କୁଲି ଆ଼ତିସାରେ ସ଼ରୁ କିହାଁ ନା଼ ମାହାପୂରୁତି ଦ଼ରୁତି ମିଚି କିଇଁ।

10 ଏମିନି ହ଼ଲେଏଣାଇଁ ତାନି ସା଼ୱୁକାରି ନ଼କିତା ସାକ୍ରି ଜ଼ଲାଆଦୁ, କିତିହିଁ ଏ଼ୱାସି ନିଙ୍ଗେ ବା଼କା ହିୟାନେସି ଅ଼ଡ଼େ ନୀନୁ ଦ଼ହଗାଟାତି ଆ଼ଦି।

11 ଆମ୍ବାଆରି ଜାହାରା ଆ଼ବାଇଁ ବା଼କା ହୀନେରି, ଇଞ୍ଜାଁ ଜାହାରା ତାଲିନି ବ଼ର ହୀଅରି, ଇଲେତି ର଼ ପା଼ଟୁ ମାନେରି।

12 ଜାହାରା ନ଼କିତା ଅଡିତାୟି, ଇଲେତି ର଼ ପା଼ଟୁ ମାନେରି, ଆ଼ତିଜିକେଏ ଏ଼ୱାରି ଜାହାରା ଆଣ୍ତ୍‌ୱିଆ଼ନି ତା଼ଣାଟି ନର୍‌ୱି ଆ଼ହାହିଲଅରି।

13 ଇଲେତି ର଼ କୂଡ଼ା ମାନେରି, ଜାହାରା କାନୁତା ହା଼ରେକା କାଜାରି ଅ଼ଡ଼େ ଏ଼ୱାରି କାଣ୍‌କା ମାଟାୟାଁ ପେର୍‌ୱି ଆ଼ହାମାନୁ।

14 ଦାର୍‌ତିଟି ଦୁକୁ ଗାଟାରାଇଁ ଅ଼ଡ଼େ ମାଣ୍‌ସିୟାଁ ବିତ୍ରାଟି କା଼କୁଲି ଗାଟାରାଇଁ ନା଼ସା କିହାଲି ତାକି ଏମିନିଗାଟାରି ପାଲ୍‌କା କାଣ୍ତା ଲେହେଁ ଅ଼ଡ଼େ ବୀସାଗାଟି ପାଲ୍‌କା ୱାସାମାନି ପିପେଲି ଲେହେଁ, ଇଲେତି ର଼ କୂଡ଼ା ମାନେରି।

15 ହୁଟାତି ରୀ ମା଼ସ୍‌କା ମାନୁ, ଏମିନି ଗାଟାଇ ଏଲେଇନୁ "ହିୟାମୁ, ହିୟାମୁ।" ତୀନିଗଟା ଦିଣ୍‌ସୁ ମାନେ, ଏ଼ଦି ଏଚେଲା ପାଞ୍ଜେଏ, ଇଞ୍ଜାଁ ସା଼ରି ଗାଟା ଦିଣ୍‌ସୁ ଏଚେଲା ଏଲେଇନେଏ, "ହା଼ରେପୂରେ ଆ଼ତେ।"

16 ମାହ୍‌ଣି ମାଣ୍ତା ଅ଼ଡ଼େ ବା଼ଞ୍ଜେଣି;

ଏ଼ୟୁ ପାଞ୍ଜାଆ ବୂମି ଅ଼ଡ଼େ ହିଚୁ,

ଏମିନାଇ ଏଲେଇନାଉ,

କି ହା଼ରେପୂରେ ଆ଼ତେ।

17 ଏମିନି କାନୁ ଜାହାରା ତାଞ୍ଜିଇଁ କାକ୍‌ନେ ଅ଼ଡ଼େ ତାଲିନି କାତା ମା଼ନୱି ଆ଼ହାଲି ହୀଣି କିନେ, ଏ଼ କାଣ୍‌କାଣି ବାଟାତି କାଃୱାୟାଁ କତ୍‌ହାଁ ଡ଼େୱିନୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ଲେ଼ଡ଼ୁତି ହୀପାୟାଁ ଏ଼ୱାଆଁ ତିନୁ।

18 ତୀନିଗଟା କାତା ନା଼ ତାକି କାବା ଆ଼ନାଇ, ଇଞ୍ଜାଁ, ସା଼ରି ଗାଟା କାତା ନା଼ ତେଲ୍‌ହାଆଗାଟାୟି।

19 ହା଼ଗୁତା ଲେ଼ଡ଼ୁ ପଟାତି ଊମ୍ବିନାୟି,

ୱାଲିତା ରା଼ଚୁତି ତା଼କିନାୟି,

ସାମ୍‌ଦୁରିତା ଜା଼ଜାତି ତା଼କିନାୟି,

ଡ଼ାଆ ମା଼ଙ୍ଗାନି ତା଼ଣା ଆ଼ବାୟାଁ ହାନାୟି।

20 ଏଲେକିହିଁଏ ଦା଼ରେଣି ଆୟାନି ମାଣ୍‌କି, ଏ଼ଦି ତିଞ୍ଜାହାଁ ଗୂତି ଜେ଼ନେ ଅ଼ଡ଼େ ଏଲେଇନେ, ନା଼ନୁ ଏ଼ନି ଦ଼ହ କିହାହିଲଅଁ।

