1 อย่าอวดเรื่องวันพรุ่งนี้
เพราะเจ้าไม่รู้ว่าวันหนึ่งๆ จะเกิดอะไรขึ้นบ้าง
2 ให้คนอื่นยกย่องเจ้า ไม่ใช่ปากของเจ้าเอง
ให้คนต่างถิ่นยกย่อง ไม่ใช่ริมฝีปากของเจ้าเอง
3 หินนั้นหนัก และทรายก็เป็นภาระ
แต่การยั่วยุของคนโง่นั้นหนักกว่าทั้งสองอย่าง
4 ความโกรธนั้นโหดร้าย และโทสะก็ท่วมท้น
แต่ใครจะทนเผชิญความอิจฉาได้
5 ตำหนิอย่างเปิดเผย
ดีกว่ารักแต่ซ่อนไว้
6 บาดแผลจากเพื่อนก็เชื่อถือได้
แต่ศัตรูจูบพร่ำเพรื่อเกินจริง
7 คนอิ่มก็เกลียดน้ำผึ้งจากรวง
แต่สำหรับคนหิว แม้สิ่งที่ขมก็มีรสหวาน
8 คนที่หนีออกจากบ้าน
ก็เหมือนนกที่หนีออกจากรัง
9 น้ำอบน้ำหอมทำให้จิตใจเบิกบาน
คำแนะนำที่จริงใจจากเพื่อน
ทำให้ชื่นใจ
10 อย่าละทิ้งเพื่อนของตน หรือเพื่อนของครอบครัว
และอย่าไปบ้านญาติเมื่อตนทุกข์ยาก
เพื่อนบ้านที่อยู่ใกล้ก็ดีกว่าญาติพี่น้องที่ห่างไกล
11 ลูกเอ๋ย จงฉลาดและทำให้เราปลื้มใจ
เราจะได้โต้ตอบคนที่มาดูถูกเรา
12 คนมีวิจารณญาณเห็นอันตรายและหลบภัย
แต่คนโง่เดินต่อและรับโทษนั้น
13 จงยึดเสื้อผ้าของคนที่ค้ำประกันให้คนแปลกหน้า
ยึดไว้เป็นมัดจำถ้าเขาค้ำประกันให้คนต่างถิ่น
14 ถ้าใครไปตะโกนอวยพรเพื่อนบ้านแต่เช้า
เขาจะเห็นเป็นคำสาปแช่ง
15 ภรรยาชอบหาเรื่อง
ก็เหมือนน้ำหยดจากหลังคารั่วในพายุฝน
16 ห้ามเธอก็เหมือนห้ามลม
หรือเอามือคว้าน้ำมัน
17 เหล็กลับเหล็กได้ฉันใด
คนเราก็ลับกันได้ฉันนั้น
18 คนที่เฝ้าต้นมะเดื่อจะได้กินผลของมัน
และใครที่ปกป้องนายจะได้รับเกียรติ
19 น้ำสะท้อนให้เห็นใบหน้าฉันใด
ชีวิตคนเราย่อมสะท้อนจิตใจฉันนั้น
20 แดนมรณาและแดนพินาศไม่เคยอิ่ม
ดวงตาของมนุษย์ก็เช่นกัน
21 เบ้าหลอมใช้ทดสอบเงิน และเตาถลุงทดสอบทองคำ
แต่คนย่อมทดสอบได้ด้วยคำสรรเสริญ
22 แม้เอาคนโง่ใส่ครก
ตำด้วยสากเหมือนตำเมล็ดข้าว
ก็กำจัดความโง่ไม่ได้อยู่ดี
23 จงรู้ความเป็นอยู่ในฝูงแพะแกะของเจ้า
จงเอาใจใส่ฝูงสัตว์ของตนให้ดี
24 เพราะทรัพย์สมบัติไม่คงทนถาวร
และมงกุฎไม่คงอยู่ไปทุกชั่วอายุ
25 เมื่อฟางถูกกำจัดไป หญ้าใหม่ก็งอกขึ้น
และผักหญ้าถูกรวบรวมจากเนินเขา
26 เมื่อนั้นเจ้าจะได้เสื้อผ้าจากแกะ
และได้ค่าทุ่งนาจากแพะ
27 เจ้าจะมีนมแพะเหลือเฟือเพื่อเลี้ยงครอบครัว
และบำรุงบรรดาสาวใช้ของเจ้า