Te Ture e Pā ana ki ngā Pononga
1 "Ā, ko ngā whakariteritenga ēnei e whakatakotoria e koe ki tō rātou aroaro: 2 Ki te hoko koe i tētahi pononga Hiperu, e ono ngā tau e mahi ai ia; ā, i te whitu ka haere noa atu, kaua he utu. 3 Ki te mea he takakau ia i tōna haerenga mai, me haere atu anō he takakau; ki te mea he wahine tāna, ko rāua ko tāna wahine e haere. 4 Ki te mea nā tōna ariki te wahine i hoatu ki a ia, ā, ka whānau ā rāua tama, tamāhine rānei; mā tōna ariki te wahine rātou ko āna tamariki, ko ia anake e haere.
5 "Ā, ki te mea matanui te pononga, ‘E aroha ana ahau ki tōku ariki, ki tāku wahine, ki āku tamariki; e kore ahau e haere noa atu,’ 6 nā, me kawe ia e tōna ariki ki te Atua. Me kawe hoki ia e ia ki te tatau, ki te pou rānei o te tatau; ā, ka pokaia tōna taringa e tōna ariki ki te oka; ā, ka oti iho ia hei kaimahi māna.
7 "Ki te hokona atu hoki e tētahi tangata tāna tamāhine hei pononga, e kore e rite tōna haerenga ki waho ki te haerenga o ngā pononga tāne. 8 Ki te kino ia ki te titiro a tōna ariki, i taumau nei i a ia māna, nā, me whakahoki ia mō tētahi utu; e kore e āhei te hoko i a ia ki tētahi iwi kē; mōna hoki i tinihanga ki a ia. 9 Ā, ki te taumautia ia e ia mā tāna tama, kia rite ki te tikanga ki ngā tamāhine tupu tāna e mea ai ki a ia. 10 Ki te tango ia i tētahi atu wahine māna kaua e whakaititia e ia te kai mā tērā, te kākahu mōna, me tā rāua moe tahi. 11 Ā, ki te kāhore ēnei mea e toru e meatia e ia ki a ia, nā, me haere noa atu ia, kaua he moni."
Te Ture mō te Patu Tangata
12 "Ki te patu tētahi i te tangata kia mate, me tino whakamate anō ia. 13 Ā, ki te kāhore tētahi e whanga atu, ā, ka mea te Atua kia tūpono ki tōna ringa; nā, māku e whakarite ki a koe te wāhi e rere ai ia. 14 Tēnā ko tēnei, i poka noa te tangata ki tōna hoa, ki te kōhuru tinihanga i a ia; me tango ia e koe i tāku āta, kia mate ai ia.
15 "Me tino whakamate anō hoki te tangata e patu ana i tōna pāpā, i tōna whaea rānei.
16 "Ko te tangata hoki e tāhae ana i tētahi tangata, ā, hokona ana e ia, e kitea ana rānei ki tōna ringa, me tino whakamate anō ia.
17 "Me tino whakamate anō hoki te tangata e kanga ana i tōna pāpā, i tōna whaea rānei.
18 "Ki te whawhai hoki ētahi tāngata ki a rāua, ā, ka ākina tōna hoa e tētahi ki te kōhatu, ka motokia rānei, ā, kāhore ia e mate, engari ka takoto i runga i te moenga; 19 ki te ara ake ia, ā, ka hāereere ki waho me te toko i tāna tokotoko, kātahi ka kore te hara o te tangata i patua ai ia; otiia me utu e ia tōna whakamāngeretanga ki te mahi, me mea hoki kia āta rongoātia kia ora ai.
20 "Ki te patu hoki te tangata i tāna pononga tāne, i tāna pononga wahine rānei, ki te rākau, ā, ka mate i raro iho i tōna ringa; me āta takitaki tōna matenga. 21 Otiia ki te ora ia, kotahi, e rua rānei, ngā rā, e kore e takitakina; nō te mea ko tāna moni ia.
