1 ลูกเอ๋ย หากเจ้าค้ำประกันให้เพื่อนบ้าน
หากเจ้าจับมือวางมัดจำให้คนแปลกหน้า
2 เจ้าได้ติดกับวาจาของเจ้า
ถูกผูกมัดเพราะคำพูดของตัวเอง
3 ลูกเอ๋ย จงทำเช่นนี้เพื่อปลดปล่อยตัวเจ้าเอง
ในเมื่อเจ้าตกอยู่ในเงื้อมมือของเพื่อนบ้าน
ไป ไปอ้อนวอนจนกว่าจะหมดแรง
อย่าให้เพื่อนบ้านของเจ้าได้หยุดพัก!
4 อย่าให้ตาของเจ้าได้หลับ
อย่าให้เปลือกตาของเจ้าเคลิ้มไป
5 จงปลดปล่อยตัวเองให้เป็นอิสระเหมือนกวางหนีจากเงื้อมมือของนายพราน
เหมือนนกที่หนีจากบ่วงของคนดักนก
6 เจ้าคนขี้เกียจ จงไปเรียนจากมด
สังเกตวิธีการของมัน แล้วจงฉลาดขึ้น
7 มันไม่มีผู้บัญชาการ
ไม่มีผู้ควบคุมดูแล และไม่มีใครปกครอง
8 แต่มันก็ยังสะสมเสบียงในฤดูร้อน
และรวบรวมอาหารตั้งแต่ฤดูเก็บเกี่ยว
9 เจ้าคนขี้เกียจ จะนอนอีกนานสักเท่าใด
เมื่อไหร่เจ้าจะลุกขึ้นเสียที
10 หลับอีกนิด เคลิ้มอีกหน่อย
กอดอกงีบต่อสักครู่
11 ความจนจะจู่โจมเจ้าเหมือนโจร
และความขัดสนเหมือนคนถืออาวุธ
12 คนหาเรื่องและชั่วร้าย
ซึ่งพูดจาลดเลี้ยวเคี้ยวคด
13 คนซึ่งขยิบตาอย่างเจ้าเล่ห์
ขยับเท้าและ
กระดิกนิ้วส่งสัญญาณ
14 คนซึ่งวางแผนชั่วร้ายด้วยใจทรยศ
เขายุให้เกิดความแตกแยกเสมอ
15 ฉะนั้นหายนะจึงจู่โจมเขาในทันที
เขาแหลกสลายเกินเยียวยาในพริบตา
16 มีสิ่งน่ารังเกียจหกอย่างที่พระยาห์เวห์เกลียดชัง
ที่จริง มีเจ็ดอย่างที่พระองค์รังเกียจ คือ
17 ตาที่หยิ่งยโส
ลิ้นที่โป้ปด
มือที่ฆ่าคนบริสุทธิ์
18 จิตใจที่คิดแผนการชั่วร้าย
เท้าที่เร่งรีบไปทำชั่ว
19 พยานเท็จซึ่งพูดโกหก
และคนที่ยุให้ชุมชนแตกแยกกัน
20 ลูกเอ๋ย จงรักษาคำสั่งของพ่อเจ้า
และอย่าละเลยคำสอนของแม่เจ้า
21 จงตรึงมันไว้ในใจเสมอ
ผูกมันไว้รอบคอเจ้า
22 ยามเจ้าเดิน คำสั่งสอนนั้นจะนำทาง
ยามเจ้าหลับ มันจะคอยดูแล
ครั้นยามเจ้าตื่น มันจะพูดกับเจ้า
23 เพราะคำสั่งนี้เป็นตะเกียง
คำสอนนี้เป็นแสงสว่าง
และการอบรมบ่มนิสัย
เป็นทางแห่งชีวิต
24 เพื่อคุ้มครองเจ้าให้พ้นจากภรรยาของเพื่อนบ้าน
และคำออดอ้อนของหญิงแพศยา
25 อย่าให้ใจกระสันความงามของเธอ
หรือตกเป็นทาสดวงตาของเธอ
26 เพราะโสเภณีก็ซื้อได้ด้วยขนมปังก้อนเดียว
แต่ภรรยาของชายอื่นล่าชีวิตของเจ้าเป็นเหยื่อ
27 คนเราจะเล่นกับไฟ
โดยที่เสื้อผ้าไม่ไหม้ได้หรือ
28 คนเราจะเดินย่ำถ่านร้อนจัด
โดยที่เท้าไม่ไหม้เกรียมได้หรือ
29 ชายที่ไปนอนกับภรรยาคนอื่นก็เช่นกัน
ไม่มีใครที่แตะต้องเธอแล้วจะพ้นโทษได้
30 ผู้คนยังสงสารหัวขโมย
ที่ขโมยเพราะความหิว
31 แต่ถ้าเขาถูกจับได้ ก็จะต้องจ่ายคืนเจ็ดเท่า
แม้ว่าต้องขายทุกอย่างในบ้านเพื่อชดใช้
32 แต่ผู้ชายที่เป็นชู้นั้นไม่รู้จักคิด
คนที่ทำอย่างนั้นก็ทำลายตนเอง
33 ผลที่จะได้รับคือรอยแผลและความอัปยศ
เป็นความอับอายตลอดกาล
34 เพราะความหึงหวงจะกระตุ้นความโกรธของสามี
เมื่อเขาแก้แค้นก็จะไม่ปรานีเลย
35 เขาจะไม่ยอมรับค่าชดใช้ใดๆ
เขาจะปฏิเสธไม่ว่าสินบนจะมากแค่ไหนก็ตาม