21 ତୀନି କାତା ତଲେ ଦାର୍‌ତି ତୀର୍‌ଗିନେ, ଇଞ୍ଜାଁ ସା଼ରିଗଟା କାତାତା ଜିକେଏ, ଏ଼ଦି ଅ଼ର୍‌ହାଲି ଆ଼ଡେଏ;

22 ହ଼ଲେଏସି ରାଜା ପା଼ଣା ବେଟାଆ଼ନାୟି ଅ଼ଡ଼େ ରା଼ନ୍ଦାତା ପାଞ୍ଜିତି ବୁଦି ହିଲାଆ ଲ଼କୁ;

ବୀହା ଆ଼ନି ଅ଼ପାଆଗାଟି ଆୟାଟି;

23 ଇଞ୍ଜାଁ, ହ଼ଲେଣି ତାନି ସା଼ୱୁକାରିତି ଅଦିକାରା ବେଟାଆ଼ନାୟି।

24 ସା଼ରିଗଟା ଜ଼ନ୍ତ ଦାର୍‌ତିତା ଊଣା, ସାମା ହା଼ରେକା ବୁଦିଗାଟାଇ,

25 ସୀମାୟାଁ ବପୁ ହିଲାଆ ଗାଟାଇ,

ଆ଼ତିଜିକେଏ ଜେଟା ବେ଼ଲାତା କା଼ଦି କୂଡ଼ି କିନୁ।

26 ପା଼କା ମାର୍‌ଆ ବପୁ ହିଲାଆଗାଟାଇ,

ଆତିହିଁ ଜିକେଏ ଏ଼ୱି ପା଼କାତା ଜାହା ଜାହାରା ବାସା ଟା଼ୟୁ କେ଼ପିନୁ।

27 ଗ଼ପ୍‌ଏରିକାକି ଏ଼ନି ରାଜା ହିଲେଏ, ଆ଼ତିଜିକେଏ

ଏ଼ ବାରେ ଗଚି ଆ଼ହିଁ ତା଼କିନୁ।

28 ଇଞ୍ଜାଁ, କାଡ଼୍‌ହାକୁଟା କେୟୁ ତଲେ ଆସାଲି ଆ଼ନେ,

ଆ଼ତିଜିକେଏ ଏ଼ଦି ରାଜାତି ଇଜ ଡ଼ୟିନେ।

29 ତୀନି ଗାଟା ଜ଼ନ୍ତ ଅ଼ଜିହିଁ ତା଼କିନୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ସା଼ରିଗଟା ଜ଼ନ୍ତ ଅ଼ଜିହିଁ ତା଼କିନୁ;

30 ଜ଼ନ୍ତୟାଁ ବିତ୍ରା ବା଼ଡ଼୍‌ୟୁଗାଟି ସିହଁ ଆମ୍ବାଆରି ନ଼କିଟି ୱେଣ୍ତେଏ।

31 ଗାଲି ଗା଼ଞ୍ଜା; ବକ୍‌ଡ଼ା ଗରି ଅ଼ଡ଼େ ରିଜାରି କ଼ସ୍‌କା ତଲେତି ରାଜା କ଼ପାଟି ଆମ୍ବାଆସି ନିଙ୍ଗଅସି।

32 ଏଚେ଼ତା ନୀନୁ ଜାହାରାଇଁ କାଜାସି କିହାଲି ଲାଗେଏତି କାମା କିଦେରି, କି ଏଚେ଼ତା ଲାଗେଏତି ଅଣ୍‌ପୁ ଅଣ୍‌ପିମାଞ୍ଜି, ଆ଼ତିହିଁ ଜାହାରା ଗୂତିତା କେୟୁ ହୀମୁ। 33 ଇଚିହିଁ ଏ଼ନିକିଁ ପା଼ଲୁ ପୀଡ଼ିକିତିସାରେ କୀରାଏ଼ୟୁ ହ଼ନୁ ଅ଼ଡ଼େ ମୁଙ୍ଗେଲି ରା଼କ୍‌ହିସାରେ ନେତେରି ହ଼ନେ; ଏଲେକିହିଁ କାର୍‌ବିତି ରା଼କ୍‌ହିସାରେ ଗଡ଼୍‌ହା ହ଼ନେ।