22 "Ki te whawhai ētahi tāngata ki a rātou, ā, ka whara tētahi wahine e hapū ana, ā, ka materoto tāna tamaiti, otiia kāhore atu he hē, me tango he utu i a ia, arā tā te tahu o te wahine e whakarite ai ki a ia; hei tā ngā kaiwhakawā e mea ai tāna e hōmai ai. 23 Engari ki te mate, nā, me hōmai e koe he mate hei utu mō te mate, 24 he kanohi mō te kanohi, he niho mō te niho, he ringa mō te ringa, he waewae mō te waewae, 25 he wera mō te wera, he motu mō te motu, he kārawarawa mō te kārawarawa.
26 "Ki te patua e te tangata te kanohi o tāna pononga tāne, te kanohi rānei o tāna pononga wahine, ā, ka matapōtia; me tuku kia haere noa atu, hei utu mō tōna kanohi. 27 Ā, ki te patua e ia kia marere te niho o tāna pononga tāne, te niho rānei o tāna pononga wahine; me tuku kia haere noa atu, hei utu mō tōna niho."
Ngā Ture e Pā ana ki te Taputapu
28 "Ki te werohia tētahi tangata tētahi wahine rānei, e te kau, ā, ka mate; me tino āki te kau ki te kōhatu, kaua anō hoki ōna kikokiko e kainga; ā, ka tukua noatia atu te rangatira o te kau. 29 Otiia ki te mea he kau wero ia nō mua, ā, kua whakaaturia ki tōna rangatira, ā, kāhore ia e tiaki i a ia, ā, ka mate i a ia tētahi tangata, tētahi wahine rānei; me āki te kau ki te kōhatu, me whakamate anō hoki tōna rangatira. 30 Ki te whakaritea kia hōmai e ia he moni, me hōmai e ia hei utu mō tōna ora te mea i whakaritea ki a ia. 31 Ki te mea he tama, he kōtiro rānei i werohia e ia, kia rite anō ki tēnei tikanga te meatanga ki a ia. 32 Ki te wero te kau i tētahi pononga tāne, i tētahi pononga wahine rānei; kia toru tekau ngā hekere hiriwa e hōmai ki tō rāua ariki, me āki hoki te kau ki te kōhatu.
33 "Ki te whakatuwhera hoki te tangata i tētahi poka, ki te keria rānei e te tangata tētahi poka, ā, e kore e hīpokina e ia, ā, ka taka he kau, he kāihe rānei ki roto; 34 me utu e te tangata nāna te poka, me hōmai he moni e ia ki tō rāua ariki; ā, māna te mea mate.
35 "Ki te tukia te kau a tētahi tangata e te kau e tētahi, ā, ka mate; nā, me hoko e rāua te kau ora, ka wehe ai i ōna utu; me wehe anō hoki e rāua te mea kua mate. 36 Otiia ki te mea i mōhiotia he kau wero ia nō mua, ā, kāhore i tiakina e tōna ariki, me utu e ia te kau ki te kau; ā, māna te mea mate."
1 네가 백성 앞에 세울 율례는 이러하니라 2 네가 히브리 종을 사면 그가 육년 동안 섬길 것이요 제 칠년에는 값 없이 나가 자유할 것이며 3 그가 단신으로 왔으면 단신으로 나갈 것이요 장가 들었으면 그 아내도 그와 함께 나가려니와 4 상전이 그에게 아내를 줌으로 그 아내가 자녀간 낳았으면 그 아내와 그 자식들은 상전에게 속할 것이요 그는 단신으로 나갈 것이로되 5 종이 진정으로 말하기를 내가 상전과 내 처자를 사랑하니 나가서 자유하지 않겠노라 하면 6 상전이 그를 데리고 재판장에게로 갈 것이요 또 그를 문이나 문설주 앞으로 데리고 가서 그것에다가 송곳으로 그 귀를 뚫을 것이라 그가 영영히 그 상전을 섬기리라 7 사람이 그 딸을 여종으로 팔았으면 그는 남종 같이 나오지 못할찌며
8 만일 상전이 그를 기뻐아니하여 상관치 아니하면 그를 속신케 할 것이나 그 여자를 속임이 되었으니 타국인에게 팔지 못할 것이요 9 만일 그를 자기 아들에게 주기로 하였으면 그를 딸 같이 대접할 것이요 10 만일 상전이 달리 장가 들찌라도 그의 의복과 음식과 동침하는 것은 끊지 못할 것이요 11 이 세 가지를 시행하지 아니하면 그는 속전을 내지 않고 거저 나가게 할 것이니라 12 사람을 쳐 죽인 자는 반드시 죽일 것이나
13 만일 사람이 계획함이 아니라 나 하나님이 사람을 그 손에 붙임이면 내가 위하여 한 곳을 정하리니 그 사람이 그리로 도망할 것이며 14 사람이 그 이웃을 짐짓 모살하였으면 너는 그를 내 단에서라도 잡아내려 죽일찌니라 15 자기 아비나 어미를 치는 자는 반드시 죽일찌니라
16 사람을 후린 자가 그 사람을 팔았든지 자기 수하에 두었든지 그를 반드시 죽일찌니라
17 그 아비나 어미를 저주하는 자는 반드시 죽일찌니라
18 사람이 서로 싸우다가 하나가 돌이나 주먹으로 그 적수를 쳤으나 그가 죽지 않고 자리에 누웠다가
19 지팡이를 짚고 기동하면 그를 친 자가 형벌은 면하되 기간 손해를 배상하고 그로 전치되게 할찌니라 20 사람이 매로 그 남종이나 여종을 쳐서 당장에 죽으면 반드시 형벌을 받으려니와
21 그가 일일이나 이일을 연명하면 형벌을 면하리니 그는 상전의 금전임이니라 22 사람이 서로 싸우다가 아이 밴 여인을 다쳐 낙태케 하였으나 다른 해가 없으면 그 남편의 청구대로 반드시 벌금을 내되 재판장의 판결을 좇아 낼 것이니라
23 그러나 다른 해가 있으면 갚되 생명은 생명으로, 24 눈은 눈으로, 이는 이로, 손은 손으로, 발은 발로, 25 데운 것은 데움으로, 상하게 한 것은 상함으로, 때린 것은 때림으로 갚을찌니라 26 사람이 그 남종의 한 눈이나 여종의 한 눈을 쳐서 상하게 하면 그 눈 대신에 그를 놓을 것이며
27 그 남종의 한 이나 여종의 한 이를 쳐서 빠뜨리면 그 이 대신에 그를 놓을찌니라 28 소가 남자나 여자를 받아서 죽이면 그 소는 반드시 돌에 맞아 죽을 것이요 그 고기는 먹지 말것이며 임자는 형벌을 면하려니와
29 소는 본래 받는 버릇이 있고 그 임자는 그로 인하여 경고를 받았으되 단속하지 아니하므로 남녀간에 받아 죽이면 그 소는 돌로 쳐 죽일 것이고 임자도 죽일 것이며 30 만일 그에게 속죄금을 명하면 무릇 그 명한 것을 생명의 속으로 낼 것이요 31 아들을 받든지 딸을 받든지 이 율례대로 그 임자에게 행할 것이며 32 소가 만일 남종이나 여종을 받으면 소 임자가 은 삼십 세겔을 그 상전에게 줄 것이요 소는 돌에 맞아 죽을찌니라 33 사람이 구덩이를 열어 두거나 구덩이를 파고 덮지 아니함으로 소나 나귀가 거기 빠지면
34 그 구덩이 주인이 잘 조처하여 짐승의 임자에게 돈을 줄 것이요 죽은 것은 그의 차지가 될찌니라 35 이 사람의 소가 저 사람의 소를 받아 죽이면 산 소를 팔아 그 값을 반분하고 죽은 것도 반분하려니와
36 그 소가 본래 받는 버릇이 있는 줄을 알고도 그 임자가 단속하지 아니하였으면 그는 소로 소를 갚을 것이요 죽은 것은 그의 차지가 될찌니라